De Moderne Belgische Literatuur van 20-ste Eeuw / Letërsia Moderne Belge e shekullit 20 -të

De Moderne Belgische Literatuur van 20-ste Eeuw

Letërsia Moderne Belge e shekullit 20 -të

rina

nga Shqiponja Duro

Georges Simenon en Ameli Nothomb..waren twee beroemde Franstalige schrijven van Waalse af-komst. Na de Eerste Wereld Oorlog kennen we de literaire beweging van expressionisme gebracht van de Vlaamse poet:Paul van Ostaijen.Na de Tweede Wereld Oorlog wordt België op Internationale ge-bied bekend me de beroemde schrijver (poet, romancier…) Hugo Claus die de identiteit kwestie van de echte Belgen in zijn roman “Het Verdriet van België” beschrijft. De Moderne Belgische Lite-ratuur van de 20-ste Eeuw maakt een duidelijk brug naar interculturaliteit en heeft ruimte ge-maakt voor meer en beter culturele identiteit. Het Multiculturele Aspect van deze Literatuur maakt een Charme van Diversiteit waar de gemeenschappen zichzelf terugvinden en maken deze Litera-tuur waardevol en bekend in de Wereld.

Kleine stuks van de Belgische Poëzie: mijn inspiratie

pol

Paul van Ostaijen (1896-1928)

“Kunst is Liefde in elke Daad: Poëzie is Kunst: kunstwoord”

Geïnspireerd van Dadaïsme, Surrealisme, Ex-pressionisme deze poet is de beschrijver van de relaties tussen zijn poëzie en de Schoonheid, filosofische denken. De figuratieve uitdrukking in zijn poëzie:

“ach, mijn ziel is louter klanken, in dit uur van louter kleuren, klanken, die omhoog ranken, in een dolle tuin van geuren”.De poëzie van Paul van Ostaijen is voor mij een eerlijke heerlijke inspiratie geweest. Bovenop de imaginatie…In zijn poëziebundel: “Music-Hall” hij maakt een sfide van de realiteit door in zijn literaire fanta-sie een nieuwe in te beelden: het surrealisme. De combinatie van metaforen en symbolen, met abstracte denkwereld …kijkt hij naar de rea-liteit vanuit irreële afstand…zijn filosofische den-ken wordt wijze voor de lezer. Zijn poëzie „leest men niet: een klank vol begrip…

hugo

Hugo Claus (1929-2008)

“Driehoek me woede en spijt …brandt in mijn oren…wond …in mijn kruis…”

Zijn poëzie is niet alleen filosofie: ook een wis-kunde formule dat als men wilt verstaan tijd en ruimte nodig heeft…om het te bestuderen. Het verstaan van zijn poëzie is „haalbaar‟ geweest door een paar keer te lezen. En dat kan relatief blijven. Via zijn poëtische uiting vol metaforen, abstracties …vliegt zijn vrije denken naar Univer-sum. Hij maakt van de vrouwelijke schoonheid : een Pearle…ook de Geest lijkt in zijn ogen een vrouw te zijn. Hij toont een enorme positivisme door een satirische decor te maken van de ab-surde realiteit. Zijn oeuvre is een brug tussen het surrealisme en modernisme. Hij gebruikt soms een anekdotische satirische, abstract maar ook logisch…Zijn poëzie wordt niet verstaan met de eerste keer lezen, maar door lang mee bezig te zijn en via zijn woorden gedachten inzich-ten…een Nieuwe realiteit..

Introduction

Hugo Claus (Bruges, April 5th, 1929 – Antwerp, March 19th, 2008) is Belgium’s best known contemporary writer and one of the most important and productive post-war artists. He started publishing as a poet shortly after World War II. In more than half a century, he created an oeuvre of more than 150 monograph publications, that mainly consist of poems, stories, novels and plays. More than a hundred translations of parts of his work in over twenty languages have been made.
Of great importance to Claus was his encounter with modernism and, especially, with surrealism (1948). For him surrealism is not only an aesthetic affair, it is a way of life with far-reaching ethical implications. Consequently, life and art seem interchangeable. Just like his private life – Claus spent years in France, Italy and Holland – his work is profoundly marked by a constant quest for liberty, adventure and independence. With the surrealists, he shares the ambition to change the traditional ways of life by declaring war on anything that can obstruct the free development of man. Claus never aimed for the status of politically engaged writer, the way Jean-Paul Sartre or Günter Grass did. That does not, however, imply that his work is a-political. Claus’s critique of society is to a great extent anarchistic: he focuses on the individual who is hindered by all sorts of institutions (school, family, church, state…). In his work Claus deals with these factors.

Claus is a loner, a man who always went his own way and always kept his distance. Distance, as a matter of fact, is combined with openness and receptiveness in his case. His interest in surrealism sparked a preference for dissidents like Antonin Artaud – who he proclaimed his anti-father in 1948 – and Raymond Queneau. From 1949 onwards, he participated in the Belgian branch of the international CoBrA-movement of painters (Christian Dotremont, Pierre Alechinsky). In Paris in the early fifties, he met these experimental painters (Karel Appel, Corneille, Asger Jorn…) and their writing counterparts (Simon Vinkenoog, Hans Andreus, Remco Campert, Lucebert…) on a day-to-day basis. In his 1978 volume of poetry Zwart (Two-brush paintings : Their poems by Hugo Claus), about the works of Appel and Alechinsky, and in his novel Een zachte vernieling (A Gentle Destruction, 1988), which evokes his Paris years (1950-1952), Claus denounces the experimental free expression cult, primitivism and anti-rationalism.

Claus’s work is characterized by a very solid realist base. But just like Gustave Flaubert or James Joyce, he is not a realist. He is convinced that there is more than meets the eye. Those things we cannot see – everything subjective, imaginary, unconscious – are not apparent in his work, however. He hints at them, using allusions and quotations. Everything that is part of the world of dream and myth surfaces in his texts only in the form of vague references, cryptic allusions and twisted quotations.

His volume De Oostakkerse gedichten (The Oostakker Poems, 1955), his first poetic masterwork, sets the tone for what is to come. Time and time again, the opposition between nature and culture, between vitalism and erudition, confessing and concealing, a sense of tradition and of liberty is reiterated. Later on, Claus will clarify his position, using references to the western philosophical tradition. This serious and ambitious undertaking, typically, is countered by a lighter approach: intricate, hermetic poetry is followed by more accessible poetry to listen to; long, philosophical poems are placed next to witty examples of light verse, trivial anecdotes, rhyming diary pages and ingenious occasional poems. Technically as well, Claus knows no limitations. His work can be associative, then strictly logical; he writes sonnets and in free verse, uses rhetoric and parlando, and mixes the tragical, sublime and classical with the burlesque, banal and obscene. In volumes like Almanak (Almanac, 1982) and Alibi (1985) he also puts into practice this ambivalence thematically, in poems that are characterized by a tense relationship with women and his own community. Wreed geluk, the title of a 1999 volume (a pun meaning ‘cruel happiness’ and ‘great happiness’) also hints at this division, the most dominant theme in his work. It allows for the agility of an author who cannot be reduced to a certain position, but rather to the status of opposition.

In his prose as well, Claus celebrates variation. Mannered and esoteric parts are followed by vernacular episodes, epic passages are mixed with dialogues or poetical fragments, naturalistic scenes with grotesque or surrealist imaginings. Like no other Dutch-writing author, Claus has put the innovations of the international avant-garde to use in his own work. He uses techniques from the cinema (montage/editing, flash-back, close-up) and psycho-analysis (projection, condensation). He combines different narrators, mixing first and third person narrations or even we-narrations, a form echoing the classical choir. Flemish peasant’s novels, like his 1950 De Metsiers (translated asThe Duck Hunt and Sister of Earth) or Omtrent Deedee (About Deedee, 1963) are followed by exotic artist’s novels that can be light and accessible, like De koele minnaar(The Cool Lover, 1956), or top-heavy and hermetic, like Schaamte (Shame, 1972). Two highlights of his prose deal with the aftermath of World War II, De verwondering(Amazement, 1962) and De geruchten (Rumours, 1996). His magnum opus, the massive 1983 Het verdriet van België (The Sorrow of Belgium) also deals with that unfinished past: in this novel, Claus combines all of his earlier technical approaches and themes – it is a story of initiation, documentary novel, Bildungsroman, family chronicle and historic evocation.

Claus, who also direct plays, is a prolific playwright. Highlights in this output are Een bruid in de morgen (A Bride in the Morning, 1955), Suiker (Sugar, 1958) and Vrijdag(Friday, 1969). His most successful plays share a certain form of realism and they all combine comedy and tragedy. In Claus’s plays as well, variation rules. He will apply Artaud’s theatre of cruelty (Thyestes, 1966) or retakes Bertolt Brecht’s epic theatre (Het lied van de moordenaar – The Song of the Murderer, 1957). He has written comedies and tragedies, romances and satires, and most often a mixture of all of these. Like in his prose, the main characters in his plays have to face psychological, sexual and social challenges. A link is often hinted at between these challenges and the difficulties they have to deal with in their parents’ house. This interference in their development leads to a disturbed view of reality. A central, though often disguised, figure in the whole of Claus’s work is Oedipus. He symbolizes man’s fundamental lack of (psychological, existential, social…) freedom and independence. Because of their oedipal attachments, Claus’s main characters are bound to remain immature, they fail in their role as father, lover or hero and have a problematic relationship with their families, their wives and with society.

Claus is also very active and versatile as a translator and adaptor, especially of plays. He has translated from the Greek and Latin classics: Aristophanes, Euripides, Seneca, Sophocles amongst others; from the English: Samuel Beckett, Noel Coward, Ben Jonson, Fay & Michael Kanin, Christopher Logue, Christopher Marlowe, Dylan Thomas, William Shakespeare and Cyril Tourneur; from the French: Jean Anouilh, Jacques Audiberti, Charles de Coster, Fernand Crommelynck, Michel de Ghelderode and Jean-Clarence Lambert; from the Italian: Giorgio Gaber and Natalia Ginzburg; from the German: Georg Büchner, Christian Dietrich Grabbe and Franz Grillparzer; and from the Spanish: Fernando de Rojas, Federico Garcia Lorca and Ramón Maria del Valle-Inclán.

Claus is also known as an active painterfilm maker and librettist. A sample of his artistic activities is provided by the book Hugo Claus. Beelden (Images, 1988). His most important individual exhibitions include those in Brussels (1956, 1959, 1961, 1987), Rotterdam (1959), Amsterdam (1963, 1986, 1988), Antwerp (1978, 1989), Berlin (1988) and Liège (1991). He wrote about twenty film scripts and directed several movies, including De vijanden (The Enemies, 1967) and Vrijdag (Friday, 1980). His most important contributions to music-projects were libretti for François de la Rochefoucauld’s La Mer blanche (1956), Bruno Maderna’s Morituri (1968) – about the Vietnam war – and Konrad Boehmer’s Georg Faust (1985).

His work shows no preference for any particular style, genre or art form. The best possible realisation of the aimed for effect is what matters. The way he explores and crosses certain boundaries testifies to his great artistic mastery. About painters and their work, he writes essays (Karel Appel. Painter 1962), commentary text for a documentary (Brueghel, 1969), scripts (Rubens, 1977) and most often poems (about Jeroen Bosch, Hugo van der Goes, Paul Joostens, Roger Raveel and others). In his adaptations in particular, he seems to float freely from one art form or genre to another. He rewrites his own or someone else’s prose for the theatre, but also works the other way around (Jessica, 1977, a novel based on his own play). Film scripts can be based on his own work, as was the case with his own story Het mes (The Knife, 1961), or on other writers’ (e.g. Diary of a Mad Old Man, 1986, based on Junichiro Tanizaki’s book). Here again, he also works the other way around: he rewrote Jean-Luc Godard’s moviePierrot le fou as a play (Gekke Gerrit, 1972). The best example of this working method is Omtrent Deedee. This 1963 novel was based on a film script, was later rewritten as a play (Interieur – Interior, 1971) and served finally as the basis for a new film script that Claus himself directed (Het sacrament – The Sacrament, 1989).

Of all Dutch writing authors, Claus has received the most awards and prizes. Among the more than fifty prizes, including seven Belgian or Flemish National Awards, several Dutch awards, he also received the Belgian-Dutch Prijs der Nederlandse Letteren (1986), the most important literary prize for a Dutch writing author. International prizes include the Prix Lugné-Poë (1955), the Ford Foundation Grant (1959), the Prix International Pier Paolo Pasolini (1997), the Aristeion Literature Prize (1998), the Premio Nonino (2000) and the Preis für Europäische Poesie (2001).

Hugo Claus (Bruges, April 5th, 1929 – Antwerp, March 19th, 2008) is Bel-gium’s best known contemporary writer and one of the most important and productive post-war artists. He started publishing as a poet shortly after World War II. In more than half a century, he created an oeuvre of more than 150 monograph publications, that mainly consist of poems, stories, novels and plays. More than a hundred translationsof parts of his work in over twenty languages have been made. Of great importance to Claus was his encoun-ter with modernism and, especially, with sur-realism (1948). For him surrealism is not only an aesthetic affair, it is a way of life with far-reaching ethical implications. Consequently, life and art seem interchangeable.

Privat Live:

Claus spent years in France, Italy and Holland – his work is profoundly marked by a constant quest for liberty, adventure and independ-ence. With the surrealists, he shares the am-bition to change the traditional ways of life by declaring war on anything that can obstruct the free development of man. Claus never aimed for the status of politically engaged writer, the way Jean-Paul Sartre…

Hugo Claus (Bruges, April 5th, 1929 – Antwerp, March 19th, 2008) is Bel-gium’s best known contemporary writer and one of the most important and productive post-war artists. He started publishing as a poet shortly after World War II. In more than half a century, he created an oeuvre of more than 150 monograph publications, that mainly consist of poems, stories, novels and plays. More than a hundred translations of parts of his work in over twenty languages have been made. Of great importance to Claus was his encoun-ter with modernism and, especially, with sur-realism (1948). For him surrealism is not only an aesthetic affair, it is a way of life with far-reaching ethical implications. Consequently, life and art seem interchangeable.

“Driehoek me woede en spijt …brandt in mijn oren…wond …in mijn kruis…”

Zijn poëzie is niet alleen filosofie: ook een wis-kunde formule dat als men wilt verstaan tijd en ruimte nodig heeft…om het te bestuderen. Het verstaan van zijn poëzie is „haalbaar‟ geweest door een paar keer te lezen. En dat kan relatief blijven. Via zijn poëtische uiting vol metaforen, abstracties …vliegt zijn vrije denken naar Univer-sum. Hij maakt van de vrouwelijke schoonheid : een Pearle…ook de Geest lijkt in zijn ogen een vrouw te zijn. Hij toont een enorme positivisme door een satirische decor te maken van de ab-surde realiteit. Zijn oeuvre is een brug tussen het surrealisme en modernisme. Hij gebruikt soms een anekdotische satirische, abstract maar ook logisch…Zijn poëzie wordt niet verstaan met de eerste keer lezen, maar door lang mee bezig te zijn en via zijn woorden gedachten inzich-ten…een Nieuwe realiteit..

Kleine stuks van de Belgische Poëzie: mijn inspiratie

Een roman absoluut, lyriek met culturele en religieuze allusies: “Het Verdriet van Belgen”. Dit verdriet wordt ge-reflecteerd in het leven van een kind en later adolescent die in relaties met de anderen komt verdriet tegen. Op een indirecte manier maakt de auteur een decor van zij autobiografie door een jongen te beschreven die zin had om te leren, maar wordt in conflict gehanteerd met cul-turele en religieuze taboes…dogma’s: de complexiteit van zijn leven. Het creëren van open ruimte waar iedere indi-vidu recht heeft om zelf te bepalen voor zijn lot…dat be-handelt de auteur ook door het leven van Louis (de hoofdpersonage ) zijn familieleden te beschreven.

Er worden de gebeurtenissen van de jaren1939-47 aan het licht gebracht. Periode wanneer de Vlaamse bevol-king onder de bezetting van de Duitsers zat en onder druk van andere culturen moest overleven. Soms kwam naar boven …zouden ze met de bezitters collaboreren? Zou dat ze toch culturele gemeenschappelijke elemen-ten? Deze roman illustreert met finesse de illusies van een bevolking die moest overleven om cultureel te „mogen‟ bestaan…ook onder de Duitse bezetting

Paul van Ostaijen (1896-1928)

“Kunst is Liefde in elke Daad: Poëzie is Kunst: kunstwoord”

Geïnspireerd van Dadaïsme, Surrealisme, Ex-pressionisme deze poet is de beschrijver van de relaties tussen zijn poëzie en de Schoonheid, filosofische denken. De figuratieve uitdrukking in zijn poëzie:

“ach, mijn ziel is louter klanken, in dit uur van louter kleuren, klanken, die omhoog ranken, in een dolle tuin van geuren”.De poëzie van Paul van Ostaijen is voor mij een eerlijke heerlijke inspiratie geweest. Bovenop de imaginatie…In zijn poëziebundel: “Music-Hall” hij maakt een sfide van de realiteit door in zijn literaire fanta-sie een nieuwe in te beelden: het surrealisme. De combinatie van metaforen en symbolen, met abstracte denkwereld …kijkt hij naar de rea-liteit vanuit irreële afstand…zijn filosofische den-ken wordt wijze voor de lezer. Zijn poëzie “leest men niet‟ : een klank vol begrip…

“Lucretius” , në  takim me poetin Hugo Claus

lexon  në  heshtje…koha ndalet…

“Niemand begrijpt wat voor een ding de ziel is

Is zij er al in de foetus?

Of haalt de vroedvrouw haar

Pas in de dauw van de wereld?

Sterft zij meteen als wij dat doen,

Of verkruimelt zij in het graf

En lost zij zich op in het gras?

Of is er een streek

Waar zij heen moet in de schemer

Of wordt zij weer uitgezonden

Als voer en leven van ander vee?”…

“Askush s’  kupton çfarë është shpirti,  është ajo…”

Multi-Culturele Context…

De Belgische Literatuur heeft charmante multiculturele aspecten die de bron vinden in het feit dat we te maken hebben met drie culturele gemeenschappen: Vlaanderen, Wallonië en Duitstalige gemeenschap waar men spreekt drie verschillende talen: Frans, Vlaams (Nederlands) en Duits. De taal, een van de elementaire basis principe van de Literatuur, maakt dat als we over de Belgische Literatuur het willen hebben; dan veronderstellen we zeker: Franstalige, Vlaamse en Duitse Litera-tuur. De eigenschapen van de Federale Staat van België zijn beschreven van de socioloog Bour-dieu (1998) in zijn socio-culturele analyse. Hij is er ‟overtuigd‟ dat ‟Belgische geest‟ bestaat niet van een unieke volk. Volgens hem, ook de Literatuur kan geen unieke identiteit hebben, maar Multi-cultureel. Ook Charle Baudelaire, op een poëtische wijze heeft België beschreven als “la Belgique déshabillée” en spreekt over „tampon‟ staat gecrëerd op een artificiële wijze sinds 1830. Deze his-torische, sociologische en culturele aspekten spelen een belangrijke rol in de Belgische Litera-tuuur. Dit fenomeen met Multi-culturele eigenschapen is behandeld en eerlijk beschreven door de Belgische schrijvers. Een van de beroemdste oeuvre die deze kwestie in beeld brengt is “Het Ver-driet van België” van Hugo Claus. Sinds XVI-e eeuwe, zoals in veel andere landen, werd Frans als aristocratische (machthebbers) taal gesproken. Dit feit werd duidelijk gezin in het Onderwijs en Literatuur. Sinds de 19-e eeuw kennen we nieuwe tendenties in de Literatuur…De bekendste au-teurs zijn: Géo Norge, Marie Gevers, Thomas Owen, Arthur Masson, Michel de Gjehderode, Camil-le Lemonnier.Surrealister: Paul Nougé, Irène Hamoir,Louis Scutenaire…Internationaal bekend wa-ren: Hergé, Jijé e Franquin…

Dy autorët më të  njohur të  Letërsisë  Belge, në  gjuhen frënge me origjinë valone janë:  Georges Simenon en Ameli Nothomb.  Mbas Luftës së Parë Botërore lëvron në rrymën letrare expresioniste poeti Paul van Ostaijen (flamand). Mbas Luftës se Dytë Botëre Belgjika bëhet e njohur në aspektin Ndërkombetar me Hugo Claus…i cili  trajton çështjet e identitetit belg në  romanin : “Le Chagrin des Belges”, “Trishtimi i Belgëve”…Letërsia Moderne Belge e Shekullit të 20-të  i bën një trajtim të lirë  urave interkulturore dhe i jep  përparësi  identiteteve kulturore.  Aspekti Multi-kultural i kësaj letërsie i jep nuanca sharmante krijimtarisë  dhe komunitetet e gjejnë  veteveten të vlerësuar dhe përfshirë aty.

Kleine Aspecten van de Belgische Literatuur

Letërsia Moderne Belge e Shekullit të 20-të

Paul van Ostaijen (1896-1928)

“Arti është  Dashuri në çdo akt të saj,  poezia: fjalë Arti”

I influencuar nga Dadaismi, Surrealizmi, Eks-presionizmi, ky poet shpreh nëpërmjet poezizë  së  tij raportet e dashurisë me të “bukurën”, me mendimin e thellë  filozofik dhe vargun brilant e   figurativ.

“ah, shpirti im, është veç një tingull, ngjyrë, tinguj që lart ..në një kopësht të çmendur aromash”

Poezia e Paul van Ostaijen   është  frymëzim i dlirë dhe   përtej imagjinatë. Në vëllimin e tij poetik  “Music-Hall‟ autori sfidon realitetin duke krijuar në fizionoiminë krijuese   një realitet të  ri, realitetin surrealist.  Kombinimi i metaforave me shprehje poetike abstrakte krijojnë  teori të   reja mendimesh dhe  realiteti  nga  distanca   ireale e mendimit    bëhet udhërrëfyese e mbarë mesazhit të tij  filozofik.  Poezia e tij kur  lexohet  kumbon si tingull…

Hugo Claus (1929-2008) 

“trekëndëshin  që me zemërim dhe keqardhje shqyej, djeg … e veshet e mi…djegie dhe plagë në  kryqin tim”

Poezia e tij , përtej modernes nuk është vetëm filozofi, por ajo ngjan shpesh si një formulë që për ta kuptuar duhet ta studiosh  mirë.  Për të kuptuar relativisht poezinë  e tij duhet ta lexosh e rilexosh dhe vetëm  nëpërmjet vargut  poetik plot metafora dhe  abstraksione nënkupton  mendimin   Universal.  Ai i kushton bukurisë femërore aksent  dhe ndjesi të pazkontë, i shpreh  pozitivitet dhe delikatsë  duke ravijëzuar realitetin  absurd me  penelin  satirik. Vepra e tij është  një  urë  midis surrealizmit dhe modernistes.  Gjuha e tij poetike është diverse: sa  lirike  aq  dhe satirike, sa  abstrakte aq logjike realiste . Poezia e tij mund të  deshifrohet duke u analizuar  gjatë  dhe klasifikohet si poezi e mendimit .  Ai të  bën të  largohesh nga realiteti, ta injorosh atë ,  të humbasësh pas vizioneve dhe ideve të mëdha  dhe të jesh përherë në kërkim të modernes.

4 thoughts on “De Moderne Belgische Literatuur van 20-ste Eeuw / Letërsia Moderne Belge e shekullit 20 -të

  1. Hello! I understand this is somewhat off-topic however I had to ask.

    Does operating a well-established website such
    as yours require a large amount of work? I
    am brand new to operating a blog but I do write in my journal everyday.
    I’d like to start a blog so I will be able to share my personal experience and feelings online.
    Please let me know if you have any kind of suggestions
    or tips for new aspiring bloggers. Thankyou!

  2. Hello, Neat post. There is a problem along with your site
    in web explorer, might check this? IE still is the market leader and a big element
    of other people will pass over your excellent writing because of this problem.

  3. I have learn a few excellent stuff here. Definitely price bookmarking for revisiting.
    I wonder how much effort you place to make
    this kind of great informative site.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s