Proza të shkurtra nga Sabajeta Peposhi

proze Peposhi

Proza të shkurtra nga Sabajeta Peposhi

 

 

 

 

peposhi

 

Sabajeta Peposhi

 

 

 

 

BUZË GROPËS SË HAPUR

 

Këmbët e këputura u ngjeshën mirë pas truallit të shkrifët duke ngecur në vend ecjen time të plakur nga mendimet e fantazitë të heshtura gjer në palcë para një grope të lënë hapur si kujtim keqndjellës. Po, pikërisht një gropë e hapur, forma e së cilës të krijonte përshtypjen se ishte hapur nga një varrmihës profesionist. Prek kafkën time të veshur me mish, lëkurë e flokë njeriu. Rrjedhimisht, për fat të mirë a të keq, unë jam një qenie e gjallë që shndërrohet në një mbeturinë të pajetë. Dallga e mendimeve drejtohet sërish nga bregu anonim i varrmihësit. Fillova të mendoj se kë do të kisha unë të tillë. Kush do të jetë vallë ai? Mbase mund të jetë një familjar i imi i përlotur pafundësisht dhe i gatshëm për ta mbushur me dhé gropën e hapur për trupin tim të ftohtë. Po ashtu mund të jetë një varrmihës profesionist, që me lutjet e përshpirtshme të kortezhit mortor mallkon fatin e tij të pafat. Për t’u dhënë më tepër jetë fëmijëve të tij, ai vazhdimisht legjitimon vdekjen, largësinë, ftohtësinë mes së gjallës dhe të pajetës, duke i ndarë përfundimisht të pajetët nga drita jetëdhënëse e diellit… Një udhëtar zemërmirë mund të ketë gjithashtu shortin e padëshiruar të varrmihësit tim. Por nuk mbaron me kaq lista hipotetike e varrmihësve të mi. Mund të jetë edhe një kafshë, dukuri a send, një qyqe vajplasur që nuk di si ta mbrojë trupin tim të akullt e të palëvizshëm.Dhe lista e tyre vazhdon më tej me një rrufe të vonuar, me një rrebesh shiu të rrëmbyer a me një të rënë bore të papritur. Kësisoj, e lodhur nga parashikimet e çuditshme buzë gropës së hapur, e mbylla monologun e trishtë me një kryefjalë po të tillë: “Me ose pa jetë, do më duhet një varrmihës mua, mishit të gjallë të quajtur rastësisht njeri”. (2003)

 

 

 

 

NË TREN

 

Muzgu s’kishte rënë ende. Dielli po përshëndetej me fushat e pamata që shtriheshin poshtë tij. Lulëkuqet tundnin petalet e tyre të brishta sa herë që puhiza e lehtë e fundpasdites fluturonte mbi to. Syri i tij, që nga vagoni i vjetër i trenit, kapte të gjitha hiret e natyrës. Po i merrte erë një cigareje pa e ndezur atë. Këtë e bënte sa herë i shijonte ajo që i shfaqej para syve. E merrte cigaren, e kalonte lehtë në gishtërinj, merrte frymë thellë dhe e afronte pranë hundëve. Sapo ndiente erën e duhanit t’i ngacmonte nuhatjen, një dehje e lehtë i trazonte këndshëm mendimet dhe ndihej i lumtur në të tilla çaste. Kishte më shumë se gjysmë dite që udhëtonte. Ishte i lodhur… Treni ishte thuajse i zbrazët. Aty nga mesdita kishte parë një grua a vajzë, nuk ishte i sigurt, të largohej përhumbshëm. Balukja e artë që i shkëlqente verbueshëm në diell s’e kish lënë t’ia shquante sytë. E megjithatë i mori për blu. Edhe në ato çaste i kishte marrë erë cigares. Një gëzim i shkurtër i kish ndritur në sy. Kishte parë diçka të bukur… Që atëherë vetëm ylberi i ngjyrave të fushës përtej xhamit të vagonit i kishte bërë shoqëri. Ai po e përcillte trenin për në stacionin e fundit… Dielli po jepte shpirt. Muzgu, pa bërë zhurmë, po merrte jetë. Një zë u dëgjua andej prapa. Edhe një herë. – Një e qarë foshnje, – i tha vetes. Sytë blu ia bënë me sy kujtesës së tij. U ngrit. Futi cigaren në xhep dhe u drejtua andej nga vinte e qara. Një fytyrë e butë, e përlotur dhimbshëm, i vetëtinte në mendje sa herë i drejtohej vagonit të radhës për të parë për foshnjën. Por jo. Ende s’po e gjente. – Shumë vagona qenkan! – gati mallkoi me vete. Ishte në vagonin e parafundit dhe ndjeu zërin që qante më pranë se kurrë. Ktheu kokën. Në një batanije të vogël, të bardhë, ishte ngjeshur dhimbshëm një foshnjë. Dy doçkat e vogla i lëvizte pa kuptim, por shpejt, nëpër ajrin që ishte ende i vakët nga rrezet e fundit të diellit. Fytyrën e kishte të butë, me ca pulla të rozta në faqe që i shquheshin sa herë frymonte thellë, para se t’ia jepte një të qare therëse. – Si ka mundësi? – tha me vete. – Një foshnjë, këtu? Dhe unë që mendoja se jam vetëm, – u ngashërye ai. Zgjati duart. E kapi lehtë. E ngriti hopa dhe e mbështeti në gjoksin e tij. Ndjeu një të qarë kërcënuese t’i shponte veshët. U nis me të shpejtë nga kish ardhur. – Shsh! Shsh! Shshshsh! – përsëriste vazhdimisht. Mendoi të gjente vagonin e tij, por e la. Një trastë bosh kishte aty. U ul në vagonin më të rehatshëm që mundi të gjejë. U ul nga dritarja, megjithëse kokën s’e ktheu për asnjë çast andej nga fushat e pambarimta. S’kishte kohë. Tani kishte foshnjën. I sodiste me imtësi fytyrën, pastaj mbyllte sytë për të parë në e mbante mend. Pothuajse përherë e harronte. Ishte e vogël fare. Edhe sytë ende s’i kishin marrë ngjyrë. Gjithsesi, sa herë që mbyllte qepallat për t’i kujtuar fytyrën, sytë e saj i vinin në një blu të zbrazët. Muzgu i kish treguar vendin fundpasdites. Kishte mbledhur veten dhe tani po shijonte mbretërimin e tij. Ndezi një shkrepëse. Nxori nga xhaketa një qiri që e mbante përherë me vete. Shpesh errësira e gjente jashtë. E ndezi dhe e vuri diku ku s’e rrihte era. Foshnjën e kish zënë gjumi. E mbështolli me xhaketën e tij të arnuar. Nxori lehtazi cigaren nga xhepi i saj dhe filloi t’i mbante erë. Nuk e ndezi. As që e kishte ndërmend. Po i shijonte ato çaste…

 

 

 

 
DIALEKTIKË

 

Hapat e mi ndiqnin njëri-tjetrin në rrugën e plandosur në përbuzjen e saj. Njëra këmbë ecte para, tjetra mbetej pas, ajo (e para) me një shkëputje kalonte pararendësen e kështu me radhë. Ndërsa unë ecja, gara mes këmbëve të mia kish filluar të bëhej më e ndezur, por gjithsesi, ajo ishte e barabartë. Secila këmbë brenda fare pak çastesh provonte të ishte dhe triumfuese dhe dështake gjithashtu. Ky lloj dualizmi përjetimesh gati sinkronike ishte bërë i natyrshëm për këmbët e mia. Madje, më shumë se i natyrshëm, ishte bërë i domosdoshëm. Kjo lloj konkurence, kjo ndjesi e përkundërt brenda vetes ishte bërë tifozja më e zjarrtë, më nxitëse e garës. Nuk e di pse në ato çaste reflektimi të detajuar ndieva se këmbët s’po më bindeshin. Moskokëçarëse, kryengritëse ndaj pushtetit tim të lëkundshëm, ato dukeshin të pavënafre. Të tilla ishin. Unë s’mund t’i sundoja. E vetmja gjë që më ofronin ishin metrat e përshkruara, të paktën kështu kujtoja unë, derisa ideja e dialektikës ndriti krejt rastësisht në mendjen time, si diçka që nuk mendohej për momentin, por që pranohej. Tashmë gjithnjë e më tepër i adhuroja metrat e lëna pas. Ishte një dhuratë e bukur, stimulnxitëse, kjo që po më bënin këmbët në ecjen e tyre të shfrenuar. Të ndillte të përziheshe në frenëzinë e të ndjekurit të vetvetes nga vetvetja, hap pas hapi. Dhe pse nuanconte drejt së shenjtës, kjo dhuratë dukej e zakonshme, e përditshme. Doja të më shoqëronte përherë kjo mike e vjetër e njerëzimit, kjo dhunti e moçme e tij. Këmbët e mia vazhdonin të ndiqnin deri në përndjekje njëra-tjetrën. Unë vazhdoja të ndiqja vetveten, ashtu si të tjerët. Gjithkush ndiqte veteveten, ndërsa këmbët e gjithsecilit ndiqnin këmbët e të tjerëve. Ishte bukur. Ishte dialektike.

 

 

 

 
MENDIMI IRONIK

 

Diku, në hapësirën e florinjtë oqeanike të shkretëtirës ngrihen fuqishëm të famshmet piramida të Keopsit. Sa mund është dashur për t’i bërë të pavdekshëm e të gjithëpushtetshëm ata shkëmbinj gjysmëartificialë! Me mijëra njerëz, skllevër të bindur të një grushti njerëzish, kanë ndryshkur trupin dhe jetët e tyre në ato vuajtje rrënqethëse. Era mbytëse e hudhrës që kundërmonte në gojët e tyre të fishkura nga mungesa e ushqimit s’ishte më e rëndë se e nemura njëzëri e skllevërve për njeriun “Zot” që gjithnjë e më tepër shtrydhte qelizat gati-gati të pajeta të trupave të tyre. Megjithëse sot s’mund të ketë mbetur asgjë tjetër veçse eshtra ose pluhuri i tyre, nuk e di pse një mendim disi ironik sillet rreth diskut të arsyes sime ende të njomë. Karakteri paksa ironik i këtij mendimi, për fat të keq të Keopsit dhe për të mirë të skllevërve, profilohej në faktin se kurora e dhimbjes së jetës, domethënë varri i mbretit, mbahet sot si pa të keq një nga mrekullitë e njerëzimit. Tani mbase prehen më të qetë gjysmëeshtrat e sfilitura të skllevërve.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s