Gruaja që nuk e meritonte dashurinë / Tregim nga Istref Haxhillari

Gruaja që nuk e meritonte dashurinë
 
 
Tregim nga Istref Haxhillari
 
-1-
 
Dhimbjet e shpeshta të barkut papritur u bënë të forta. Kim Zhaka u shtrua në spital. Mjekët diagnostikuan peritonit akut.
U operua atë mbrëmje.
Dhomës së vogël iu shtua pacienti i ri. Shenjat ishin për qëndrim të gjatë…
– Do ta marrë veten.
Zëri i butë i fqinjës e përmendi Savën nga gjendja e ligështuar ku ndodhej minuta të tëra. Ndoshta asaj i tërhoqi vëmendjen pikërisht kjo shushatje mbushur me dhimbje.
E falënderoi thjesht, fshiu sytë e përlotur. U kthye nga i shoqi, përhumbur në gjumin e narkozës. Trupi i pakët prej fëmije dergjej pa fuqi shtratit të ngushtë. Pamja e mëparshme qe shpartalluar dy orët e operacionit.
Ankthi e mpiu.
Kushedi, burri i katandisur çerek njeriu mund të mos kthehej në gjendjen e mëparshme, as të përmendej më.
Një valë e beftë dhembshurie e goditi. Me qartësi të habitshme pa se bashkëjetesa e gjatë nuk kishte kaluar pa lënë gjurmë. E pati shpërfillur, madje urryer kushedi sa herë. Ai iu përshtat natyrës së saj të hedhur, kurrë nuk i la shkas për ta qortuar. Ndodhte të nxehej e bërtiste, po vinte çasti që pajtoheshin si të mos kishte ndodhur asgjë. Lëshonin pe, i besonin njëri-tjetrit…
Kimi ishte pjesë e jetës së saj prej njëzet vitesh.
E mori malli për kthimet në shtëpi, kur e priste mbështetur pas dritares me vështrim rrugës nga vinte ajo. Martesa nuk paskej qenë aq e keqe. Nëse pati të çara, faji qëndronte në anën e saj. A nuk ka të drejtë burri t’i kërkojë llogari gruas që kthehet orëve të vona të natës, apo kur e bren dyshimi për ndershmërinë e saj? Ai pati plot të tilla. Njerëzit priren të mos e mbyllin gojën, i zmadhojnë edhe ato që mendojnë vetë…
I erdhi të ulërinte.
Nëse vdiste nuk do ta merrte vesh kurrë sa nevojë kishte për një bisedë të fundit me të. E gërryen parandjenja të errëta. Ngashërimet ia dridhmuan trupin. U plas në karrige, qëndroi gjatë pa lëvizur vendit.
– 2 –
Infermierja e shërbimit të natës përshëndeti me kokë, iu afrua të sëmurit. Kontrolloi temperaturën, ndërroi serumin, shkroi diçka në letrën e varur përkrye shtratit. Sava e vështroi tek punonte e qetë me lëvizje standarde.
Ndërsa asaj i digjte buzët padurimi.
– Si duket? – e pyeti kur mbaroi.
– Treguesit i ka në rregull, – u përgjigj dhe nxitoi dhomës ngjitur duke çukitur shishet nëpër
qese plastike…
Nga mesi i natës Kimi rënkoi lehtë.
– Sava! – pëshpëriti me zë të shuar.
Ajo dëgjoi emrin të shqiptohej nga ato buzë të thara dhe u përlot.
– Jam këtu! – u gjegj butësisht.
I ledhatoi parakrahun e dobësuar me damarë jeshilë, të kërcyer. Rregulloi çarçafët, u përkul, i preku ballin me buzë.
– Pse dreqin jam kaq i lodhur?
– U operove, i dashur.
– Paskan shkuar keq punët!
– Para se të hyje në sallën e operacionit.
– Do të ngrihem?
– Sigurisht. Dhe është lajmi më i mirë që të kam dhënë ndonjëherë.
Zëri iu drodh.
Kimi buzëqeshi hidhur. Buzët e nxira, sytë e mbyllur përgjysmë, ngjyra e lëkurës e tregonin të përçudnuar, skelet.
– Je gënjeshtare e lindur… – e shikoi me përvujtëri.
– Ndonjëherë gënjej, por tani jo, – u përkul, e puthi përsëri.
– Faleminderit!
– Përse?
– Që kujdesesh për mua…
– Jam gruaja jote.
I sëmuri lëvizi mundimshëm trupin, i kërkoi sytë.
– Nuk jam sjellë aq mirë me ty, – i tha ngadalë.
– Kimi, po gabon!
Deshi të kthehej në krah. Nuk ia doli. Bërtiti nga dhimbjet e mprehta në fund të barkut. Sava e ndihmoi të zinte pozicion pak më të rehatshëm.
– Duhet të flesh! – i tha ëmbëlsisht.
– E di.
– Përpiqu atëherë!
I ngriti dorën e varur jashtë shtratit, ia palosi pas trupit nën çarçaf dhe shtoi:
– Hajt, se do t’ia hedhësh!
Ai puliti sytë, të vetmit që mund të urdhëronte, për të thënë se nuk kishte besim. Pas pak e zuri gjumi.
 
– 3 –
 
Sava e shikoi tek flinte qetësisht dhe u lehtësua. Operacioni e sfiliti ngaqë ishte i dobët. Me siguri do ta kapërcente…
Mendja i shkoi pas te ngjarjet e asaj dite, ndaloi tek portreti i ëmbël i Heis Brianit. Nën përqafimin e tij dëgjoi zilen e zgjatur të telefonit, po nuk lëvizi vendit.
– Kaq shumë më do? – e pyeti ai.
– Dyshon?
– Jo unë, zilja e telefonit.
– Le të bjerë, atë punë ka! – gërhiti nga kënaqësia e peshës së krahut të tij.
Pati qenë ëndrra e saj të lidhej me një burrë të vetëm, ta donte gjer në fund të jetës, t’i përkushtohej.
Heisi mori celularin nga tavolina, ia afroi te veshi.
– Hape. Kjo ngutje s’është pa gjë.
Sava shtypi butonin qejfprishur dhe dëgjoi një zë të njohur, tjetërsuar nga ankthi.
– Babi po vdes!
I biri ulërinte…
I kaloi nëpër mend gjithë skena, ambulanca, vëllai plak i Kimit, komshinjtë e mbledhur me ngut, spitalin, mjekët… Dhe ja tani përgjonte tërë shqetësim në dhomën e ngushtë, të pa ajrosur ku të mbyste duhma e ilaçeve.
Ktheu kokën nga Kimi. Portreti i mpakur e i palëvizshëm e tronditi. U habit që hidhërimi për të zinte pjesën më të vogël të brengave. Edhe kësaj here nuk iu ndodh pranë të shoqit.
Ç’grua ishte?
I erdhi turp. Mos vallë ligështia lidhej me sëmundjen? Apo ngaqë ishte babai i djalit të vetëm? Mbase kishte të bënte me egon. Falë pronave të Zhakave, jeta e saj dhe e të birit qenë të garantuara.
Në brendësi e refuzonte vdekjen. Nuk donte të mbetej pa mbështetje. Kimi ishte mbrojtësi i saj, një lloj çadre e sigurt, e përhershme. Po diçka që dinte vetëm ajo e bënte pesimiste. Zemra e gruas e parandien të ligën më parë se të ndodhë.
 
– 4 –
 
I sëmuri u zgjua mbytur në djersë. Nuk dilte dot jashtë. Barku i fryrë, zorrët të bllokuara…
Mjekun erdhi i ndjekur nga një infermiere e shkurtër, topolake.
Sava u ngrit në këmbë, dyllë e verdhë. Mesoburri me flokë të shprishura dhe bluzë hedhur nxitimthi krahëve i bëri shenjë të ulej. I bëshëm, tërë tul, lëvizte me vështirësi. Tërhoqi karrigen përballë shtratit, i kontrolloi të sëmurit fundin e barkut.
– Përgatit klizmën! – urdhëroi infermieren dhe u kthye nga Sava me vështrim të ngrohtë prej babaxhani.
U përpoq t’i zgjidhte fjalët.
– Duhet t’iu sqaroj disa rrethana të sëmundjes, – i tha. – Burri juaj pati peritonit akut, ngatërrim të zorrëve, siç thuhet rëndom. U detyruam t’i presim një të tetën e zorrës së hollë të atrofizuar nga mungesa e qarkullimit të gjakut për katër orë.
Sava përpiqej të nguliste sa më shumë hollësi.
– Nga kjo anë nuk ka ndërlikim, gjithçka shkoi mirë, – vazhdoi mjeku. – Pas klizmës vijnë gazrat dhe zorrët do të funksionojnë njëlloj si më parë.
– Oh, doktor, ky po, është lajm!
– Ne dyshojmë për masë të huaj në duoden, – anashkaloi entuziazmin e saj. – Morëm kampion nga stomaku, e vumë në kushte vegjetacioni laboratorik, po duhet të presim disa ditë të marrim përgjigje. Pasi të përjashtojmë këtë rrezik, mund të flasim për shërim të plotë.
– Çdo të thotë kjo? – pyeti e merakosur.
Nuk arriti të fiksojë asgjë.
– Peritoniti ka ardhur si pasojë e tumorit në stomak, – bëri përçapjen tjetër.
Sava vështroi e hutuar, lëvizi buzët pa nxjerrë zë. Mjeku e pikasi se ajo nuk do ta merrte vesh kurrë, as do ta pranonte të vërtetën e frikshme.
U nxitua t’i binte shkurt.
– Hë për hë asgjë, – i tha, – më tej të shohim.
– Si i bëhet për dhimbjet?
– Mbajeni me kompresa, do të përmirësohet shpejt, – sqaroi së fundi dhe u largua.
 
– 5 –
 
Pas një jave u ngrit në këmbë, filloi të pijë lëngje. Çehrja po i kthehej, nuk e kishte atë zbehtësinë që të kallte datën. Sava shkëputej dy herë në ditë, i gatuante. E zëvendësonte vëllai i Kimit.
Kur qëllonte të vinte, Niti vështronte andej-këtej i shpërqendruar. I ati kishte maninë të dinte gjithçka për shkollën, t’i jepte këshilla.
Të vetmet që nuk i duronte.
– Kur do të dalësh, babi? – e pyeti në njërën nga ardhjet e rralla.
– Nesër, ose pasnesër.
– Ia hodhe, – i përkëdheli supet.
Sytë e tij kapën vështrimin e djalit dhe nuk e lëshuan. I dhembshur. Veçse ato veset…
– Gjer ku je?
Pyetjet e tij e zinin ngushtë, përherë të njëjtat, si nuk u mërzit!
– Them ta marr këtë të fundit, – u përgjigj thatë.
– Ç’është kjo “e fundit”?
– “E drejta ndërkombëtare”.
Kimi nuk arrinte kurrë të kuptonte si i kishte punët në të vërtetë.
– Sa ngelen?
– Tre, të mbartura.
– Si shumë…
– Do t’ia dal.
Ishte fraza standarde sa herë nuk arrinte të gjente argumente bindëse. I ati donte të atë lloj përgjigje.
Dhe e mori.
Por nuk i besonte. I biri e kalonte lehtë gjithçka, s’kishte durim, as vullnet.
– Tani e ke veten në dorë, – i tha, – ne s’të ndihmojmë dot.
E donte, brengosej për fatin e tij.
Kaq…
 
– 6 –
 
Ndihej mirë. Gati u shërua. Priste ta nxirrnin, kur Savën e thirri infermierja.
– Ju lutem, ejani pak me mua!
Pothuaj e pati harruar analizën e stomakut, vinte me shpresë se qe procedurë rutinë. Aq më tepër që i shoqi e mori veten.
Sapo dolën në korridor e pyeti.
– Ç’është?
– Ju kërkon mjeku në zyrë.
– Pse?
– Analizat…
Deshi ta pyeste përsëri, por mbërritën përpara derës gjysmë të hapur dhe hoqi dorë. Mjeku u ngrit, i ofroi karrigen.
– Më duhet t’ju jap lajm të keq… – i tha pa e shikuar në sy.
Mjaftonte.
Dhe tepronte…
Jashtë çdo dyshimi, jeta e Kimit po i afrohej fundit. E kishte përjetuar aq shumë sa hollësirat nuk do t’i hynin në punë. Fundja përse t’i dinte?
– Sa i ngelen? – psherëtiu për t’i dhënë fund çastit të rëndë.
– Gjashtë muaj, e shumta…
– Doktor!…
Ai i vuri lehtë dorën në sup.
– Përpiquni ta kalojë sa më natyrshëm kohën e mbetur…
U largua gati me vrap. Sapo u ndodh korridorit shpërtheu në të qara, vuri dorën mbi sy, u mbështet pas murit.
Lotët i mblidheshin në mjekër.
– Jo kështu! – e solli në vete zëri i infermieres së shërbimit.
Ajo dridhej nga e keqja, fjalët i qenë burgosur.
– Nuk ju beson askush! – i tha bluza bardhë me një dritë djallëzore në sy, – mos bëni kot…
Asgjë nuk do ta ngushëllonte sa këto fjalë. Lotët u terën si me magji. Iu duk vetja shtinjake e pashoqe.
Si dreqin e dinte jetën e saj!
Pastaj u kujtua se nuk e njihte.
– Ç’thua, moj? – u egërsua.
– E dëgjove! – buzëqeshi ajo dhe u largua qetësisht…
 
– 7 –
 
Për familjen Zhaka shkelën ditë e net të rënda, ngarkuar me tmerrin e sëmundjes. Shpresat u shuan, gjithçka mbeti ishte ankth. Sava nuk i tha askujt, e mbajti peshën e rëndë për vete gjashtë muaj rresht.
Të tjerët shpresonin.
Morfina u bë mjekimi i vetëm. Qetësohej, kalonte efekti, rifillonte kriza. Dridhej, ulërinte.
Sa vinte tretej.
Atë mbrëmje mori dozën e përditshme, u ndje më mirë, kërkoi ujë. Sava u afrua me gotën e mbushur, i ngriti kokën, e ndihmoi të pinte. Pas dy gëlltitjeve e largoi, u shtri i rraskapitur sikur kush e di ç’bëri.
Mori frymë thellë dhe kur ajo nuk e priste, i tha:
– Bëhu e fortë!
-…!?
– E kupton çfarë dua të them?
– Jo, – pëshpëriti dhe zemra i rrahu fort.
– E desha këtë jetë…
– Tani nuk e do më? – e ndërpreu rrëmbimthi.
– Por ty më shumë… – vazhdoi si të mos e kishte dëgjuar.
– Kimi, ke vendosur të më çmendësh?
– Edhe tri ditë më kanë mbetur…
Përmes gjysmerrësirës fytyra i shquhej si lule e bardhë në mugëtirë.
– Mos fol ashtu, do të shërohesh!…
– Ti e di po aq mirë, e kotë të fshihemi…
Hapi sytë të bindej nëse e kuptoi, i mbylli sërish.
Ajo vështroi turbull përmes qerpikëve të lagur. I zuri llërën. Lëkura e lëmuar, e ftohtë!
I sëmuri hapi me vështirësi buzët e thara, të zbardhura. Iu deshën disa sekonda të fliste.
– E dije apo jo?
– Po… – u përgjigj me zë të këputur.
– Duhet të ma thoshe.
– Ç’vlerë do të kishte?
Ai u mendua disa çaste.
– Jam me fat, Sava.
Sido që u habit, ajo nuk e lëshoi veten, pohoi me kokë. Druhej të fliste, s’i zinte besë zërit.
– Jetova si duhet, të kam ty, djalin, tani mjaft!
Sava e kishte vështirë t’i thoshte ato që mendonte.
– Lëri këto! – e inkurajoi.
– Dua ta dish, isha me shumë fat. Kur sëmuresh e vuan kështu, vdekja është kapak floriri.
Gruaja u drodh ngaqë foli në kohën e shkuar. E quante veten të ikur, sikur fliste nga bota tjetër. Fshiu sytë me llërë dhe nuk foli. As dinte çfarë t’i thoshte, vetëm një i marrë mund të mos e kuptonte si po shkonte puna.
– Kam qenë i dashuruar me ty, mburresha kur e sillte rasti. Gëzimin e mbaja fshehur këtu… Këtu brenda! Sa herë largoheshe, çdo minutë ishte e ankthshme si… Si lamtumirë…
– E di, Kimi, e kam ndjerë.
– Jo tamam.
– Nuk e kam merituar dashurinë tënde!
– Dashuria vjen vetë, nuk kërkohet, është e kotë.
Në fytyrë i pasqyrohej si lojë dallga e çuditshme e fatit. Atë e mbytën ngashërimet, lotët i mblidheshin në gushë.
– Gabimi është imi, – tha me zë gjithnjë e më të mekur, – të mora në qafë…
Kërkonte dëshpërimisht të fliste. Po të mos i mbante sytë mbi të, Sava nuk do ta besonte, as do ta njihte atë ton dhimbjeje dhe lutjeje. Zëri ishte i vetmi që nuk i ndryshoi deri në fund, të tjerat i vdisnin një nga një…
– Kot e mundon veten. Nëse ka një fajtor, jam unë.
– Mos më ndërpre, s’kam kohë…
Mendimet formësoheshin me vështirësi në kokën e tij. Kishte aq gjëra për të thënë… Dhe vetëm pak kohë, mizorisht pak, për ta bërë.
– Nuk mundem më… – u lut Sava.
– Edhe pak, do të mbaroj…
Mori frymë aq thellë sa mundi.
– Heisi është njeri i mirë…
Dreq, kjo i kaloi kufijtë. E dinte dhe nuk ia zuri kurrë në gojë? Pa pikë gjaku në fytyrë shikonte dhe nuk perceptonte, dëgjonte po nuk kuptonte.
“ – Zot, më ndihmo!” – u lut me gjithë shpirt.
– Martohu me të, Sava!
– Jo, Krisht!
– Amanet im! – tha me vështirësi.
Sytë nuk i hapi. Mbi kapakët e verdhë regëtinin damarë të hollë, kaltëroshë. Kockat e mprehta nën lëkurën e nderë të fytyrës, faqet e gropëzuara dëshmonin se mishi nën to qe tharë. Lëvizi dorën ta përkëdhelte. Ajo ia mori gishtat e holluar e të ftohtë, i vuri në buzë. Ndjeu tkurrjen e venitur të mollëzave.
– Tani… erdhi… çasti! – rrokëzoi me zë të rënduar.
Një buzëqeshje e mezi dallueshme i spërndriti sytë.
Ngriu.
Qetësia e përmortshme zhduku çdo shprehje mbi fytyrë. U shuajt siç shuhet drita e qiriut të sosur.
Heshti përgjithmonë.
Nuk priti tri ditë…
 

 

Advertisements

One thought on “Gruaja që nuk e meritonte dashurinë / Tregim nga Istref Haxhillari

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s