Ismail Qemal Vlora dhe flamuri në poezinë popullore (Nderim 178-vjetorit të lindjes dhe 103-vjetorit të vdekjes të Atit të Pavarësisë) / Nga: MSc. Albert HABAZAJ

  Ismail Qemal Vlora dhe flamuri në poezinë popullore   Nderim 178-vjetorit të lindjes dhe 103-vjetorit të vdekjes të Atit të Pavarësisë   Shkurtore në rrafshin krahasimtar: Histori – epikë historike Faktet historike dhe jehona folkorike e bëjnë Ismail Qemal … Continue reading

FLAMURI KOMBTAR! FJALA HISTORIKE E ISMAIL QEMALI NË DITËN E SHPALLJES SË PAVARSISË MË 28 NËNTOR 1912 NË VLORË! / KY MATERJAL HISTORIK ËSHTË MARRË NGA ARKIVI I MUZEUT TË ISMAIL QEMALI NË VLORË

FLAMURI KOMBTAR!    FJALA HISTORIKE E ISMAIL QEMALI NË DITËN E SHPALLJES SË PAVARSISË MË 28 NËNTOR 1912 NË VLORË!   KY MATERJAL HISTORIK ËSHTË MARRË NGA ARKIVI I MUZEUT TË ISMAIL QEMALI NË VLORË     Oh! Sa të … Continue reading

  GJITHMONË KA SUPE E GJOKSE PËR GRADA E DEKORATA TURPI (Bashkia e Kukësit zhduk memorialin e kujtesës në nderim të 2400 kuksianëve të masakruar nga ushtria serbe në nëntor 1913) / Nga: Rexhep Shahu

  REXHEP SHAHU   GJITHMONE KA SUPE E GJOKSE PËR GRADA E DEKORATA TURPI   (Bashkia e Kukësit zhduk memorialin e kujtesës në nderim të 2400 kuksianëve të masakruar nga ushtria serbe në nëntor 1913)   Tre vjet me pare, … Continue reading

  Një replikë e detyruar dhe ndonëse e padëshiruar me krijuesin Z. Vasil Vasili dhe Studiuesin Z. Ilo Foto / Nga: Raimonda Moisiu

  Raimonda MOISIU     Një replikë e detyruar dhe ndonëse e padëshiruar me krijuesin Z. Vasil Vasili dhe Studiuesin Z. Ilo Foto.   Në respekt të shkrimtarëve, poetëve, letërsisë, poezisë, botuesve, artit, kulturës shqiptare dhe letrave shqipe në Diasporë … Continue reading

  SEMANTIKA E GUXIMIT DHE INTELEKTUALI (Kumtesë e mbajtur me rastin e marrjes së Çmimit “Guximi Intelektual” nga Kadrush Radogoshi)

  SEMANTIKA E GUXIMIT DHE INTELEKTUALI   Kumtesë e mbajtur me rastin e marrjes së Çmimit “Guximi Intelektual” nga Kadrush Radogoshi   Shoqata e Intelektualëve “Jakova” po më nderon me Çmimin “Guximi Intelektual”. Para se të falënderoj më duhet të … Continue reading

ANTON NIK BERISHA DEKOROHET ME TITULLIN “NËNË TEREZA” / Nga: Timo Mërkuri

 
ANTON NIK BERISHA DEKOROHET ME TITULLIN “NËNË TEREZA”
 
Sot Presidenti i Republikës Sh.T. z Ilir Meta në një veprimtari përkujtimore me rastin 5 vjetorit të shënjtërimit të Nënë Terezës i ka dekoruar me titullin e lartë “Nënë Tereza” profesorin e nderuar Anton Nik Berisha. Me këtë rast duke folur për kontributin e Prof. Anton Nik Berisha Presidenti Meta theksoi:
“Me një angazhim 50-vjeçar në fushën e studimeve, Prof.Dr. Anton Nikë Berisha, si rrallëkush tjetër, ka dhënë një kontribut tepër të çmuar, me mbi 15 tituj librash, për njohjen e thellë dhe pasqyrimin realist të jetës dhe veprës frymëzuese të Shenjtores së shtrenjtë shqiptare, Nënë Tereza.
Me mirënjohje për përkushtimin e tij profesional dhe atdhetar, si krijues e studiues i një prej personaliteteve më të mëdha të kombit tonë dhe mbarë njerëzimit, pata kënaqësinë ta vlerësoja sot Profesorin e nderuar, me titullin e lartë “Nënë Tereza”.
Me të drejtë ai evidenton në një prej veprave tij “Doracak për Nënën Terezë” se “shenjtorët kanë si detyrë kryesore t’u ofrojnë njerëzve dritën hyjnore dhe t’u hapin shtigjet e mirësisë e të përvuajtjes në jetën reale, e jo të jetojnë për kënaqësinë e tyre vetjake”, duke na dhënë mesazhin për të mos qenë egoistë, por vetëm të angazhuar për të hapur shtigjet e mirësisë ndaj njerëzve të vuajtur dhe më në nevojë”.
Anton Nikë Berisha lindi më 7 gusht 1946 në katundin Dobërdol, komuna e Klinës, Kosovë. Shkollën normale e mbaroi më 1966 në Prishtinë. Më 1971 mbaroi studimet në Fakultetin filozofik, Dega gjuhë e letërsi shqipe, të Universitetit të Prishtinës, ndërsa më 1976 kreu studimet e rregullta pasuniversitare pranë Fakultetit filozofik të Universitetit të Zagrebit dhe mori titullin e magjistrit të filologjisë. Po në këtë Universitet (më 1981) mbrojti tezën e doktoratës shkencore.
Gjatë vitit universitar 1978/79 realizoi një qëndrim studimor në RF të Gjermanisë (Universiteti i Göttingenit) si bursist i DAAD-së, ndërsa në vitet 1984/85 (në Universitetin e Göttingenit) dhe 1992/93 (në Universitetin e Münchenit) ishte bursist i Alexander von Humboldt Stiftung-ut.
Nga viti 1973 punoi në Institutin albanologjik të Prishtinës; në fillim asistent, pastaj bashkëpunëtor shkencor, bashkëpunëtor i lartë shkencor dhe këshilltar shkencor.
Në vitin akademik 1992/93 (dy semestra) mbajti mësim në Seminar für Allgemeine und Indogermanische Sprachëissenschaft – në Katedrën e albanologjisë – Universiteti i Münchenit.
Nga nëntori i vitit 1993 punoi në Katedrën e gjuhës dhe letërsisë shqipe – Dipartimenti i linguistikës, Fakulteti i letërsisë dhe i filozofisë i Universitetit të Kalabrisë; nga 2005 si profesor i letërsisë shqipe.
Është anëtar i Sindikatës të pavarur të shkrimtarëve italianë.
 
Botoi një varg veprash me studime letrare:
 
Mundësi interpretimi. Ese dhe vështrime. “Rilindja”, Prishtinë 1979.
Teksti poetik. Vështrime e kritika. “Rilindja”, Prishtinë 1985;
Veçanti ligjërimesh poetike. “Eurorilindja”, Tiranë 1996;
Gjymtime dhe shëmtime të letërsisë së arbëreshëve të Italisë. “Shpresa”, Prishtinë 2001;
Çështje teorike të letërsisë. “Faik Konica”, Prishtinë 2005;
Njëmendësia e fjalëve. Mundësi interpretimesh letrare. “Shpresa” & “Faik Konica”, Prishtinë 2006;
Interpretime të letërsisë së arbëreshëve të Italisë. Luigi Pellegrini Editore. Cosenza 2008;
Këngë që përligjin pasurinë shpirtërore të shqiptarit e të botës së tij. Mbi këngët kreshnike shqiptare. “Faik Konica”, Prishtinë 2008;
Vëzhgime teorike dhe estetike të De Radës dhe të Fishtës. Shtëpia botuese “Arbëria 07”, Tiranë 2011;
Larmi vëzhgimesh letrare. “Faik Konica”, Prishtinë 2012;
Ligjërime rreth tekstit letrar poetik (me Labinot Berishën). “Faik Konica”, Prishtinë 2017;
Hyrje në historinë e letërsisë gojore shqipe. “Faik Konica”, Prishtinë 2017;
Estetika dhe estetika e letërsisë (me Labinot Berishën). “Faik Konica” 2018 dhe monografi (shqip dhe italisht) për De Radën, Fishtën, Z. Skiroin, E. Koliqin, M. Camajn, M. Krasniqin, D. Vetmon, A. Shkrelin, I. Kadriun, Buzukun, Budin, Aristotelin; si dhe romane (për të rritur e për fëmijë), si romani i mirënjohur “Gjin Bardhela i arbëresh”, “Nëna e dritës” , “Nënë Tereze” në shtatë shpalime etj dhe një sërë vëllimesh poetike poezi (për të rritur dhe për fëmijë), vëllime me materiale të letërsisë gojore, vëllime me poezi të zgjedhura të poetëve shqiptarë dhe të huaj, punime të botuara në revista të ndryshme në shqip dhe në gjuhë të tjera, si dhe mori pjesë në shumë tubime letrare e shkencore të karakterit kombëtar e ndërkombëtar.
Nga gjermanishtja përktheu Epin e Gilgameshit, “Rilindja”, Prishtinë 1984, botimi i dytë dhe i tretë në Tiranë 1990, 2008; dhe Këngën e Nibelungëve. Këngën e parë dhe të pestë. Argeta LMG Tiranë 2016;
Nga italishtja poemën Lavdërimi i kryqëzuar të Domeniko Korradinit H. Brusard, “Faik Konica”, Prishtinë 2007. Kënga e këngëve “Faik Konica”, Prishtinë 2015; Radovan Zogoviq, Këngët e Ali Binakut. Ardhësit. “Faik Konica”, Prishtinë 2016; Psalmet. Arqipeshkvia Metropolitane Shkodër – Pult, Shkodër 2017; Aristoteli, Qasje artit poetik (Poetika). Përkthimin, studimin hyrës dhe shënimet Anton Nikë Berisha. Argeta LMG, Tiranë 2020.
Në vitin 1985 mori Shpërblimin e dhjetorit të KSA të Kosovës për letërsi për veprën Teksti poetik; më 2004 shpërblimin “Hivzi Sulejmani” për romanin Nëna e dritës dhe shpërblimin “Asdreni” për përkthimin poetik të Epit të Gilgameshit (Korçë qershor 2009), më 2012 shpërblimin “Giorge Mangone” të Sindikatës të pavarur të shkrimtarëve italianë për Kalabrinë, më 2014 shpërblimin “Azem Shkreli” të Komunës së Pejës, më 2015 shpërblimin “Beqir Musliu” të komunës së Gjilanit dhe Medaljen presidenciale të meritave të Republikës së Kosovës (2017), fitues i “Muzës së Agimit” (2018) dhe çmimin tradicional “Ora e Tahir Deskut” të komunës së Klinës (2019), Shpërblimin “Din Mehmeti” të Universitetit të Gjakovës “Fehmi Agani” (2020) dhe shpërblimin “Ymer Elshani” për romanin për fëmijë “Kush dëgjoftë e mos tregoftë…” (2020).
Anton Nikë Berisha është pjesmarës aktiv në Manifestimet Poetike të “Triremës Joniane” të Klubit të Krijuesve Jonianë të Sarandës ku dhe vlerësuar me “Pendën e bronxtë” ne Manifestimin Poetik “Trirema Joniane” në vitin 2015 dhe në vitin 2017 i është akorduar “Kurorën e Artë me gjethe ulliri”.
Akordimi nga Presidenti i Republikës i dekoratës së lartë është një vlerësim dhe nderim më se i merituar dhe na nderon edhe ne miqve dhe shokëve të tij krijues.
 
Sarandë, më 07.09.2021
 
 
 

Nga: Timo Mërkuri

BIOGRAFIA E NJË VALLTARI / Nga: Sabit Rrustemi

 
BIOGRAFIA E NJË VALLTARI
 
Valltari i Karadakut ZIJA ALIU iku sot në amëshim. Duke e përcjellur me dhimbje e lotë kujtojmë biografinë e tij qytetare dhe artistike, të cilën jua paraqesim për kujtesë:
U lind më 22 Kallnor (Janar) 1951, në fshatin Remnik, komuna e Vitisë.
Përgatitjen fillore, në fshatin e lindjes.
Përgatitjen e mesme, në normalen e Gjilanit dhe Ferizajit ( nga shkaku se u përjashtua në Gjilan, si pjesmarrës i demonstrative të vitit 1968).
 
Veprimtaria arsimore
 
Nga Viti 1972 – 1992, mësimdhënës nëpër shumë shkolla fillore në komunën e Vitisë
Në vitet 1982 – 1987, i përjashtuar nga procesi mësimor , shkaku i vënies në skenë të Valles së Kaçakëve, në Festivalin Ballkanik të Folklorit “Ohri ‘81”..
Nga viti 1992 e këndej, ushtron biznes privat si dhe veprimtari kulturore e humanitare.
 
Veprimtaria Kulturore
 
Në vitet 1966 – 1968
Anëtar iSHKA “Zenel Hajdini” – Gjilan,
Në vitet 1968 – 1971
Anëtar i SHKA “Kastrioti” – Ferizaj
Në vitin 1972
Themelon SHKA “Rreze Dielli” – Remnik
Në vitet 1972 – 75 (si student)
Vepron në SHKA “Ramiz Sadiku” dhe në Anamblin “Shota” – Prishtinë.
Në vitin 1976, themelon ansamblin e folklorit në nivelin komunal të Vitisë, i pagëzuar së voni me emrin e dëshmorit Kemajl Azizi.
 
Pjesëmarrja nëpër Festivale
 
Mes viteve 1971- 2008
Në dhjetëra e dhjetëra festivale në nivel vendi që nga Gjilani, Gllogovci, Prizreni e Prishtina.
Në dhjetëra e dhjetëra përfaqësime të Kosovës, në shtete të ndryshme të Ballkanit e Europës
Mes viteve 1993 – 2003, gjithashtu :
Kontribues dhe anëtar i AKV GURRA nga Gjilani, si valltar por edhe performues i lojërave popullore dhe sponzorizues i veprimtarive brenda e jashtë Kosovës.
 
Shpërblimet më të rëndësishme
 
Tri herë, valltari më i mirë i Kosovës për luajtjen dhe demonstrimin e valleve burimore të Karadakut.
Në vitin 2005 në një festival të folklorit në Francë, në mesin e 16 shteteve pjesëmarrëse, nderohet me Kupën “Ganat 2005”.
Më 2006, në Ankara të Turqisë meriton Shpërblimi Special për kontribut të veçantë, dhënë kulturës.
Më 2008, në Shqipëri ( “Bajram Curri ‘2008 ) mer çmimin e madh “Panajot Kanaqi, si valltari më i mirë
 
Veprimtaritë humanitare
 
Në vitet 1990 – 2010, pajtimtar i shumë gjaqeve, konflikteve dhe ngatërresave të ndryshme në Komunën e Vitisë e Anamoravë.
Nga viti 1992 e këndej, sponzorizues i shumë veprimtarive kulturore përmes firmës private PRES – COM – Viti.
Ndihmues i familjeve skamnore dhe shoqatave të ndryshme të themeluara pas luftës .
Njohës, kultivues dhe afirmues i traditave kulturore shqiptare të Krahinës së Karadakut.
 
I qoftë i lehtë dheu i Kosovës!
 
 

Nga: Sabit Rrustemi

QUYẾT THẮNG VIỆT NAM ƠI! (The words of Song in vietnamese) – NGỌC LÊ NINH

 

The words of Song in vietnamese – NGỌC LÊ NINH

 
QUYẾT THẮNG VIỆT NAM ƠI!
 
Việt Nam!… Việt Nam!… Việt Nam!…
Việt Nam ơi!… Việt Nam ơi!…
Rồng Nước Việt bay theo bóng tim sục sôi.
Chân xoáy quay tròn trên sân cỏ hò reo tiếng cười.
Cùng bè bạn năm châu vươn tới những tầm cao
Cùng bạn bè năm châu vươn tới những tầm cao…
 
Hey! Hey! Hey!…
Hãy cố lên! hãy cố lên!
Tâng bóng lên! Qua phía bên!
Rê bóng xoay! Lên phía trên!
Ta Sút ngay! Sút ngay! Sút ngay! Ghi bàn…
 
Vào! Vào! Vào!…
 
Há!… hà há ha ha!… Hà ha… hà há!…
 
Việt Nam ơi!… Việt Nam ơi!…
Trận đấu này quyết chiến đồng đội ơi!
Trận đấu này cúp vàng đang chờ ta!
Vinh quang này rạng rỡ núi sông Việt Nam…
 
Hey!… Hey!… Hey!…
Hãy cố lên! hãy cố lên!
Tâng bóng lên! Qua phía bên!
Rê bóng xoay! Lên phía trên!
Ta Sút ngay! Sút ngay! Sút ngay! Ghi bàn…
 
Vào! Vào! Vào!…
 
Há!… hà há ha ha!… Hà ha… hà há!…
 
Việt Nam ơi!… Việt Nam ơi!…
Trận đấu này quyết chiến đồng đội ơi!…
Trận đấu này cúp vàng đang chờ ta!
Vinh quang này rạng rỡ núi sông Việt Nam…
Việt Nam ơi! Việt Nam ơi!
Trận đấu này quyết chiến đồng đội ơi!
Trận đấu này cúp vàng sẽ về ta!
Vinh quang này rạng rỡ núi sông Việt Nam.
Vinh quang này… rạng rỡ… núi sông Việt Nam…
 
Ngọc Lê Ninh
 
 

RRETH SHTATË POEZIVE APO POEMËS SË PARË SHQIPE PËR SHTATË MËKATE MORTARE TË GJON BUZUKUT / Nga: Prof. Dr. Anton Nikë Berisha

  RRETH SHTATË POEZIVE APO POEMËS SË PARË SHQIPE PËR SHTATË MËKATE MORTARE TË GJON BUZUKUT   Dhjetë tekste të tjera të Buzukut1   Duke lexuar veprën “Meshari” të hartuar nga Gjon Buzuku2, përveç katër Psalmeve origjinale, tashmë të përmendura … Continue reading

Tre dijetarët e përmasave evropiane: Kristo Frashëri, Nikolas Hamond (Nicholas Hammond) dhe Fransua Pukëvil (Fançois Pouqueville) mbi vendodhjen e qytetit Eriboia. Degradimi i dy akademive të Tiranës. / Nga: Kujtim MATELI

 
Tre dijetarët e përmasave evropiane: Kristo Frashëri, Nikolas Hamond (Nicholas Hammond) dhe Fransua Pukëvil (Fançois Pouqueville) mbi vendodhjen e qytetit Eriboia. Degradimi i dy akademive të Tiranës.
 
Për shkak se Dodona ndodhet në vendin e gabuar, mendimet që kanë dhënë autorët modernë për vendndodhjen e qyteteve antike në trojet shqiptare dhe për vetë qytetërimin e antikitetit janë të gabuara. Madje për ta përshtatur me bindjet e tyre, autorët modernë i kanë manipuluar autorët e antikitetit, dhe, pasi janë bindur se manipulimi që u kanë bërë këtyre autorëve do të bind dhe të tjerët, kanë vazhduar më tej me manipulimin e vetë historisë antike duke na sjellë një shpërfytyrim të saj deri në përmasat e së pabesuesshmes. Po sjellim një shembull që e kam trajtuar në librin “Dodona ndodhet në Dëshnicë të Përmetit III, Tiranë 2020:
“Nuk është më i pakët dëmi që i është shkaktuar gjetjes së vendodhjes së Dodonës nga përkthimi i gabuar që i është bërë gjeografit të antikitetit Claudio Ptolemeo, në lidhje me qytetin Eriboia dhe që ndodhet në librin “Ilirët dhe Iliria te autorët antikë, faqe 269, botim i parë 1965, botim i dytë 2002. Aty jepet sikur qyteti Eriboi ndodhet në tokën e Parauejve. Nisur nga ky fakt akademiku Kristo Frashëri, në konferencën shkencore të vitit 1969 me kumtesën “Mbi parauejtë…” e cakton kalanë antike të Këlcyrës si qytetin Eriboi. Argumenti i tij bazë ishte ky: “Shkrimtarët antikë na japin dy dokumente, në të cilën mund të mbështetemi për të kryer një hap më tutje. Njërin e gjejmë te gjeografi Ptoleme, sipas të cilit në tokën e parauejve kishte një qytet me emrin Eriboia, me kordinatat 46 45` gjerësi gjeografike. Tjetrin e ndeshim te Stefan Bizantini, i cili na thotë se quheshin parauej ngaqë banonin pranë lumit Aous (para tou Aous) Vjosa e sotme.” Dhe më tej “Që ky qytet ndodhet në tokën e parauejve na e thotë vetëm gjeografi Aleksandrin i shekullit II, Klaus Ptolemeu.”
Kristo Frashëri, “Mbi parauejtë….”, mbajtur në sesionin shkencor “Ilirët dhe gjeneza e shqiptarëve”, 1969 faqe 133-139.
Aq i bindur ishte akademik Kristo Frashëri se Eriboia ndodhej në tokën e parauejve, sa polemizon me historianin anglez Nikolas Hamond (Hammond, N.G.L), i cili e kishte vendosur qytetin Eriboia në Perrebia, në lindje të malit Gramoz. Mbi vendodhjen e Eriboias ka dhënë mendimin e tij edhe dijetari francez Pukëvili (François Pouqueville). Po e japim se ku e bën lokalizimin e Eriboias ky autor.
“ Marshimi i ditës së parë i udhëtarëve nga Janina në Ravena zgjati tetë orë; për në Leskovik shtatë orë e gjysmë; për në Bramash pesë orë e gjysmë. Lugina, e cila zgjatet perëndim-veri-perëndim 16 milje bashkohet me Levkaricën e cila derdhet në Aous; burimi i të cilit ndodhet disa kilometra në lindje të malit Barcetesios, përmendur nga Ptolemeu me të njëjtin emër. Çdo gjë deri këtu ishte sipas skemës sime dhe, duke kapërcyer vargun e Barcetesios në veri, hymë në një luginë të dytë që shqiptarët e quanin Eriboe dhe grekët Ribas. Përtej rrugës ku po ecnim dallova rrënojat e një rrethimi të madh ose ledhet të cilat më kujtuan se mund t`i përkisnin Eriboit, një qytet i vendosur nga Ptolemeu në mes të Parthinianve. Lumi gjithashtu quhej Eribea….” Pouquevilli, F. Travels in Epirus, Albania, Macedonia and Thessaly, Vol. IV, London 1998, fq. 52. (Rishtypje autentike e vitit 1820)
Pra, të tre autorët japin tre versione të ndryshme për të njëjtin qytet: ndodhet në tokën e parauejve, të perrebëve dhe të parthinëve duke u mbështetur tek i njëjti autor, te gjeografi aleksandrin Klaud Ptolemeu. Po cili, nga të tre këta autorë na thotë të vërtetën?
E sjellim tekstin e Klaud Ptolemeut në botimet e tij në vitet 1575 dhe 1621 ku të dhënat për qytetin Eriboia janë të njëjta.
Ptolemeus, Claudio, Geografia, Padovë 1621, fq. 27
De` Parthiei
Eribea, Croia Regia, 46 40` 39 45`
Sipas Ptolemeut ky qytet ndodhet në tokën e Parthinëve dhe autori që e ka cituar saktë është Pukëvili. Mbështetur tek dëshmia e Pukëvilit që thotë: “Përtej rrugës ku po ecnim dallova rrënojat e një rrethimi të madh ose ledhet, të cilat më kujtuan se mund t`i përkisnin Eriboit, një qytet i vendosur nga Ptolemeu në mes të Parthinianve.” Kordinatat e Ptolemeut sipas botimeve të viteve 1575 dhe 1621, si dhe harta e tij që e vendos qytetin Eriboia në tokën e parthinëve, na bën të mendojmë që Pukëvili i është afruar së vërtetës. Kemi një lumë që quhej Eribea dhe një luginë që e quanin Eriboe. Emrat e lumit e të luginës nuk mund të jenë rastësi, kur këto përputhen me kordinat 46 40 dhe 39 45 që jep Klaud Ptolemeu në hartë dhe që ky pozicion gjeografik ndodhet në perëndim të malit Gramoz.
Po Klaud Ptolemeu në hartë e vendos qytetin Eriboi në lindje të Gramozit, ku në atë pozicion nuk përputhen në hartë kordinatat që jepen për qytetin Eriboia. Kordinat 46 40 dhe 39 45 ndodhen në perëndim të malit Gramoz, atje ku Pukëvili thotë se ndodhej lumi Eribea dhe rrënojat e një qyteti për të cilat mendon se i përkasin Eriboias, nisur nga emri i lumit i ngjashëm me atë të qytetit.
Parthinët e kanë një qytet të lokalizuar që është Dimali, në veriperëndim të Shpiragut të Beratit. A mundet që parthinët të kenë qenë zotëruesit e luginës së lumit Osum deri në perëndim të malit Gramoz ku dhe janë burimet e Osumit? Ky është një territor shumë i gjerë që shtrihet midis dy maleve: nga Shpiragu deri te Gramozi. Po nëse burimet janë të sigurta, që qyteti Eriboe ndodhet në tokën e parthinëve dhe ky qytet gjendet aty ku e pretendon Pukëvili në perëndim të malit Gramoz, atëherë mund të themi se parthinët janë shtrirë përgjatë lumit të Osumit, nga Shpiragu deri në perëndim të malit Gramoz.
Hammond mendon ndryshe nga Pukëvili.
Sipas tij qyteti Eriboia mund të jetë në lindje të Gramozit, atje ku ndodhet në hartë, por mund t`i përkasë fisit të Perrebëve, sepse ky fis shtrihej përtej Gramozit.
Ndryshe qëndron puna me akademikun tonë, i cili është mbështetur mbi një material jo të saktë, që fillimisht ka qenë botim i Universitetit Shtetëror të Tiranës dhe i Institutit të Historisë dhe Gjuhësisë, te botimi i librit “Ilirët dhe Iliria te autorët antikë” Tiranë 1965, fq. 269.
Në tokën e parauejve (parauaioi)
Eriboia, 46 40` 39 45`
Pra, akademiku Kristo Frashëri i besoi këtij libri që autorët e këtij botimi e kanë përkthyer gabim gjeografin aleksandrin Klaud Ptolemeu: emrin e fisit të parthinëve që gjendej në rrjedhat e lumit Osum e kanë zëvendësuar me atë të parauejve që gjendej në rrjedhat e lumit të Vjosës. Kaq është e mjaftueshme të kuptosh se qyteti parthin Eriboia nuk mund të bëhet qytet i parauejve dhe të vendoset te kalaja antike e Këlcyrës.
Kur nisesh për të sjellë me të vërtetë diçka shkencore, e verifikon burimin e marrë me origjinalin. Në këtë rast duhej t`u drejtoheshin botimeve të Ptolemeut në kohën më të largët të tyre, sidomos dy botimeve që ndodhen edhe në Bibliotekën Kombëtare të Shqipërisë: Venetia 1574, faqe 165 dhe Padovë 1621, fq. 27
Çfarë pasojash kanë rrjedhur pas këtij manipulimi dhe i disa manipulimeve të tjera që unë i kam bërë publike? Është trazuar dhe deformuar historia e antikitetit. Në tekstet shkollore historia mësohet ashtu siç e kanë dhënë akademikët tanë. Në luginën e Vjosës, qyteti më i rëndësishëm antik që është ai në perëndim të qytetit të sotëm të Këlcyrës, identifikohet si qyteti Eriboia. Fillimisht e mësojnë përmetarët nëpërmjet orëve të mësimit që jepen për vendlindjen. Përmetarët kanë mbi një gjysmë shekulli që e mësojnë në shkolla dhe e dëgjojnë sa herë që bideda lidhet me trashëgiminë dhe historinë e tyre të antikitetit, që ky qytet është Eriboia.
Kjo e pavërtetë mësohet edhe në shkallët e tjera të arsimimit dhe pothuaj shqiptarët janë të bindur se ky qytet në perëndim të qytetit të sotëm të Këlcyrës është Eriboia antike. Kështu e di Presidenti dhe Kryeministri i vendit, kështu e di Kryetari i Parlamentit bashkë me të dhe 140 deputët që mbushin sallën, kështu e di Ministri i Arsimit dhe gjithë stafi i tij akademik, kështu e di Ministri i Kulturës dhe gjithë institucionet nga e cila përbëhet qeveria. Më kot jam munduar, që nga botimi i librit të parë për Dodonën në vitin 2011 e deri më sot, t`u mbush mendjen njerëzve të pushtetit dhe të medias se Eriboia nuk gjendet në tokën e parauejve, por larg tyre, në tokën e parthinëve, se qyteti antik bashkë me kalanë antike në perëndim të qytetit të sotëm të Këlcyrës, është Dodona pellazgo-ilire.
Në të dy akademitë tona të Tiranës: Akademia e Shkencave e Shqipërisë dhe Akademia e Studimeve Albanologjike, rrethi i Përmetit ka mbetur jashtë vëmendjes së tyre. Asnjë ekspeditë arkeologjike nuk ka shkuar për të kryer qoftë dhe një gërmim të vetëm në këto tri kala antike që rrethojnë qytetin e Këlcyrës. Në akademitë tona nuk ka debat për historinë e antikitetit. Le të sillet qoftë dhe një rast, kur dy akademikë shqiptarë kanë debatuar rreth një çështjeje të caktuar. Ata historinë e kanë marrë si direktivë, që në vitet 60-70, se jemi pasardhës të ilirëve, duke i konsideruar pellazgët si banorë që mund të kenë jetuar në trojet shqiptare, por që nuk kanë asnjë lidhje me shqiptarët, pra si popullsi parailire, në modelin helen që i quan pellazgët popullsi parahelene. Për ta është e mjaftueshme që lugina e Përmetit me qytetin Eriboia, vërteton tezën e tyre se kjo luginë ka histori ilire, pavarësisht e Eriboia nuk gjendet në luginën e Përmetit.
Tashmë që e vërteta është e provuar plotësisht, Institucioni që e mbolli këtë të pavërtetë duke i gënjyer shqiptarët në mbi gjysmë shekulli dhe që është Akademia e Shkencave e Shqipërisë, duhet të përgjigjet para shqiptarëve dhe t`u kërkojë falje. Në të njëjtën kohë Ministria e Arsimit të bëjë korrigjimet e nevojshme në tekstet shkollore dhe t`i kërkohet falje opinionit publik dhe studenteve për këtë të pavërtetë që kanë mësuar deri tani duke nxjerrë dhe përgjegjësinë e institucioneve përkatëse, sepse si ky mashtrim janë dhe disa mashtrime të tjera, që e kanë gjymtuar rëndë historinë e shqiptarëve.
Janë mbi 20 autorë të antikitetit që e vendosin Dodonën në krahinën e Dëshnicës në rrethin e Përmetit. Këtu përfshihen edhe burime arkivore që janë ato të Perandorisë Romake, të kohës së Teodosit, fundi i shekullit të katërt pas Krishtit që e vendosin Dodonën në luginën e Vjosës (Aos) në kufirin ndarës midis atintanëve dhe molosëve dhe që ky kufi shenjohet me malin e Trebeshinës dhe që sot ndan mallakastriotët dhe tepelenasit e krahut të djathtë të Vjosës (dikur Atintania) me përmetarët (dikur pjesa më veriore deri ku shtrihej Molosia). Aq të shumta janë burimet historike, sa kanë mjaftuar që unë të shkruaj tre libra për përkatësinë etnike të Dodonës dhe vendodhjen e saj : 2011, 2016, 2020.
Dodona shenjon shkallën më të lartë të qytetërimit të antikitetit, është histori e popullit që e lindi dhe e mbajti lart në një periudhë të paktën dymijëvjeçare. Dodona është kryeqyteti shpirtëror i botës antike. Popuj të ndryshëm, nga vendet më të largëta, vinin aty për të sqaruar një padrejtësi apo për të shikuar ardhmërinë. Themistët e Dodonës (klerikët e rangut të lartë në kohën e sotme) nxirrnin ligje dhe urdhëresa se si duhej të funksiononte shoqëria njerëzore. Jemi në kushtet kur Epiri dhe Dodona, deri në pushtimin romak njiheshin si pellazge dhe më vonë si ilire, edhe pse në tokë shqiptare, njihet në botën moderne si faltore helene. Kjo në saje të pretendimit helen dhe të disa institucioneve shkencore evropiane që e mbështesin këtë të pavërtetë. Asnjë debat nuk ka midis Akademive të Tiranës dhe asaj të Athinës, me gjithë këtë shtrembërim të rëndë të historisë. Duket sikur ne krijojmë Akademi jo të për të folur e për të zbardhur të vërtetën, por për të heshtuar që çështja të mbetet e pazbardhur. Heshtja akademike ka ligjëruar të tjerët ta tjetërsojnë Dodonën pellazgo-ilire.
Nga ky deformim i historisë, është goditur rëndë shtylla kurrizore e identitetit tonë kombëtar. Shqipëria njihet sot në botën akademike dhe në opinionin publik global pa atë pjesën e saj më të rëndësishme, pa Dodonën pellazgo-ilire që shenjoi mbi këto brigje të Mesdheut shkallën më të lartë të qytetërimit të Antikitetit dhe që është në themel të qytetërimit të sotëm evropian.
 
 

Nga: Kujtim MATELI

FALMËNI…, NËSE KAM HESHTUR…! VILSON BLLOSHMI dhe GENC LEKA – të lindurit e Marsit dhe të pandarë në Ditën e Pushkatimit….(17 korrik 1977) / Përgatiti materialin Iliriana Sulkuqi

  FALMËNI…, NËSE KAM HESHTUR…!   VILSON BLLOSHMI dhe GENC LEKA – të lindurit e Marsit dhe të pandarë në Ditën e Pushkatimit….(17 korrik 1977).   Përkatësisht lindën në datat e lindjes prej nëne – më 18 mars 1948, dhe … Continue reading

NË LAMTUMIRËN PËR DR. NAMIK SHEHU… / Nga: Iliriana Sulkuqi

 
NË LAMTUMIRËN PËR DR. NAMIK SHEHU…
 
Nuk ka rëndësi se ku do të prehen kockat…, por SI E JETOVE JETËN, EDHE ATJE KU TË ÇOI FATI…
Në homazhin për Dr. NAMIK SHEHU, SEKRETAR SHKENCOR I AKADEMISË SHQIPTARE AMERIKANE TË SHKENCAVE DHE ARTEVE. NJERIU I VIRTYTEVE, BASHKËSHORTI, BABAI, GJYSHI, KOLEGU DHE MIKU SHEMBULLOR NË URTËSINË E MENÇUR TË TIJË.
NJË JETË NË SHËRBIM TË FAMIJES DHE KOMBIT!
I PËRJETSHËM KUJTIMI DHE VEPRA QË NA LA!
 
PS: Pak Nga Jeteshkrimi i DR.NAMIK SHEHU
 
Dr.Namik M. Shehu , u lind në Berat më 28 maj, 1934. Në vitin 1957 mbaroi me rezultate ” Shkelqyer ” Institutin e Larte Mjekësor në Tiranë. Në vitin 1970 u specializua në kardiologji në Spitalin Nr. 1 në Tiranë. Në 1980 mori gradën shkencore Kandidat i Shkencave Mjekësore. Katër vjet më vonë morri gradën Bashkëpunëtor i Vjetër Shkencor, kurse dhjetë vjet më vonë edhe titullin Doktor i Shkencave Mjekësore.
Banues, familiarisht, në New York, prej shumë vitesh.
Është nënshtetas amerikan, sekretar shkencor i Akademisë Shqiptaro – Amerikane të shkencave dhe të Arteve , veprimtar i shquar i komunitetit shqiptaro amerikan në Nju Jork e më gjerë . Ka marrë pjesë aktivisht , në veprimtari organizative dhe shkencore të Akademisë dhe ka zhvilluar një aktivitet të dendur organizativë , të shoqëruar me mbajtje referatesh . Mban gradë e titull shkencor, Kandidat dhe Doktor i Shkencave Mjekësore dhe Bashkëpuntor i Vjetër Shkencor.
Ka botuar një seri librash mjekësore dhe publicistike letraro- shkencore , monografi , përshtatje dhe përkthime librash mjekësore dhe ka shkruar e publikuar mbi 60 artikuj shkencor dhe mjaft shkrime shkencore popullore.
Ka mbajtur referate në 20 sesione shkencorse, 7 simpoziume dhe 3 konfrenca shkencore, si dhe referate në kongrese ndërkombëare si në Itali , Belgjikë dhe në Sh.B. A. Ka një publicistikë të gjerë në shtypin periodik, në revista në radio dhe televizionin shqiptar. Në vazhdim Dr. Namiku po i paraqitet publikut me punimin e tij të ri “ Aforizma dhe shprehje të mençura.
Në vitin 1999 zgjidhet sekretar shkencor i Akademisë Shqiptaro-Amerikane të Shkencave dhe të Arteve dhe drejtues . revistës së Akademisë “ Dituria” në New York . Ka publkuiar mbi 13 libra mjekësore shkencore, ka botuar mbi 75 punime dhe studime mjekësore, si dhe ka shkruar dhe shpërndar broshura me tematikŏ shkencore.
Doktor Namik Shehu është dekoruar disa herë nga Presidiumi i Kuvendit Popullor me
“Urdhërin në Shërbim të Mirë të Popullit”, ndërsa nga Instituti Amerikan i Bi-
ografive me titullin: “American Medal of Honour”.
ThE ALBANIAN AMERICAN ACADEMY OF SCIENCES ( AAAS)
Proph. Doc. SKËNDER KODRA ( PhD)
Doktor Namik Shehu është dekoruar disa herë nga Presidiumi i Kuvendit Popullor me
“Urdhërin në Shërbim të Mirë të Popullit”, ndërsa nga Instituti Amerikan i Bi-
ografive me titullin: “American Medal of Honour”.

SHUHET POETI AGIM MATO / Nga: Timo Mërkuri

 
SHUHET POETI AGIM MATO
 
Sot më datën 10.05.2021 pas një sëmundje të gjatë shuhet në shtëpinë e tij në qytetin e Sarandës poeti i mirënjohur Agim Mato “Mjeshtër i Madh”.
I lindur në Sarandë më 1947 Agim Mato hyri në letërsinë shqipe në vitin 1969 me vëllimin e parë poetik “Jug”. Qysh në botimin e parë Agim Mato trondit botën poetike shqiptare me stilin e tij të veçantë poetik dhe vargun metaforik, i pa njohur në letërsinë shqipe gjer në atë kohë. Ardhja e librit të tij të dytë “Në pragun e shtëpive tona” në vitin 1974 tërhoqi drejt tij vëmëndjen e organeve të diktaturës, ndaj librin e tij të tretë “Buka e fjalëve” e çojnë nga shtypshkronja në fabrikën e kartonit dhe autorit i komunikohet heqja e të drejtës së botimit për motive biografie. Gjer në vitet ’90 poeti hesht dhe akumulon për të shpërthyer me një seri botimesh pas shëmbjes së diktaturës. Kështu, pas 30 vjet heshtjeje, poeti riboton librin “Buka e fjalëve”” dhe brenda vitit 2012 nxjerr nga shtypi përmbledhjet “Jashtë eklipsit” dhe “Fundo”, ndërsa në vitin 2014 boton vëllimi “Lundrimet” i pasuar me “Pluhuri i artë i përjetësive”.
Në nëntor të vitit 2014, Presidenti i Republikës Bujar Nishani me një ceremoni zyrtare në qytetin e Sarandës i jep titullin “Mjeshtër i Madh”.
Poezia e tij është përkthyer në greqisht, italisht (Kopshtet e kujtesës) dhe anglisht. Në Kosovë është botuar përmbledhja e tij “Shkretëtirë harimi” 2019.
Agim Mato ka qënë edhe Kryetar i “Klubit të Krijuesve Jonianë” për periudhën 2012-2017 duke e ngritur shoqatën dhe aktivitetet e saj në një nivel të lartë cilësor.
Shuarja e tij ngjason me shuarjen e yjeve, drita e vargjeve të poetit Agim Mato do ndriçojë në qiellin poetik shqiptar, i cili humbi një nga krijuesit më origjinalë dhe të suksesshëm të saj, shokët humbën një mik dhe familja njeriun e saj.
 
Timo Mërkuri
 

DY DHURATA MGA MUÇ XHEPA PËR BIBLIOTEKËN E VATRËS / Nga: Dalip Greca

 
DY DHURATA MGA MUÇ XHEPA PËR BIBLIOTEKËN E VATRËS
 
Kanë mbërritur në bibliotekën e Federatës Pansqhiptare të Amerikës”VATRA” dy vëllimet me tregime të autorit Muc Xhepa; “NË SIRTAR” dhe “NË ANËN TJETËR”-Tregime Uberi- me autografin përkushtues: Dhuratë Vatrës antikomuniste. Me shumë respekt-Muci, Washington 12 shkurt 2021.
Duke falenderuar autorin për dhuratën, informojmë të interesuarit se librat mund t’i tërheqin nga biblioteka e Vatrës me të drejtë kthimi.
 
“Libri me tregime”NË SIRTAR” përmbanë 31 tregime, shumë prej të cilëve e marrin fabulën nga koha e diktaturës dhe një pjesë prej tranzicionit shqiptar.Në parathënien përcjellëse, Lekë Tasi, shkruan se libri është shkruar me stil bashkëkohor.Në përvetësimin e këtij stili duhet të kenë kontribuar studimet universitare për anglisht, leximet nga Letërsia e Sotme, si dhe praktika e komunikimit gjatë karrierës diplomatike. Ai ka qenë sekretar i dytë i Ambasadës Shqiptare në Washington, por dha dorëheqjen për shkaqe parimore, më 25 korrik 1997, sepse besonte përnjimend në mundësinë e një të Djathte reale në Shqipëri. Ndoshta edhe për këtë bindje, në mundësinë e Demokarcisë tek ne, pas gjysëmshekulli komunizëm, libri i tij paraqet interes.Në faqet e tij, lexuesi mund të gjejë sot, kur mbushen tri dekada prej asaj faze, jetën e shoqërisë shqiptare para dhe pas shembjes së komunizmit, me rritje respektivisht të shpresës dhe pastaj të zhgënjimit….(LT)
Po rendisim disa nga titujt e tregimeve: Në sirtar; Zhan Valzhani, Doktor Nosi, Në formën politike; Mësuesi i frëngjishtes, Lordi, I treti, Zhan Matie, Drejtësi e mohuar, Rosa, Perëndim, Radio Fatosi, Dhurata e ndaluar, Rrapini, Në biblotekë, Mali i kalvarit, Zoti Ceka, I dënuari me pushkatim, Zhveshur, Qatipi, Viza, Kur dita ishte natë etj…etj.
Ndërsa në vëllimin e dytë”Në anën tjetër”-Tregime Uberi, janë përfshirë 32 tregime: Shihemi Prapë; Të Ikë; Xhevahir i Satirës; Kubana; Instrumenti i ndaluar; Oreksi i Prishur; Valsi Vienez, Mërgimtari i Vjetër; Be Nice To Her, The Roling Stones, Në gjumë, Këmbana, Moral Choices, Eshtrat; Gruaja e Bukur ; Transheja; E ndaluar të Duash; Bateristi, Në gurore; E thërret Gjaku etj…
Libri ka një përcjellje-Hyrje nga shkrimtari ynë i mirënjohur Visar Zhiti,i cili shkruan: Përsëri një libër i ri nga miku ynë Muç Xhepa:”Në anën tjetër,- tregime Uberi”. Cila është ana tjetër, ajo e atdheut, me kujtime nga qyteti i lindjes së tij, Elbasani, apo kjo ku jeton e punon tani, në Uashington?…Apo është ajo e ngjarjeve që tregon, ja ashtu me shpejtësinë e makinës së tij, që e përdor edhe në shërbimet”Uber”, ku zbulon të zakonshmen dhe të pazakonshmen, që i shpërfaqet, por që si asosacion idesh i nëpërmendin ngjarje të tjera larg në atdhe, drama që të përndjekin vazhdimisht….
Ana tjetër dihet që ka edhe anën tjetër dhe në mes është koha, që rrjedh si lumë, sipas filozofëve antikë. Jo, koha për Muç Xhepën, më shumë i ngjan rrugës ku “Uberi” i tij shkon nëpër natë dhe, ashtu si dritat, digjen edhe ndjesi të larmishme, ndodhi, biseda dhe s’dihet çfarë tjetër, se bota është plot me absurd, që, teksa nget veturën, sytë i ndeshin në pasqyrën brenda me sytë e njeriut të panjohur, që do ta çojë diku, por dhe ai e çon diku, në një vegim të harruar, në një obsession ngacmues, aq sa duket se po udhëtojmë me “Uberin” ankthërues të kujtesës….” (V ZH)
 
 

Dalip Greca

Na iku Zenepe Luka, kjo gazetare, shkrimtare dhe luftëtare e humanizmit qytetar (Golomarja e re, Zenepe Çekrezi Luka meriton një monument shkrimor) / Nga: MSc. Albert HABAZAJ

  Na iku Zenepe Luka, kjo gazetare, shkrimtare dhe luftëtare e humanizmit qytetar Golomarja e re, Zenepe Çekrezi Luka meriton një monument shkrimor Jam ende i turullosur deri në shushatje nga një ëndërr e turbullt humane e altruizmit tragjik dhe … Continue reading

EN TIEMPOS ACTUALES / Susana Roberts

 
EN TIEMPOS ACTUALES
 
EN TIEMPOS ACTUALES nos planteamos cuánto nos llevará este cofinamiento , la falta de abrazos y cercanía, la diversión y sin medir consecuencias los cuerpos se liberan a la estación del verano en este hemisferio donde la temperatura ayuda a la vida al aire libre y fiestas clandestinas, una manera de que el hombre en uso de su libre albedrío se libera en búsqueda de la felicidad, como solía predicar Epicuro en la antigua Grecia, antagonista de Platón , creó su propia escuela y dejo sus enseñanzas; por mucho tiempo fue rechazado por sociedades antiguas, liberándose en épocas de la ilustración.
Dice Yuval .N.Harari en su libro Homo Deus : “Para Epicuro la búsqueda de la felicidad era un objetivo personal, los pensadores modernos en cambio tienden a verla como un proyecto colectivo.Sin planificación gubernamental ,recursos económicos e investigación científica , los individuos no llegarán muy lejos en su búsqueda de la felicidad.Si nuestro país está desgarrado por la guerra, si la economía atraviesa una crisis, y si la atención sanitaria es inexistente , es probable que nos sintamos desgraciados- A finales del Siglo VXIII, el filósofo inglés Jeremy Bentham declaró que el bien supremo es “la mayor felicidad para el mayor número” y llegó a la conclusión que el único objetivo digno del Estado, el mercado y la comunidad científica es aumentar la felicidad global.Los políticos deben fomentar la paz, los hombres de negocio deben promover la prosperidad y los sabios deben estudiar la naturaleza, no para mayor gloria del rey, el pais o Dios, sino para que podamos gozar de una vida más feliz”.
Concluyo en una simple y común reflexión, los hombres al menos de mi comunidad no estamos felices, no porque no aceptamos la pandemia y las circunstancias que nos toca vivir, sino porque vemos alrededor que somos activos contribuyentes de un estado donde aumenta la corrupción, no se cumplen mínimas normas , como trabajo, educación, seguridad, salud, cuidado de los adultos,etc. Siempre hemos soñado con una patria rica, honesta y grande, desde el suelo prodigioso que tenemos. Recuerdo cuando niños rendiamos culto a la patria, y nos emocionaba el dia que hizábamos la bandera, hoy amamos nuestra patria de manera doliente ,y no me corresponde aqui juzgar los procesos históricos-políticos que estuvimos inmersos, sé que de jóvenes hicimos patria trabajando en regiones alejadas e inhóspitas como lo era la patagonia, formamos familia, pagamos impuestos y dabamos por sentado que llegaríamos a la edad de los sesenta con un estado que se haría cargo de nosotros.Nos falta más educación y menos ideologías, para ayudar con transparencia y honestidad a nuestro suelo verlo prosperar, más tolerancia y amor por este pais que conformamos todos.
La búsqueda de la felicidad tan mentada por la filosofía , la ciencia y el arte fue un tema constante como el derecho a la vida y la libertad. Hoy la felicidad toma otra dimensión,cargada de incertidumbre se refiere a la salud, los seres queridos, el trabajo, la continuidad, reverenciado cada instante el valor de la Vida misma.
 
 
 

Susana Roberts