Creeds of Love by Adem Xheladini / Perface by Dr. Imen Melliti

 
Creeds of Love by Adem Xheladini
 
 
“Poets are the sense, philosophers, the intelligence of humanity”, Samuel Beckett,
Khalil Jibran said that poetry is a deal of Joy and pain and Wonder with dash of dictionary.
This saying in fact converge with my perception of Adem Xheladini ‘s poetry, i have to admitt that, to dealing with Adem’ s poems you should have an amount of maturity, his collection is a kind of spantanious overflow of powerful feeling, through free verses brilliantly shaped, out of jail and standards, a mixture of abstraction with the concrete, the nature is always adequate to symbolize and express metaphoric scenes.
 
Adem XHELADINI, is a poet at first, a musician second.
 
When we dig inside his poems, we find what makes us smils, cry, pricle and fly, he is gifted by language, he has the ability the say the unsaid and to voice the voiceless in a smooth way, he has the power to submerge his uncousciousness by the inck of lettres in a rythmic style and in This context i would refer to Edgar Allan Poe Who said that poetry is a rythmical creation of beauty in words.
When surfing in Adem’s poetry ocean, i descoverd pearls of thoughts, his motivations, inspirations and his challenges to write This great work of art.
His poems infact, are inspired from modern era “the romantic era bought further change to literary representation….” Lucy Collins, the journal article published by royal irish academy.
One great featured which caractérise Adem ‘s poetry as other contemprorary poets is “the sublime”.
As we know, poets are solidiers that liberate words from the steadfast possission of definition, This freedom, is strongly felt in Adem’ s texts where we Reveal the sublim as a dominant universe, as for all romantic poets, the sublim is a meeting of subjective external (natural world), the poet allows his emotion to overwelm the rationality as he experienced Wonder of creation, because the sublime is emotional, and it is traditionally experienced alone :
 
“today didn’t rain
Nor did the stars hide
Behind the fog
We are left alone”( Magic)
 
“quiet at the temple
This full Moon night “ (silence)
 
What we notice in Adem writing, is that he consider nature as the most sublime object capable of generatiing the strongest sensation in its holders.
This romantic conception of sublim prouved influential for several generations of artists, Adem among those Who are classified modern poets, in his poetry, he deeply explored nature that is why from the early begning and at the first glance it was depicted that romanticism is the dominant style in This adem’s work of art.
No one can, that our poet is inspired from nature, as all romantic poets who tend to heal the the sorrow and pain by writing their verses :
 
“calm the sea tonight
In the wave of promises”
“quiet at the temple
This full Moon night” (silence)
 
“i saw you
Through waves
Through the air
Through the quiet” (under the fairy.shade) .
 
Adem as all romantic poets believe that nature is a source of revelation, they indeed opt for simple language covered by strong emotions :
 
“i feel the sea of desire
How the waves crashes with abduction” (ice call)
 
“Sunny morning
Desire let burn them in the alter
In the fire in the flame of heart” (to night).
 
What is exceptional in Adem’s writing is the deepned appreciation of the beauties of nature :
 
“by the depth of the sea
Infinity of heaven
Rainbow arcs”
 
A general exaltation of emotion over reason and these senses over reasons and over intellect, a turning in upon the self and a hightened examination of human personality and its mood and mental potentialities, a préoccupation with the genius, the hero and the exceptional figure.
Another main aspect in Adem’s poems, we can feel the rejection of order, balance, harmony in some extent, there is also an emphasis on individual, subjective, spontanous, emotional, visionary and transcendental :
 
“in the image
Smile
With a thousand hopes dissolves on the edge”
 
“dreamly displayed
In the scrambled of times…”.
 
Another flagrant feature in Adem’s poetry is” the rythm element “, like all artists media, poetry is a help in the appropriation of experience, in it language is often used as a means in order to Back over and recognize memories, perceptions, emotions and ideas.
Adem May take hindsight in opposition to scientific discourse, he celebrated the percieving subject progressively breaking free from mechanistic empiricist or dogmatic conception of sensation, the poet chooses to intermingle those sensations with this process that enables him to achieve the expressive accuracy that Will in its turn transmit to reader the emotion that struk him :
 
An eye that looks
An eys that awaits
An eye that resembles
 
The three lines quoted highlight the role of sensations as intermediaries between musical stimulus and poetic production. POET ADEM reacts to what he feels, sees, and hears :
 
“i felt hiking easy
With sword of swallows
With whistle songs”
The smell of appleflower
That plunges
 
 
 
 
Parathënie për Creeds of love-Kredot e dashurisë,
 
“Poetët janë shqisa, filozofët, inteligjenca e njerëzimit”, Samuel Beckett,
Khalil Xhibrani ka thënë se poezia është një marrëveshje gëzimi dhe dhimbjeje dhe çudi me fjalë.
Kjo thënie në fakt përputhet me perceptimin tim për poezinë e Adem Xheladinit, dhe më duhet të pranoj se, për t’u marrë me poezitë e Ademit duhet të kesh njëfarë pjekurie, përmbledhja e tij është një lloj vërshimi spantan i ndjenjës së fuqishme, përmes lirisë. Vargje të formuara shkëlqyeshëm, jashtë burgut dhe standardeve, një përzierje e abstraksionit me betonin, natyra është gjithmonë e përshtatshme për të simbolizuar dhe shprehur skena metaforike.
 
Adem XHELADINI, në fillim është poet, së dyti muzikant.
 
Kur gërmojmë në poezitë e tij, gjejmë atë që na bën të buzëqeshim, të qajmë, të çmojmë dhe të fluturojmë, ai është i talentuar nga gjuha, ka aftësinë të thotë të pathënat dhe të shprehë qetë të pazërit, ka fuqinë të zhytet. Pavetëdija e tij nga boja e letrave në një stil ritmik dhe në këtë kontekst do t’i referohesha Edgar Allan Poe i cili tha se poezia është një krijim ritmik i së bukurës në fjalë.
Duke lundruar në oqeanin poetik të Ademit, zbulova perlat e mendimeve, motivimet, frymëzimet dhe sfidat e tij për të shkruar këtë vepër të madhe arti.
Poezitë e tij në fakt janë frymëzuar nga epoka moderne “epoka romantike bleu ndryshime të mëtejshme në përfaqësimin letrar….” (Lucy Collins, artikulli i revistës i botuar nga akademia mbretërore irlandeze).
Një tipar i mrekullueshëm që e karakterizon poezinë e Ademit si poetët e tjerë bashkëkohorë është “Sulmi”.
Siç e dimë, poetët janë solidarë që i çlirojnë fjalët nga zotërimi i palëkundur i përkufizimit, kjo liri, ndihet fort në tekstet e Ademit ku ne shpalosim sublimen si një univers dominues, si për të gjithë poetët romantikë, sublimja është një takim i jashtëm subjektiv (bota natyrore), poeti lejon që emocioni i tij të mbizotërojë racionalitetin ashtu siç përjetoi mrekullinë e krijimit, sepse sublimja është emocionale dhe tradicionalisht përjetohet vetëm:
 
“Sot nuk ra shi
As yjet nuk u fshehën
Pas mjegullës
Ne kemi mbetur vetëm” (Magjike)
 
“heshtje në tempull
Kjo natë e Hënës së plotë “ (heshtje)
 
Ajo që vëmë re në shkrimin e Ademit, është se ai e konsideron natyrën si objektin më sublim të aftë për të gjeneruar ndjesinë më të fortë tek mbajtësit e saj.
Ky koncept romantik i sublimimit u dëshmua ndikues për disa breza artistësh, Ademi ndër ata që klasifikohen si poetë modernë, në poezinë e tij, ai hulumtoi thellë natyrën, prandaj që në fillimet e hershme dhe në shikim të parë u përshkrua se romantizmi është mbizotërues, stil në veprën artistike të tij, pra Ademit.
Askush nuk mundet, si poeti ynë të jetë i frymëzuar nga natyra, si të gjithë poetët romantikë që tentojnë të shërojnë brengën dhe dhimbjen duke shkruar vargjet e tyre:
 
“qetësoje detin sonte
Në valën e premtimeve”
“heshtje në tempull
Kjo natë me hënë të plotë” (heshtje)
 
“Të pashë
Përmes valëve
Nëpërmjet ajrit
Nëpër të qetë” (zanë nën hije) .
 
Si të gjithë poetët romantikë Ademi beson se natyra është burim zbulimi, ai në të vërtetë zgjedh një gjuhë të thjeshtë të mbuluar nga emocione të forta:
 
“Ndjej detin e dëshirës
Si përplasen dallgët me rrëmbimin” (thirrje në akull)
 
“Mëngjesi me diell
Dëshirat le t’i djegë në altar
Në zjarr në flakën e zemrës” (në natë).
 
Ajo që është e jashtëzakonshme në shkrimin e Ademit është vlerësimi i thellë i bukurive të natyrës:
 
“nga thellësia e detit
Pafundësia e parajsës
harqet e ylberit”
 
Një ekzaltim i përgjithshëm i emocionit mbi arsyen dhe i këtyre shqisave mbi arsyet dhe mbi intelektin, një kthim në vetvete dhe një shqyrtim i lartë i personalitetit të njeriut dhe disponimit dhe potencialeve të tij mendore, një preokupim me gjeniun, heroin dhe figurën e jashtëzakonshme.
Një aspekt tjetër kryesor në poezitë e Ademit, mund të ndiejmë refuzimin e rendit, ekuilibrit, harmonisë në një farë mase, gjithashtu theksohet tek individualiteti, subjektiv, spontan, emocional, vizionar dhe transcendental:
 
“në imazh
Buzëqeshja
Me një mijë shpresa shpërndahet në buzë”
 
“e shfaqur në ëndërr
Në kohët e trazuara…”.
 
Një tipar tjetër flagrant në poezinë e Ademit është “elementi i ritmit”, si të gjitha mediat artistike, poezia është një ndihmë në përvetësimin e përvojës, në të gjuha përdoret shpesh si mjet për të rikthyer dhe njohur kujtimet, perceptimet, emocionet dhe idetë.
Ademi mbase duke marrë prapavijë në kundështrim me ligjërimin shkencor, ai feston subjektin perceptues duke u çliruar në mënyrë progresive nga koncepti mekanik empirist ose dogmatik i ndjesisë, poeti zgjedh t’i ndërthurë ato ndjesi me këtë proces që i mundëson të arrijë saktësinë shprehëse që nga ana e tij t’i transmetojë lexuesit emocionin që e ka qëlluar:
 
“Një sy që shikon
Një sy që pret
Një sy që i ngjan”
 
Tre vargjet e cituara nxjerrin në pah rolin e ndjesive si ndërmjetës midis stimulit muzikor dhe prodhimit poetik. Poeti reagon ndaj asaj që ndjen, sheh dhe dëgjon:
 
“U ndjeva të ecja lehtë
Me hov dallëndyshesh
Me këngë bilbili”
Erë lulemolle
Që zhytet në mëkat!
 
 
 
Perface by Dr. Imen Melliti
Shkruar nga Dr Imen Melliti

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s