KJO GRUA E HUAJ NË SHTËPINË E TIJ… / Tregim nga Faruk Myrtaj

 
Tregim nga Faruk Myrtaj
 
 
KJO GRUA E HUAJ NË SHTËPINË E TIJ…
 
“Ju sikur bëheni më të mirë larg vendit tuaj,” i tha ajo.
Kostaq Aravani nuk po kthehej i gëzuar si më parë, edhe pse në shtëpi s’kishte ndryshuar gjë. Nadja vazhdonte ta thirrte Kostja dhe t’i mbetej po aq e dashur si dikur. Edhe kësaj dite ia lakoi duart rreth qafës, mbështeti kryet në supin e tij dhe mbeti ashtu, deri sa ai i ndjeu dridhjen ngashëruese, ulje-ngritjen e supeve, dënesën me gulçe…
As kësaj here nuk i tregoi se kolegë në Institucionin ku punonte, miq e të njohur, gjer edhe në rrugicën e lagjes, e pyesnin: “Po ti, si do bësh me Të Huajën tënde, o i shkretë?”
“Unë e dua…”, dëgjonin prej tij. Më shumë si pëshpëritje, sikur imitonte personazhin e Çehovit në hopin fluturues të rrëshqitjes me ski, kur shpejtësia arrinte maksimumin dhe zëri i dashurisë vetëtinte fishkëllimë në ajrin e ngrirë: “Të dua Nadja!”
U ndje diçka më lehtë pas dushit, provoi tu jepte më shumë dritë syve, krehu maja gishtash flokët, rrudhi cepat e buzëve për të këqyrur edhe një herë të qeshurën që kishte sërish dëshirë t’ia dhuronte Nadjas dhe i iku pasqyrës.
“S’kam për të ikur, apo jo?!” e pyeti ajo, duke e vështruar ngultas.
“Nuk të largon njeri, Nadja.”
“Vërtetë?!”
“Mos e lodh veten, të lutem.”
“Nuk të kanë kërkuar gjë?!”
“Jo, pra, jo…” I lodhur. Edhe nga orvajtja për t’u dukur i qetë.
“Endè jo ?!” e pyeti ajo ditën tjetër.
“Si endè jo?”
“Nuk…?”
Një ditë u nisë të bënte shaka. ‘Largimi yt mund të ndodh vetëm në se je ngatërruar me shërbime të fshehta!’, do t’i thoshte.
E kontrolloi veten në çastin e fundit. Le të flisnin për gjëra të tjera, edhe pse të gjitha lidheshin me ç’ka s’ishte e lehtë të flisnin.
Nisën t’i gëzoheshin vetmisë, leximit të ndonjë libri, ai në gjuhën e saj, ajo në gjuhën e tij, secili më vete.
Jo si më parë, kur lexonin në një gjuhë dhe përkthenin në tjetrën, kur luanin me nuancat e sinonimet më të brishta, për ta shijuar fjalën e shkruar e të thënë edhe më shumë. Tanimë sikur bënin të merrnin me mend se si zogjtë, edhe kur e ndjenin ftohjen e ajrit, edhe pse e dinin mirë se një ditë do shtegtonin, e vononin nisjen deri në vjeshtë të fundit, duke mardhur gjithnjë e më shumë.
“Bëjmë mirë të mos dukemi shumë”, i tha një ditë ai, zë-ulët. Sikur i lutej.
“Unë vetëm në punë kam shkuar…”
“Edhe në punë sikur të mos shkosh…për ca kohë.”
Sytë e saj kërkuan një lloj shpjegimi. Pa ngulur këmbë.
“Mund të na shqetësojnë pa dashje…”, e zbuti kërkesën Kostja I saj.
E largoi fjalën tjetërkund, por s’mund ta fshihte. Pas çdo dite kthehej më i ngrysur në shtëpi. Që të dukej ca më ndryshe, pa I ikur dot shqetësimit, i rrëfente sa më qeshur të rejat në marrëdhëniet e ish-studentëve njohur me dashuri, si ata të dy.
“Të kujtohet, Nadja, ai që i shkroi një libër të tërë lirikash Lidjas? “Shpëtova,” kishte thënë këto ditë. “Më ishte bërë torturë bashkëjetesa, njëlloj si marrëdhëniet mes shteteve. Më erdhi dita pa inferioritet si Burrë i Vogël për shkak të Atdheut të Vogël!”
Kostja i rrëfeu edhe për polaken që i kishte lënë pa mend të gjithë. E pat kërkuar ndarjen vet, përpara se i shoqi të detyrohej. Befas, në vend të nisej për në atdheun e saj, polakja kishte fluturuar me një diplomat perëndimor. “Atje po ju pres!”, u kishte thënë lindoreve të tjera, ardhur të dashuruara në këtë vend të çuditshëm që rrekej t’i ikte Lindjes pa pasur ndërmend Perëndimin.
“Edhe unë mbeta këtu,” tha Nadja. “As Lindje, as Perëndim!”
Në të vërtet unë pres të më sjellin biletën për Ikjen, shtoi pa zë. E mbante gjallë vetëm kureshtja se si do t’ia sillnin lajmin? Kostja? Do t’i linte shënim mbi tavolinë, pasi t’i kërkonte ndjesë? Do ta përcillte, deri te pragu i shtëpisë, deri në aeroport. apo thjesht nga telefoni i zyrës: “Bëhu gati, vjen një makinë të çoj te avioni i linjave të Lindjes. Vendi është i rezervuar!”
“Është mirë të mos biesh në sy…” i tha ai një ditë tjetër.
“Unë s’po dalë nga shtëpia, ku më shohin ata?!”
“Edhe në shtëpi të mos të shohin, Nadja…”
“Të fshihem…brenda shtëpisë, thua?!”
Zëri iu dobësua, u shua fare, si frushullima e metalit të përskuqur kur zhytet në ujë. Qetësia iu mblodh në grykë si një gogël që s’e nxirrte, por as e kapërcente dot. Sytë iu mbytën në lot. S’kishte dëshirë, as fuqi të rezistonte.
“Nadja, e kam lejen të mbaj. Ma sigurojnë vendin e punës sime. S’pengohem në karrierë. Por duhet të hapim fjalë se ke ikur…”
“Sikur çfarë…?!”
Ajo i priste tërë kufizimet, që sapo kishin nisur. Kuptoi se duhej të rrinte më vete.
Asaj dite dhe më pas, telefoni nuk do binte më për të. Nëse pritej ardhja e ndokujt për vizitë, duhej të mbyllej në dhomën e vogël, që për dreq s’kishte as dritare. E pranuan të dy këtë lojë ilegalësh. “Për paqe dhe miqësi” të pamundur..
Edhe Kostja, pikonte heshtje, por ajo mbetej pa gojë përballë bindjes pa fjalë të tij.
“E marr me mend ç’duhet bërë”, tha ajo, si për një të huaj. Kur ai të kishte vizitorë, s’duhej të vinte asnjë zhurmë te dhoma e pritjes.
Të mos dukem, të mos dëgjohem, të mos flas, zyrtarisht të mos jem. Përkufizoi Veten.
Mbyllja në dhomën e fjetjes e shndërroi atë, dikur hapësirë dashurie, në vend privimi. Edhe pse kur kthehej nga jashte, vazhdoi t’i fliste e t’i pëshpëriste “Të dua Nadja”. Tashmë këtë e thoshte kur arrinte te dera e dhomës së saj. Jo te porta e jashtme në oborr, madje as te dera e shtëpisë.
Ajo dëgjonte si në trup të saj rrotullimin e çelësit në derën e jashtme, hapat e tij, aty Kostja bënte ende përgjuesin e dashuruar, veshin tek vrima e çelësit, pritja për shenjë nga brenda zgjatej, ai trokiste lehtë.
Kostja duhej të trokiste për herë të dytë, qetësia do duhej të vijonte edhe më tej. Vetëm pas trokitjes së tretë, Nadja duhej të përgjigjej. E Treta njoftonte se ai, Kostja i saj, Aravani, ishte në shtëpi, vetëm. Pa njeri tjetër. Dhe ajo mund të dilte…
Kohët e para, megjithatë, mezi e priste ardhjen e tij, pra mezi priste të dilte prej asaj dhome. Nuk ishte e gëzuar, por as e hidhëruar. Sillej si me dëshirë. Ende dashurore, edhe pse jo e vluar, përrallash?! Bënin të dy sikur s’kishte ndodhur gjë. Së paku që s’do ndodhte. Pa ndërmendur dhomën e ndenjjes, pastaj as dhomën e saj, dhomë që dikur kishte qenë hapësira e ngrohjes, e vlimit të trupave, djegies së gjuhëve, kapërthimit të gjymtyrëve, shkrehjes së eshtrave pas dorëzimit me të tëra…
Bënin të mos e shfaqnin zëshëm atë që kishin humbur, viset e pafundme të panjohura, as ato gjëra që ua ndalonte çasti. Gjuhët që flisnin dikur: ai këngëzonte në gjuhën e saj, ajo sa më shumë me zanoret e gjuhës së tij. Gabimet ua shtonin kënaqësinë, dikur. Jo më pas kësaj. U bëhej sikur ndokush përgjonte te dritarja, për të zbuluar që ajo ishte aty, sado që ai sigurohej t’i mbyllte dyert.
Kaluan javë, u bënë muaj aty brenda, në lojë kukamçeftas, hapësirë shndërruar në qeli trupi e shpirti. Mendja, s’e kishte aq lehtë të urtohej, të bindej se, si zemra e saj, s’ishte gabuar që kishte braktisur hapësirën e vendit të saj, për t’u mbyllur në…këtë dhomë pa dritare. Solli ne kujtese idile poetësh, dashuria me Kostjan s’kishte qenë më pak “e marrosur”. Ai, ende, provonte të ndahej nga gjithçka për të mos e humbur. Nuk ishin aq të shumtë burrat që s’e ndanin gruan, si Kostja im…
E ushtroi veten të dilte sa më pak nga dhoma, sa për vaktet e ngrënies. Më pas, po ndjehej mirë të përtypej më ngè aty, brenda saj. Pëlqeu pastaj që Kostja t’ia linte pjatat te dera. Ajo e hapte derën kur shuheshin hapat e tij, kur mbyllej dera e tij, dhe sigurohej se ishte e vetme. Kur nisi të ndjente padurim për shenjën e saj nga brenda, e vonoi kodin. E hapte veç kur ia ndjente frymëmarrjen e nxituar, dridhjen e zërit në shtigje hamendjesh. Atëherë sajonte zhurmë në dysheme, o ndonjë kollitje të kotë. “Po pra, po…Lermë edhe pak, të lutem…”
Erdhi një ditë që s’mund ta vazhdonte si dita më parë. Edhe ai, s’ngulte këmbë në trokitje. Edhe pse, një herë, qetësia e hapave të tij ra, ajo e hapi derën, por e gjeti Kostjan ulur aty, përballë derës, të pa ngjyrë në fytyrë, hutuar, mbështetur te muri.
Më pas, provoi të mos dilte, për ditë të tëra. Edhe kur e dinte se ai ishte në shtëpi, vetëm. Nuk e shihnin të udhës të shpjegoheshin, dhe s’kërkonin përse. Duhej thënë diçka, por s’ishte e lehtë ç’ndjehej: edhe pse kështu s’mund të shtyhej gjatë…
“Jashtë bën vapë e madhe, tha një ditë ai. Këtu te ty është freskët!”
Minutën tjetër u kujtua se ajo mund të jepte gjithçka për ta vuajtur vapën, jashtë shtëpisë.
“Duhet të presim, Nadja…”, shtoi.
“Edhe ata presin?” saktësoi ajo.
“Kush ata?”
“Ata që e dinë se jam këtu.”
Ai vështronte përhumbur. Jo i çuditur. I befasuar po.
“Të kujtohet çifti Mila?”
“Po,… U ka ndodhur gjë?”
“Jo, janë mirë. I shkruan letër të madhit të shtetit, të shtetit këtu. ‘Na lejoni të shkojmë për disa vite në dheun e sime shoqe, siç jetuam e punuam për një kohë të gjatë në atdheun këtu!’ Dy ditë më pas, një makinë e madhe ushtarake qëndroi para shtëpisë së tyre. ‘Kemi ardhur sipas kërkesës tuaj!’ Në tridhjetë minuta, ngarkuan plaçkat dhe i nisën në një fshat ku sata shkon një herë në vit!”
“Ç’bëhet kështu, Kostja?!” tha ajo. “Larg vendit tuaj ju jeni ndryshe.. të mirë, të ngrohtë, të sigurt, më të besueshëm.”
Nuk tha se ai, Kostja, dhe të tjerët, bëhen më pak të mirë, më pak të besueshëm, më të ftohte, këtu…në trojet e tyre…
“Asgjë s’ndryshon…”, tha Kostja, me zë të butë.
“Ju keni një legjendë, me atë nusen e re, murosur për besë të dhënë. Vëllait të vogël, që mbajti fjalën e dhënë, iu desh të sakrifikonte gruan. Atdheu juaj…vëllai i vogël je ti…i justifikuar të më murosësh. Nëse ndodh, ma lër njërin vesh, o njërin sy, jashtë…”
Që as lotin të mos e ndante me Kostaq Aravanin e sotëm, për hir të Kostjas së saj të dikurshëm, shkonte e mbyllej në dhomën e saj. Midis qe rrëzuar një shpend i plagosur dhe ajo merrte përsipër të vuante plagët e tij, pa e shëruar dot.
Dikur kërkoi qetësues, dhe ai ia solli. Gjeti kokrra të posaçme, nga një mjek i udhëheqjes që gjithashtu kishte studiuar në Lindje. “Shumë njerëz po përdorin kokrra…”, kishte thënë ai. Ajo i gëlltiste, në ankth për ditën kur qetësuesit s’do ta ndihmonin më, gjë që nuk vonoi. Ndjeu nevojën të ngrinte zërin. Pastaj joshjen të godiste murin, me shkelma, me grushta, me kokë…
‘E-pa-mun-dur-të-qën-droj-kë-tu!’
Kostja përgjërohej ta urtonte. Në kujdesje që zërat të mos depërtonin, kishte veshur me sfungjerë muret e faqet e dyerve. Edhe sikur ajo të bërtiste, kur dikush ndodhej në dhomën e ndenjes. Që prej andej të mos i vinte ndonjë e qeshur gruaje, në ndonjë vizitë të rrallë, në çift, miq të Kostjas dhe të saj, dikur. Asaj nuk i ishte më e nevojshme ta mbante gojën mbyllur me shami, me peshqir e çarçaf, me jorgan, të rënkonte e mallkonte veten dhe fatin dhe…
Sigurisht do vinte një ditë kur s’përmbahej dot. Gërvishte muret, i gjakoseshin mishrat e thonjve. Kosta e ndjente, afrohej te dera e saj, i lutej të heshtte, edhe pse ajo i kërkonte ta linte në boten e saj, edhe kur ai kërkonte të mirëkuptohej. Këto ia thoshte me po atë zë që më parë i kishte pëshpëritur të “dua Nadja”, por që tashme asnjeri prej të dyve s’kishte nerva t’i besonte.
Më në fund, pas javësh pa dëgjuar dot njeri tjetrin për gjëra që i kishin përsëritur dhjetëra herë, Kosta i kujtoi se ajo s’kishte të drejtë t’ua prishte të ardhmen. Të vetes së saj, por as të atij…
Ajo kërkoi të dinte përse duhej të rrinte e burgosur në shtëpinë e saj. Më pas kërkoi të bindej nëse ishte edhe më tej shtëpi e saj.
S’mund të mos vinte hera e parë, kur Kostaq Aravani do t’i thoshte se edhe ajo do duhej të kishe bërë si të tjerat.
Nuk i tha “të kishe ikur si të tjerat”, s’mundi, madje pa i mbaruar këto fjalë që tha, ra në gjunjë, kërkoi ta mbulonte me të puthura:
“Jam i lodhur, edhe unë…Më kupto Nadja…”
Më i gëzuari ishte ai, që u qetësuan menjëherë, të dy, edhe pse ditët më pas s’guxuan të shfaqnin ndjesinë e mungesës së gjërave. Justifikoheshin, jo se s’kishin dëshirë të rrinin bashkë, edhe pse mund ta bënin aty, brenda shtëpisë, kur ishin të dy. Pa keqardhje.
Më në fund ajo besoi se s’kishte përse e hapte më derën, as kur ai ia tha, si përmendësh, “të Du-a Na-dja”, e luti që s’kishte përse trokiste më te dera e saj, aq më pak të imitonte djaloshin e Çehovit. Mbase ky mund të hiqej edhe prej teksteve shkollorë.
Netëve s’po mbyllte sy, ditëve binte në përhumbje të thellë. E humbi edhe ai gjumin. Sikur priste që ajo të dilte nga dhoma, duke sharë në gjuhën e tij. Kjo që e mrekullonte dikur, tani e tmerronte. Edhe kur ai vet shante në gjuhën e saj, aksenti s’gëzonte kënd.
Në momente të rralla ia krisnin të qeshurës, të dy, pa kontrollueshëm. Ajo fliste zë-lartë, si të donte të dëgjohej edhe në rrugë. Kostja i lutej, jo më të heshtte, por të fliste zë ulët. Vetëm të mos shqetësohej, në të vërtet. Durojmë edhe pak, Nadja!
“Edhe pak ditë, a disa javë! Po të na duhet të durojmë disa vite, Nadja, pse jo? Mendo sikur nuk je këtu, përfytyro sikur ke ikur. Sikur jemi diku në Atdheun tënd, ose provojmë një legjendë tjetër, të pashkruar…Ne e kemi të drejtën ta lexojmë, domethënë ta shkruajmë krejt ndryshe! E murosim edhe vëllain, bashkë me nusen…”
Nuk e qartësonte, vëllain e vogël por, me ndjesinë se legjenda s’mund të mos ndodhte sic ishte shkruar, s’doli për në punë. Dilte vetëm deri tek dyqani i lagjes. Pak metra më tej, te farmacia. Kthehej shpejt në shtëpi, mbyllte derën dhe rrinte afër Nadjas. Arriti ta nxirrte prej dhomës së saj, a thua që të bindej se s’ishte bërë tjetër atje brenda, e huaj që banonte në njërën nga dhomat e shtëpisë së tij. Nuk guxonte ta pyeste. Më mirë shkonte edhe vetë atje, të ulej e të rrinte në krahë të saj, e prekte me dorë, e vështronte pa fund që t’i sqaronte pikëpyetjet përmes heshtjes.
Nadja filloi të fliste, përmendte gjëra që kishin ndodhur dikur, kush e di sa herët, aq të largëta e të çuditshme sa ai s’e përmbante të qeshurën. Nisi ta përkëdhelte, ia shtrinte gishtash flokët e pakrehur, i lëmonte lëkurën e duarve dhe ngulte këmbë të merrte vesh pse kjo grua edhe e bukur edhe e huaj kishte zgjedhur të vinte të qante bashkë me të, në shtëpinë e tij. Për të mos e lenë të shpërbëhej lotësh deri në fund, pasi s’mund ta qetësonte duke iu lutur, fillonte edhe t’ia bërtiste këto që mendonte.
Ishte po ai më pas, që iu lutë, i pëshpëriti ca fjalë që s’kujtohej me cilën grua tjetër i kishte përdorur, “të dua Nadja”, ia tha disa herë, duke e ngritur zërin kujdesshëm, por siç pëshpëritja as përsëritja me zë në ngritje s’ndryshoi gjë. Provoi t’ia fliste edhe në atë gjuhën tjetër, të vetmen gjuhë të huaj që kishte mësuar në jetën e tij, kur u njohë me një bukuroshe diku jashtë atdheut. Kjo grua, e panjohur dikur, edhe pse ndodhej aty brenda tashmë, s’po e kuptonte dot as në gjuhën e huaj të vetme në jetën e tij, si gjuhë të saj, dhe ai s’po dinte se si të merrej vesh tjetër me të.
Pas disa orësh ajo e kishte mbyllur derën e dhomës nga brenda. Dukej se kishte humbur aftësinë e dëgjimit, më tej. Ai vendosi ta thyente derën, pasi heshtja e saj vazhdoi më gjatë se mund të duronte ai. Në shtëpinë e tij mund të bënte ç’të donte. Gjithkush duhej t’i bindej aty. Kot e kishte, edhe kjo grua aty, që nisi të bërtiste, me zë edhe më të lartë, duke i kërkuar të mos guxonte të hynte në territorin e saj.
“Shtëpia jotja është, por dhoma këtu, është imja…”, përsëriti ajo. “Ma ka dhënë pushteti popullor mua…!”
Vetëm prej këtyre fjalëve Kostaq Aravani u urtua në çast. Madje pushuan së bërtituri, të dy njëherazi. Ashtu qetë-qetë, u ulën përdhe, duke përkëdhelur duart e njeri tjetrit, gjer kur u dëgjuan trokitje të forta në portën e jashtme.
Kostaq Aravani erdhi më në fund në vete. U kujtua se ai ishte burri, i zoti i kësaj shtëpie, që përgjigjej edhe për gruan pranë tij.
Nga xhami i trashë i portës dalloi një ambulancë.
Një turmë njerëzish rrinte më tej. Bënin sehir. Gratë e lagjes kishin dalë dritareve. Ai e dinte, qè zakon i vjetër. Edhe ai i atyre udhëtarëve të rastit që kishin mbajtur këmbët anë rruge, sikur prisnin të përcillej ndonjë nuse.
“Unë mirë jam, Nadja është pak e lodhur.” u tha Kostaq Aravani njerëzve me uniforma që u shfaqën te porta e hapur.
Nadja po fliste në gjuhën e saj. Çdo çast e më shumë nervoze. Ai bënte ta qetësonte në gjuhën e tij, por me aksent të gjuhës së saj.
“Mos kundërshto, Nadja. Janë për të na ndihmuar. Më kanë premtuar, ta kam thënë.”
“Mos i lerë të më marrin…” tha ajo. “Këtë ma ke premtuar mua!”
U kapën duarsh, ajo iu varë rreth qafës, u bë njësh me të, i mbërtheu edhe këmbët në belin e tij. Ndokujt aty iu bë të qeshte, por ndeshi me sytë e grave si qelqe të njomura.
“Mos do të vish edhe ti me ne?” e pyeti njëra prej uniformave.
“Si s’do vij,” tha Kostaq Aravani. “Do të vij deri në aeroport…”
“Ky paska fluturuar që kur, i gjori…”
Kostaq Aravani pa fytyrën e shpërqendruar të saj në ambulancë.
“Më merrni edhe mua, që Nadja të mos mendoj keq!”
“Ende s’kam urdhër ndalimi për ty!” tha shefi i të ardhurve.
Një copë herë vijoi një heshtje e pashpjegueshme, gjersa u dëgjua që ajo humbi ekuilibrin dhe u rrëzua. Kaq u desh që Kostja të vendoste pëllëmbët përqark gojës, si të kujdesej të mos e vinte re njeri dhe thirri: “Nadja, të dua Nadja…Mos ik Nadja”.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s