NJË DIMËR MES DIMRASH – NËSE MUND TË QUHET PRANVERË ( roman i murosur ) / Nga Vaso Papaj

 

vaso papaj

 

NJË DIMËR MES DIMRASH

roman i murosur

Pjesa e tretë

 

NËSE MUND TË QUHET PRANVERË –  faqe 481

 

 

Vaso papaj 1

Nga Vaso Papaj

 

 

* * *

 

Ishin pesë mësuese dhe një mësues në shkollën e Shënmërizës. Të gjithë të rinj dhe të gjithë të ardhur. Kisha patur rastin t’i takoja disa herë në Gramsh. Vinin shpesh në mbledhjet tona, në mbrëmjet tona, apo edhe në kinema, çdo fund jave. Gramshi për ta do të thoshte pak dëfrim, pak ikje nga rutina e përditshme e një jave pune, ashtu si Tirana për Platonin.

Këto po mendoja kur po hyja në oborrin e shkollës që ishte plot fëmijë si asnjëherë.

Lumi më priste buzë parmakut të lyer me gëlqere. Dukej më shumë kurreshtare se e zemëruar, sepse, sa u afrova më pyeti: – Cili qe ai ushtari?

Unë e vështrova dhe qesha.

-Dola i njohur, – ia ktheva. – Nga Tirana. Një nga nxënësit e mi gjatë praktikës mësimore.

Atë kohë na thirrën. Njëra nga vajzat kishte dalë nga një derë dhe na e bënte me dorë. Shkuam andej duke shkelur barin e njomë. Të futej një drithërimë kënaqësie nëpër trup.

Shkollë një katëshe, e bardhë, me shumë dritare. E standarteve ruse. Kolkoziane. Dhoma e mësuesve ishte diku nga e djathta. Pa u afruar mirë, dëgjoheshin shpërthime gazmore. Dera qe e hapur dhe vajza që na thirri, na zgjati dorën me një “urdhëroni, mirë se erdhët!”

Ua shtrënguam dorën të gjithëve. U përshëndetëm. Aty qe edhe Vali, edhe Afërdita, edhe Rexha. Dhe dhoma ishte aq e vogël, sa dukej si një flluckë sapuni që do të plaste nga çasti në çast. Apo s’i kishte ato plasaritje nëpër muret e bardha. Tamam si rrjeta merimange…

-Ku humbe kështu? – më pyeti Vali.

-Epo. Edhe këtu takohen të njohur, – i thashë – një ushtar tiranas.

-Pse, e njeh Agronin ti?! – më pyeti papritur mësuesja që ishte ulur në shtratin përballë meje.

Atë çast vura re se dhoma qe e mbushur me shtretër, pothuajse ngjitur me njëri-tjetrin dhe se ne të gjithë ishim ulur sipër tyre. Mësuesja e re nuk m’i ndante sytë. Priste përgjigje.

-Një muaj ka qenë nxënësi im në shkollën Sami Frashëri, në Tiranë. Bënim praktikën mësimore.

-I shkreti! – ofshani përsëri e njëjta. Flokët i kishte me vijë në mes, të lëshuara dhe që i zbrisnin gjer te gjinjtë.

-Përse i shkreti?! – u hodha unë. – Të jesh simpatik dhe të jesh i shkret!?… Se vetëm… – Ajo më shikoi si e habitur. Ndoshta s’i kishte shkuar në mendje se do t’i kërkoja shpjegime të mëtejshme.

-Se është vetëm, – nxitoi të më thotë. – Vetëm. E di çdo të thote këtu vetëm!? – përsëriti me hov sikur të kishte gjetur përgjigjen më qetësuese…Por shpejt u tërhoq. – E vure re?… Edhe për të parë, nuk sheh mirë.

-Gjëra që rregullohen këto, – u hodh Vali. – Fqinji nuk duhet ta lërë kurrë fqinjin në baltë, vetëm. Po ju, ç’keni bërë? I keni dhënë ndonjë ndihmesë? Pse e keni lënë kështu, vetëm?…

Vali shërbente gjithmonë për të ndezur zjarre, por të paktën kësaj radhe ishte zjarr hareje, sepse të gjithë ia plasën gazit. Madje, Lumi, që ishte krah meje, përplasi duart dhe susta e krevatit drithëroi për një kohë të gjatë.

-Të them të drejtën, – nisi Marjana, drejtoresha, – ai ka ardhur disa herë tek ne. Për ndonjë ndihmë të vogël. Por është i urtë, i urtë dhe gjithmonë skuqet.

-Djemtë që skuqen, them se do të jenë të mirë, drejtoreshë… e zgjati po vajza e parë duke e shtuar harenë aty brenda dhe mua nuk më shpëtoi ngjyra trëndafili e faqeve të saj.

-Qeshni ju, qeshni me skuqjen, por e dini ç’do të thotë të ndodhesh i vetëm para pesë vajzash si ju?… – ia prita unë me mendimin se po e ndihmoja sado pak. Dhe e qeshura vazhdoi përsëri edhe për disa minuta. E kur u duk se biseda mund të merrte një rrugë jo fort të dëshirueshme, u mundova të hidhem gjetiu.

Iu drejtova pikërisht asaj vajzës që kishte hapur këtë histori.

-Juve ju kam parë disa herë, – i thashë, – por emrin nuk ua di endè.

Ajo vazhdoi të skuqej dhe tërhoqi për nga poshtë fustanin. Seç ishte bërë zakon në atë kohë kjo lëvizje për vajzat e reja. Edhe e mbanin fustanin të shkurtër edhe bënin sikur donin ta zgjatnin me zor.

-Fajin e kam unë, – u hodh Vali, – unë që nuk ju prezantova që në fillim…

U ngrit në këmbë dhe filloi t’i tregonte të tërë me gisht.

-Kjo është Sotirika nga Korça, – nisi ajo duke i vënë gishtin vajzës kundrejt meje. – Marianën, po, e njihni… Shpresa dhe Lavdia janë nga Elbasani. Kurse Flora, po nga Korça dhe së fundi Sazani, patrioti i saj… Pala tjetër, ja ku janë, Afërdita, vendase, Rexha nga Kavaja, Lumturia, e njihni të gjithë, e keni parë në skenë dhe së fundi, Patri, ushtari ynë.

Vali e mbaroi fjalimin e saj me njerën dorë lart, pastaj përshëndeti me kokë dhe u ul duke lënë pas të qeshura, duartrokitje dhe bravo-bravo pa fund.

Flora u ngrit dhe doli.

-Ju mos u shqetësoni për ne, – tha Lum Sermi që si duket nuhati diçka në këtë lëvizje.

-S’është asgjë, – tha Mariana. -Ne mezi iu pamë një herë në derë.

-Si jeni këtu? Si e kaloni? – pyeti Rexha.

-Jo keq, – u përgjigj Lavdia.

-Ca si ngushtë më duket, – vazhdoi Lumi. – Të pesta në këtë dhomë flini?

-Flinim, – tha Mariana. – Tani kemi mbetur katër. Njëra na tradhëtoi.

-Siiii? – u habit Afërdita., Si duket, fjala “tradhëti” e la me gojë të hapur.

-Po kjo tradhëti është e lezetshme, – qeshi Vali.

-Pse ka tradhëti të lezetshme?! – vazhdoi e habitur Afërdita.

Vajzat u panë sy më sy dhe qeshën.

-Pse, nuk dini gjë ju?!… – pyeti Mariana. – Flora me Sazanin… – dhe fërkoi dy gishtat tregues njëri me tjetrin.

Edhe një herë e qeshura gjer në qiell.

Kur ja më në fund dhe Flora me filxhanët e kafesë. U ngritëm në këmbë dhe ua shtrënguam dorën të dyve. Lum Sermit i përshkëndisnin sytë.

-Të trashëgohi! – uruam ne. – Të trashëgohi!

I pimë kafet pa folur. Flora rrinte qiri në këmbë. Sazani flakë në fytyrë. As ta kapte prej dore s’kish guxim.

-Një gotë ujë, po pati! – kërkoi Rexha.

-Na falni!… Ja.

-E keni ujin të mirë? – shtoi Lumi.

-Kristal, po larg që këtej. Prapa kodrës. – tha Sazani. – Dhe unë jam ujësjellësi.

Ha,… ha,… ha…

-Ujësjellës pa pare… Ha,…ha,…ha…

-Nuk i mbledhim fëmijët, tani? – pyeti Mariana më në fund, kur u tulat paksa gazi. – Bëni ç’kini për të bërë ju me artistët tuaj. Hajde, Vali!… Ti e ke fjalën.

U ngritëm dhe dolëm. Lum Sermi ecte bri meje. Mbi barin e njomë kishin nxjerrë krye luleshqerrat. Fëmijët vraponin rrotull nesh. Të qeshura, thirrje. Dielli ishte ngritur lart dhe dukej sikur përshëndeste çdo qenie në këtë bregore mbi Devoll. Petalet e bardha të luleshqerrave më pëshpëritnin në vesh refrenin pa mbarim “më do apo s’më do?!”

Qenka e ngatëruar kjo…

 

 

* * *

 

Thashetheme për mësueset e fshatit.

Gojë e keqe që s’hesht.

E njihni atë mësuesen?…

Kur ka qenë në atë fshat, ajo…

Ose, unë të marrë mësuese fshati?!…

Bah!… E pse?!… Pse t’i them po?!?

Gojë e shthurur që vërtitet si ujk

Pyjeve e maleve.

Po ajo, për gjykim, është larg halleve.

Përfytyroni:

Shtigje të bardhë në shtërngatë,

Mësuese që çapiten.

Hanë misërishten

me djathë e qepë të thatë,

Ndërsa

Vajzat e përkëdhelura

akulloret lëpijnë.

Pas xhamave llamburitëse të bareve,

tek rrijnë.

Është një lëpirje e përjetshme kjo,

Siç është e përjetshme çapitja, ajo…

Dhe dielli djeg.

Trotuaret përcjellin trokëllima takash.

Taka të kuqe, të bardha, çokollatë,…

Taka të holla si gjilpërë, të gjera si patkua,

të larta këmbë lejleku,

të jenë të modës thua?!.

Taka të sheshta… Taka-tak, taka-tak…

Ndërsa shtigjet përcjellin

zhaurimën e shoshoneve.

Ec, ec mes honeve.

Dinjiteti i tyre ia kalon dhe malit

në çdo hap..

Udhëkryqe,

trasta mbi kurriz,

kamionë për në veprat e pesëvjeçarëve

Miqësi mësuesesh dhe shoferësh,

që u ngjajnë nëpër netë fanarëve…

Drojtja ka mbetur diku,

atje në qytet,

në krahët e mamave…

Mësuese dhe shoferë…

Solidaritet me besë,

i vendosur tashmë.

I provuar nga të dy palët.

Shfaqet në çdo kthesë.

Shi… Dëborë…Diell

Ndërsa goja e ligë nuk pushon,

vetëm vjell…

Mos e ngacmoni jetën e tyre heroike,

ju të përkëdhelurit ,

Ju, që iu kanë falur nga një karrike?!

Ju lutem!

Vaso papaj 1

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s