GJASHTË PROZA POETIKE NGA LIBRI “FLUTURIMET E KORBAVE NË NETËT PA HËNË” / Nga Adem Zaplluzha

 

GJASHTË  PROZA  POETIKE NGA LIBRI  “FLUTURIMET E KORBAVE NË NETËT PA HËNË”

 

 

adem

Nga Adem Zaplluzha

 

 

 

KËMISHËT E BARDHA

 

Ai vuante nga skizofrenia , sa herë që i prisheshin flokët  grithte murin e jashtëm të shtëpisë , Lumi zbret në vetmin e bari dhe i pikturon hijet e vdekjes.

Në mënyrë të pakontrolluar i lëvizin gjymtyrët.

Ndalej nëpër dhiare dhe këndonte me muzat deri në theqafje , pastaj si homo sapiensi i varroste kujtimet në copëra eshtrash .

Këndonte , duke provuar me e ndal rrotullimin e tokës në fluturimin e korbave, i thyente vazot e vjetra , ngushëllonte njerëzit.

Hynte dhe dilte nga brendia e çdo pikture dhe sërish mbetej pluhur kohe.

Pas zhbirimit të kafkës së ditës ledhatoi kurrizin e lakuar të njeriut .

Kur mbërrini në stacionin e fundit i gjuajti të gjitha kockat  në kontejner .

Qeshi , dhe i fshiu lotët me ajrin e tymosur të mbrëmjes, dhe iku deri në paradhomë ku i kishin mbetur këmishët e bardha.

Sa herë që hy në dhomë , kapelën e shqyer e vari në një gozhdë të ndryshkur , irnoset gozhda i frynë hundët kapela .

Një grua e moshuar i ndjek me fshesë merimangat ,  pas ndjekjes së përditshme , me një kovë të vjetër tërë ditën e lume i zien gjethet e arrës dhe i ngjyen flokët e saja të thinjura.

Herë , herë i ndjek lakuriqët e natës .

Ajo nuk e qan kokën nëse m’i shqetëson poezitë , kur flenë në pikat e shiut.

Kujdeset për gjumin tim , ka raste kur m’i përqeshë ëndrrat .

I mat impulset e frymëmarrjes , nëse ndryshon temperatura e dhomës, në telefonin e njohur për çdo kë , lajmëron shërbimin e zjarrfikësve dhe nuk lejon që asnjë ëndërr, të hyjë ose të dali nga gjumi im.

Që dyzetë vjet nuk lodhet , kur unë fle , ajo e end pëlhurën e grindjeve, thonë se i përngjan Penelopës , ka durim të pres shiun edhe nëse nuk vjen me vite ajo di me pritë si qielli i ngrysur qeshjen e hënës.

Ju miqtë e mi mos ikni , varni duart në erë nëse identifikoheni me fluturimet e  korbave qeshni, gëzohuni, nuk është punë e vogël të jesh korb.

Kur nga thellësia na thërret një zë , thonë se është zëri i lashtësisë, kurse miku im kur është në ekstazën e dehjes, hynë nën dush dhe këndon këngën haleluja .

Kënaqet si i marri në diell ,  me xhelozi i ledhaton flokët e shprishura të erës dhe i kreh krifat e shprishura të kuajve .

Thinjat e këputura qeshin , fjalët hynë në metastazë , shikojnë vetëvrasjen e luleve .

Kështu e kanë miqtë e mi , disa lëshojnë mjekrën e disa e rruajnë pa e sapunisur , pastaj parfumohen, si ato të dritareve me drita të kuqe .

I vrasin ditët duke i pastruar morrat , dhe në pikë të dielli dehen me urrejtje , nga e cila nuk ngopen askurrë , dhe i kalojnë  ditët e lodhura në lëkurën e së keqes .

 

 

 

 

MERIMANGA        

 

Në një fill të tejdukshëm sillet e pështillet dita e dhunuar. Askush nuk gjendet në afërsi të etjes, kurse etja rri me gjuhë të tharë si opinga e varur në lisin e djegur nga vetëtimat .

Në këtë shtrojerë fillon edhe tregimi i jonë. Një tregim  jo i zakonshëm. Merimanga dhe vasha. Njëra thur urrejtjen , kurse tjetra dashurinë.

Urrejtja dhe dashuria rrinë përballë njëra tjetrës, asnjëra nuk lëshon pe, as peri i mëndafshit nuk këputet as pështyma e merimangës nuk ngjitet për ajrin e tymosur të ditës.

Një basma e kuqe me shije gjaku dhe peri i mëndafshtë me ngjyrë dashurie. Një lule e bardhë dhe një trëndafil i zi.

Qeshja e basmës depërton në thellësinë e tokës i zgjon kalorësit e fjetur i zgjon burrat e legjendave. Ndihet zëri i Oso Kukës e nga tymi i zi i Vraninës skuqet qielli.

Pak më vonë nëpër lugjet e eposit kthehet jehona  e lashtësisë  dhe vjen me tërë madhështinë e krenarisë e ulet pranë basmës së kuqe. Ulet këmbëkryq.

Qeshin muret, dyshemeja, qesh vetë krenaria në veshin e gjilpërës, ofrohet merimanga me plot mllef, me te vijnë edhe çafkat, kandra të llojeve të ndryshme.

Tmerri zbret në fund të pemës dhe tinëzisht hynë në fshehtësinë e tokës. Më kujtohet miza e dehur se si me këmbët e lehta të saja kalonte nëpër rrjetin e kurdisur.

Një thirrje zbret nga retë e bardha, kuptova se ishte thirrja e shpendit të mirë. Korbi i rrah mjegullat, tundet qielli, retë kërthndezen në rrethin magjikë të urrejtjes.

Rrjeti fillon të ngushtohet, pështyma rritet si uragan, vjen valë, valë deri te basma e kuqe, vjen e kthehet, kthehet dhe ikën me turp, gjilpëra në duart e vashës bëhet vetëtimë i sulmon retë e zeza. Pushon uragani, acari zbehet deri në minimum. Një diell i kuq në prehrin e vashës rrezaton fluturimin e dykrenorit. Rrezaton lindjen e një dielli të ri në fushën e mëllenjave.

Merimangës i ngushtohet fushëveprimi, nga ajri i papastër huazon pështymën e urrejtjes, ngre kurth për të vrarë e shfarosur. Kjo krijesë e zezë, nuk di cilit lloj i takon, he i daltë fara!, u faroftë me fusha e male, u faroftë me djep për jetë

Krijesa e zezë dhe pështyma e zezë pinë lëngun e pjergullës së zezë, kur e ngopin etjen e urrejtjes, pas dehjes së natës, shndërrohen në djaj të zinj…

Një vashë me një basma dhe gjilpërë ,thurin e thurin ëndrrën e një populli, ajo si zanat e mira të maleve tona krenare thur dashurinë kurse merimanga e zezë , mu si ato zanat e liga thurin e thurin urrejtjen…

Urrejtja dhe dashuria, merimanga dhe shqiponja, maten e çmaten , fluturojnë e zbresin, thyhen e thërrmohen. Njëra jeton për sot kurse tjetra për nesër.

 

 

 

 

KËPUCET SHQYERA

 

Kanë filluar të më thyhen flokët, mjekra ime e bardhë dridhet, duke përtypur korren e mykur.

Ky acari i përzier me suferinën i shtrëngon  dhëmbët dhe i qan lisat në dy e tri pjesë.

Nata ka dalë në fund të katundit dhe i numëron yjtë.

Një yll apo meteor ngadalë lëshohet në syprinën e detit. Korbat nuk i ndalin fluturimet, sonte për çudi fluturojnë në grupe si pulëbardhat. Fluturojnë kah e panjohura

Dielli më nuk m’i ngroh eshtrat , më janë zvogëluar duart, janë zvogëluar aq shumë sa që dorezat po më duken si doreza gjigantësh. Më është zvogëluar edhe koka, kam gjumë, nuk mund të fle në këto këpucë të mëdha dhe të shqyera, nuk kam as me çka të mbulohem, po më ngrinë ky acar i papritur.

Sonte po mërdhitëm , kam shumë të ftohtë. Të mbulohem me vetminë time, të fshihem nga të gjithë, nuk kam se si.

Kush i ndezi kandilat, po më përpinë kjo dritë e jeshile e sterrës.

Ti mos mendo e dashur, si, dhe kur u rritë këmisha e ime, nëse këmisha dhe këpucët më janë rritur dashuria kurrsesi nuk është zvogëluar ndaj teje.

Tani pas humbjes edhe më shumë të dua. I dua lumenjtë , lulet në buzët e bregut, guacat, dua çdo gjë që i doje ti dje në fëmijërinë tënde.

E tërë kjo lojë mashtruese fle vetëm në gjysmën e trupit tim, kurse ajo gjysma tjetër, rri zgjuar dhe përhapet si rrufeja në gjysmën tjetër të ëndrrave tona.

Të kujtohet kur e konvertuan komshiun tonë të parë, ishte ditë e diel, e diela e parë në vitet e pas luftës, ishin ato ditë që na mungonte edhe ajri e lëre më gjërat e tjera më elementare për jetesë.

Deshën t’i konvertojnë edhe të afërmit tanë, ne rezistuam, të kujtohet kur e burgosën babanë vetëm se vetëm nuk deshi të konvertohet për një thes misri të mykur…

Ata të malit që aq shumë folën për vëllezërit  e kush e di të kujt, troç na than se ne nuk e flasim  mirë gjuhën shqipe, andaj duhet që ne fëmijët të shkojmë në shkollë në gjuhë të huaj.

Besa na i dhanë edhe nga një palë këpucë të reja që me to të shkojmë në shkollë.

Fëmijëve të lagjes më shumë u pëlqenin opingat e të flisnin shqip se sa këpucët e reja e të flisnim ndonjë gjuhë të huaj duke i shtrembëruar nofullat .Mbetën pa këpucë sot e atë ditë.

 

 

 

 

AS SHTRATI I VJETËR

 

Sa herë që ke prekur lëkurën time, në gishtat e tua të holla i kërkoja po atë prekje të gjelbërimit, po atë frymëmarrje që shpeshtohej dhe rritej si dallgë deti kur mbyteshin korbat në krifat e kuajve të egër.

Sërish frymëmarrja,dehja e pranverës, puhiza që hynte dhe dilte nga rruazat e kuqe të mollëzave jeshile.

Dita hyri në gjakun e poreve, ne mbetëm si statuja, të ngrira , deshëm të ikim, nuk mund ti lëviznim këmbët.       Ishte loja e parë, e para lojë që luanim me fijet e barit si me fijet e flokëve të tua.

Ne donim të jemi fëmijë, ashtu si të gjithë fëmijët pa brenga, të lozim me flokët e erës, pa u frikësuar nga shiu. Të lozim me lojën pa ja prishur gjumin barit.

Ty nuk të pëlqente rrënja e gjetheve as shkundja e flokëve të stinës.

Nuk të pëlqente asgjë, kur pimë musht nga duart e asaj plake që na e shikonte fatin në filxhan.

Të kujtohet kur të tha:  se ti i ke shkelur hijet , për t’u shëruar duhet kohë besa edhe Lek, kurse ne nuk kishim se çka të shesim, përpos pjergullës që nuk jepte më fryte

Mua shumë mirë më kujtohet, kur merrnim frymë, kur na hynin gjethet e kalbura të pjergullës në shqisat tona të të nuhaturit.

Ishim një duet i papërsëritshëm.

Vetëm ne dhe gjelbërimi mund të dëgjonim frymëmarrjen e lisave .

Kalonim këmbëzbathur nëpër ëndrrën barit , herë, herë i shkelnim telat e qemanes së përgjumur, dhe këndonim si të dehur serenata Korçare.

Nuk na pengonte jorgani kur na ikte nga shpatullat, as shtrati i vjetër kur iu thyheshin këmbët e drunjta.

Neve asgjë nuk na pengonte, as ne , nuk i pengonim askujt, pinim ujë në shuplakat e gjetheve dhe flinim nën rrënjët e rrapit të vjetër.

Atë çast ndodhi diçka e papritur, në flokët e tua flinin gjethet, flinte çdo gjë, uji, bari, flinin edhe fluturimet e zogjve.

Gjumi zgjati disa shekuj. Më shumë se sa që mund të mendonim ne të vdekshmit. Fjetëm edhe atëherë kur filluan t’i matin hijet, hapat e përgjumur të vetëdijes, fjetëm se mu kështu na pëlqente, nuk donim të ja turbullojmë ujin komshiut, komshiut i cili që në burim ishte i tëri i turbullt në mendje.

Më duket se ne ende flemë 6 . Ky gjumë i përçudnuar i ka mbyllur të dy veshët, ka mbyllur mendjen, gozhduar kujtesën, ky gjumë i përdalë edhe sot fle, nuk i kujtohet sa vetvetja e as kafshimet e ujqërve.

Ky gjumë i përdalë, më duket se,kurrë nuk do të zgjohemi…

 

 

 

 

GJËMAT E NËNDHESHME

 

Me hapa të rënda kjo natë po m’i shkel këmbët.

Mizat, milingonat e kuqe, sterra ecën rrugicave të puqura me çatitë e mbuluara me kashtë thekre .

Prellishta skuqej si nën saçin e gjyshes kur piqnim mollët e kalbura, sepse koha nuk ishte e jona, as arat tona të begatë nuk mund t’i korrnim pa na dhënë leje njëfarë gabeli që vetëquhej zotëri.

Çmendurisht dheu rrëshqite nën këmbët e lodhura të magjes , me rrokullisjen e reve rrokullisej edhe qielli, kjo farë tollovie i përzuri edhe shirat.

Nga pallja e gomarëve dështuan shumë gra, dështoi edhe shtatzënia e ditës, ka kohë që janë rritur pemët e nuk japin fryte.

Paurti përherë gjente shkas për t’i shkundur kumbullat e të varfërve, i shkundte , sepse as që kërkonte për vete ndonjë punë të përshtatshëm.

Të gjithë ne e urrenim atë , edhe ai na urrente neve të gjithëve dhe kështu e kalonim jetën duke gjalluar nëse mund të quhet jetë urrejtja .

Ngjante që fshiheshim nën fustanet e nënave ose të grave tona,  e vetmja rrugë për të mbërri deri te çezma ishte të mos e përfillnim të paurtinë , por ne nuk kishim guxim, shumë kohë më parë na i kanë larë dhe shpërlarë trutë.

Edhe vetëtimat humbën çdo interesim pas këtij dështimi tragjikë, gurtë e varreve po përdoren për renovimin e kishave.

Ka kohë që gjëmat e nëndheshme i tejkalojnë durimet njerëzore.

Një nënëloke e shqeu shaminë e kresë, nëpër rrugicat e ngushta të qytetit fluturuan flokët e thinjura, kalamajtë filluan me i gjuajt me gurë qentë kur ishin duke ikur, kurse , këtu ne jemi mësuar me ikjet dhe ndjekjet e qenve, jemi mësuar edhe me shpërnguljet dhe me rikthimet e përsëritshme , herë kanë ikur prej ndjekjeve e herë, herë pa i ndjekur askush, iknin duke kënduar dhe ktheheshim me sy të përlotur. Iknin me qerre të ngarkuara me përplot, mall , besa edhe me bagëti .

Ata e dinin se një ditë do të rikthehen , andaj edhe ktheheshin me nga një trastë pas krahëve , në sytë e tyre të skuqura dhe të përlotura fshihej djallëzia e kamotshme .

Kjo djallëzi ishte mësuar diku në podrumet e kishave dhe zbatohej me përpikëri më të madhe.

Iknin me araba, kuaj dhe gomarë të ngarkuar, kurse kur u vinte koha e përshtatshme me bisht ndër këmbë ktheheshin, as që kërkonin falje për krimet e bëra , kurse ne si çdo herë jemi treguar njerëz human , i hapnim dyert dhe zemrat për kafshimet e mëvonshme.

 

 

 

LARJA E DUARVE 

 

I humba edhe këto duar . Në pafundësinë e xhepave mbetën thonjtë e prerë, mbeti e djeshmja dhe e sotmja me të dy egot e mia

Uni i im i sotëm,  ky i sëmurë për çdo fjalë goje ngre     kokën si gjarpri me zile, kërthndezet .

Sa herë që dua të ja mbylli gojën me një grusht gjethesh të kalbura, shkumon nga inati, ky zanat i vjetër flenë si relikte në vetëdijen e njeriut dhe herë ,herë,kur harrohet paraqitet me dy fytyra. Njëra e butë njerëzore kurse tjetra e egër shtazarake .

Kush jam unë ?

Pse zgjohet ai tjetri në mua . ?

Djalli dhe engjëlli qe disa shekuj kacafyten me hijet e zeza që fluturojnë si çafkat dhe krrokëritin në një kor të orkestruar, kush e di se nga kush.

Në disa raste të posaçme uni i njeriut kafshon unin tjetër, atë të fëmijërisë, bënë të pamundurën, për një spec djegës është në gjendje me e zhduk botën si mizën nga tepsia e palarë.

Thonë se i tillë ka qenë Neroni pasi që e gjeti fajtore të dashurën, kinse nuk i ka krehur flokët sipas qejfit të tij ja ka vu flakën të dyzetë shtëpive të Romës.

Lëre që e dogji Romën ai Uni i tij i kalli flakë edhe legjendat , ua vuri zjarrin Zotave të Olimpit. Çdo gjë që mund të kallet dogji përpos egos së sëmurë .

Sot, pak më dhemb koka, kjo peshë e rënd e ditës nuk durohet, nuk durohen as fjalët që kundërmojnë , si lulet e kalbura nëpër vazot e kristalta, nuk durohet asgjë as ky mos durim i dhembjes paradoksale.

Për hiç gjë jemi në gjendje t’i kafshojmë nazalet, nuk na mbetet diçka tjetër përpos t’i kërkojmë kodet nëpër sarkofagët arkaik,

T’i kërkojmë në dhembjet tona ditët kur u plagosë .

Më dhemb çdo pjesë e trupi, të lutem mos e prek ajrin me ato duar të palara, ka disa shekuj që i kemi larë duart, qe dymijë vet e më shumë nuk kemi mundur t’i fshijmë ato mbeturina që na kanë mbetur mes gishtërinjve dhe thonjve.

Është koha ta harrojmë darkën e parë dhe të fundit , ne i përtypëm eshtrat e stërgjyshërve. Për një gllënjkë uji deshëm t’i shterim detet dhe lumenjtë . Nuk duhet të harrojmë ku jemi sot , nëse e bëjmë këtë, e djeshmja ka me mbetur diku pas valëve të tërbuara të kujtesës.

Nuk është koha që nëpër anijet e përmbytura t’i shpëtojmë peshqit e uritur, ne ende nuk po mund të kuptojmë se duart lahen vetëm një herë, edhe atë për herë të parë dhe të fundit.

Nuk është koha që t’i lëmë të çetë këto pak grimca pluhuri që kanë mbetur në hapësirë . Njerëzit thonë se  i kemi larë duart, nuk ka mbetur më askund asnjë pikë uji.  Unë them se koha është që t’i lajmë duart me këto pak grimca ajri që po pështillen si librat e vjetër nëpër kujtesën tonë të arnuar . Një korb i bardh fluturon tejpërtej qiellit…

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s