Veç një Atdhe kemi! / Cikël poetik nga Bardhyl Maliqi

Cikël poetik nga Bardhyl Maliqi
 
 
Veç një Atdhe kemi!
 
ullishtet në vesh më fëshfërijnë…
Bie shi… ju s’m’i shikoni dot lotët
kur këmbët më shpien vetë
vataneve të mia,
atje ku çdo shkrep e gur
këpucët m’i njeh,
atje ku pemët në vesh më psherëtijnë
e duket sikur thonë:
Jam Filati, Parga, Çamëria!
 
Veç një Atdhe kemi!
Ndale makinën te ulliri i lashtë,
atje në Ulqin. rrugës për te Dalmatë,
më kujtonn Antoni,
Tuzi, gjithë Malcia,
se këtu kam fjetur,
se këtu kam çelur,
si gonxhe e re
trëndafilishtave të mia!
 
Veç një Atdhe kemi!
Kosovë, e bukura jonë,
kur bares rrugëve të Prishtinës
nëpër tezga librash shfletoj historinë,
oh, diçka të shtrenjtë kam gjetur të shkruar,
Dardani, Kamenicë, në gjithë fisin tim,
mbi 100 familje një mbiemër kemi,
jo, ne nuk jemi
gur në rrokullimë!
 
Veç një Atdhe kemi!
Në Strugë, në Shkup e Tetovë,
shqip kam ligjëruar ngado
ndër Manifetime poetike.
Kam uruar shqip Bujarin,
Kaloshin, Mustafanë;
kam pyetur në rrugë,
fëmijë vocërrakë,
bukës i thonë bukë,
E tatës i thonë tatë!
 
Veç një Atdhe kemi!
ullishtet në vesh më fëshfërijnë…
ngado e shëtis në këmbë Shqipërinë,
kur më duhet shkoj në Shkodër,
ku kaq vite mësova letërsinë,
ku adhurova Mjedën e Migjenin,
ku vaje e këngë dasmash mblodha
në gjithë malcinë.
Veç një Atdhe kemi
në Konispol, në Tropojë,
në Dibër e Janinë
atje ku e ndjen se vetëm nuk je,
se dhe zogjtë në ajër
shqip të cicërijnë!
 
Veç një Atdhe kemi!
S’kemi pse marrim rrugët e botës,
kur mund ta bëjmë Atdheun më të mirë,
“Kopshtin tonë shkëmbor”
në Jug të Evropës?!
Asnjë dhe i huaj nuk është më i bukur,
asnjë dhe i huaj s’është më i mirë,
se nuk është vetëm buka që të mban gjallë,
është çair i këngës me gaz e dëshirë,
është gjuhë e nënës që të mëkon gjinë,
është zëri i gurit që zanon shtëpinë,
Çamëri, moj lule, lule trëndelinë!
Veç një Atdhe kemi,
kemi Shqipërinë!
 
 
 
ÇAMËRI, MOJ MARTIRE
 
Çamëri,
Çamëri, moj martire,
brenda meje rritesh,
si gjaku në vlime.
Je e shtrenjtë si dielli,
si drita e syve,
si uji, si ajri, si buka e fëmijëve.
Çamëri, moj martire,
 
Të prek nëpër ëndrra,
në makthe të athëta,
si rrugën e qumështit,
me duart nga nata.
Edhe kur syve më ikën
këtu, e hijshme, ti je,
Çamëri, moj martire,
e bukura mbi dhe!
 
Me rrënjë në përpjekje
perëndish dhe titanësh
që kur Teti sfidoi gjigantët
dhe mëkoi Akilin
me qumështin e vet,
fryt i Martesës me Pelidin e shkret’,
zot për mbi troje,
zot përmbi det!
 
Nga dridhjet e gurëve
të Urës në Artë
nga Paramithi e paraëndrrës,
nga Ledheza e artë,
ku lindi Epja e Epirit,
ai, Pirro Burri,
Çamëri, moj shqiponjë,
të ka hije flamuri!
 
Je këtu në livadhe dhe ullishta,
në anëdet dhe në bregore,
në rremat e dherave dhe drurëve,
në kupolën e kaltër engjëllore,
në eshtra dhe varre,
në rrënoja dhe muarana,
në rrënjët e gurëve
dhe të brengave tona.
ti nuk zhbëhesh e nuk mpakesh,
as kur tymos vetminë,
as kur skuqesh e përflakesh.
kur çamët ikin nëpër net të përgjakura,
kur çamët kallen dherave të përbaltura,
kur çamët shtegtojnë rruginave
të lagura,
ti je!
 
Je këtu,
edhe kur pleqtë rrëzë oxhakëve
pëshpëritin të përhumbur mite
dhe legjenda,
edhe kur fëmijët si boracakë të brengosur
mëkohen dhimbshëm me ëndrra dhe përralla,
por ti s’shbëhesh dhe s’vritesh,
Çamëri, moj e rralla!
 
Eh, shtëpia ime,
pa certifikatë pronësie,
me kurora agrumesh e
skelete gërmadhash rrethuar,
sikur bërtet e lemerisur
me foshnjat në dy duar,
prej flake kapluar,
prej zjarri shkrumbuar,
prej tymit mbuluar,
prej njerëzish shkretuar,
nuk do që të zhbëhesh,
mor djep i lënduar!
 
Eshtrat e të vrarëve janë nën dhe,
dhe në i zhvarrofshin
lukunitë e ujqve mbi dhe,
ato kanë ushqyer me palcë
e me gjak,
përrallat, portokajtë,
ullinjtë nëpër flakë,
dhe në djegshin gjithçka,
ta bëjnë shkrumb e hi,
ti mbin si Feniksi,
Nënë Çamëri!
 
 
 
AKROSTIK PËR FËMIJËRINË
 
Fëmijëria vjen nga thellësitë e pavetëdijes
dhe me çikrikun e kohës nxjerr amfora kujtimesh të mbytura.
E ç’vlerë kanë koralet apo luftanijet e zhytura në dete,
para këtij dritësimi të çuditshëm?
 
Ëngjëll im mbrojtës zbret në tokë dhe ndalet
tek rrota e mullirit, ku bluanim blihur.
Aty m’u përgjakën gjunjët për herën e parë;
atëherë qiparisi ishe më foshnjë se unë,
një bistak fillestar.
 
Mrekullohem vërtet
se tani ai është dhjetë bojë njeriu
dhe kallet i gjithë brenda meje,
ndaj unë ndihem i fortë sa dhjetë burra,
si kurrë më parë.
 
Ishull vetmitar nuk është kjo plagë që dhemb,
shtëpia e fëmijërisë është thelb i saj,
sa herë e gërvish aq herë përgjaket,
atje në brendësinë e një shteti të huaj,
ku çamërit kanë djepet dhe varret,
atje ku shqip ligjërojnë burimet
dhe shqip e kanë emrin
arat dhe malet…
 
Janë rrëgjuar prej mallit
Këtu ullinjtë e stërlashtë,
vetëm limonët dhe portokajtë
kurrë nuk harrojnë t’i ndezin llambadarët
në të katër stinët e pritjes,
me zemër në dorë
prej dhimbjes dhe mallit.
 
Ëëëëëëëëëëë!
Janë muret e shtëpsë që rënkojnë prej dhimbjes,
se tarraca e betontë përdhunshëm rëndon mbi ta,
aty ku pronari i paligjshëm s’guxon të shfaqet…
As të na japë një kafe në shtëpinë tonë,
s’ka kurajo ky greko-vllah?!
 
Rosaku nuk është më tek ana e lumit Kalama,
veç pusi i vjetër s’na ka lënë ende.
S’ka si uji i pusit, gjyshja më thoshte,
të vdekurve u jep jetë
dhe kokat ngre në re.
 
Ishull brenge nuk është kjo plagë, që dhemb,
është vatani, brenga që rri galiç pas saj,
dhe mangalli i yjeve netëve prushon,
atje, në Çamëri,
ku dhimbje s’njeh skaj!
 
Atdheu është dhimbje, të mirët e mi,
nga djepi në varr-dhimbje pa skaj;
ndaj kryet e fëmijërisë i mbështes në pëqi,
se më pluskon në gjak qashtërsia e saj…
 
 
 
JON, I DËSHIRUARI IM!
 
Në pelena resh u mbështolla
tek u hepova nga djepi i diellit dhe rashë,
aty, në Konispol,
në vendbanim tim
të stërlashtë
atje, ku shtëpitë
hapet si pëllëmbë në shpatin e tre maleve,
ku njerëzit kanë tridhjetë e një mijë vjet që jetojnë,
dhe ngjizin ëndrrat
stralleve.
 
Ishte ditë e diel,
e një mëngjesi të grunjtë korriku kur unë u kalmenda
në një pëqi drite për t’u ritrupësuar si mbret ilir
në viset e mia thesprote,
Unë, bard i lashtë i kësaj toke,
bir i diellit,
i përveçuar
ndër mote!
 
Deti Jon,
i dëshiruari im,
ti tashmë e di,
ta kam pëshpëritur në vesh mijra herë,
unë linda me hingëllimën e kuajve të tu të bardhë,
që jelet tundin si shamiza vashash brigjeve
e herë shkumëzonin me tërcëllimë duke përplasur thundrat.
Shpesh zgjasja doçkat drejt teje,
që i tundja në erë si përshëndetje të bardha
dhe për çudi,
më dukej se ti m’i ktheje përshëndetjet
me vrapin e dallgëve të tua të kaltra.
 
Të kundroja çdo mëngjes nga tarraca e sterës,
ku çikrikët kërkëllinin për të mbushur kovat e mëdha
që shuanin etjen gushtore të bimëve,
që dielli përvëlues i mesditës t’i gjente më të fuqishme,
për të mos i mundur thatësira,
kuçedra e keqe e përrallave.
Ndërsa plazhi i mohuar i Shëndodhërit më thërriste,
që poshtë Qafës së Botës,
të rendja drejt të detit tim të dëshiruar
në një eros përvëlues,
në aromën e kandellave,
ku karakollet vëzhgonin kërcënueshëm
deri në absurdin e vet
lirinë tonë të munguar.
 
Ndaj unë e shuaja etjen për ty
në bujanat e Pavlos,
të lumit dredharak që na mahniste me çudirat e tij,
duke na përmbytur dimrave të egër,
duke na u përkëdhelur nëpër këmbë në verërat lulore,
që gjithësesi na falte kënaqësinë e zhytjeve,
të guvave me guvjaçë të trembur dhe gaforre.
 
I adhuruari im Jon,
të kundroja çdo mbrëmje në perëndim të diellit
dhe më trishtonte errësira
që si perçe e zezë nderej në hapsirat e tua,
a do të jesh nesër po aty, i shtrenjti im,
a do të më presësh me ledhatime valësh të buta?
E di se do të jesh,
që tej nga Qelqira pasqyrat e ujrave reflektojnë
nën llamba inkadishente
dhe reflekse të përhënura argjend në manushaqe.
 
Ndaj bëra ç’është e mundur të vija tek ti,
Vonë, shumë vonë,
kishin kaluar 11 vjet të mijëvjeçarit të ri,
kur i thashë ushtarit grek tek dogana se ku do të shkoja
ai ngriti supet i habitur:
“Je i çmëndur apo si?!”
Jo, i them, do të takohem me të dashurin tim në Shëndodhër,
tej burimeve të taposur të Lumbardhës sime,
ku egoizmi i arhondëve,
e shteri ujin shtigjeve.
Ushtar
e kam pritur dhjetra vjet këtë ditë,
t’ia kalëroj kuajt e bardhë të Jonit,
të më kolovitin valët e tij në shpinë,
të prehem në njelmësinë magjike të tij;
dhe në vdeksha të vdes siç linda
në lodrime valësh,
me shumë dashuri…
 
 
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s