Poezi nga Lola Meçaj

Poezi nga Lola Meçaj

lola

         Lola Meçaj 

Statuja e heshtjes

Të kam ngritur lart 

Shumë lart
Deri atje …
Ku s’të ndoqa dot
Po madhështia është këtu
ku ka rrënjët malli
Në legjendën e vjetër
të ikjes pa kthim
Gur i rëndë mbi shpinë
Mbi heshtjen tënde e bëra shtrojën
Gërvishja një shenjë që erdha
Ti prapë statujë
Me zemër që s’rrahu fort
Tani…
Ka ngelur një kornizë e varur bosh
dhe një copë e shkuar pa përtypur
I fundit trishtim
Pështyj të djeshmen harrrame
Këpucët e ardhjes grisur nëpër ëndrra
Plaga ime plakur
Kurorë vetmie mbi ty
Aaaaa sa vuan ai që s’fal
Monark e skllav i shpirtit
Se fala me mijëra herë në dashuri
Ndihem mbretëresha mbi liri 

Gjurmë e padukshme 


Dielli më varet mbi supet e ftohtë
Palos kujtimet
I vendos në sëndukët e harresës
Diku ngelet një gjurmë e pa fshirë
Ti… luan me fjalën
si unë me plagën
E mbyll
E hap
Prej degës së qiellit
shndrit një yll më tepër se të tjerët
Më ringjall
Në hapsirën e kohës dua të harroj
Nxjerr kujtimet prej sëndukut 

Filloj të të dua prapë

 Mu desh pak ujë


Një pikë ujë mu desh netëve të qelqëta
Ti,një puthje më dhe
Mi mbyte psherëtimat
Deve u ktheva
Një det piva
Etjen shova shkretëtirës
Për një shekull s’më duhet më ujë
nga puthja jote e zjarrtë

Saturni në shenja


Unë, bija e hënës (gjumi yt)
Ti,bir i Diellit (shkëlqimi im)
Ma zure pritën !?
Nuk janë më retë gri
që më kafshojnë qiellin
As Dielli me njolla fytyrës
Loti ngrirë stalakmitesh
Vështirimi mbytur dallgëve
Eeeeej,jam e lira erë
E ngrohta verë
Rrebelja
por jo Erini (hynesha e hakmarrjes )

Ai


Më doli kryq në rrugën time 
Shkëmbyem heshtje dhe vështrime
Më shihte me sy të kaltër
Të ethshëm ishin prej kafshe të butë
Të dy kishim etje
Pranë burimit prisnim të dy
As unë nuk e sulmova prej frike
Për mbrojtje as ai
E lash të pinte ai i pari
Unë piva ujë pas tij
U zhvesh më pas i tëri
Krejt lakuriq më vështronte
Më përshëndeti gjarpëri dhe iku
Më la dhuratë
lëkurën e bukur të tij 

E di (ni)


Sot u lumturova
Mu kthyen lotët
Qava
Qava
I piva të gjithë lotët me etje
Si toka në stinët e thara

Abazhuri prej guaske 


Lermë t’i kapërcej yjet
Fryma jote të mos më ndjek si erë
Lermë pak momente pa hijen tënde
Ç’liroma britmën e mekur,mbytur dallgëve
Zbardhma natën me dritën e guaskës
që mban te koka
Aty ke ninullën dhe buzëqeshjen
që të nis nga larg 

Ta lë një shteg


Të qenka shkërmoqur dhimbja 
Paske ardhur kalimtar në udhëkryq
për të bërë strehë
Paske zbuluar s’e kisha një fole pulbardhe
Fshehur guvave të shëllirta
Larg vështrimeve
Zhgënjimeve
Vetmive
Më paske gjetur mua
Një bimë të egër që s’e njihte njeri
Melhem mbi plagë
Tani je ndryshe
S’të duhen më shenjat që vija rrugës
se mos humbje
Vetmohem qetësisht
Se diku,atje…tej mungesës
Jam në një mendim që prish qetësinë ëmbëlsisht
Do ta lë një shteg hapur
Vetëm natën mos më dil
në lak të Hënës
Kot më rri në breg të zemrës
Nisu në ag
Kur të flenë yjet gjumëprishur

Gjilan – Pas hapjes së Panairit të 41 me radhë të librit, që u mbajt në hollin e Teatrit të Gjilanit, pas dite u bë edhe promovimi i librit të autorit Gjergj Gj. Gashi “Martirët shqiptarë gjatë viteve 1846-1848”.

nga bilalli
Gjilan – Pas hapjes së Panairit të 41 me radhë të librit, që u mbajt në hollin e Teatrit të Gjilanit, pas dite u bë edhe promovimi i librit të autorit Gjergj Gj. Gashi “Martirët shqiptarë gjatë viteve 1846-1848”.
marrur ky shkrim nga Agjencia  Rajonale e Lajmeve  ” Rajoni PRESS “
Fillimisht, Xhymshit Osmani, drejtor i Bibliotekës Ndërkomunale të qytetit “Fan. S. Noli” tha se, sivjet bëra përzgjedhjen e veprës së Gjergj Gj. Gashit “Martirët shqiptarë…” e cila vepër flet shumë për golgotën e popullit shqiptar, i cili ka kaluar nëpër kohë të rënda të jetës së tij. “Mu për këtë, ia vlen të behët ky përurim i këtij libri që ka vlera të shumta jo vetëm si zhanër dokumentar, por edhe si një histori e një kohe të popullit tonë të përvuajtur”.Isak Ahmeti, krijues dhe studiues i letërsisë nga Stublla e Vitisë tha se, vepra e Gjergj Gjergjit – Gashit, studiues dhe hulumtues i rrallë dhe i përkushtuar, ka për subjekt përvuajtjen e shqiptarëve (të besimit katolik) të katër katundeve të Malësisë së Karadakut, përkatësisht të Stubllës, Vërnakollës, Binçës dhe Terziajve. “Kjo vepër studimore, e rrallë në mjedisin kulturor shqiptar, e mbështetur mbi dokumentet të shumta të fakteve dhe ngjarjeve historike si dhe mbi dëshmi të gjalla të atyre që edhe ishin gjallë paraqet hap pas hapi golgotën e Malësisë së Karadakut, përkatësisht të Martirëve shqiptarë gjatë viteve 1846-1848.Në këtë libër, si shtoi I. Ahmeti, studiues – që përbëhet prej dy pjesëve dhe shtatë kapitujve, tregohen konkretisht e me hollësi të gjitha barbaritë osmane kundër katër katundeve shqiptare, ku tregohen vuajtjet e tyre, vuajtjet e njerëzve të thjeshtë, por të pathyeshëm për idealet e tyre, edhe për idealin e shqiptarisë… Në këtë vepër vërehet e ndjekjet dukshëm akribia shkencore, ndjenja njerëzore, ndjenja qytetare dhe patriotike e dhembjes që ka autori për martirët shqiptarë.

Në këtë vepër shkencore fuqimisht jehon edhe kambana e atdhedashurisë së autorit, që buron nga zemra e derdhet në këtë vepër, gjë që e bën mjaft fisnik qëllimin e autorit dhe atë që e paraqet para lexuesit”. Sipas I. Ahmetit, autori i librit ka hulumtuar shumë arkiva ndërkombëtare si në “Vjenë, Pariz, Romë, Vatikan, Stamboll, Selanik, Raguzë, Mesburg etj, por dhe në arkivat e këtyre vendeve: Prizren, Letnicë, Stubëll etj. “Kështu, autori ka arritur të bëjë një vepër të një rëndësie të veçantë që shërben dhe vazhdon të shërbejë edhe si frymëzim për veprat letrare dhe artistike të autorëve tanë. Të frymëzuar nga vepra në fjalë, shkrimtarët tanë të njohur, si Anton N. Berisha, Ibrahim Kadriu etj, kanë shkruar disa nga faqet më të bukura të prozës së sotme shqipe. Po ashtu, janë shkruar edhe dy drama shqipe të frymëzuar nga ky libër.

Por, edhe poetët tanë, si: Mirko Gashi, Hida Halimi, Sabit Rrutemi, Mehmetali Rexhepi etj., kanë shkruar e vazhdojnë të shkruajnë edhe më për Martirët shqiptarë të Malësisë së Karadakut, si frymëzim nga libri i Gjergj Gjergjit – Gashit. Po kështu, nga ky libër që flet për golgotën e shqiptarëve, është frymëzuar piktori ynë i madh, Demir Behluli, i cili ka bërë pikturat murale në Kishën e Binçës”.

Ndërsa, Bilall Maliqi, krijues nga Presheva, në vështrimin e tij me titull “Një libër me shumë rëndësi për historinë shqiptare”, i cili vështrim ka të bëjë me librin e Gjergj Gj. Gashit “Martirët shqiptarë…”, pos tjerash, ka shtuar se, libri në fjalë është “një ngjarje, në shikim të parë, por që pati një ndikim jo të vogël në hapësirën kombëtare dhe që, më pas, vuri në lëvizje edhe diplomacinë ndërkombëtare.

Me fjalë të tjera, subjekti i këtij libri ka të bëjë me historinë e dhimbshme, por edhe shumë të lavdishme të popullatës së fshatrave të Malit të Zi të Shkupit: Stubëll, Binç, Vërnakollë e Terziaj”. Ai (B. Maliqi), duke folur për librin në fjalë, tha edhe këtë se, “Në një kohë kur po debatohet për ndryshimin e librave të historisë, me arsyetimin e mungesës së fakteve dhe shtrembërimet e ngjarjeve historike, libri që po e prezantojmë sot (e që është temë e disertacionit të mbrojtur në Universitetin mjaft prestigjioz Urbaniana të Romës), është dëshmia më e mirë e përkushtimit ndaj të së vërtetës shkencore e historike. Janë faktet që flasin, dokumentariteti i bollshëm dhe jo autori. Të kesh, ndërkaq, mbi tridhjetë faqe burime të shfrytëzuara (për ngjarje që kap një zonë gjeografike jo të madhe dhe një kohë prej tri vitesh), të nxjerra nga arkiva e biblioteka të ndryshme të qendrave më të njohura ndërkombëtare, kërkon përgatitje të mirë profesionale, durim e përkushtim në punë”.

Prandaj, si shtoi ai, – këto burime e këtë biografi, e konsiderojmë dhe cilësojmë si një ndihmesë shumë të mirë për studiues të historisë, edhe për faktin se ato reflektojnë e ngërthejnë në vete dhe konteste të tjera historike, libri si i tillë, një model të përkushtimit dhe të korrektësisë në shkencë, të shprehjes koncize të autorit, të ngritjes së vetëdijes kombëtare, të njohjes së identitetit e të ndërgjegjësimit e ripërtëritjes shpirtërore. Autori, si shton B. Maliqi, – nuk bën kompromise në argumentimin e ngjarjeve.

Ai tregohet i rreptë, rigoroz dhe tejet i mprehtë, sikundër që do ta shohim edhe në veprat tjera të këtij studiuesi, si janë: “Vatikani dhe Arbëria”, “ Kosova, altari i Arbërisë” (tre vëllime) dhe mëse 20 vepra të tjera që i ka në dorëshkrim. Ai (Gjergj Gjergji – Gashi, shquhet si autori i fushave të ndryshme, në pikturë, letërsi, poezi, roman, dramë, publicistikë etj.

Atij i janë referuar studiues të shumtë vendorë e ndërkombëtarë”. Pas përurimit të librit, në sallën e KK të Gjilanit u zhvillua në debat rreth veprës në fjalë. Demir Behluli, piktor gjilanas dhe njëri nga ata krijues që ka bërë më së shumti veprimtari pikturale në Kishën e Binçit, tha se, vepra e Gjergj Gjergjit – Gashit është një monument i rrallë i jetës jo vetëm dokumentare, por edhe i zhanrit të shkrimit shkencor. “Unë e kam lexuar, e kam përpunuar dhe e kam studiuar disa herë veprën e autorit në fjalë, për faktin se, më është dashur që Kishën e Biçit ta paraqes taman si e ka rrëfyer autori Gjegj Gjergji – Gashi golgotën e popullit shqiptar në këto vite të rënda të jetës së tij. Unë jam frymëzuesi më i mirë, ku me kolegun tim Zeqirja Rexhepin, piktor, i cili tash gjendet në Kanada, kemi bërë pikturat murale në kishën e Binçit, të cilat piktura flasin rrugën e mundimshme të popullit shqiptar, i cili është keqtrajtuar më së keqi duke e dëbuar nga trojet e veta stërgjyshore.

Sipas meje, nuk ka më bindshëm e më qartë se autori që ka përshkruar golgotën e banorëve të këtyre fshatrave që i përmendën më parë, ku, unë, duke lexuar veprën jam frymëzuar dhe këtë frymëzim e kam përjetësuar në artin e pikturimit mural. Me fjalë të tjera, rruga e rëndë e kësaj golgote, ishte me shumë sakrifica, ku njerëzit janë dërmuar dhe janë marrë njëherë 25 vetë, mandej 50 e më vonë 75, të cilët, prej tyre janë kthyer në vendlindjet e tyre vetëm 70 vetë. Të tjerët, si rrëfen autori, janë hedhur në ujëra të detit”.

Bile, Xhymshit Osmani rrëfeu se si këta njerëz që i kanë marrë t`i zhdukin, disa ditë e javë i kanë bartur nëpër qerre si të pajetë, vetëm e vetëm që të tjerët të frikësohen dhe të jenë të dëgjueshëm për pushtetin e Perandorisë Osmane. Fatmir Selimi pyeti, pse këta martirë presin qe 5 vjet dhe nuk janë shpallur të shenjtë? Isak Ahmeti iu përgjigj se, kjo punë është kah varritet dhe e kanë në dijeni edhe përfaqësuesit e Apostolisë Katolike. Se kur do të ndodhë, nuk dihet, por një ditë, edhe këta martirë shqiptarë të kësaj kohe do të shpallen të shenjtë aty ku e kanë vendin.

Për këta martirë kanë shkruar shumë poetë e autorë të tjerë të fushave të artit letrar. Në përurimin e librit morën pjesë: Ramadan Mehmeti, Sarë Gjergji, Hysen Këqiku, Sabit Rrustemi, Tahir Arifi, Nijazi Ramadani, Bilall Maliqi, Demir Behluli, Ibrahim Shabani, Reshat Ramadani e shumë të tjerë./Tefik Selimi/rajonipress/