NJË DIMËR MES DIMRASH -roman i murosur ( Pjesa e tretë : NËSE MUND TË QUHET PRANVERË ) / Nga Vaso Papaj

 

vaso papaj

NJË DIMËR MES DIMRASH

-roman i murosur-

 
Pjesa e tretë

 

NËSE MUND TË QUHET PRANVERË,  faqe 450

 

 

Vaso papaj

Nga Vaso Papaj

 
* * *
Kur shkova pasdite në shkollë, isha aq i lodhur sa mezi mbahesha në këmbë. Isha ngritur që me natë dhe s’isha ulur një minutë tërë ditën.
Katër orë mësim në mëngjes, pastaj dy orë punë me ushtarët në arë, për domatet. Merret me mend… Komandanti me Mikelin kishin vendosur ta mbillnin domaten sa më herët, sepse një shi do të prishte shumë punë. Dhe ne patëm djersirë shumë atë ditë gjersa patëm mbaruar së kthyeri mbrapsht tërë parcelën. Pastaj një sy librave dhe ora katër e gjysmë kishte ardhur shpejt.
Në sallën e mësuesve s’gjeta njeri. U ula në fund të tryezës së gjatë, por nuk më rrihej në një vend. U ngrita dhe pashë nëse ishte në vendin e caktuar çelësi i laboratorit. Nuk ishte aty… Siç dukej, Lumi duhej të kishte ardhur pak para meje. Megjithatë, tingujt e violinës ende nuk dëgjoheshin. I hodha një sy orës. Nuk kishte kohë të ngjitesha lart. Do të binte zilja për pak dhe unë duhej të isha gati. Nxënësit kishin filluar të vinin… Kujdestarët u futën në sallë dhe kërkuan shkumës.
-Merrni, ja tek arka! Në raftin e fundit të dollapit.
Domethënë, Lumi kishte ardhur herët. Po, po… Ajo kish nisur të vinte çdo pasdite në shkollë dhe gjersa errej, merrej me koncertet ushtrimore të Bahut. Asaj i ishin ngjallur shpresat dhe unë e kuptoja se çdo të thoshte për një të vdekur një ringjallje.
Solla nder mend, si kishte ardhur ajo atë mëngjes nga Tirana. Kishte hyrë në sallë me vrull dhe kishte thirrur me të madhe: “Mirëmëngjesi!”
Pastaj më qe afruar mua dhe unë pata parë në sytë e saj diçka të re që s’e pata jetuar kurrë më parë. I lëshonin sytë ca vezullime që më shkaktonin ngulçima. I pata shtrënguar dorën. Isha hutuar…
-Si e kalove, Lum? – e pata pyetur ngadalë. Por atë çast kish rënë zilja dhe ne s’mundëm të flitnim më.
-Pasdite, Patri… Si zakonisht…
Ma kishte marrë koridori i gjatë gjysmë i errët. E qartë. Më kishte hapur një shteg. Pasdite… Si zakonisht. Me këto mendime kalova dy orët e para të pasdites, por pastaj, tek ngjitesha në katin e tretë, tingujt e violinës m’i ngatërruan mendimet aq sa s’isha në gjendje t’u gjeja më fillin.
Lum Sermi ishte në fund të sallës dhe as më ndjeu kur hyra. Kishte kthyer kurrizin nga dera dhe vazhdonte të udhëtonte në atë botën e saj rrethuar me tinguj të mahnitshëm. Por pas ndonjë minute mbaroi, u kthye dhe më pikasi. I njejti vezullim tek sytë edhe nga larg. E la violinën mbi njërën nga tryezat , u afrua dhe më përqafoi. Ia putha fytyrën ngadalë dhe ndjeva ngrohtësinë e trupit të saj. Drithërohesha sa herë bëheshim kështu, një trup.
-Nuk duhen hequr kurrë shpresat, – tha ajo kur u lirua nga shtërngimi im. – Si do t’ia bëja unë, nëse gishtërinjtë do të më ishin mpirë?!
-Do ta kishe pak më të vështirë, asgjë tjetër, – iu përgjigja unë. – Po ti je trimëreshë, Lum. Ti do ta kapërceje. Për ty s’do të ishte ndonjë gjë e madhe, apo jo? Këmbëngulje, këmbëngulje dhe ja… Vjen një ditë.
-E kisha thënë. Do të vinte një ditë dhe për ne. Ashtu… Mamaja kishte marrë telegram, – nisi të thotë ajo serioze. – Si duket ai do të jetë rrugës. Duke ardhur. Gjer nga fundi i javës do të jetë këtu.
I vura krahun rrotull belit dhe një herë. Shkuam te dritarja. U ulëm te një bango, aty pranë. Dielli kishte zhytur kokën tashme prapa kodrave atje tutje përtej Devollit. Një mjegull e hollë varej atje, përmbi lum. Në pullazin e spitalit mezi shquheshin dy dallëndyshe të vonuara që merrnin e jepnin për të riparuar folenë.
-Sa të mira janë! – pëshpëriti Lumi. – A nuk veprojnë si njerëzit, Patri?
-Si njerëzit, njëlloj, – përforcova unë. – Mirë e the. Veçse nga njëherë u shkon mundi kot, e dashur. Përpiqen e përpiqen dhe atëherë kur e kanë gjithçka gati, vjen një rrugaç me llastiqe dhe ua prish folenë. Pale kur kanë edhe zogj të vegjël pastaj…
Lum Sermi psherëtiu. Çdo gjë që ndodhte në trupin e saj kalonte tek unë. E kisha shtërnguar fort. E kish afruar kokën te supi im dhe unë ndjeja aromën e flokëve të saj. Ndenjëm disa çaste pa folur. Më në fund ajo e ngriti kokën dhe më puthi pranë veshit. Mbi ballë i kishin rënë tërë ato dredhka. I krijonin ca hije të vogla që herë pas here fshihnin dhe reflektimet e syve të saj.
-Mos mendo gjithmonë të keqen, – pëshpëriti pranë veshit tim. – As e ëndërroja një gjë të tillë më parë, kurse tani…
Dhe më puthi përsëri në të njejtin vend.
-Po të hiqje rastësinë, gjithçka do të mistifikohej, – i thashë. – Por prapë, edhe s’mund ta absolutizoj atë. Kështu qenka jeta.
-Kështu është, – përforcoi ajo.- Prandaj mos e mundo veten, Patri. Ja, shikomë mua. A nuk jam po ajo Lum Sermi? Kam ndryshuar gjë?… Jo… Atëherë, përse ndryshuan tërë sjelljet ndaj meje? A mund ta gjejmë ne vallë?
Unë nuk fola, veçse i përkëdhela flokët. Me siguri që ajo kishte nisur të dilte nga mjegulla ku kishte rënë papritur. Por unë s’e dija si do të dilte ajo që andej. Po ajo Lum Sermi apo një tjetër?… Për momentin ajo kishte thënë se kishte mbetur po ajo. E ndërsa mendoja kështu, vazhdoja t’ia ngatërroja flokët e dendur me gishtërinjtë e mi.
-Nuk do të vish nga unë këtë javë? – pyeti ajo papritur. – Të shtunën do të jem e detyruar të mos e mbaj fjalën. Madje, mamaja po përpiqej t’i nxirrte një leje edhe Malit… Do të vish nesër, apo e lëmë për të mërkurën?
-Më mirë do të ishte të mërkurën, – thashë unë. – Na është shtrënguar ca kohët e fundit Lum dhe më duhet të kërkoj patjetër ndihmën e Palit. Duhet përgatitje ditë të tëra për disa orë me ty.. Po dhe ai mezi kapet.
-Mirë. Si të jetë më mirë.
Jashtë ishte errur dhe unë ndeza dritën.
-A do të luash diçka tani? – e pyeta pastaj. – Diçka të shkurtër. Afroi ora e ziles.
Ajo tundi kokën dhe shkoi të merrte violinën.
-Bang-Bangun! – i vazhdova unë nga pas. – Ka një pjesë të bukur me violinë që përsëritet herë pas here.
Ajo u kthye dhe më vështroi drejt e në sy.
-Po, e ka. Ashtu e ka, – më tha dhe ia nisi.
Kishte diçka që të bënte ta ndjeje jetën pikërisht ashtu siç ishte ajo melodi, me gëzimet dhe hidhërimet e vogla dhe të mëdha. Ata tinguj të zgjatur që zëvëndësonin njëri-tjetrin duke u hequr zvarrë, në dukje të krijonin një qetësi të mahnitshme thellë në shpirt, por dalëngadalë, me t’u afruar fundi, e gjithë kjo kthehej në një protestë e thirrje që dukej sikur thoshte: “Përse të jetë vallë jeta kështu? Përse?”
Para disa vjetësh, kjo këngë kishte qenë kënga e ditës dhe mua më kujtohej si diskutonin vajzat e kursit me njëra-tjetrën për Dalidanë dhe për tekstin e këngës, për autorin dhe për pjesën me violinë pas çdo refreni. Ato e këndonin në pushim me zë të ulët dhe ne u shkonim pas me zërat tanë të çakorduar.
Kur mbaroi, Lumit i përshkënditën sytë, por atë çast ra zilja dhe kjo na solli të dyve përsëri në mes të nxënësve, ndonëse aty, në laborator. Si duket ishim përhumbur disa çaste në atë dritare që shpesh e quaja një tarracë mbi Devoll.
-Shkojmë! – i thashë Lumit kur e pashë që e mbylli violinën në kuti.
-Shkojmë!
Në errësirën e korridorit u puthëm përsëri dhe ajo i zbriti shkallët dy nga dy si flutur. E përcolla gjer në oborr dhe aty ndjeva flladin e mbrëmjes që endej midis luleve. Ca mornica më drithëruan. Ca mornica ndryshe nga ato të laboratorit. Gjithsesi vazhdoja t’ia mbaja dorën shtërnguar fort.
-E shikon që palltoja është ende e nevojshme darkave? – e qortova kur e pashë sesi mblodhi supet e sesi kryqëzoi krahët në gjoks.
-S’më duket edhe aq ftohtë, Patri, – tha me të qeshur. – Do të vrapoj pak dhe do të ngrohem. Gjumë të ëmbël!
-Gjumë të ëmbël dhe ty!
Dredhoi nëpër rrugicën mes luleve dhe unë e ndoqa me sy gjersa doli nga porta e madhe e oborrit. Kur u ktheva, seç më shkoi në mëndje një thënie e vjetër dëgjuar kush e di se ku: A ishte e vërtetë vallë, që një lule nëpër natë nuk bëhej kurrë e zezë?!…

 
* * *
Thashetheme qyteti.
Xhama mbuluar nga kartonat.
Grumbuj njerëzish kureshtarë.
Fletë rrufe…
Kujdes!… Telefonat!…
Mbeturinat, mbeturinat,… hej!…
O burra! T’i flakim tej!
Selim Xhafa ka flakur tej një shishe.
Fletë rrufe, flete rrufe
Hë mo, se birrë qe…
Nga Familjari kish dalë kur e flaku.
S’pamë askujt t’i rridhte gjaku.
Veç gastare në bulevard
Ç’jane këto gozhda?!
Nga kanë ardhë?!…
Ushtarët në rresht për tre.
Vajzat hedhin ca vështrime.
S’janë vështrime, janë rrufè…
Një altoparlant gjëmon:
…izëm…izëm…
Nuk pushon.
Revizionizëm, …
Ç’fjalë e gjatë!
Ç’bashktingëllore!
Frenim rrotash në asfalt.
Rrotash!?… Jo.
Zinxhirësh, zinxhirësh thuaj.
S’më janë ndarë, në mend i bluaj.
Ja dhe autobusi i kuq ndaluar.
Erdhi. Zbritën. Udhëtarë. Turli…
Platoni fërkon të vocklat duar.
Besoj, paska një sukses te ri…
Domosdo, në një fushë tjetër.
Qenka mesele e vjetër.
Çuçuritje një mëngjes?!…
Vajzat, ç’gajasje, për besë!?…
U drodhën xhamat e sallës tonë.
Thashetheme qyteti.
Merimanga. Merimanga.
Pse përherë më ngjajnë si pranga.
Kush i thur?!… Kush?! Kush?!
Kush i mbron?…
Pse si danga,
Ngjajnë gjithmonë?…

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s