“ÇMIMI LETRAR FRANG BARDHI” – 2015

 

20141109_160929

 

 

Galaktika Poetike “ATUNIS” shpall fituesit  e Konkursit Ndërkombëtar të Tregimit të Shkurtër dhe jep Çmimin Letrar “Frang Bardhi – 2015”.

 

Në kuadrin e organizimit të aktiviteteve letrare, Galaktika Poetike “ATUNIS” shpall çmimet letrare “Frang Bardhi – 2015” për Konkursin Ndërkombëtar të Tregimit të Shkurtër.

 

Medalja “Frang Bardhi” është vizatuar nga piktori Zeni Ballazhani dhe është realizuar nën drejtimin e përfaqësuesit të Bordit Drejtues Galaktika Poetike “ATUNIS”, Peter Tase (USA).

 

Koordinatorët e organizimit të konkursit letrar:

 

 

????????????????????????????????????

1- Hasije Selishta Kryeziu ; hasije.kryeziu@hotmail.com

 

 

AgronShele 2

2-Agron Shele;  E Mail : sheleagron@yahoo.com

 

 

muhammad Shanaza -1

3-Prof. Dr Muhammad Shanazar E Mail: shanazar@hotmail.com

 

 

PeterTase

4-Peter Tase E Mail: pmtase@gmail.com

 

 

Juria përbëhej prej këtyre anëtarëve:

 

 

anton-berisha-840x420

Kryetar i jurisë : Prof . Dr Anton Nikë Berisha

 

Antarë :

 

 

Albana Alia

Dr . Albana Alia

 

 

Fatmir-Minguli

Fatmir Minguli

 

 

jagdish-profil

Mr. Jagdish Prakash

 

 

ceri naz

Caroline Nazareno

 

 

E veçanta e këtij konkursi ishte pjesëmarrja e gjerë e autorëve të ndryshëm që shkruajnë prozë, në mënyrë të veçantë atë të tregimit të shkurtër, si një krijim me veçanësinë dhe karakteristikat që e dallojnë nga proza tjetër, ajo e novelës apo romanit.

Juria mori në shqyrtim tregimet konkurruese në të dyja gjuhët (shqip dhe anglisht), duke zbatuar disa kritere të caktuara për vlerësimin e tyre, në mënyrë të veçantë mënyrën e shtjellimit të tekstit të tregimit, sistemin shprehës, përkatësisht gjuhën poetike. Natyrisht edhe rrjedhshmërinë dhe dinamikën e rrëfimit; rrafshet e ndryshme kuptimore; depërtimin në botën e brendshme të personazheve dhe shqiptimin e asaj bote sa më artistikisht; realizimin artistik të konfliktit, etj.

Në përgjithësi, tregimet dëshmojnë një nivel të mirë, përveç rasteve të veçanta ku humbet kuptimi i plotësisë në shtjellim dhe në rrëfim, përmbyllja mjeshtërore e dukurisë së rrëfyer, njëjtësimi midis përbërësve të ndryshëm, varfëria e sistemit shprehës, përdorimi i tepërt i fjalëve të huaja që e mbysin rrëfimin në shqip etj.

Është kënaqësi të vëresh që, shpesh, veçantia e autorëve ndërthuret me gjurmë intertekstuale, me përbërës të traditës shqiptare apo me elemente traditash të tjera që ndikojnë në pasurimin e shprehishmërisë letrare poetike, por edhe në përsosjen e mjeshtërisë së rrëfimit në tregimin tonë.

 

Në përputhje me këto kritere dhe falë një bashkëpunimi tepër të frytshëm mes anëtarëve të saj, juria vendosi të japë këto çmime:

 

 

 

Cmimi I

 

Çmimi I 

Titulli : PSIKANALIZA E ECJES

 

 

Edmond_Shallvari

Autor : Edmond Shallvari

 

 

 

Cmimi II

 

Çmimi II 

Titulli : DJALI DHE PLEPI

 

 

Vjollca Tiku Pasko

Autore : Vjollca Tiku Pasku

 

 

 

 

Cmimi II. - Vaso papaj png

 

Çmimi II

Titulli : Përse nuk flasin ullinjtë?!

 

 

Vaso papaj

Autor : Vaso Papaj

 

 

 

Cmimi II. - Vaso papaj png

 

Çmimi III 

Titulli : LITARI

 

 

Miltiadh davidhi

Autor : Miltiadh Davidhi

 

 

 

 

Cmimi III - Alma Feruni

 

Çmimi III 

Titulli : ORËT E KREMLINIT

 

 

alma feruni

Autore : Alma Feruni

 

 

 

cmimi III - erjon Muca

 

Çmimi III

Titulli : Lojë siluetash

 

 

Erjon Muça

Autor : Erjon Muça

 

 

 

cmimi special

 

Çmimi Special  

Titulli : LAME LIFE

 

 

SANYO DIGITAL CAMERA

SANYO DIGITAL CAMERA

Autor : Hamza Hassan Sheikh, Pakistan

 

 

 

 

Galaktika Poetike “ATUNIS” shpall Konkurs Ndërkombëtar të Tregimit të Shkurtër dhe jep Çmimin Letrar “Frang Bardhi – 2015”.
Në kuadrin e organizimit të aktiviteteve letrare Galaktika Poetike “ATUNIS” shpall konkursin Ndërkombëtar te Tregimit te Shkurter dhe jep Çmimin Letrar “Frang Bardhi – 2015”.

 

“Unë e mora përsipër këtë barrë për të shkruar,

veçse që të qes para syve të tu, lexues, të vërtetën lakuriq e të panjollosur”

 

Frang Bardhi
Medalja “Frang Bardhi” është vizatuar nga piktori Zeni Ballazhani; është realizuar nën drejtimin e përfaqësuesit të Bordit Drejtues Galaktika Poetike “ATUNIS”, Peter Tase (USA) dhe përfaqëson çmimin që i jepet fituesit për tregimin më të mirë.

Kriteret e konkurrimit :
a- Të gjitha tregimet konkurruese duhet të jenë në versionin shqip ose anglisht.
(Për konkurrim pranohet vetëm një tregim në gjuhën shqipe, në gjuhën angleze ose i njëjti tregim në të dy gjuhët.)

b- Të gjitha tregimet konkurruese do jenë të shpalluara me Nr rendor ( jo me emra ), në linkun përkatës të faqes zyrtare : Galaktika “Poetike” ATUNIS”, link i cili shërben për vlerësimin nga ana e Jurisë.

c- Emrat e anëtarëve të Jurisë nuk bëhen publikë deri në shpalljen e fituesit, për të mos patur ndikime gjatë vlerësimit.
Link : https://atunispoetry.com/cmimi-letrar-frang-bardhi-2015/

d- Përkatësinë e emrave të autorëve të tregimit me numrin rendor të tyre e realizon kryesia e Bordit Drejtues.

e- Përjashtohen nga konkurrimi anëtarët e Jurisë dhe ata anëtarë të Bordit Drejtues, që merren me menaxhimin e konkurrimit.

f- Periudha e dërgimit të tregimeve konkuruese është 10 Shtator 2015 – 15 Nëntor 2015.

g- Afati i shpalljes së fituesve nga ana e Jurisë është 25- Nëntor 2015

h- Publikimi i tregimit fitues realizohet nga Bordi Drejtues në datën 28 Nëntor 2014

 

 

Koordinatorët e organizimit të konkursit letrar:
1- Hasije Selishta Kryeziu ; hasije.kryeziu@hotmail.com

2-Agron Shele E Mail : sheleagron@yahoo.com

3-Prof. Dr Muhammad Shanazar E Mail: shanazar@hotmail.com

4-Peter Tase E Mail: pmtase@gmail.com

 

Tregimet konkurruese duhet të dërgohen në adresat :
E_ Mail : hasije.kryeziu@hotmail.com
E_ Mail : sheleagron@yahoo.com
E-Mail: shanazar@hotmail.com
Ftohen të gjithë krijuesit që të bëhen pjesë e këtij konkurrimi, si mënyrë e shprehjes letrare individuale, por edhe si pjesë e kontributit dhe përpjekjes së vazhdueshme të zhvillimit të prozës së shkurtër sot.

 

Bordi Drejtues Galaktika Poetike “ATUNIS”

 

 

 

frang
The Poetic Galaxy “ATUNIS” announces the International Short Story

 

Competition
for the “Frang Bardhi – 2015.
In the framework of literary activities, the Poetic Galaxy “ATUNIS” announces the International Short Story Competition for the “Frang Bardhi – 2015”
Literary Prize. “Frang Bardhi” Literary Prize is designed by the painter Zeni Ballazhani and prepared under the direction of Peter Tase (USA), a representative of the Board of Directors of Poetry of Galaxy “ATUNIS”.
This prize will be given to the winner of the best short story, which will be selected by the jury:
a-All the competing short stories must be in Albanian or English.
b- All the competing short stories will be identified by a number (not the poet’s name) in the relevant link of the official page: the Poetic Galaxy “ATUNIS”
https://atunispoetry.com/cmimi-letrar-frang-bardhi/.
This link will be used for the evaluation by the jury.
c- The Chairman of the Board of Directors will manage the matching process of authors’ names with their corresponding numbers.
d- The members of the jury and of the Board of Directors who manage the process are not eligible to participate in the competition. e- The submission window is from September10, 2015 to November15, 2015
f- The jury will declare the winner on November 25, 2015.
g- The Board of Directors will publish the winning short story on November 28, 2015.
Coordinators of the Literary Competition:
1- Hasije Selishta Kryeziu ; hasije.kryeziu@hotmail.com
2-Agron Shele E Mail : sheleagron@yahoo.com
3-Prof. Dr Muhammad Shanazar E Mail: shanazar@hotmail.com
4-Peter Tase E Mail: pmtase@gmail.com

 

Please send your short storie to: Email:
1- hasije.kryeziu@hotmail.com
2- sheleagron@yahoo.com
3- shanazar@hotmail.com

 

We invite all the writers to be part of this competition, as a symbol of their individual literary expression, but also as a contribution to the continuing effort to grow the today’s literature.

 

 

MATERJALET QË PO KONKUROJNË PËR “ÇMIMIN FRANG BARDHI” – 2015

ESSAYS THAT ARE BEING CONSIDERED FOR THE “FRANG BARDHI PRIZE” – 2015

 

 

 

Çmimi Letrar “ Frang Bardhi – 2015”

 Tregimet për konkurim: 

 

 

Tregimi :  Zemra e nënës …

 

 

lek gjoka

Autor : Lekë Gjoka

 

Qielli kishtë filluar të nxihej.Një stuhi dukej maje maleve të Bjeshkeve të Mallkueme.

-Dhjete vjet i martuar!- foli si më zë Halili- dhjete vjet që nëna po mi ha femijet në barkun e Hajries dhe s’po bëhëm dot baba, ndaj tani që do tia dërgoj zemren e nënës sime bashkshortes simë të dashur besoj së do të lindë.Sa po e pres ket ditë, oh Zot kur një fëmi i imi do të më thotë babi,babi,o babi?Oh Zot sa po e pres atë ditë.

Një hijë trishtimi i përshkoi ndienjat sa i hodhi një sy zemres së nënës që e kishtë mbështjelle mirë.

-Oh Zot -i kaloi një mendim i trishtë nëpër tru- mos ajo dijetaria tek Shpella e Shtrigave më ka rrejte? Mos e vrava nënën kot  së koti thjeshtë për ti plotësuar epshet nusës sepse asnjë nusë nuk i do vjehrrat?Jo, jo nëna mi ka bërë magji  nuse Hajries së  ndryshë do të kishtë lindur si gjithë kunatat e veta-dialogontë me vetveten Halili kur i oshetiu si thikë zeri i gruas:-Kujdës i dashur kur të me sjellesh zemren e nënës sate që magjia të zgjidhet duhët ti biesh rrotull shtatë maleve të Bjeshkeve të Mallkume,mos gabo ti biesh për shkurt as nga mali i Zanave e as nga  Kreshta e Kulqedres ..Oo desh harrova duhet të vish në shtëpi pa u bërë natë..

 

Si pa e kuptuar këmbët e kishin dërguar tëk shtegu i malit të Zanave dhe sa hyri në thëllësi dëgjoi zërin e shtojzavalleve e Zanave që sa panë zëmrën e mbështjellë filluan të vajtonin në kor:

 

Ah moj Zanë ,moj zemer nanë

po t’vajtojmë në kësaj anë

nusja , shtriga e Halilit

heeu ja mbushi mendje  trimit

 

Zemren tanë heeu dhuratë

do ia jape pa u ba natë

Heeu malsi ju Bjeshke t’Mallkumë

a do leni ndoj gja të shkrumë ?

 

Ndalni kangën ju burimë

e vajtoni ket gjamë të madhe

kemi sot gjithë keto dhimbje

qani Zana e shtojzavallë.

 

Për disa sekonda bie një heshtje e trishtuar .Sa mbyll e hap sytë ia pret zemra e mbeshtjëllur e nënës:

 

Heeu moj motra, heeu moj Zana

për gjithmonë do t’lotojë nana

nuk është faji i birë Halilit

që po pret perëndimin e diellit

 

Zemren teme shtriga Hajrie

do më varë majë ni qërshije

Majë t’kullës do i thotë jaranit

zemren e nanes ia dha djali shejtanit …

Heeu ..heeu …heeu…

 

Dukë ecur më vrap dhe tëpër i tmërruar Halili la pas malin e Zanave e hyri të Kreshta e Shtrigava.Nga shpejtesia dhe shtegu i ngushtë i malit rrëshqiti pakez dhe u rrëzua në një gropë të vogël që ishtë krijuar nga kalbja e një pemë.

-A u vravë biri im ? – dëgjoi plot embëlsi zërin e nënës nga gjepi ku e kishtë futur zemren e saj.

-Kush po flet ?- bërtitë me të madhe I tmërruar?

-Nëna jotë birë i dashur.

-Si ka mundësi oj zëmër nënë që unë ty të vrava e ti prap po më do.

-Eh morë birë, ti je shpirti i nënës sate, ti je jeta imë.Nënës sado të zeza ti bëjë fëmija përsëri e do por..

-Çfarë?

-Ki kujdës birë së ke hy tëk Kreshta e Kulqedres dhe ..

-Çfarë po flet oj nënë?Ku ka Kulqeder.

-Ka biri im ka.Do takosh Shtriga e Shtrigaj , do luftosh me të sëpsë ti nuk je një Halil i thjeshtë por një Drague dhë kë për detyrë ta mbrosh njeriun e ketij planeti.

 

Një zhurmë e madhe si hingëllimë rrengjethese e një kali të zi ia ndërpreu të emes në mes fjalën.Halili u fsheh pas një lisi dhe jo shumë metra larg tij në një fushë të vogël të Kreshtes së Kulqedres.I tmerruar pa nga larg dhjetëra gra gjysëm lakuriqë që mbanin dhjetë fëmi të vegjel dhe po i afronin në gjirin e Kulqedres për të pirë.Halili u tmërrua kur nga larg dalloi Hajrien që mbantë në duar një vajzë të vogël.Për një moment fërkoi sytë së mos ishtë në një ëndërr të keqe.

-Oh Zot !- foli lëhtë nën zë-nuk do e besoja kurrë që bashëkshortja imë, dashuria që më bëri të sakrifikoj nënën vetëm që ajo të bëhëj nënë të jete të Kreshta e Kulqedres.Ajo i paska harë vetë fëmitë tanë.

Më fal nënë- iu drejtua zemres së nënës që e kishtë në gjep.

-Eh biri im!- foli lehtë zemra- A i shikon ate fëmi?

-Po nënë.

-A e dallon vajzën e vogël që Hajria po e afron tëk gjoksi i Kulqedres për të pirë?

-Jo shumë mirë por nga flokët dhe buzëqeshja më duket si Shpresa mbesa imë.

-Po ajo është.Që ta bëjë shtrigë si veten duhët që dhjetë javë rresht për dite të Martesh e të Premtesh  të pijë qumështin e Kulqedres.Edhe ty të morën nja dy hërë por ti të ka lindur nëna Drague dhe nuk e thithje dot gjirin e Kulqedres.

Sa hap e mbyll sytë qielli u bë dark i zi.Një shtrëngatë po bëhëj gadi të nisëj tërë inat në Bjeshket e Mallkumë.Hajriu dukë përfituar nga ërrësira që po bintë u nis drejt rrugës që të dërgontë në këmbët e Kulqedres.

-Biri im nga po shkon?- i bërtiti zemra e nënës më forcë.

-Të marr Shpresen nënë ë shtrënjtë.Nuk kam ndërment ta lë të bëhët shtrigë si Hajria.

-Jo birë, ndërro rrugë.Duhët të dalesh sa më shpëjt nga Kreshta e Kulqedres.Është mirë për ty, për mua dhe  Shpresen gjithashtu.

-Jo nënë jo.Ajo ka nëvojë për mua

-Të thash duhet ta kalosh Kreshten pa u ërrësuar.

-Po mirë nënë por..

-Të thashe nuk mundet një Dragua të fitojë ket beteje vetem pa Dragoj e Zana ndaj ik sa më parë.

Hajhriu ia bëri po më kokë dhe ndërroi rruge .U nis për tëk shtegu që të nxirrtë afer përroit të Qërshise.Vetem pak metra pa kaluar shtegun këmba padashje shtypi një shkrep i cili mori me vete edhe disa të tjërë dhe u rrokullis më force në humnere.Kulqedra me atë shikim të preftë kulqedre e nuhati në sekonda zhurmën.Në çast iu nderpreu gjirin femijeve dhe dha alarmin.Shtrigajt dhe Shtrigat të hipur në kuaj të zinjë u nisen vetëtimthi drejt tij.Për pak sekonda sytë e Hajries dhe të Hajriut i dhuruan disa shikime inatçorë njëri-tjetrit.Ajo lëshoi një hingëllimë therrese.

-Halil shpirti i Hajries kam ardhë gabimisht të Kreshta e Kulqedres nuk jam Shtrige.Të lutëm ma jep zëmrën e nënës tëndë që të bëhësh ti baba dhe unë nënë.Të lutëm shpirt së po ërrësohët.

-Shtriga e dreqit !- i thirri më të madhe dhe u nis me vrap nëpër shtëg.

Pak metra pa kaluar shtegun ku ndahej më një humnerë të thepisur të Përroit të Qërshishë disa shtrigaj ia bllokuan rrugën.

-Ha,ha,ha-qeshën me të madhe-tani na jep zemren e nënës satë që tia pjekim Kulqedres për darkë.

-Jo i gjallë -bërtiti më të madhë dhe u bë gati të përplasej më to.

-Biri im!-dëgjoi zërin e nënes-afrohu afer humneren e me hidh mua poshtë në përrua.

-Jo nënë, boll gabova njëhërë.

-Biri im është urdhri i nënës.Ti më hidh së ndryshe sontë do të më pjekin për Kulqedren.

-Po mirë moj nënë po të hedh por..-

Lotët iu lëshuan më vrap nëpër faqe.

-Më hidh birë së ai është përroi i Shtojzavallëvë.Ato po më presin.

Sa hap e mbyll sytë Hajriu nxori zemren e nënës nga gjepi dhe më gjithë forcen e një Dragoi e lëshoi drejt përroit.Nuk kaluan as katër-pesë sëkonda ku qielli flakëriu.Një kalë i bardhë më një kalorës mbi të fluturontë furishëm.Pa i thënë asnjë fjalë e kapi për duarsh dhe e hodhi mbi kalë.

-Mbahu fort pas meje Halil!- dëgjoi zërin e kalorsit një si zë i njohur por nuk e kujtontë dot .

Nga lart dalloi kuajt e zinjë që hingëllinin nga inati.I hodhi një vështim përroit të Qërshise ku Shtjozavallet e Zanat bashke me zemren e nënës po këcenin e kendonin plot qejf…

 

Sa Halili u zhduk mbi kalin e bardhe Shtrigat e Shtriganjtë hipuj mbi kuaj të zinjë e lidhën Hajrien dhe e tërhoqën zvarre deri tëk Kulqedra.

-Tradhëtarë!- iu hakërrye Kulçedra- hidheni në shpellen e ujqërvë pasi ta kaloni të flaka e shejtanit që tia merrni forcën që ia kam dhënë .

-Po më të voglën që e ka sjellë për gji si tia bejmë?- e pyeti njëra për Shpresen vajzen e kunatit të Hajries.

-Edhe asaj bëjani të njëjtën gjë.Nuk na duhën njërëz tradhtarë që të na sabotojnë punën tonë, pak se e lejuam të martohet më një Dragua-ia priti e qete Kulçedra dhe u largua më hap drejt rrezes se kodres ku e prisnin  mjaft Shtriga e Shtrigaj me fëmi në duar për tiu dhenë gji.

Pa një e pa dy i morën të dyja dhe si i kaluan tëk flaka e shejtanit iu dhanë të shtymën tëk shpella e ujqerve.Shpresa që ishtë kapur shumë pas Hajries tëk rrokulliseshin poshtë shtriu njërën dore dhe u kap pas një lisi të vogël.Poshtë shpellës ujqërit e inatosur lëshonin britma tmerri në pritje të gjahut.

-Oh Zot !- bertiti lehtë Hajria-o Zana e Shtojzavalle ma shpetoni Shpresen e pafajshmë ndërsa unë lë të bëhëm ushqim i ujqërve.

Sa hap e mbyll sytë ja behen dy Zana që i kapen të dyja hopa dhe u nisem në fluturim.Poshtë ujqërit lëpinin buzet kot se koti.Pasi kaluan Bjeshket e Mallkueme i lëshuan lehtë tëk kroi i fshatit.Mëgjithëse ishtë ërrësirë ajo dalloi pamjen fisnike të vjehrres së saj dhe u çudit së përsë ajo ia shpëtoi jetën ndërkohë që zemrën e saj ia kishtë kërkuar bashkëshorit si shpërblim për largimin e magjisë dhe tia pjekte per darke Kulqedres.Ashtu të lodhur u nisën nëpër ërrësire përdorë më Shpresen drejt kullës së Halilit.Sa hynë në oborr ajo dalloi nga dritaria e vogel e kullës fytyrën e burrit.Diçka i lëvizi nëpër bark.

-Oh Zoti!-pshërëtiu lehtë me vete-mos vallë paskëm ngelë shtazanë?Do bëhëm nënë?Po sikur Halili të me vrase për gjithë ato që i bëra?Do vrasë femijën e tij?

Ashtu dukë biseduar u afruan derës së kullës.Trokitën lehtë në dere.Halili e hapi si më forcë.Shpresa sa dalloi fytyrën e tij iu hodh në qafë.

-Xhaxhi Halili,xhaxhi Halili -bërtiti më të madhe.

Ai e mori hopa dhe u nis në mbrëndësi të kullës.Hajria kishtë ngrirë në dere.Këmbët nuk i bënin të hynin mbrenda.Halili sa mori mbesen u largua pa i dhuruar asnjë shikim dashurie.Ajo e dontë, madje tani që ishtë thjeshtë një qënie njerëzore dhe jo nje shtrige me superfuqi shtrige e dontë edhe me tepër.E vjehrra i hodhi një vështrim dhimbjeje.Sapo kishtë bërë një shërr të ashpër më të birin e cili me në fund iu bind të ëmës për të mos e vrare bashkeshortën por nuk dontë të jetontë me me të.

-Hajde bijë? – i foli më zë të lehtë.

-Nëna e Halilit a mund të hyj në kullë?

-Të thashë hajdë bijë.

-Faliminderit nënë  -i tha me një frymë dhe sa hyri në korridor përsëri femija e gjuantë më shkelma në bark duku i shkaktuar si dhimbje ashtu edhe gëzim.

-Mos jë gjë shtazanë?- i foli e vjehrra.

-Po nënë por..

-Çfarë?

-Më fal për të gjitha vuajtjet që të kam bërë.Unë nuk isha dikur si gratë e tjera sepse e vogël isha ushqyer me qumështin e Kulqedres.

-E di, e di.Ti kam falur të gjitha për nuk e di nese Halili do të besojë por do bëj diçka me të për tia mbushur mendjen.

Hajria iu hodh vjehrrës në qafë dhe me lotët që i rridhnin çurk nisi ta puthtë.Sa hap e mbyll sytë ajo pa afër Halilin i cili dukëj tërë nërva.

-Hë Shtriga imë , po ma puth nënën?Mos e do zemren e saj pëseri?.

Hajria i dha pak  forcë vetes.

-Shpirti im nëna jotë, vjehrra imë ma dha zemrën e saj , zemren e nënës.Ajo është e lumtur sot sepse shumë shpejt do të bëhët përseri gjyshë dhe ti do bëhësh baba.

-Baba !- shpitoi lehte ai- unë baba?

-Po biri im – ia priti e ema- ti duhët ta falësh Hajrien dhe gjithëçka le të jetë vetëm një ëndërr e keqë ku në këtë botë plot hallë ka shumë të papritura , shumë dhimbjë shpirtërorë por ka edhe jete njërëzorë që triumfon më shumë vështirsi ndaj çdo padrejsia.

Halili iu afrua afër Hajries.Ajo ia mori lehtë dorën dhe nisi të fërkojë barkun e saj të zmadhuar nga shtatzanie.

-Baba Halil, fërkoi jetën tëndë që shumë shpejt do ta gëzojë jeten tonë.

Halili e puthi lehtë në ballë bashkeshortën.Iu afrua afër nënës së tij dhe e puthi edhe atë në ballë.I kapi të dyja për dorë dhe më një gëzim të madh u nis më të në mbrendesi të kullës..

 

 

 

 

Cmimi I

 

Tregimi : PSIKOANALITIKA E ECJES ( Çmimi I ) 

 

 

Edmond_Shallvari

Autor: Edmond Shallvari

 

Sot më ndodhi diçka e pa imagjinueshme në fantazi dhe e pa ëndërrueshme në ëndërr.

Sa dola nga shtëpia dhe hodha hapin e parë, ndjeva këmbën e majtë të shkelte në një butësi përpirëse, ndjekur në fund të hapit nga këmba e djathtë.

Në sipërfaqen e trotuarit isha shkurtuar në lartësinë e këpucëve.

Pjesa e shkurtuar e vetes, vazhdonte ecjen përmes padukshmërisë së saj nën trotuar pa pikën e pengesës, me të njëjtën lirshmëri si në ecjen e zakonshme njerëzore.

Kjo me qetësoi disi, por njëkohësisht më trembi për përmasën e shkurtuar të lartësisë sime.

U mundova ta ngrija këmbën, gjë që ndodhi krejt normalshëm, por po aq normalshëm në ulje pjesa e veshur nga këpuca u zhduk përsëri nën trotuar.

Ja hodha fajin trotuarit, por të njëjtin faj pësoi dhe bulevardi kur eca mbi të pa pjesën e këpuckëmbës.

Shikoj me kureshtje kalimtarët. Unë isha mes tyre i vetmi me këpuckëmbët e padukshme.

Frika e sakatimit më kaloi, pas provës lëvizëse të gishtave të këmbës.

Fundi i fundit, a nuk po ecja po aq normalisht e lirshëm si në çdo ecje timen të mëparshme me këpuckëmbët mbi tokë?

Sa mbarova këte mendim qetësues, një ndjesi e dytë përpirëse e tokës më tronditi qenien time.

Vetja m’u shkurtua tmerrësisht më tepër se më parë dhe unë po ecja mbi trotuar a bulevard, a një dreq e di se ku, pa pjesën e dukshme të gjunjve të mi.

Por përsëri ecja ishte normale, a thua se nëntoka ishte shndruar në një masë ajri të mjegullt, që mbante fshehur këmbët e mia deri në pjesën e gjunjtë, pa i penguar në lëvizjen e tyre.

Le të ishte ç’të deshte kjo masë nëntokësore, përderisa nuk po pengonte në ecjen time, po ç’kusur unë njeriu, i lartësisë 1.80m, të shkurtohesha mbitokës kaq tmerrësisht, duke patur para syve pjesët barkore e kërbishtore të kalimtarëve?

Po ata çfarë kujtonin se kishin mes tyre, duke parë nje qenie njerëzore, që pa pikë sikleti ecte njëlloj si ata, pa paterica apo ndihmën e dikujt tjetër në krah?

Qetësinë e dytë e pata kur konstatova se asnjë kalimtar nuk më shikonte me kureshtje, bile asnjë nuk më hidhte syte apo të kthente kokën.

Qetësi i thënçin, ama, për gjendjen në të cilën isha katandisur brenda pak minutave pas daljes nga shtëpia.

Ooo Zot, lëshova papritur thirrjen, e vetmja gjë që tërhoqi vëmendjen e njerëzve, por që vazhdoi për pak sekonda.

Me siguri as këtë rradhë, këtë rradhë kur përpirja e nëntokës sa më kishte marrë komplet këmbët brenda saj, kalimtarët nuk u bënë kuriozë për njeriun e gjysmuar në trup, që edhe pse pa këmbë, vazhdonte ecjen njëlloj si ata me këmbët e plota.

E tmerrshme!

Kisha marrë përmasat e gjysmënjeriut, që po ecte mbitokës me gjysmën e dukshme të tij, përmes gjysmës së padukshme brenda saj.

E vetmja gjë që më mbeti të lutesha atë çast, ishte e thëna, “O Zot, zgjomë nga kjo ëndërr e tmerrshme!”

 

Lutja me sa duket nuk pati fuqinë depërtuese mes kalimtarëve e të ngjitej lart drejt Zotit, sepse fill pas saj, në vend të kthimit tim në përmasat normale të trupit, po ndodhte zvogëlimi i mëtejshëm i tij.

U përpi në çast gjithë barku, sikur të ishte një tullumbace e çpuar dhe shikimi im horizontal përfshiu dhjetra këmbë njerëzish, në format më serioze e qesharake të ecjes mbi tokë.

Normaliteti im ecës më joshi për pak çaste drejt këmbëve femërore të paveshura me pantallona dhe me maksifunde.

Asnjera prej tyre nuk bënte të turpshmen për t’ju larguar shikimit tim apo mbajtur ngjitur me dorë minifundin mes shalëve, përkundrazi, vazhdonte e njëjta ecje e zakonshme, krejt indiferente, bile për mua më tepër se e paturpshme.

Ç’të them se çfarë po shikoja.

Them vetëm që nëntoka e dinte ç’po hiqte nga drithërimat e trupit brenda saj.

Shikimi u bë më i qartë dhe më tërbues, kur pas pak minutash mbeta mbitokës vetëm me kokën time, mbajtur nga qafa si një hu mbajtës dordoleci.

Ishin të vetmet çaste që më bënë të harroja tmerrin e gjendjes sime tjetërsuese.

Tjetërsuese thashë?

Gabim!

Unë isha po ai i mëparshmi, pa u tjetërsuar në ndonjë formë apo qenie tjetër.

Nuk di vërtet ç’emër t’i ve asaj që po më ndodhte sekondë pas sekonde, minutë pas minute, ku unë njeriu, si gjithë njerëzit e tjerë, po shkurtohesha pa u shkurtuar, duke u përpirë nga nëntoka, si nga një vrimë e zezë e universit.

Kot e them dhe këtë krahasim, pasi s’kam idenë se si mund të ndjehet njeriu i përpirë nga vrima e zezë.

Isha pra si nje top futbolli mes këmbëve njerëzore, që një Zot e di ç’mund të ndodhte, nëse do dukesha i tillë prej tyre.

“Moos, jam kokë njeriu!” thirra, kur fare afër kokës sime pashë të ndalonin dy këmbë njeriu dhe e majta, më duket, u ngrit në formë harku për prapa, njëlloj si këmba gjuajtëse e futbollistit, që merr fuqi për gjuajtjen e topit.

E pamundur ta fusja vetë kokën nëntokës, për t’i shpëtuar një penalltie, që më tepër se pa mend, do ma linte trupin pa kokë.

Njëlloj si herën e parë të lutjes, e vetmja gjë që munda të bëj atë çast, pa arritur këmba t’i afrohej kokës sime, ishte e thëna, “O Zot, bëje nëntokën ta përpijë sa më parë brenda saj, kokën time!”

 

Fill pas lutjes, ndjeva një shkelm të fortë në majën e hundës, që ma mbushi shikimin me një botë mizash bardh e zi, duke gumëzhitur rreth kokës sime, sikur të ishte koshere bletësh.

E rrokullisur mes këmbëve të njerëzve, koka po i largohej e çorientuar trupit, që vraponte si i çmendur ta arrinte.

Nuk po merrja vesh në cilën pjesë të qenies sime ndodhesha, por di që po aq herë sa vrapoja këmbët drejt kokës, po aq herë largohesha prej tyre me kokën.

E pamundur ta ndaloja kokën dhe ta vija mbi trupin tim.

Shkelmat e njerëzve ishin të pamëshirshme dhe akoma më çorientuese ishin britmat triumfuese, tamam si në një ndeshje futbolli me tifozë të çmendur.

Pas hundës, rradhën e patën veshët, që për pak sekonda ndaluan çdo zhurmë, sikur të isha në fundin e një pusi pa ujë.

Por shkelmi i rradhës do më sillte në vete dëgjimin, për të më larguar nga sytë shikimin e njerëzve apo të mizave bardh e zi.

Qetësia e pusit sa ishte kthyer në natën e tij sterë të zezë.

Megjithatë mendja vazhdonte mos më tradhëtonte, duke më kujtuar për një çast se sa i vetëm paskam qenë botës njerëzore dhe jo vetëm kaq.

Paskam qenë sa i vetëm, aq dhe i urryer prej saj.

Paskam qenë sa i urryer, aq dhe i padëshirueshëm.

Paskam qenë sa i padëshirueshem, aq dhe i rrezikshëm, i frikshëm, i magjikshëm.

I magjikshëm thashë?

Nuk e thashë unë.

Unë vetëm po them gjithë thirrjet sharëse, ofenduese, përçmuese e asgjësuese, që dëgjonin veshët e mia, sa herë ju shpëtonin shkelmimit të këmbëve të njerëzve, që këtë mëngjes të zakonshëm timin, ishin kthyer në lojtarë arene, ku i vetmi gladiator për t’u flijuar isha unë apo më saktë, koka ime.

Keni parë apo dëgjuar për arenë të tillë me kokë gladiatori, ku spektatorët nuk mjaftohen vetëm me uljen e gishtit për dënimin fatal të tij, por futen të gjithë në fushë për ekzekutimin e vendimit të tyre?

Mësojeni pra sot nga unë dhe mos bëni të çuditurin, sepse çudia tre ditë zgjat, kurse tragjeditë njerëzore kanë mijra vjet që na çuditin përtej çdo treditëshi të tyre.

Sot në mëngjes e kishte rradhën koka ime.

Ç’them dhe unë kështu?

Pse flas për rradhë kokash, sikur të jenë shalqinë që shiten rrugës me provë?

Jo, jo, nuk kam të drejtë të flas për rradhë kokash njerëzore, të dënuara të shkelmohen deri në masakrim.

Mbase kjo e imja ishte një rast i vetëm, një përjashtim, mundet dhe një prodhim skarco mes miliarda kokash cilësore të planetit, që duhej përjashtuar nga rradhët e tyre.

Si? Nuk qenka i vetmi përjashtim?

Mos më përmendni për shembuj mijrat e kokave të prera nga shpata, gijotina dhe ca hanxharë të sotëm, që nuk i ka zëvendësuar dot asnjë shpikje e shkencës vrasëse.

Jo, jooo, mos ma krahasoni dhe përfshini kokën time me asnjë kokë tjetër, sepse ajo është e imja dhe vetëm e imja dhe nuk i përket asnjë trupi tjetër veç trupit tim.

Me një fjalë, kam qenë kokë më vete dhe kjo qenësi më vete e kokës sime, është shkaku i tragjedisë së saj, mëngjesit të sotëm.

Prisni pak, se nuk mbaron këtu meseleja e fatit të kokës sime.

Pasi kaloi në çdo këmbë të djathtë e të majtë të njerëzve, koka flakë e kuqe, ndaloi në qendër të qytetit.

Jo, nuk i ndaloi këmbët shkelmuese frika e flakës, as kuqësia e saj, as rrjedha si llavë vullkani e gjakut.

I ndaloi lodhja.

Prisni, se u nxitova këtë rradhë!

Ku ka lodhje urrejtja njerëzore.

Përkundrazi, ajo pakësohet në të kundërt me urrejtjen.

I ndaloi pra…

Hëë, e gjeni dot se kush i ndaloi?

Kot pyes, përderisa askush s’më shikon dhe dëgjon.

E megjithatë unë po flas, kam akoma takatin e fundit të flas, sepse dua të flas, qoftë dhe hapësirës së shurdhët të kësaj bote të verbër.

Ngopja, i ndaloi. Po, po, ngopja.

U ngopën deri në vjellje së shkelmuari kokën time.

Bile ja dhe tani që po flas, po vazhdojnë akoma të vjellin.

Më duhet ta mbyll këtu fjalën time, sepse e di që pas mbarimit të vjelljes, do t’i sulen kokës nga e para.

Çfarë do bëj për ta shpëtuar atë?

Po vrapoj këmbët e mia drejt saj.

Mos më prisni të kthehem.

 

*   *   *

Tashmë jam i gjithi nëntokës.

Jo pa qëllim Zoti e vonoi vënien dorë ndaj lutjes sime.

Tani kuptoj më mirë kryqëzimin dhe ringjalljen e birit të Tij.

 

Vazhdon përtej tregimit…

 

 

 

 

Tregimi : Respekt i dyfishtë (Nxënësi dhe mësuesja)

 

 

farida zmiani

Autore : Farida Ramadani

 

Pas çdo ore mësimi vrapoja të takoja mësuesen time kujdestare. Më ishte bërë tashmë rutinë të kërkoja dorën e saj që çdo ditë më ledhatonte flokët dhe më përqafonte. Më ishte bërë një ritual i përditshëm dhe nuk më bëhej të largohesha pa e takuar. Ajo më dukej një mbështetje e madhe dhe ndihesha plot emocion dhe i lumtur në praninë e saj. Ishte bërë pjesë shumë e rëndësishme e jetës sime

–   Mësuese se ç’ke diçka ti që unë asnjëherë nuk do ta kem?! – mora guximin dhe e pyeta një ditë,-  e di, atë që mendoj nuk do ta arrij kurrë!

–   Pa he, më thuaj se me të vërtetë po më bën shumë kurioze e mbase të paduruar,- mu përgjegj ajo duke buzëqeshur.

–   Ju jeni mësuesja ime, ndërsa unë asnjëherë nuk do të jem mësuesi juaj.

–   E, he, he…E ke gabim. Ka ndodhur  që një mësuese të jetë nxënëse e nxënësit të saj. Të tregoj një rast të një koleges sime. Pas disa vitesh karierë si mësuese një mësuese shprehu dëshirë të vazhdonte një fakultet të dyte. Dhe e di… nuk u besoi syve. Nxënësi i saj ishte bërë profesor i këtij fakulteti dhe kjo na u bë nxënësja e tij. Por kolegja ime kërkoi që nxënësi i saj ta trajtonte tashmë si nxënëse dhe jo si mësuesja e tij e dikurshme.

Qeshëm të dy. Ashtu, ajo me dorën mbështetur në qafën time dhe duke më ledhatuar flokët vazhduam për gjatë koridorit të shkollës.

–   Edhe unë s’do të bëhem asnjëherë si ti, – vazhdoi mësuesja ime duke buzëqeshur,- sepse tani të ledhatoj flokët ndërsa ti kur të bëhesh në moshën time nuk do të arrish të mi ledhatosh pasi deri atëherë do të kem shkuar në botën tjetër apo siç thuhet në parajsë nëse e kam merituar.

–   Për herë të parë do të kundërshtoj mësuesja ime. Deri sa të vij dhe unë atje asnjëherë nuk kam për të harruar dorën tuaj në flokët e mi, atë dorë që ledhatoi sa e sa herë kokën time me aq dashuri. Repekti ndaj jush do pushtojë vitet e mia në vazhdimësi e dashura mësuesja ime. E kuptoj qëvitet do kalojnë do rritem e do vazhdoj jetën por të betohem këtë ndjenjë respekti s’besoj se do e përjetoj shpesh.

–   Është një poezi që e kam shkruar mbrëmë për ju mësuese, – ia drejtova letrën e shkruar.

Fjalët që më ndjekin

 

Më qortove,

me mua shumë u lodhe,

e zgjuara mësuesja ime.

Këshillat e tua do dëshiroja,

t’i citoja në vazhdimësi,

t’i laja në ar,

t’i them vetes:

“Rrugë e mbarë!”

 

Ajo ndaloi hapin, e lexoi dhe e rilexoi. Pashë që sytë iu përlotën dhe më pushtoi të tërin në përqafim.

–   Kjo poezi më duket se po më heq gjithë lodhjen e viteve zemër. Të falenderoj dhe të uroj vërtetë“Rrugë të mbarë”.

Ajo ditë do të mbesë si relike respekti për mësuesen time për gjithë jetën. Do isha i vlerësuar nëse do respektohem si mësuesja ime, tëpakten kështu mendoj. Mbase jam i vogël të gjykoj dhe të shprehem për një jetë por për një gjë jam i sigurtë: “Respekti vlen shumë që të kesh dinjitet në jetë”. Kjo do të jetë motoja e hapave të mi në jetë dhe shpresoj se do kem mirësinë t’ua transmetoj miqve të mi.

 

 

 

 

 

Tregimi : HISTORIA E DJALOSHIT SY BLU …

 

 

merita sadiku

Autore : Merita Sadiku

 

Ja dhe nata ra në qytet, ndërsa ai rri  ulur në dritare

Shiu lag trotuarin, rrugën  dhe gjithçka duket sikur shkëlqen

Diku tek tuk ndonjë njeri çapitet rrugës nxituar,i bërë qull por vrapon për të mos u lagur !  E unë vështroj jetën e në një ekran të madhë edhe qytetin tim.Dikur  këtu  jetoja ka kohë isha i ri akoma jam!, por nga jeta kuptova shumë gjëra. Kuptova që mosha s’kish lidhje me rritjen tënde trupore por mendore.

Sot u ktheva prap mora trenin qe merja gjithmon, kujtimet ngadalë shfaqeshin si flesh ne dritarën shpejtuar . Dhe unë nisa të jetoj e rijetoj kohën kur ishim te dy,shakat në tren, puthje adoleshentesh,dhe aroma jote si arome blini .E doja atë parfum që përdorje ti, sepse të ngjante ty, i freskët e plot jetë. E kur vendosje hundën ngjit me timen dhe më thoje, mos lëviz thjeshtë më vështro. Por mos i mbyll sytë më thoje se në blun e tyre si kobalti, dua të udhëtoj të dehem, të mbytem. Dua të dashuroj qiellin detin jetën e të gjitha këto i shikoj tek sytë e tu zemër,,,Por të betohem s’doja ti mbyll por qeshja aq shumë sa ato mbylleshin vetë . E ti nisje me puthje ngadalë duke pëshpëritur shpëtomë, u mbyta shpëtomë, që të jetoj. E kështu ishte çdo ditë e jetës tonë dikur . E bukur fëmijërore por që nuk zgjati sa doja apo donim . Të dy u rritëm apo më mirë u rrita . U largova për të rinisur jetën time doja studimet, doja të merja dije. Kisha humbur një vitë,me gjëra të bukura por ,,studimet i kisha lënë pas dore . E neser neser?çdo bëj me jetën? Ishte pyetja retorike që torturonte netët e mia pa gjumë!

Pse pse ti këtë se kuptove dot, pse nuk erdhe pas meje por më ndihmove valiçen ta mbyll, pse?

Sot u ktheva prap për ty, por jo si dikur jo me, sot u ktheva se ma kërkove .Por mund të refuzoja por se bëra për hirë të kohës që ishim bashkë më duhet të vija.

Po shkoj më mirë në shtrat nesër një ditë e rëndë më pret s’dij si do e përballoj por më duhet ta bëj.

Në orën 05:00 si një orë zvicerane isha në hollin e hotelit duke pirë kaffen .Kamarieri një djal i ri u afrua të marë porosin dreq ç’më gjeti. Djaloshin e thirra, ju lutem cigare shisni këtu. Po zotëri ,kaloni në anën fumër mu drejtua me respekt .Po po ju përgjigja  patjetër ,kisha vite pa pirë duhan, por sot se di e dua një, se di por e dua. E mora cigaren dhe e ndeza ,por se piva por e vështroja timin që nxirrte. Ora tashmë kishte kaluar qyteti mbushur njerëz që vinin e shkonin .Unë vështroja orēn çdo 5 min, në 8 do takoheshim.  Nuk di pse më ftoj më tha dua të të shoh por pse se dija. Një zë dëgjova pas krahëve:

Zotëri një zonjë ju kërkon ,Ishte kamarieri simpatik, i thashë ju lutem duke e falenderuar për shërbimin,

Ajo qëndronte para meje por nuk e njoha, Nuk ishte ajo çapkën’ja që lashë dikur ,nuk ishte ajo që kërcente e bënte shaka, kishte ndryshur ishte tretur ndryshuar .Por seç kishte prap atë brishtësi fëmijërore ,,Ju përkula me delikates duke ja kapur dorën, ja hoqa pallton dhe i afrova karriken Në çast më kapi krahun dhe sytë tanë u takuan ,,,Ohhh ishte një ofshamë që doli nga gryka e saj. Djaloshi me sytë BLU  sa më ka marë malli të mbytem!!

Dhe në çast largoj sytë e përlotuar.

Nisi të më tregoj me gjysëm zëri që ishte e sëmure, dhe shpresa për jetë ishin të pakta .Nuk të thirra më tha të trishtohesh ,as të ndjeshë mëshirë për mua .Kam gjëra mē të rëndësishme në jetë ,e një prej tyre është ky moment me ty.

Kur u largove nuk erdha pas teje ,jo se nuk doja, por se të doja shumë .

Atë ditë që ti u largove unē kuptova që isha shtatzënë ,dhe po atë dite ti fitove bursën ishte ëndërra jote, .E foshnja ishte ëndërra ime. Andaj vendosa të të lë të shkoje  edhe jam dhe s’jam penduar .Por ti arrite në jetë e unë sot kam nevojë për ty . Ka 5 vjet që më lindi vajza ajo quhet KRISTAL  dhe ka sytë e tu, sa shumë të ngjan vërtet. Mbeta i shtangur unë jam baba që 5 vjet e sot ma thua! U ngrita nga karrikja me vrull, restoranti i hotelit ishte mbushur plot , ishte koha e lençit ,,,mëngjesit drekës s’di as vetë por prekja flokët me nervozitem ,s’di çka doja por jo të isha ku isha s’dija ç’të bëja. Ajo ma kapi krahun e më tha qetësohu. Kur mora vesh që jam shtatzënë  sigurova me jetë, vajzën dhe veten, Nuk do e keshe barrë shkollimin e rritjen e saj i kam menduar . Por vajza nuk dua të më mbesë jetime në dyert e botës.Të lutem e kam rritur me shumë dashuri ,është kaq e vogël e ëmbël mbaje ti ,Mos të më shohë duke vdekur .Dua të më mbaj mend kështu si jam, jo si do bëhem, .Të lutem përsëriti disa herë mes lotësh . Por aq shumë gjëra s’dëgjoja më asgjë, asgjë ,e vetmja fjalë që gumëzhinte në kokën time, ishte fjala baba.

Pasi kaluam orë e orë duke biseduar u kthyem në hotel të ndërrohesha, e të shkoja të takoja vajzën  time!!

Ajo sillej si flutur ne oborrin ballë meje ,u afrua ngadalë, e më preku fytyrën ,,Zotëri ju keni sytë blu si babi im,! Një lotë më rrëshkiti në faqe,.Më falë të lutem  të vrava, pse qan zotëri, të vrava,.Ja po të puth kështu shërohet ,kështu bën mami me mua, e kështu do e shëroj edhe unë mamin tim,e njihni ju mamin tim zotëri !!?  Sa budalla isha treguar ,vërtet mora atë që doja por kisha humbur 5 vite të fëmijës tim.

Të nesërmen mora në telefon zyrën ligjore timen, për ti dhënë porosi sekretares që  të më bëte gati apartamentin. Se familjen do sillja, ato do jetonin me mua, e unë do i falja çdo sekond dashuri, për të rekuperuar kohën që kisha humbur. Dhe gabimin që kisha bërë duke e akuzuar pa të drejtë. Kontaktova doktorët më të mirë të cilët pas disa muajve kurim, u befasuan nga mrekullia, dhe stopimi i avancimit të sëmundjes së gruas time.

Babi babi thërriste vajza nëpër shtëpi sa e lumtur jam babi im.

 

 

 

 

Tregimi : Për një kafe a shitet burri ?

 

rudi berisha

Autor:  Rudi Berisha

 

– Ditët nuk kanë shumë ndryshime. Çdo ditë me duket e njëjtë,por fjalët shoqëria ndryshon nga dita në ditë. Nuk e njeh me askënd, bëhesh i huaj ne shtëpinë tuaj, të flasin si të ishe një mysafirë i ardhur nga largësia ,po nëse keni kuletën plot keni vend kudo, por nëse nuk keni atëherë ç’të bëjmë . Ah jetë …

– Për një kafe a shitet burri, po sot Lalushin po e tradhtojnë miqtë e vjetër për një kafe,kafeja, po sheqeri i ëmbël,dhe njeriu përherë kërkon te këtë shpinën e fortë,kuletën plotë dhe të shijon frutat e ëmbël,po ashtu nuk do gjen nuk e besoj,po jeta qenka bërë skëterrë mbi sundimin e egër të Lalushit…

– Dita na duket muaj thotë Lalushi, dhe muaji vit e viti shekuj nga jeta e pa durueshme, nga jeta e pa përballuar këto vite lirie,nuk mjafton as dhembja, as buzëqeshja se mungon  lira. Nuk ka liri të fjalës, ky është një defekt i sinqertë prapë thotë: Lalushi…

-Ditët ikin me një shpejtësi të reve te zeza,nata i mbulon hajdutet për te vjedhur çka i del përpara ,drita i zbardhë të vërtetat qe dikush ka parë me strajca ne shpinë duke ikur matën rrethojës, janë egoistë, të marrë ata qe shkelin ditën dhe ndërrojnë me natën e turpshme.

– Sot ditët nuk ndryshojnë,po ndryshon rituali i tyre dhe emrat ne faqen e bardhë,viti ik në kalendar,bota po bëhet e vjetër, njeriu behët shpirt i keq,jetë gurë i zi kalimtare dhe e errët.

– Po niset Lalushi për në male për të prerë dru ,por rruga ishte shumë më dëborë. Atë vit ishte një dimër shumë i ftohët, acari të ngrinte edhe qaji qe keni pirë ne mëngjes. Lalushi po e përgatitë kalin dhe kerrin për te ikur ne Zabel ,aty ku kishte  malin. Por atë ditë si duket pretonte të shkonte. Iku si me dy  mendje, gruaja  po e përshëndet, i bërtiti  kalit dhe kali u nis, iku më vrap,e shikonte te shoqen qe mbeti aty me fëmijët e saj,por shpejt shikimi humbi në largësi…

– Lalushi arriti ne Zabel, por kishte bërë plot pesë orë për te udhëtuar deri atje, u ndal dhe filloi ta ushqente kalin,e keqja ishte se Lalushi kishte harruar sëpatën në shtëpi. Ah, tani si të gjendëm këtu,si të mbushi kerrin me dru, kur me mungon sëpata. Ah jetë, kur fëmijët dhe gruaja donë ngrohtësi në shtëpi,por për gruan ja bëj disi por fëmijët ata janë të vegjël, Lalushi filloi te mendoj më shumë, sa qe edhe nga te ftohtit dhe nga marazi i humbi mëndja dhe po futet në një agoni, por para se të ndodhte kjo ai tha: ,,Ditët janë të njëjta si para luftës të vitit [1998-99] ashtu edhe sot pas luftës të viteve në vijim’’…

– Lalushi ishte rritur jetim dhe i varfër. Në moshën e re i kishte vdekur babi dhe nëna. Ai nuk kishte pasur as vëlla e as motër . E vetmja lufta ishte ajo qe Lalushit i kishin sjellë rroba te reja ,e ato i kishte gjetur në shtabin e Ushtrisë Çlirimtare ne malet e Zabelit ne Kosovë. Duke luftuar kishte pasur shumë ofensiva të ashpra më parë ,por Lalushi ende pa u futur mirë në agoni tha: Po të ishte luftë nuk kisha pasur nevojë te vija ne male fare se armiqtë më kishin djegur shtëpinë e ishim ngrohur aty. Por ju kujtuan vdekjet ,arratisjet e popullit te pafajshëm ne luftën e fundit qe ishte në Kosovë. Lalushi tha serish: Ne luftë nuk shkohet pa sopat, jo more pa armë’’ ai i gjori kishte mendjen tek sëpata po ju kishin përzier  mendimet me luftën qe kishte marrë me veti çdo gjë ,dhe shumë krijesa më frymë njeri,por as kafshët nuk ishin kursyer nga bishat e egra…

– Lalushit i iku mendja dhe po futet në botën e dytë. Agonia e mori me veti qe vetëm Zoti e di ku po e dërgon,por atë të varfërinë dhe jetimin…

– Luftës i doli ballë,nuk iku si disa  të tjerët por tani fati po e përcjellë qe të sëmurët midis malit i vetmuar ku as gruan nuk e ka afër të paktën të shikon trupi e ti,ja lufta, ja shokët ja vetmia por mbi te gjitha Zoti i madh…

Vetëm ai mundet të na caktojë si do mbesim,e si do vuajmë por duhet te kemi mëshirë për idealin e atyre qe sakrifikuan për atdheun e lire. Por dita iku shpejt dhe Lalushi ende qëndronte ne agoni, nuk i vinte mëndja dot po të ishte dikush nuk do e kuptonte a ishte i vdekur a po i gjallë,tani terri kishte kapluar qiellin dhe ne shtëpinë e Lalushit qëndronte gruaja e ti ,me një dritë të llambës se edhe rrymën ja kishin ç kyçur qe ca ditë ,për arsye se nuk kishte bërë pagesën por burri i pushkës nuk kishte para por atë të korporatës nuk kishin pyetur,inkasanti qe kishte kyçur rrymën në shtëpinë e njeriut të pushkës ishte ardhur nga largësi e Evropës, kishte punuar në shtetin e Gjermanisë,dhe kishte jetë te lart luksi, nuk kishte aspak mëshirë për të varurit, mos të flasim për drejtoret e kompanisë së energjisë ata me vetura te zeza por si nata e  erret qe po e zë Lalushin tani njeriun gjysme  te vdekur ne malet e Zabelit…

– Shtëpia e Lalushit ende po ndriçon por tani i erdhi fundi se llamba po e përfundon gazin dhe shtëpinë e mori terri, tani gruaja ta pret ne terr burrin e saj, e ndërsa ai i fjetur ne male por në agoni pa e kuptuar se çka ka ndodhur…

– Mëngjesi erdhi për Lalushin shpejtë e për familjen e ti ishte sa njëmijë-vjet. U zgjua Lalushi nga ajo ëndërr e keqe ,dhe ju duk se ishte ende ajo ditë e cila kishte ardhur pa e kuptuar fare qe kishte kaluar një natë aty vetëm ne mal,por tha: ditët qenkan të njëjta, por dhimbja me ndryshe. Ai po fillon të mbledh disa dega qe kishte len më parë,por po futet me thellë ne mal dhe gjeti disa dru të prera si duket kishte hyrë dikush të vjedhë dru ne malin e Lalushit dhe ende nuk kishte arritur ti merrte drutë,por për Lalushin kjo ishte mrekulli…

– O Zot të faleminderit qe ty po kujdesesh për mua, vetëm nga ty gjeta mbështetje se nga te tjerët me harruan ,por po i palosë drutë në kerrin e ti ,por e nisi kerrin dhe po ec ,plot pesë orë beri deri tek shtëpia,gruaja kishte mbetur pa fjalë e pa gjumë duke pritur te shoqin ter natën, fëmijët po e pyetnin ku është babi?…

– Ajo duke ju thënë se tani do vjen sa për ti ngushëlluar fëmijët për ti zë gjumi. Mëngjesi e sjelli Lalushin në shtëpi gruaja e shqetësuar që nuk kishte ardhur burri, e ndërsa Lalushi as qe dinte qe nuk ishte kthyer në shtëpi mbrëmë, por gruaja ju drejtua: Mirë se erdhe burri im, çka të ndodhi qe nuk erdhe mbrëmë në shtëpi,Lalushit i iku mëndja u hutua mbeti pa fjalë si nuk paskam ardhur, mua me duket dita e njëjta,ditët për mua nuk po ndryshojnë si dje, si sot po me kalon jeta në male. Atëherë duke prerë, dru tani duke prerë dru, jetën nuk po e kuptoj e aç më pak njerëzit e në veçanti shokët e mia…

– Gruaja po e rrëfen se kur kishte shkuar,  për natën se si kishte pritur, për fëmijët. Lalushi u mërzit shumë dhe tha: ‘’Ditët janë të njëjta për çdo vit, vetëm ndërron plaga dhe ne vjetërsohemi çdo ditë nga pak …

 

                               Fund

 

 

 

Tregimi : Mushkonja

 

 

Vjolca koni

Autore: Vjollca Koni

 

Shpesh herë ndodh që njerëzit gjykohen nga veshja apo nga paraqitja e jashtme. Dëgjojmë të thuhet: “Duket ai (ajo)! Shih si i var turinjtë… S’i qesh buza kurrë…”. Gabim i pafalshëm përderisa nuk ia njohim karakterin, botën shpirtërore, rrugën që ka përshkuar në jetë,  kush ka shkelur mbi ndjenjat e tij apo asaj, duke ia thyer zemrën e duke ia vrarë shpirtin. Kështu ndodhi edhe me H.G,  pensionist i parakohshëm, intelektual i zoti, i thjeshtë, i çiltër. Ishte burrë i gjatë ,simpatik, i vrenjtur në fytyrë, hijerendë, me një vetull të majtë të përgjysmuar e me tjetrën të ndarë më tresh, vetulla të holla si dy fije peri. Rrinte përherë i veshur mirë, me kravatë dhe me kostum, që i kombinonte me këpucët e këmishat. Edhe kur i vinte për të qeshur, nuk donte ta shfaqte të plotë, por e ndalte në gjysmën e vetullës së prerë. Shkonte shpesh në bibliotekën e qytetit, që ndodhej në cep të rrugës, e mbuluar nga disa pemë – qershi e mollë. Rastisa një ditë,  kur nuk kishte vend të lirë. Pashë rreth e rrotull, por më kot,  të gjitha ndenjëset ishin të zëna. Takova punonjësen e bibliotekës, por edhe ajo nuk më ndihmoi dot. Sakaq syri më zuri H.G-në, që ishte ulur në një qoshe me pamje nga dritarja. Përballë tij ndodhej një karrike, mbi të cilën gjendej një çantë. Kur po matesha të ulesha atje, punonjësja e bibliotekës më rekomandoi të hiqja dorë nga ai mendim, sepse, sipas saj, personi në fjalë rrinte gjithnjë i vetmuar  dhe ishte tip i çuditshëm.  Vendosa ta provoja. Të gjithë po më ndiqnin me sy kureshtarë dhe prisnin që “i vështiri” të më shtynte, ose dhe më keq, të më qëllonte me ndonjë libër kokës. Ju avita ngadalë dhe e përshëndeta me zë të mekur. Ai u ngrys në fytyrë, e ngriti gjysmën e vetullës e më pyeti: “Si the?”

–           A mund të ulem këtu, pasi nuk po gjej ndonjë vend bosh ?-  shtova gati me zë të mekur.

Pas dy-tri minutash ma ktheu me ton të ashpër e urdhërues: “Ulu, mushkonjë!”

Qesha sa s’ kisha qeshur kurë. Të gjithë u shqetësuan e kthyen kokat. Edhe atij i erdhi për të qeshur, por prapë vuri vetullën në punë. Nuk i fola gjatë gjithë kohës, por vura re që po i “vidhnim” shikimet njëri-tjetrit. Nuk ndjehesha mirë për shkak të parfumit të tij të fortë. Ditën tjetër shkova e para. Kishte vende të lira, por u ula sërish aty. Kur erdhi më vonë, më tha:

“ As sot nuk gjete vend?”

–           Kishte, – ia ktheva, – por mendova se nuk do vije. Po çohem!

Gjithnjë me ton urdhërues, por pak më butë, vazhdoi: “Rri edhe sot!”

Të gjithë mbetën të shtangur nga habia.

Më ngeli mendja pse më quajti mushkonjë. E para herë që dikush më vinte një nofkë të tillë. Nuk jam shumë e shëndoshë , ama as aq trupvogël sa të më thërriste “ mushkonjë”.

Koha kalonte dhe po miqësoheshim paksa, jo përmes shkëmbimit të fjalëve, por duke pritur njëri – tjetrin. Ai shkonte përditë në bibliotekë. Kur mungoja, rrinte poshtë qershisë ose mollës. Mësova ndërkaq se vrazhdësinë e kishte patur dhuratë nga vorbulla e jetës, që e kishte përfshirë pa mëshirë. I rritur vetëm me një nënë, që i ishte përkushtuar me mish e me shpirt, arriti të bëhej intelektual i zoti dhe më pas  pati një familje të mrekullushme. Lumturia e tij ishte prerë në mes dhe e kish zhytyr më pas në një botë të errët dhe trishtuese. Një aksident tragjik i kishte  rrëmbyer  gruan dhe vajzën e vetme me dy binjake të bukura. Edhe vetë ishte  gjymtuar dhe  njërën këmbë e kishte patericë. Por shpirti i mbeti i pagjymtuar, i pastër, i gjerë. Mbase kishte të drejtë që i dukeshin të gjithë miza e mushkonja. Edhe unë nuk nuk mund të bëja përjashtim nga ky cilësim;  thosha me vete. Por mua më pëlqeu, gjithësesi. Një dite i doli gjak nga hundët. Unë hoqa shallin dhe  pastrova tavolinën. Që nga ai çast, miqësia jonë u bë më e ngushtë, aq sa të gjithë mbetën pa mend. Pas atij aksidenti të tmerrshëm, jetonte në një institucion privat. Kishte shitur gjithë ç’kish, me përjashtim të një rafti dekorativ me libra. Shpesh shfaqte keqardhjen që nuk më pat njohur më pare. Kur nuk takoheshim në bibliotekë, kuptohej qartë që ishte larguar.

Një ditë tek dera u shfaq një djalosh, i cili tha se e kish dërguar HG- ja  dhe pyeti një punonjësen e Bibliotekës pë një vajzë që identifikohej me emrin “ mushkonjë”.  Ajo qeshi me të madhe duke i thënë se aty nuk kishte insekte të tilla. Na atw mjedis u krijua pak irealitet, por unë e kuptova shpejt situatën dhe iu afrova djaloshit.

–           Zonjë! A mund të vini me mua në spital? – më tha me ndrojtje, por dhe paksa i hutuar pas asaj që kishte ndodhur atje.

Pranova menjëherë dhe nuk e vrava mendjen se çfarë harrova mbi tavolinë. Rrugës djaloshi më vështronte nga pasqyra dhe qeshte pa dashur të binte në sy.

-Si mund të quheni Mushkonjë? –  foli më në fund.

I thashë se emër është edhe ky. Qeshëm të dy. Mbërritëm në spital. Ç’të shihja! Proteza ishte  mbështetur pas murit, ndërsa ai rinte shtrirë në krevat. I kishte rënë një nur keq. Fytyra e zverdhur dhe gati meit përfliste shumë më tepër . Retë gri ishin dyzuar dhe stampuar në gjithë qënien e tij.  Provoi të buzëqeshte kur më pa, por kjo tingëlloi më tepër me një ankim dhimbjeje. Ju afrova dhe e  putha në ballë. Ishte i ftohtë  akull. Gati bëlbëzova: “Erdha unë !!!”

Më tha se s’kish njeri në këtë botë. Kur i thashë “Jam Mushkonja”, e hapi njërin nga sytë e mbyllur. Më pa. I rrëshqiti një lot dhe ma shtrëngoi dorën. Fuqi nuk kishte të fliste. Ndoshta ishte në minutat e fundit. Arriti të më jepte një letër, ku kishte shkruar shumë gjëra. E mbyllte me këto fjalë:

“Po iki nga kjo botë, por ty s’do të të harroj kurrë. Dua të të vendos emër tjetër para se të mbyll sytë. Kam dëshirë të të quaj Koktej. Sakaq, më ndoqi me syrin e vetëm ende të hapur si për të mësuar nëse më pëlqente emri i ri. I thashë se edhe emrin Mushkonjë e kisha po aq për zemër. E putha sërish në ballë. Me zë të mekur dhe fjalë të copëzuara mundi të shprehej:

“Zoti të ruajtë, Koktei im!”

Ika me arkën e vjetër të librave dhe dhimbjen e thellë e të hidhur, e cila do më shoqëronte për vite me radhë.

 

 

 

 

Tregimi : FRIKA

 

 

Hamit Taka

Autor : Hamit Taka

 

Atë natë Aleksin e kishte zënë gjumi herët në një divan të vjetër e të ronitur me një revistë mjekësore në dorë. Afroviti, e zgjoi me vështirësi dhe e ndihmoi të shtrihej në krevatin e madh, gjë që ai pothuajse nuk e kishte ndier. Ishte një lodhje kapitëse për doktorin dyzetëvjeçar të ngjitej me këmbë në atë fshat malor, ku do të udhëhiqte një aksion për higjienizimin në prag të pranverës. Për atë ditë nuk se i kishte detyrim vizitat, sepse ishte urdhëruar posaçërisht për të drejtuar aksionin higjienik, por ndërgjegjja profesionale dhe mania e fshatarëve, për t’u vizituar sa herë shikonin mjek me sy, ia bënte një obligim humanitar, aq më tepër në situatën revolucionare që kishte përfshirë tërë vendin. Nga përvoja e tij e dinte se, në fshatrat e thella, të moshuarit, edhe kur nuk ndienin ndonjë dhimbje, shkonin të vizitoheshin, sa herë paraqitej një mjek në fshat. Po ashtu edhe nënat kishin merak t’i vizitonin fëmijët, jo vetëm për t’i kontrolluar nga ndonjë ftohje apo virozë, por edhe me idenë se mjeku mund t’u jepte ndoca barna, që t’i ruanin në ndonjë sirtar të vjetër tavoline, për më pas, në se fëmijët u sëmureshin papritur. Ama edhe mjekët, kur u gjëndeshin ilaçe në çantën, që mbajnë gjithnjë me vete, për raste urgjence, ua jepnin me grushta.

Mësuese Afroviti, bashkëshortja e mirënjohur e doktorit, mbaroi ditarin e ditës së nesërme, lau e sistemoi enët e grënies, i hodhi edhe një sy të fundit rregullit në kuzhinë dhe qëndroi para pasqyrës së madhe të dollapit të rrobave. Veshi rrobat e gjumit, krehu flokët dhe vërejti një rrudhë, që kishte nisur t’ i përvijohej në këndin e syrit të djathtë. A i pëlqej më Aleksit ashtu siç i pëlqeja dikur? Pyeti veten. Dhe iu kujtuan fjalët që i tha ai para se të dremiste në divan: “Më mori shumë malli për ty atje lart në fshatin malor”.

Pasi i bëri një rëntgenografi pamjes dhe feminitetit të saj para pasqyrës, Afroviti shkoi e lëhtësuar në shtratin bashkëshortor. Por, kur pa orën e Aleksit mbi komodinën pranë krevatit, u befasua që kishte shkuar një pas mesnate. Fiku dritën dhe me kujdes, për të mos i prishur gjumin doktorit të lodhur, u fut në rroba. Mirëpo Aleksi e kishte mbledhur gjumin dhe u kthye mënjëherë nga gruaja e tij e dashur, i hodhi krahun në sup, e ktheu prej vetes, e puthi dhe i përsëriti fjalët: “Më mori shumë malli për ty atje lart në fshatin malor”.Ajo ia ktheu puthjet dhe përkëdhelitë si një vashë lozonjare.

-Flëmë tani, se edhe ti je shumë i lodhur edhe unë kam gjashtë orë mësim nesër, -iu lut me delikatesë doktorit.

-Jo shpesh na del gjumi në mesnatë. Ta provojmë një herë, -iu përgjërua Aleksi.

Përmes regëtimave e dihatjeve të sforcuara të tyre, u dëgjua një “bum!” në xhamin e dritares dy kanatëshe. Bashkëshortët u shkëputën vetëtimthi nga njëri-tjetri, si një trup i ndarë mëdysh dhe mbajtën frymën të llahtarisur. Pa kaluar as dy-tre sekonta u dëgjua një “bum!” i dytë te xhami i kanatës tjetër. Ngjante si një goditje me top futbolli, por më vonë mësuesja e përshkroi si goditje me një lëmsh leckash të ngjeshura fort. Afroviti e përmblodhi shpejt veten dhe u hodh të ndizte dritën, por Aleksi, frymëmarrur, i thirri me zë të mbytur: Mos e ndiz llambën! Ajo mbeti rreth pesë minuta në atë gjëndje të tendosur, me dorën te çelësi elektrik dhe ata “bum”-et ogurzinj i gjëmonin në vesh si një daulle e pakapshme. Ndërkohë, në pikun e asaj frike të lemerishme, si një ndjesi e egër, si një trazim apo prishje shpirti, një shtrëngim i egër i zemrës dhe mendimit, ajo filloi të kërkonte shpjegimin e fenomenit “bum!”. Cili ishte motivi dhe kush mund ta kishte bërë atë goditje pas mesnate? E shumta që i shkonte në mëndje, ishte ajo që kishte dëgjuar se, disa të rinj, manjakë seksi, asaj “molle të ndaluar”, shkonin natën pranë shtëpive me dritare të ulëta, për të vëzhguar çiftet në shtratin bashkëkohor. Kjo e bëri të skuqej. Por nuk shmangte dot edhe mundësinë e ndonjë nxënësi të prapë, për ta shqetësuar e frikësuar nga ndonjë qejfmbetje në orën e mësimit. Megjithatë më shumë qëndronte tek mundësia e parë, pasi edhe ata “bum”-et, që dëgjuan, iu dukën si goditje me kokë dhe xhamat as u thyen as u kricën. Sipas mendimit të saj duhej të kishin qënë dy persona, pasi goditja u dëgjua dy herë në të dyja kanatat, njëra pas tjetrës… Kurse për Aleksin nuk gjente asnjë shkak e asnjë arsye të veçantë për hakmarrje. Megjithatë diçka iu kujtua. Dikur, duke ndjekur një takim të estradave(fshatarët u thonin thjatro) të nëntë fshatrave të kooperativës së bashkuar, ai i kishte mërmëritur në vesh: “Shteti argëton skllevërit”. Kur kujtoi ato fjalë, një rrënqethje ankthi ia përshkoi tërë trupin, por ajo ishte e sigurt se ato mendime shpreheshin vetëm midis tyre.

Pas disa minutash në ato pozicione të ngrira e të pazakonta, të pazotë për të lëvizur e për të thënë një fjalë, të ndrydhur nga një panik i tmerrshëm, Afroviti, kur gjykoi se zhurma nuk do të përsëritej më,  e shtypi butonin e çelësit. Por ç’të shikonte! Doktorit i kishte ikur ngjyra e fytyrës, i ishte zbardhur e zverdhur lëkura dhe i ishin kreshpëruar qimet e kokës, sikur të shikonte ndonjë ëndërr të lemerishme. Një çast mendoi se kishte para syve meitin e burrit të vet. Atë çast frikës ia zuri vendin një pikëllim lebetitës për Aleksin, bashkëshortin e saj plot shëndet dhe energji, kurajoz e i guximshëm, i cili ishte katandisur në atë farë feje në ato rrethana jo normale. Ajo e njihte mirë dhe ishte e sigurtë se Aleksi nuk do të ndihej ashtu as para sulmit të një bishe, as para një hajduti, as para vdekjes së papritur e as para gjithë formave të mundëshme të rrezikut. Frika e tij iu duk sikur shkaktohej nga disa ndikime të mistershme ose përballë ca rreziqeve të parashikueshme me pasoja të pashmangëshme dhe afatgjata. Pas një akullsire gjithëpërfshirëse, ajo u fut në shtratin bashkësortor e pavetëdijshme dhe e pandjeshme, siç futet beli në tokë. U shtri pranë tij dhe filloi t’i fliste e t’i bënte ca fërkime sikur ai të ishte kallkanosur nga temperaturat nën zero. Ndërkohë Aleksi e shtrëngoi pas trupit të vet me një pështjellim të frikshëm ndjenjash, çast që për Afrovitin u shkri në një kohë trullosëse, pastaj u shkëput prej sa me një shtysë të lehtë dhe me mundim i ktheu asaj shpinën.

 

Në heshtjen e tmerrshme që pasoi në dhomën e gjumit , ku dukej se ankthi dhe pasiguria ishin ngurtësuar, sa nuk kishte më as ajër e oksigjen për frymëmmarje, papritur, Aleksi hapi gojën, si për të treguar se ishte ende gjallë:

-Ky është paralajmërim.

-Çfarë paralajmërimi?! –tha e habitur Afroviti dhe u ngrit në funde në shtrat.

-Ashtu e fillojnë ata, -iu përgjigj Aleksi.

-Cilët ata?!…

-Ata mund të jenë diku këtu rrotull. Gjithmonë veprojnë në errësirë. Hapje e derës pa trokitje me dhunë, prishje e beftë e gjumit, pikërisht si tani, një dorë e ashpër që të shkund nga supi, një dritë që të sulmon dhe verbon sytë, një rreth fytyrash të vrazhda rrotull krevatit dhe pastaj të rrëmbejnë e të çojnë në një makinë të mbyllur, e zezë si nata… Thjesht zhdukej. Dhe përherë natën. Pastaj fshihen gjurmët e gjithçkaje, mohohet ekzistenca jote e dikurshme, mandej harrohej… Shkurt, avullon.

Afrovitit i ishin rritur e forcuar shumë rrahjet e zemrës. Në ato çaste, e pavëmendëshme, gati e pavetëdijshme, nuk kuptonte asgjë nga fjalët e bashkëshortit.

-Po flet blasfemira. Duhet të jesh në gjëndje makthi, -I tha doktorit me një shqetësim tej çdo emocioni që kishte provuar ndonjë herë.

-Në jetën time kam patur vetëm një makth: do t’më vrasin spiunët, provokatorët…

Afroviti ndjeu një acarim nervash dhe, padashur, një rrënqethje e fortë i rendi nëpër shpatulla.

-Ç’farë ke bërë, Aleks, që flet kështu përçart?! Aman, më trego, se more veten në qafë. Pastaj fëmijët…

Dhe shkoi me ngut në dhomë e fëmijëve. Fëmijët flinin të qetë si lulet në livadh. Aleksi vazhdonte të fliste, sikur e kishte para syve bashkëshorten.

-Asgjë, Afroviti, ti e di që unë s’bëj asgjë të keqe. Por nga na erdhi kjo, nuk e imagjinoj dot. Nuk e kuptoj ç’duan në këtë orë të natës te dritarja e një nëpunësi të rregullt, që la qytetin me një thirrje, i përkushtuar ndaj punës dhe besnik ndaj mësimeve të Udhëheqjes.

-Burrë i dashur, nuk po të kuptoj se çfarë thua? Flet me vete dhe me nënëkuptime.

-Edhe unë kam një orë që nuk po kuptoj se ç’ndodh me ne dhe pse bëhet ky provokim ndaj meje.

-Mos e torturo veten me mendime ogurzeza, i dashur. Për çfarë provokim flet?! Po të jetë provokim, nuk është vetëm për ty, është edhe për mua edhe për fëmijët.

-Nuk të jap dot përgjigje në këtë çast, -iu përgjigj doktori.

Me kaq Afrovitit iu duk se u mbyll biseda për atë rast paniku në familjen e tyre. Mirëpo, papritur, Aleksi filloi një monolog për veten:

-Unë jam shumë i kujdesshëm në fjalë e veprime kudo që ndodhem. Nuk them asnjë fjalë që mund të merret me dy kuptime. Mardhëniet i mbaj të mira me të gjithë, që nga drejtuesit e deri te fshatari më i thjeshtë, Fshehja e ndjenjave, kontrolli i shprehjes së fytyrës, bërja e asaj që bëjnë gjithë të tjerët, më është bërë veprim instinktiv.

Për një çast doktori i nguli sytë te portreti i Udhëheqësit në faqen e murit përballë krevatit dhe vazhdoi monologun:

-Ky është portreti më i mirë dhe më i përhapur i Udhëheqësit. Bile ma ka falur vetë sekretari i byrosë së kooperativës. Korniza s’ka të sharë. Dikur kishte qënë korniza e fotografisë së babait. E kishte bërë që në moshë të re në Selanik të Greqisë.

Afroviti, që e dëgjonte e habitur, pati një kërcim të trupit, sikur ta kishte prekur dikush me hekur të skuqur, ashtu siç bëjnë ca njerëz, kur kujtonë ndonjë vepër të turpshme në të kaluarën e tyre. I hodhi krahun bashkëshortit rreth qafës dhe i tha me zë të ulët, mos e dëgjonte kush, se kot nuk thonë “edhe muret kanë vesh për të dëgjuar e sy për të shikuar”:

-Ama ato mendimet, që m’i the mua, nuk besoj t’ia keshë shprehur dikujt tjetër.

-Cilat mendime? –u hodh i tronditur doktori.

– Për fshatarët e atij fshatit malor, kur u ktheve në shtëpi, -ia ktheu mësuesja, e cila, pasi e qetësoi disi me përpjekje, gati ia recitoi në ligjëratë të drejtë fjalët e tij:

“Veç lodhjes prej vështirësive, për të më kuptuar disa këshilla për higjienën, si duhej t’i izolonin gropat e zeza të nevojtoreve primitive dhe si mund t’i luftonin mizat, që vijnë si shkak i bagëtive në oborret e shtëpive; veç lodhjes nga vizitat e sqarimet e zgjatura për kujdesin shëndetësor, ndihesha edhe shumë i vetmuar. Prapambetja e tyre më kujtoi romanin “100 vjet vetmi”. Një Robinson Kruzo, i vetmuar në një ishull, do ta vinte mëndjen në punë kërkuese dhe nuk do të kishte kohë të budallallallepsej me vetminë e tij, ndërsa atje të budallalleps prania e njerëzve. Naiviteti i atyre fshatarëve të pagdhëndur të ngjall dhembshuri dhe dëshirë për t’i ndihmuar, ama injoranca si shprehje e forcës dhe shejtanzia e kultivuar si shenjë inteligjence, bisedat e tyre pa kripë dhe kërshëria me të cilën të vështrojnë, të bëjnë të ndjesh mallë për njerëzit e dashur. Vajzat dhe gratë më të bukura, veçanrisht ato më të rejat, janë të gjitha aktiviste të organizatave shoqërore, gëlltitëse të slloganeve. Fillimisht, të shikojnë me bisht të syrit, si spiune amatore, se mos hetojnë shtrembërime në veshje e pamjen e jashtëme, pastaj të dëgjojnë me vëmëndje se mos nuhasin devijime nga vija revolucionare në biseda me fshatarët. Eshtë interesante se varfëria e skajshme ekonomike dhe shpirtërore, mënyra arkaike e jetesës, higjiena e dobët dhe mosnjohja e jetës tej kufijve të fshatit, i bën të ndihen optimistë dhe krenarë, bile arrogantë, sipas sloganit: të varfërit janë fisnikë, të kamurit janë shpirtujqër. Mjekët dhe mësuesit i konsiderojnë parazitë. Propaganda, ky ushqim i shëndetshëm i optimizmit dhe shpresës, i bën shpërfillës ndaj të sotmes dhe euforik ndaj së ardhmes. Prandaj atje të merr malli për një njeri të civilizuar, për një njeri të dashur, për një bashkëbisedues të hapur”…

-Dhe këto shprehje, Aleks, me sa di unë, në gjuhën e shërbimeve sekrete, quhen “krime të mendimit”, -me këtë konkluzion e mbylli ligjëratën Afroviti.

Ai u kthye i lemerisur dhe e vështroi bashkëshorten me sy prej të çmenduri. Me zë të ngjyrur e shprehje tepër dyshuese të mimikës e pyeti:

-Po ti pse nuk kishe fjetur kaq vonë? -Mendimi i parë që i erdhi ishte se mos gruaja e tij ia kishte shprehur ato mendime dikujt tjetër dhe ai dikushi i kishte çuar atje ku kishin altarin e rrëfimit spiunët vullnetarë. Kur pa se bashkëshortja ishte tronditur shumë nga ajo pyetje, bëri pyetjen tjetër pa takt e pa sens:

-Mos ia ke shprehur dikujt dashur a padashur mendimet e mia?

Afroviti u zbeh e habitur nga ajo pyetje, por i pëlqeu më mirë të pranonte se Aleksi nuk ishte në vete. Ajo nuk kishte dalë nga shtëpia pas mbritjes së dokorit dhe as kishte ardhur ndonjë vizitor në shtëpinë e tyre. Filloi ta torturonte ideja se Aleksi po vinte në dyshim besnikërinë e saj dhe ishte nga ato femra, që e kuptonte mirë se çfarë lëkundje sjell në familje humbja e besnikërisë bashkëshortore.

-Qetësohu, i dashur, të marrim një sy gjumë. Nesër flasim për këto gjëra, -iu përgjigj me gjakftohtësi dhe i ktheu shpinën.

Bashkëshortët bënin sikur flinin, por, me sytë e ngulur në boshllëk, secili vërtiste në kujtesë çdo veprim, që kishin kryer dhe çdo fjalë, që kishin thënë, për të cilat mund të dyshohej. Analizonin se kush mund t’i kishte provokuar e cili mund t’i kishte spiunuar. Kur njëri gjente ndonjë arsye për të dyshuar, kuptohej me një herë nga lëvizjet e pakontrolluara, nga ofshamat e psherëtimat.

Të dërrmuar e të lodhur nga ankthi, indet e qelizat e trupave të tyre, të thara nga emocionet si një shkretëtirë e përvëluar, nuk mund të funksiononin më dhe ranë në gjëndje pasive. Bashkëshortët i zuri gjumi.

Afroviti u zgjua rreth orës shtatë e çerek. U hodh e tmerruar nga shtrati. Në tetë pa njëzetë duhej të ishte në shkollë. Filloi me ngut të vishej dhe përpiqej të sajonte ndonjë shkak shumë të besuar e të pranuar për vonesën e mundëshme, si përshembull, vdekja e ndonjë moshatari në farë e fis. Vendimi i asaj nate ishte i prerë: që nga ajo sekonta e “bum”-it, duhej të ishte tepër ekzigjente në punë, të kontrollonte gjuhën, veshjet dhe pamjen e fytyrës, për të mos lënë asgjë të dyshymtë tek vrojtuesit e anës shpirtërore dhe ndërgjegjes shoqërore. Por, kur pa se nga dritarja e “bum”-it kishte depërtuar drita e ditës, ndjeu dëbimin e ankthit e makthit të natës. Ajo natë ishte humnerë, hon, greminë, pusi, e pabesë, tinzare. Por drita e kishte dëbuar natën me gjithë ndjesitë e saj. Dita dukej paqësore dhe Afroviti ndjeu se ishte akoma e lirë.

Ndërkohë Aleksi, sa u zgjua, u hodh me ngut nga shtrati, por ndjeu kokën të rënduar, trupin të lodhur e të këputur dhe, duke u kalmendur gjatë, si një njeri me mbipeshë, u vërsul papritur drejt derës. Shkoi direkt te dritarja e “bum”-it tronditës. Nën dritare gjeti një shpend të madh të ngordhur. Ashtu siç ishte me pizhama, shkoi me nxitim te veterineri, i cili sapo dilte nga shtëpia. Edhe ai nxitonte për tek një stan, ku, siç u shpreh, kishte ngordhje masive bagëtish nga mungesa e ushqimit. “Shkurti shkurton udhët, marsi rrjep lëkurët”, u shpreh veterineri. Doktorit i ndryshoi çehrja dhe shqeu sytë. Dyshoi se ato fjalë kundërrevolucionare ishin provokuese. Vuri buzën në gaz dhe iu përgjigj:

-Ushqimi nuk i ka munguar gjësë së gjallë tek ne.

Por pati një fraksion të sekontës që vështrimet e tyre u puqën. Një shkëmbim vështrimesh të dykuptimta për një ose dy sekonta, kjo ishte e gjitha. Ishte shkëmbyer një mesazh: Jo me njëri-tjetrin… Por, në vetminë e madhe, në të cilën njeriu jetonte, edhe një ngjarje e tillë ishte mbresëlënëse.

Veterineri i shpjegoi se shpendi kishte qënë sëmurë dhe, në çastet e agonisë, kishte goditur dritaren. Atje iu sosën fuqitë dhe ra në tokë. Duhej varrosur, se kushedi çfarë sëmundje kishte. E  kapi shpendin nga këmbët me një gazetë dhe i uroi ditë të mbarë doktorit.

Doktori mori frymë i lehtësuar. i çliruar nga ankthi i asaj nate të tmerrshme e të  pafundme, i dehur nga dita e re, nga liria, nga ekzistenca e një shoku besnik, nxitoi te bashkëshortja.

-Nuk ishte paralajmërim, as kërcënim e as provokim, -tha ai. Dhe i shpjegoi çfarë kishte ndodhur. Afroviti u mbush me frymë, por u zbeh në fytyrë dhe vështrimi i saj i akullt, e trembi doktorin. Ajo kishte besuar se Aleksi ishte mburoja e padepërtueshme e saj dhe e fëmijëve. Guxoi të mendonte se ky besim ishte lëkundur. Megjithatë ajo e justifikoi në çast bashkëshortin e vet, se asnjë Aleks i vetmuar nuk mund ta siguronte mbrojtjen e vetes, të bashkëshortes e të familjes…

 

 

 

 

Tregimi : ENDACAKU

 

Dita kishte qenë e lodhshme. Të punosh në fabrikë, me turne, për një grua nuk është e lehtë por, kjo, është edhe shumë pozitive për shumë aspekte, se tani në kohë krize fabrika jonë nuk ka pasur rënie pune.

Turni i dytë  fillonte në orën 12 e 30 minuta dhe mbaronte në orën 21 të mbrëmjes. Fabrikën e kisha afër nja tre km por, në dimër duhet të shkoja me makinë, pastaj… edhe natë, nuk i dihet se ç’dodh rrugës.

Ashtu me mendimet e mia dhe me tymin e cigares që po më zinte frymën, nisa makinën dhe po i afrohesha shtëpisë.

Rrugës, në cep të një shtëpije të pabanueshme, syri më zuri një grumbull me gjëra që as vetë nuk kuptova se çfar’ ishin.

-Dreq o punë, -fola me veten, -ç’të jetë vallë? Parkova makinën anës rrugës në mënyrë që të mos krijoja probleme për ndonjë që do të kolonte nga ato anë, e kush mund të kalojë, thashë me vete. Në këtë të ftohtë janë mbyllur brenda me termosifonet ndezur duke pirë ndonjë gotë, apo duke parë ndonjë emision televiziv, sigurisht që flet për politikë.

Dola nga makina dhe, ashtu si me frikë, iu afrova “grumbillit “ të sendeve (të paktën nga larg kështu m’u dukën).

Të them të drejtën ndjeva edhe pak frikë, ç’dreqin dua të kontrolloj në këtë orë të mbrëmjes çfarë kanë hedhur njerzit aty por, nuk thonë kot që kuriozoteti është femër.

Ju afrova pirgut ngadalë. Dëgjohej një si rrënkim. O Zot, thashë, çfarë ka aty poshtë? Mbuluar me rroba të vjetra, batanije jorgan, kartona, poshtë tyre pashë një burrë të cilit nuk munda t’i përcaktoja dot moshën e duhur nga mënyra se si ishte katandisur. Qe një endacak.

Nisa t’i flisja: -Zotni! Zotni!

Ai kishte rënë në një gjumë të thellë që mezi u zgjua. Kisha dëgjuar që endacakët flinin afër kishave, apo afër parkimeve por, këtu në një cep të rrugës nuk e prisja. M’u dhimbs shumë. Edhe pse ishte i mbuluar me gjithato rroba, dridhej i tëri. Nuk dija ç’të bëja. I thashë: -Të thërras ambulancen? Por ai nuk pranoi. Nxora çelularin nga çanta dhe telefonava burrin tim që, me siguri po pinte ndonjë gotë me ndonjë mik dhe nuk bëhej shumë merak se kur do kthehej gruaja nga puna. Fëmijët studjonin vetë, tashëm ishin rritur. Djali studjonte në universitet, kurse vajza ishte në vitin e fundit të një shkolle profesionale, për gjuhë të huaja. Ishin të pavaruar, nuk kishin nevojë për prezencën e babait në shtëpi.

E telefonava duke i thënë:

-Ardi, do vonohem pak sonte. Do ndaloj tek Roza, se nuk ndihet mirë. Ai u mjaftua me një ok ok. Ky ishte menefregizmi i burrit tim…

 

J’u afrova përsëri endacakut, apo njeriut BARBONE si i quajnë këtej nga ne.

Mërmëriste endacaku, thoshte fjalë pa kuptim. Nuk hezitova, u shtriva pranë tij pa pasur frikë nga papastërtija dhe, fytyra e tij, që i ngjante një njeriu të kohëve antike kur jetonin ende nëpër guvat e fshehura, ju afrua fytyrës sime. E përqafova, e mbaja ngrohtë me trupin tim. Pak nga pak filloi të kuptonte që isha një grua dhe jo një tjetër endacak që kërkonte t’i merrte rrobat e të mbulohej për vete. Si një fëmijë u struk tek unë si për të gjetur më shumë ngrohje nga sa i afronin ato batanije që mbante mbi vete.

E përkëdhela si një “person normal”, si të isha një dashnorja e tij. Nuk më kishte ndodhur kurrë të flija me një burrë përveç burrit tim. Endacaku ndieu që parfumi i një gruaje vlente më shumë se një darkë me mish e verë përpara. Filloi të më prekte me ato duart e ashpra.  Nuk i thashë gjë. Isha unë ajo që u futa në batanijet e tij.

E lashë të bënte gjithçka me trupin tim. Dëshira ime ishte që ai të ndihesh mirë, pa menduar që do të kishte dëshirë të bënte dashuri. Ja fala trupin për aq kohë që ju desh sa të provonte orgazmën. Veprimi i tij më la pa fjalë. Në fillim mendova se ishte duke hequr shpirt, nuk mendoja që do kishte forcë të bënte dashuri. Sinqerisht nuk kujtoj asgjë nga ajo që ndodhi nën ato batanije që kushedi sa kohë kishin pa u larë. Mendoja endacakun, kënaqsinë që i dha trupi im dhe ndihesha mirë atë natë.

Regullova rrobat e mija, e mbulova mirë dhe ika.

Në shtëpi asnjë fjalë më shumë përveç pyetjes nga im shoq:

-Si u bë Roza?

-Më mirë është, -i thashë.

Ç’farë kishte? -pyeti vajza.

-Ulje tensioni! -ju përgjigja prerë.

-Po lahem, -u thashë, -nuk më hahet. Ata hanin më shpejt se unë, sidomos im shoq që punonte murator.

U futa në vaskë, pasi e mbusha mirë me ujë të ngrohtë dhe fillova ta fërkoja lëkurën me sfungjer edhe më tepër seç duhej. Kisha qenë me një endacak, kushedi se ç’mbante trupi i tij? E fërkova trupin derisa ndjeva që më përcëllonte lëkura.

Rrija në ujë dhe mendoja si mund të ndodhte kështu, t’i jepeshe një endacaku? Ngjarjet e kësaj nate mbetën të mbyllura brenda meje.

 

E nesërmja erdhi si çdo ditë me monotonin e saj. Vajza u nis për në shkollë, kurse djali përgatitej për provimet, ndaj studjonte në dhomën e tij.

I përgatita mëngjesin me çaj dhe biskota.

Burri ishte nisur me kohë, e dëgjova kamionin e tij të vjetër, që mezi ndizej në mëngjes, aq sa u jepte bezdi edhe komshinjëve por, nuk mund të blinte një të ri. Shkolla e fëmijëve kushtonte, plus qiraja e shtëpisë.

Mbasi mbarova disa punë, fillova të bëja drekën. Ishte dimër. Preshi me mish ishte gjella e preferuar e të gjithëve, edhe pse preshi këtu kushton pothuajse sa mishi i derrit.

Duke gatuar mendja më shkoi tek endacaku. Sikur t’i çoj diçka për të ngrënë, kur të kthehem nga puna?!

Ndoshta gaboja por, vendosa të merrja një tas me kapak me pak gjellë dhe bukë edhe për endacakun e pambrojtur dhe të pa njohur.

U nisa për në punë. Mendimi që do ta ushqeja edhe këtë natë më krijoi një lloj ankthi brenda meje…

Puna e lodhshme mbaroi finks në orën 21. Sa hoqa rrobat e punës, mora makinën dhe u ndala tek shtëpia e pabanueshme, atje ku natën e shkuar kisha bërë të lumtur, edhe pse për pa çaste, një endacak.

Pirgun e rrobava e pashë nga dritat e makinës. Ndala, mora çantën me tasin me gjellë brenda dhe ju afrova endacakut.

I fola: -Zotni! Zotni!

Kësaj here asnjë rrënkim. Fillova të hiqja batanijet një nga një. Ai ishte aty por nuk fliste dhe as nuk po flinte. U tremba shumë nga ngjyra e fytyrës së tij, ishte i gjithë mavi.

U ula pranë tij, mora çelularin lajmërova policinë dhe u largova pa pritur ardhjen e tyre. Për një endacak nuk ishte e domozdoshme të dilje dëshmimtar, aq më shumë që ai kishte ngrirë nga ftoma e dimrit dhe nuk kishte bërë ndonjë krim. I vetmi krim i tij ishte se fati e kishte bërë endacak.

U largova. Nga larg dëgjohej sirena e policisë.

E heshtur u lava si çdo mbrëmje kur kthehesha nga puna. Kësaj here edhe më e heshtur dhe shumë e trishtuar.

Duke u larë mendova që as në gazetë nuk do të dalë lajmi  vdekjes së tij. E kush merakoset për një endacak!

Në sy më shfaqej ngjyra mavi e fytyrës së tij…

 

 

 

 

Tregimi :  VONË…

 

 

Lumturi Ymeri (Bersava)

Autore : Lumturi Ymeri Bersava

 

Krevati, ku ajo prej disa ditësh ishte shtruar në spital,  me çarçafë të bardhë që ia bënin më të dukshme vërdhemën e zbehtë të fytyrës, po shtyhej me të shpejtë drejt sallës së kirurgjisë.

Atij i ngatërroheshin këmbët tek e ndiqte i përkulur në atë mori’ tubash të hollë duke i mbajtur dorën e s’ia lëshonte ata gishtërinj të holluar shumë kohët e fundit. Madje, në çastin kur dera u hap e dikush e shmangu në heshtje për t’i lënë të kuptonte që nuk i lejohej më tej,  rrëshqanës dora e saj iu shkëput e atij i mbeti rrethi i unazës në dorë. Ndërsa prapa asaj dere të ankthshme po dëgjoheshin fjalë, urdhra, terma të pakuptueshme e po shuheshin dalëngadalë, atij i mbetën sytë në pëllëmbën e dorës së djersitur, ku verdhonte praruar unaza dhe  treti vështrimin në të. Shihte gishtin që e kish bërë më të bukur atë unazë. Gishtin që ia zgjidhte ndër të tjerë, për t’ia puthur, në momentet e bukura kur ishin pranë e thithnin frymën njëri-tjetrit…

Dikush i vuri dorën në sup, diçka po fliste për kurajon… Një tjetër përmendi orën, sa mund të zgjaste operacioni… Më tej dëgjoi fjalën “Zot”, në një mërmërimë lutjeje… E më, asgjë. As hapat e tij që i hiqeshin zvarrë. Nga brenda trupit, si nga shpella shkëmbenjsh të ujshëm, i vinin jehona të zërit të saj. Nga të çarat e zeza pikonin plluq-plluq, pika të ftohta që ia shprishnin imazhet në atë syprinë  ngjethse të errët ujore. Pikërisht, ashtu i ishte bërë shpirti, si një zgafellë humnerash që binin thikë mbi liqen të lotëve apo alkoolit, me të cilin e kish tepruar prap atë ditë…

E gjeti veten në oborrin e spitalit dhe ulet në njërin nga stolat me ristela të hequra, duke kërkuar nëpër xhepa çakmakun, “ku dreqin e paskam lënë”,- tha me vete, me cigaren e pandezur në buzë. Ngjarje të vagullta e kujtime të këputura po i shqepeshin nga kujtesa, kur  kish filluar grisja e jetës së tyre…

 

***

Pas rritjes së dy fëmijëve,  marrëdhëniet bashkëshortore ishin kthyer një rutinë e bezdisshme. Nuk ishin më ato shpërthimet e  vrullshme  e të ndezura që t’u digjte zemrat. Më parë, mjaftonte t’i afrohej asaj tinëz kur përqëndrohej në ndonjë punë a në guzhinë, t’ia vendoste dorën në ijë rreth belit,e ajo kthehej ëmbëlsisht, krejt e dëlirë, ylberore, ia merte duart dhe hapësirat e gishtërinjve i mbushte me të sajat, i shtrëngonte, afrohej aq sa ndjenin vërshimin e frymës, gjakut, limfës nëpër kurm deri sa ajri nuk gjente më hapësirë në lëkurët e tyre të puthitura, bërë njësh…

Ku u tretën ato rënkime të përvëlimit?! Ajo llavë e vullkantë që u buronte nga thellësitë  e ua shkulte kraharorin?!

Rrugëtimi i mendimeve ia sjell ndër veshë zërin e saj  lozonjar të asaj dite,  kur po e vështronte sikur po zbulonte tek ai, diçka të re:

– “ Eeej, pa shih, Këto thinjat në krahun e majtë të ballit, t’i kam lyer unë me retë e bardha të ëndrrava. Ndërsa këto në të djathtë, hëmmm, tregojnë see, po plakesh”, gurgulloi të qeshurën. Për herë të parë e qeshura e saj po i dukej, jo vetëm shpotitëse, por si tallëse.

-“ Prit. Vërtet jam plakur?! Unë sapo kam mbushur të pesëdhjetat, e quhem i vjetër?!” , tha, ndërsa  diçka e  gërrici brenda vetes.

-“ Poo”, vazhdoi lojën ajo, “ Të jetosh gjysëm shekulli, nuk është pak. Do ta mbërrij edhe unë”  , me timbrin qesëndisës, që  po ia  cëmbiste  gjoksin më fort.

Doli jashtë, me preteksin për të blerë cigare, që vërtet i ndezi njëra pas tjetrës. Nuk ishte vetëm loja e saj  disi e hidhur për  “plakjen”, poor…

Idenë që ajo nuk e donte më si më parë, po ia përforconin mendimet e tjera. Kishte ditë që i kthente shpinën në shtrat e  as nuk ia ndjente për  dorën e shkuar nëpër ijë e brinjë. Ajo e ndalte shëtitjen përkëdhelëse të  dorës   me bërrylin e shtrënguar dhe flinte.” Flinte?! S’më duket frymëmarrje e paqtë gjumi…”, mendoi.

Dhe atë natën tjetër, natë vere në orë të vonë, kur doli nga dushi. Lëshoi rrobdeshambrin lehtas nga supet dhe veshi të linjtat e buta, të purpurta. “Sa me delikatesë!” Apo, ashtu iu duk nën dritën e abazhurit kur  u shtri  në cep të shtratit. E tërhoqi pranë vetes. Kishte dëshirë t’ia ndjente aromën e freskët aty në harkun e hëntë të qafës duke ia larguar krelat ende të njoma.  Ajo nuk reagoi, por me zë të shuar tha:

-“ Jam e lodhur Gjergj!  Më vjen gjumë! Lërmë të fle!”

I  rrëzohet shpatulla në jastëk, shtrëngoi sytë një copëherë si për të hequr djegien dhe i nguliti në tavan me parakrahun rënduar mbi  ballë. Gjumi s’kish ndërmend t’u zinte vendin hamendësimeve që lëkundeshin në tavanin herë të errësuar e herë të ndriçuar…

Kish lexuar  diçka diku, s’e mbante mend se ku,  që gratë në moshën dyzetvjeçare janë po aq në formë sa në rini, madje më perfekte, më teknike, më zotëruese në marrëdhëniet seksuale, ndërsa Besa, gruaja e tij,  ndihej e lodhur… Mos ndoshta diku tjetër ajo…?!  Po bëhej xheloz. E ndjente  djegien në stomak dhe nevojën për të ndezur një cigare. Ndjeu t’i rrihnin tëmthat.

Doli jashtë. Nuk po  dinte si ta mbushte  atë zbrazëti  boshllëku  të krijuar. Kishte etje.

Bari në cepin e rrugës, disa pallate më tutje, ishte hapur. Dëgjoheshin tringëllima enësh që laheshin në banak.

”Desha një Marlboro, tha, – dhe një teke konjak!” , iu drejtua banakjerit, fytyra e të cilit, iu duk e shtrembëruar  nga lodhja  apo efekti i paraqitjes së tij ashtu me ato flokë të ngrefosur  në atë orë  të vonë, a  ndoshta  mezi priste të mbyllte lokalin. Gjergji nuk donte të mendonte e as ta shihte gjatë. Ktheu kokën  dhe ndali sytë në cep të barit, ku një pijanec  i bërë xurxull. ia pat me një zë të zvargur e të shpifur:

“ Mos ja lyp grus mor jahu, Ka sa t’dush, me pare, pa pare!” – e zgërdhihej vesh më vesh me atë zgavër goje të shëmtuar edhe prej disa dhëmbësh të munguar.

“ Më mirë një shishe konjak!” –  i tha ndërkohë banakjerit, per t’u larguar sa më parë prej aty. Por fjalët e pijanecit  e ndoqën shurdhueshëm nga pas,  “ …ka sa t’dush. mor jahu. !.”, e  sado që  shtrëngonte nofullat, ato nuk i shqiteshin…

Kurrë nuk i kishte shkuar nëpër mend të bënte pehlivanllëqe të tilla. Atij nuk i  mjaftonin orët e ditës për punën që bënte. Ishte furnitori i vetëm i magazinës, që i  duhej të shpërndante mallrat në shumë dyqane cep për cep  qytetit.

“Ka sa t’dush mor jahu” vazhdonin t’i buçisnin nëpër veshë. Mos vallë, në atë mori’ grash  përfshihej   edhe Besa, gruaja e tij?!

Dikur ajo vërtet ishte e bukur dhe ai e quante veten me fat që kish qënë më i zoti se ata djem që i vinin vërdallë. Madje, madje kish qënë më i lumturi që ajo vetëm atij ja lejoi  atë shteg të ngushtë të virgjërisë që dinte ta çelte vetëm zemra.

Edhe më vonë, Besa qe gjithnjë e bukur, veçse hiret e saj mbuloheshin hijshëm me  veshje të rregullt e ecje të lireshme, aspak të hargalisur për të provokuar joshjen. Sytë e saj  me  atë lulediellzë rreth bebes, në mes asaj gjelbërie të pranvertë, kur mbusheshin me ujë dashurie, ai dëshironte të bëhej i vogëlth e të kridhej brenda tyre… “Syte e saj?!”

I ngetërrohej koha. ” Sa kohë kishte pa i parë sytë e saj?! Pse ajo ja fshihte sytë?!”

I ngatërroheshin edhe këmbët, tek kthente gllënjkat e konjakut herëpas’here…

“ Po koha e gjatë kur ajo harrohej në bibliotekë me orë të tëra pas librave?! Pas librave, apo pas…pasioneve?!”

“Ka sa t’dush mor jahu”, si çekanë ia rrihnin tëmthat.  Iu errësuan sytë prej dyshimeve, lëngut të urrejtjes, xhelozisë, apo konjakut …Lëkundej e kacafytej me ndjenjën e përbuzjes, poshtërimit nëpër humnera  kaosi mendimesh të zymta, të mpira…

 

U bënë të huaj për njeri-tjetrin. Ujrat po thaheshin në rrjedhën e jetës së tyre dhe ai e njomte, e digjte për herë e më shumë me luzma alkooli, deri ditën që ja, ndodhej aty, në oborrin e një spitali, në një stol., pa idenë e kohës, duke pritur me cigaren e pandezur në buzë…

 

E flaku tej. Nxitimthi, ngjit shkallët, përshkon korridorin  me një ndjenjë faji të nderë. Vështrimi  i  qortueshëm i fëmijëve, i përçoi  ftohtësi  ngjethëse në shpatull.

E kish kërkuar mjeku për të folur vetëm për vetëm me të. Diçka parandjeu. E ftohta në shpinë po i kthehej në një teh i nxehtë ndër brinjë.

“Doktor, unë jam”…mezi dëgjoi veten, ndërsa fjala, “bashkëshorti”, iu këput nga ajo thikë e drejtuar tashmë  për  në zemër. Fjalët e doktorit herë i përhumbnin, e herë i udhëtonin nëpër veshë, si një i mbytur kur përpiqet të dalë në sipërfaqe.

”…fazat fillestare të kësaj sëmundjeje kanë fare pak simptoma dhe përparojnë shumë shpejt, pa u kuptuar…”

“Pa kuptuar?!” …As ai nuk po kuptonte, asgjë.

“…tumori i këtij lloji është më i rëndë…”

“Tumori?!”, sokëlliu zëri nëpër kokë.

“…shumfishimi  i qelizave kancerogjene është i pakontrolluar…”

Qelizat në trurin e tij  tashmë gumëzhinin padurueshëm.

“…Fatkeqsisht  të sëmurët me këto raste vdesin brenda një viti nga dita e diagnostikimit…”

“ Vdesin?!” ndjeu krisjen e një rrufeje asht për asht.

“ …ndërhyrja kirurgjikale ishte vetëm për t’i shtuar edhe pak jetë…”

“Pak jetë?! Pak jetë?!”,  i ulërinte zëri në honet e shpirtit.

Doktori arrinte t’ia dëgjonte klithmat e brendëshme e përpiqej ta ngushëllonte. “…e pamundura nuk mundej…”

“Pak jetë?! Jeeeet’…!”

Po i këputeshin gjunjët. Ku të mbahej? Në krahun e Besës? Ku ishte ajo?

Në dorën e saj? Me kyçe  të nxirë prej serumeve, pulsi i së cilës përkëdhelte lehtas duart e femijëve që nuk i gëzoheshin dot mrekullisë se mami do dilte nga spitali. Ata nuk kishin si ta dinin amanetin e saj për t’i  kaluar  ditët,  javët e  mbetura, pranë atyre mureve që ia kishin dëgjuar ngërçet e dhimbjeve… Në ato orendi që ia kishin pirë lotët… Tek ata libra, që ja kishin shtuar dëshirën për jetën…

 

***

Gjergji shtrëngonte unazën në grusht, si të gjente forcën aty. “Pak jetë”. Do të bënte gjithçka për të, për Besën e tij të shtrenjtë. Do ta bënte sërish të bukur, të lumtur. Do ja sillte gjithë ngjyrat e pranverës në sy. Do t’ia mbushte krahët me trëndafila… Do të… “Çfarë?!  Si?!  Kur?! Tani që mësoi për vdekjen?! Po, ku ishte ai më parë?! Nuk e dëgjoi kurrë të ankohej.  Ditë-netë të gllabëruara nga sedra e lënduar e një krenarie të sëmurë, krijuar  atë kozmos të akullt  midis tyre.  Pse tani,  që  vdekja  ishte e pranishme, e kobshme, sunduese..?! Mos vallë  Besa e tij, më parë kish qenë e pavdekëshme?!  Sa vonë për të kuptuar që jeta është një.  E shkurtër apo e gjatë, ajo  është Një…”

 

Mori frymë me ngulsh të thellë për të ngjallur shpirtin e rrënuar dhe…ahh!

I duhej një buqetë me trëndafilë. Ata e prisnin…

 

                                                                                                

 

 

 

Tregimi : Peshtahi……

 

 

Flutra Malo

Autore : Flutra Kuqani Malo

 

Peshtahin ngjyrë jeshil zmerald gjyshja ja kish dhurue nënës time  atë  ditë  që  e  kish  dalë  nuse  nga  shtëpia  e  madhe  e  Biankut  (ish  ndërtesa  e  postës  së  vjetër  e  cila  u  sekuestrue mbas  çlirimit), në  të  largtën  verë  të  viteve  tridhjetepesë…..

Kish mbet vetëm ajo nga  gjithë  zbukurimet ornamental me  vlerë  që  ishte  i  pajisur  saloni  madh  i  shtëpisë  së  bukur  shkodrane  që  kishin  te  kompletuar  ala franga  me  mobilje  te  shekullit  gjashtmbdhjetë  ne  ulli   e  qershi  te  daltuara  me  dorë,  gjithka  nga  complete  e  kristaleve, porcelaneve   kish  mbaruar  nga termeti i atij viti..te tmershem te fillimit të shekullit të nëndmbëdhjetë, kish mundesi të kishte  dhe shumë objekte të tjera të familjes me orgjine të hershme  shkodrane…..por me kalimin e viteve, endacake me profesionin mësuesee  ëma….duke shetitur gjithë Shqiprinë, nga  një  cep  në  tjetrin,  i kishin mbetur pakë gjëra, ne çdo qytet kishte lëne diçka, ajo  kujtohej  në  Korçë  i  mbeti  kompleti  çajës  japoneze  dhuratë  e  martesës, në  Sarandë  kuadri  saj  pikturar  nga  vetë  dora  e  piktorit  te  mirënjohur  Andrea  Kushi,  në  Kukës  soba  italiane  për  tu  ngrohë, në  Durrës  një  tavoline  qershije  ovale,  por ne objektet qe kish pasur shume deshire te mbante pranë  dhe  e kish  vendosur mbi komo ishte vetem ky peshtah  jo  shumë  i  madh……..ajo ishte nga një alabastër me një ngjyrë jashtë normales, me disa reflekse të ngrohta….mbi ngjyrën e mbylltë  të  jeshiltë,  një  jeshil  ngjyrë  barit  i  sapodalun  në  pranverë, dhe ishte e gjitha e punuar ne flori me stemat antike  ne forme kryqash  të  shkurtë  bizantin…me format gjarpëruese  të  ornamenteve  orientale  të një modeli shumë antik…dukej si një baule e vogël  ku  i  jepnin  pajen  bijave  që  martoheshin  familjet e  pasura, me  sa dinte  duhej  që vinte ngan mesjeta…te linte pershtypjen që  kushedi çfare kishte  pasur brenda….ndoshta sekretet e nje jete…..pse  jo  dhe  të  mshehtat e  pengjet e  një  dashurie!!!!!

Kur nëna  atë mjes shtatori  u zgjua nga  gjumi,  nuk  ndjehej  shumë  mirë,  sëmundja  po  përparonte  me  hapa gjigande e  ajo  sikur  e  ndjente  që  muzgu  i  jetës  i  ishte  afrue….e më besoj në dorë këtë kuti magjepëse……duke më thënë me syte plot me lotë e shikim lutës;

“Ta ruash me kujdes bijë,  ta  lejsh  brez  mbas  brezi të  tjervë  që  do  vijnë  pas  nesh, amanet, është një kujtim i familjes tonë.”

Të  nesërmen  e  asaj  dite  nëna  fluturoj  tek  engjujt  mori  rrugen  e amshimit, e  une e  mora dhe e   vendosa  mbi  komoh  të  shtëpisë që  banoje,  e me korrektesen e bijes së devotshme e kam ruajtur tash sa vite….duke e mbajtur mënjëane  në  pjesën  qendrore të  mobiljes  me shume xhelozi e përkujdesje,  duke mos e përdorur as edhe njëherë…..nuk e kisha hapur kapakun e saj me çelsin e vogël të artë…..mbeshtjedhur e solla  në  pajë  nuse,  dhe me vete e  mora  dhe  ku shkova  ne  emigracion……e nuk mora  guximin  asnjëherë  te  xhiroj  çelsin  e  të  shikoj  çfarë  ruan  brenda,  s’e kam pat  guximin  me  e  marrë  në  dorë  e  aq  më  shume për  ta hapur, sikur i qendroja besnike nje premtimit që  i  dhashë  nënës  ta  kaloj  ndër  brezat  pasardhës…të  padëmtuar.

Sot që është pervjetori yt nënë e mora në dorë …….e pastrova gjatë me një leckë të leshtë dhe dalëngadalë ktheu në ngjyrat e saja…….kur  po e   rrokullisja  për  ti  hequr  pluhurin  ndjeva  nje  zhurmë  të  vogël,  e  ngrita  lart  e  në  dritë  pashë  se  kishte  diçka  brënda  si  hije,   papritmas pata nje deshirë të çmendun ta hapja, mora çelsin dhe e rrotullova, e hapa me kujdes sikur kisha frike mos me thyhej, aty  ne  një  qese  të  pëlhurte  kishte  diçka,   e  mora  në  dorë  dhe  ishte  e  punuar me dorë, e  hapa  ngadale, brenda  ne  mes  palave  të  cohës kish një palë vëthë të artë me gur zmeraldi, mbeshtjedhun në një copë napë….që ish zverdhur në gjithë anët nga vjetërsia, nga koha e gjatë që qëndronte e mbyllur…kushedi shume, shumë vjet, …

Nuk  i besoja syve të mi, i mora në dorë,  i  rrotullova  gjithëandej s’mbaja  mënd  ku  i  kisha  parë,  diku  në  fotot   e  familjes  më  erdhi  pyetja  duke  i  shikue, mora  albumin e  madh  të  familjes e  hapa  faqe  mbas  faqjet, e  gjeta  një  foto  ku  me  kostum  kombtar  shkodranë   gjyshja  e  gjyshi ishin  në  një  foto  të  bërë  nga  i  madhi  Kol  Idromeno  (ne  cep  është  firma) dhe  dukeshin  vëthë  poshtë  degermisë  së  bardhë,  e  rishikova  me  kujdes  me  lente  zmadhuese  disa  herë ishin  të  njëjtat që  kisha  unë  në  dorë !!!

Si  u  ndjeva  atë  çast,  unë  nuk  e  kisha  njohur  kurrë  gjyshen  ajo  kish  vdekur  e  re, nuk  di të  përshkruaj  çfarë  sensacionit  ndjeva….mu duk sikur dora saj po më përkdhelte  me  dashuri……e mu kujtua fotoja   e saj me ato vathë, që  nëna  tregonte  gjithnjë  mikeve  të  saj  në  dhomën  e  pritjes  së  dikurshme  në  Shkodrën  time,  mijëra  pyetje  më  erdhen;   kushedi para një shekulli ja kishte dhuruar……gjyshi, gjyshja,nena, babai apo i shoqi  kush  ja  kishte  dhënë?

Kjo në çast u bë një pyetje pa asnjë përgjigje për mua….por deshira…ishte e madhe të kisha një përgjigje.      I kisha aty dhe s’i kisha parë kurrë….i përkëdhela me dorë..mu duk sikur ajo ishte pranë meje dhe deshironte që ti merrja unë……i vendosa ne veshë dhe u rrotullova para pasqyrës një ore të tëra……kushedi sa histori dinin ato vathë…..çfarë  sekretesh  ruanin e mbanin ne copezat e ornamenteve të tyre……do të doja të më tregonin ……e pamundur…….shijova vetëm kënaqësinë ti mbaj në vesh……dhe te gezoj bukurine e tyre….e po mendoj se nuk ka sens të presësh momentin e saktë të bësh diçka, sepse nuk e arrin kurrë…….

 

 

 

Cmimi III - miltiadh davidhi 

 

Tregim : LITARI

 

 

Miltiadh davidhi

Autor : Miltiadh Davidhi ( Çmimi III) 

 

Jeta mund të ketë formën e një deti të qetë e me valëza dashurie, formën e një lumi të rrjedhshëm e të kristaltë, formën e një lëndine të bukur e shumëngjyrëshe me aroma dehëse, por mund të ketë dhe formën e një litari, i cili mund të shndërrohet në një lak të frikshëm për dashurinë, në një pengesë serioze për vazhdimin e mëtejshëm të ëndrrës. Dhe, ti, ndjehesh i befasuar nga e papritura e keqe që të del përpara, pikërisht atëherë kur mendon, se punët kanë filluar të marin për mirë dhe ndjehesh i lumtur. Këto po mendoja kur vendosa të shkruaja, këtë ç’ka, do ju rrëfej në këtë tregim të vërtetë.

-Dëgjo bir, -më tha nëna një ditë, kur vajta për ta takuar në Tiranë, -unë i mbusha 84-tër vjeçe dhe më duket, se po më afrohet, ajo, e flamosura, qyqja, që me krahë nate më ndjek nga pas prej lindjes time e vdekjes së Krishtit, të shqyej lumenjtë e mi prej gjaku e limfe, e në pyjet e blerta të mushkërisë sime, të këndoj të mallkuarën, këngën e saj. Kam filluar ta shikoj se si më fluturon nga lart, mbi qiell të shpirtit, e po ia dëgjoj zërin e frikshëm. Po mua, aq më bën, se jetova goxha gjatë.

-Yt atë mbushi 21 vjet që ka vdekur,-tha,-e fytyra ju rrudh e ju zbeh më shumë.

-Tashmë,-vazhdoi,- është rradha ime. Sivjet ndihem më e pafuqishme nga vjet, më dhëmbin më shumë kockat e i gjithë trupi, e sidomos prapa shpinës. Dhe me frymë, me shumë vështirësi po mbushem. Po,po,e ndjej që po më afrohet çasti kur do të largohem nga kjo botë e gënjeshtërt. Asnjë mjekim s’po më bën më efekt, ndaj, bir, si djalin e madh që të kam, dua të tregoj për jetën time…, ato që s’ti kam thënë asnjëherë…, dhe, që, natyrisht, ti s’i di. Heshti një copë herë, u mendua, e filloi të fliste sërish:

– Mbase duhet të t’i kisha treguar më përpara, por më ka ardhur zor, kështu jemi ne, balta e vjetër. Dhe mbasi u mbush me vështirësi me frymë, drejtoi shikimin nga unë, e  filloi të tregonte duke iu dridhur zëri, e duke i rënë një ngjyrë e kuqe mbi faqet e zverdhura e të rrudhura, siç bie një dritëz e bukur dielli mbi fytyrën e verdhë të hënës në perëndim. Ashtu, si ma tregoi nëna, e cila fliste ngadalë, e herë pas here e ulte kokën duke i ardhur turp, po e rrëfej dhe unë për Ju.

-Atë mëngjes,-tha,- baba im e gjyshi yt, u ngrit më shpejtë nga herët e tjera. Ndoshta s’e pati zënë gjumi gjithë natën. Unë doja një djalë, e atë paradite do vinte me disa njerëz të vet, për të më kërkuar dorën, siç ishte dhe zakoni. Ai punonte polic në fshatin tonë,po jetonte në qytet. Më donte shumë, por im atë nuk donte që unë të martohesha me të.

-Është polic,-më tha,-dhe s’di pse i kishte inat policët. A, ndoshta, e pati justifikim, se i kishte dhënë fjalën një miku, e stër miku dhe i vinte zor t’i dilte nga fjala?! Se di cila qe e vërteta nga këto, por di, që, megjithse  s’më kishte thënë për atë ç’ka kishte marë vendim, atë ditë pranvere me diell të bukur e ktheu në një ditë dimri me stuhi e rrufe të pamëshirshme për fatin e jetës sime.

Ishte ulur në oborr përpara shtëpisë, në hijen e mënit, me një sasi të madhe zhukash përpara, e po thurte një litar.

-Për ç’farë i duhet litari,-mendova e pikëlluar kur e pashë, e nisa të shqetësohesha.

-Ai litar, anakronik, e i lashtë sa bota, para syve të mi mori formën e një gjarpri, që sa vinte shfaqej e zgjatohej frikshëm nga vëndi ku ishte fshehur, i gatshëm për t’ju rrotulluar rreth qafës, e mbytur tim atë nga çasti në çast. Pastaj nga tmerri im, erdhi e u shumua para syve të mi, e unë tashmë s’shikoja vetëm një, por me qindra gjarpërinj, që ngjiteshin trupit të tim eti, si gjarpërinjtë në skulpturën e famshme të Laokoontit, duke e mbytur atë. E urrreva atë litar, që thurej për t’u vendosur në qafën e bukur e të njomë të dashurinë time të brishtë. Por, baba, çuditërisht si të mos kishte zemër,vazhdonta ta ledhatonte e fërkonte, e ta stiste me duart që i dridheshin të nervozuara, si të ishte e vetmja rrugë e mjet shpëtimi për të e për dashurinë time, pa menduar kurrë se po bënte një krim. Njerëzit e djalit erdhën e po qëndronin pranë gardhit të lartë me ferra prapa shtëpisë. Ai gardh më ngjante si një mur gjigand ndarës midis të mirës e të keqes. E baba s’ua hapte miqve portën, e cila qëndronte e mbyllur nga një lloz i ndryshkur e fanatik. E unë përpëlitesha si një re e bardhë e shqetësuar midis ëndrrës e dashurisë, që po më rrëshkiste para syve, duke e vrarë  përgjithmonë.

-Hajde, më thoshte i dashuri nga përtej gardhit, hajde me ne! Babai yt më vonë do ta kuptoj gabimin që po bën sot, e do jetë i kënaqur kur të shikoj të lumtur më vonë.

-Hajde, Gjena hajde!- më lutej…,ndërsa unë vrapoja sa tek baba që thurte litarin e vdekjes, tek djali që më priste të ikja me të. Pas pak, nga shtëpa e vet, e cila ishte ngjitur me tonën, erdhi dhe xhaxha Bani. Ai ishte në anën time. Dhe ndjeva një lehtësim në shpirt, njëlloj sikur shikon një dritëz dielli të dalë mes reve të pashpirta.

-Ç’farë po bën,Trifon?!-i tha xhaxha, babës, kur e pa duke thurur litarin, të shpërfytyruar mes zhukave.

-Nuk më shikon, -i përgjigjet baba, -po thurë litarin e vdekjes sime. Nëse ju do vazhdoni të më komplotoni nga prapa shpine, unë do të var veten. Po,po, do të var veten, e kam vendosur. Kam dhënë fjalën, s’dua të turpërohem. Gjena nuk do martohet kurrë me policin. Ata duhet të ikin sa më parë. Të kthejnë majat e këmbëve nga kanë thembrat, e të nisen! S’kanë pse rrinë më aty, prapa gardhit të shtëpisë sime!

Ndërsa, unë, vazhdoja të rendja sa tek baba, tek i dashuri, i cili më lutej e përgjërohej të shkoja më të, më lutej e lutej. Isha në dilemë të madhe. Në dilemën e vazhdimësisë së jetës sime, të dashurisë sime, ose të ndërprerjes së saj. Dhe kjo për mua, ishte  një vetëvrasje, një  vdekje për së gjalli.

-Baba s’do e bëj atë që thotë, -vazhdonte të më mbushte mëndjen djali që doja,-s’e le xhaxha Bani, do ia ndryshjnë mendimin, ai e njerëzit e tjerë të shtëpisë…,por ti hajde, hajde, hape portën dhe dil! Por unë e doja shumë babën, isha vajza e madhe e tij, ndër pesë vajzat. Më kishte rritur si pika duke vuajtur aq shumë, si mund të largohesha, ashtu, vjedhurazi? Po sikur të vdiste baba im, e shkaktarja të isha unë, të ishte dashuria ime…?!  S’mund ta bëja dot, atë veprim. Ah, litar,litar, i mallkuar! Ai litar, ma hëngri shpirtin dhe u theva.

-Hajde Gjena!- më lutej polici im, e bashkë me të më luteshin gjithë zërat e padukshëm të pemëve, luleve, zërat e njerëzve të tij, më lutej e ardhmja ime e flladi i atij mëngjezi plot me fjongo drite, që s’mi rregulluan kurrë flokët e nusërisë të lumturohesha si shoqet e mia, e të mos isha një hardhi e mjerë. Si e mpirë rendja sa tek baba që debatonte fort me të vëllan me merakun se ndodhte e keqja, tek gardhi me ferra me sytë plot me lotë, deri sa më në fund vendosa të mos ikja me ata, që kishin kaq kohë, që po më luteshin, e po më prisnin. S’munda ta kapërceja, atë gardh injorance me ferra të pashpirta, që më ndoqën gjithë jetën nga pas, duke më shpuar e gjakosur trupin e shpirtin.

-Më qafë paç veten,-më tha djali që doja, e me sytë e ulur përtokë, i pashpresë, e i ofenduar, u largua me gjithë njerëzit e vet për të mos u parë më kurrë.

-Të nesërmen me dy kuaj që erdhën me natë, u ngarkua paja ime dhe më çuan, atje, ku kishte vendosur baba, -tha,- duke u mbushur me vështirësi me frymë, se vuante dhe nga azma, e sytë i ndriçonin nga lotët me një shënjë zëmërimi e revolte brënda tyre. Më martoi me një njeri të vonuar mëndërisht, që ishte duke kryer shërbimin ushtarak, dhe, që, e kishin vënë të ruante kafshët e imta të repartit.

-Im atë që më kishte dhënë jetën, atë ditë të zezë për mua, me qëndrimin e mbajtur, vrau dashurinë, vrau jetën time, e cila për aq sa qëndrova atje, ishte një ferr i vërtetë. Por, për atë se si rodhën ngjarjet atje, e se si u njoha më vonë me babën tënd, do të tregoj më pas,-tha, dhe heshti me dorën e vendosur në faqe e me një shqetësim të dukshëm në gjithë fytyrën e sytë e lodhur.

Ndërsa dëgjoja s’doja ta besoja, që gjyshi im aq i dashur, i cili ishte nga njerëzit më të emancipuar e më të mënçurit e fshatit, që fliste aq bukur e vishej me kostum të bardhë, kollare e kapele republike, në atë kohë kur njerëzit e tjerë të fshatit visheshim me shallvare, me pantallona shajaku të qepura qellota, të kishte mbajtur një qëndrim të tillë?! Shikoja brënda vetes, se si ndryshonte duke u gjymtuar mendimi për gjyshin. Ai më kishte dashur kaq shumë, se isha djali i parë i vajzës së tij të madhe, e ishte i përgjëruar për një djalë, e ndonse kishte birësuar dajë Todin, herë pas here, i qe lutur tim ati, të më merte, e të më rriste si birin e vet, por, im atë  s’kishte pranuar.

Tashmë, pas atyre që më tha nëna, gjyshi zvogëlohej e zvogëlohej tek unë dhe më ngjante me një fëmijë të vockël, e unë herë e doja e herë e urreja, kurse nëna ime e deshi gjithë jetën, pa nxjerë kurrë ndonjë fjalë të keqe për të, si më parë dhe tani që po më tregonte këtë ndodhi pikëlluese të saj. Por dhe kur vdiq, pasi më rrëfeu këtë sekret,  iku me emrin e tij në gojë duke e dashur aq shumë.

-Gjithmonë kohërat do lindin nëna të mira, se nënat janë të mira në të gjitha kohërat, por, si ato nëna që lindën kohërave të shkuara, si nënat tona, do jenë gjithmon’ e më të pakta.

Mes trishtimit që më pushtoj, e putha nënën, pastaj e shtrëngova pas vetes, e ia ledhatova një copë herë flokët e thinjura, e të bukura, fytyrën e ballin plot me rrudha, si për t’i dhënë të kuptonte, që, ai realitet i hidhur si ëndërr e keqe, tashmë i përkiste një të shkuare të largët, e ajo, shtëpinë e kishte plot me djem,vajza,nipër,mbesa e stërnipër. Atë ditë s’e mendova kurrë, që nëna do më ikte shumë shpejt, vetëm pak javë, pas këtij rrëfimi, megjithse ishte e qetë dhe e kthjellët në ç’ka thoshte e bënte, me një kujtesë për ta pasur zili, e lëvizte nëpër shtëpi si një gjethez kujtese e dashurie.

E di, ajo si  rreze drite e bukur, do më ndjek nga pas duke më ngrohur trupin e shpirtin. E lotët e mi janë e do jenë shirat e pashterur, që do vadisin barin e dashurisë së saj, sa herë ta kujtoj atë, e vuajtjen e një jete tashmë të tretur. Do jemë dhimbja e dashuria e saj e palodhur në jetë të jetëve, duke e dashur, shkruar e shfletuar jetën  e saj, si faqet e librit tim më të shtrenjtë, në rrugën për ta shndërruar në një faltore të shenjtë. Se nënat gjithmonë dinë t’i ngrenë bukur faltoret brënda nesh.

 

 

 

Cmimi III - Alma Feruni

 

Tregimi  :  ORËT E KREMLINIT

 

 

alma feruni

Autore: Alma Feruni ( Çmimi III) 

 

 

Orët  e Kremlinit bien dhe  më lënë pa mend?

Kujtesës harruar

Ky shpirt përmend…

 

Kishte lindur në qytetin e buzëqeshjes diellore. Çdo ditë ishte më e bukur se tjetra.

Duket se dielli kishte mësuar bukur të lozte vallen jetë. Çdo ditë, një shkëndijë e re rrëzëllitëse qiellore sikur të tërhiqte në misterin e përjetësisë. Rrezet e zjarrta sapo agonte, lëshoheshin shigjetë ngado. Duket sikur mbanin përbrenda të pa shpërthyera gjithë dashuritë njerëzore. Tek tuk si për të flladitur shpirtin, nga qielli rigonte një ves shi, si për të ujitur burimet e ndjenjës që kishte kapluar vet shpirtin.

Ky shi i porsa rënë, i përngjasonte vesës së parë, në agun e mëngjesit.

Eh ndjenjë e paqtë.

Dhe Toka e etur për dashurinë njerëzore nuk ngopej kurrë. Aromë erëmirë nga ugaret jetë, ndër afsh marramendës sa dukej se të shponin flegrat e hundës dhe nuk mundeshe ti rezistoje vet çastit. Magjinë më të madhe e sillte ky bari porsakositur, sa donim të shtriheshim aty mos të ngriheshim kurrë më… eh aromat erëmira që silleshin vërdallë si fluturat krahëshkruar. Një ndjenjë magji. Kishte buisur befas ky shi si një përshëndetje lamtumirë.

Kishin filluar vet çastet e jetëve njerëzore si ky bari i porsakositur, kur gjelbëruar e kur të lëna n`harresë. S`kuptohej më asgjë. Çuditë, mister i kishin lënë vend njëra tjetrës si në një maratonë gjigante jete ku përcillej pishtari stafetë nga brezi në brez. Eh çastet ngatërroheshin. Shtyheshin, kreshpëruar, ndërthureshin kaq keq papritur e në fund dorëzoheshin të pafuqishme.

Kjo jetë sillte nostalgji mall. Eh fatet njerëzore shkatërruar pa asnjë shpresë.

Kufijtë e kohës të pa shkelura . Sinorët nektarë të pa prekur kurrë. Virgjëruar çast.

E paprekshme nën dritë ylberore, ndjerë ndër deje fërgëllimën e gjetheve dëshiruar  dhe i lije ashtu të përpëliteshin pa asnjë shpresë. Përkuleshin lodhshëm këto çaste të hirta. Njerëzia sillej si nën jerm marrëzi. Ndoshta mospërfillës, moskokçarës ose ndoshta të pa zot në këtë ajër mbytës që dukej se gllabëronte gjithçka…dhe ta mendosh se vet perëndia e kish bekuar atë vend, mbarë njerëzimin. Por kohët ah kohët kishin ngecur të pakënaqur, ankues e ngatërrestar. Për çdo gjë një epitet, mëdyshje dhe ankthet e përjetshme, pushtuar gjithësinë. Ndali një çast. ……kujtesës.

I kujtoheshin gjëmimet e mbytura të orëve të Kremlinit. Po pse gjithmon kujtimet e shpinin atje? Trazuar kujtimet.

I kujtoheshin tortuaret e qytetit të tij që ishin mbjellë me agrume, portokalle dhe limonë, me rast të vizitës së Hurshovit në Vlorë.

Qyteti ishte zgjuar me statuja të bardha që e kishin zbukuruar kaq shumë.

Ndihej një ajër parfumi aromë mirë përreth. . .agrumet shpërndanin magjinë jetë.

Tani të zëvendësuara me palmat hijerënda si një kurorë e gjelbëruar dhe prapë sa  i mungonte aroma e mëndafshtë magjepsëse e mbrëmjeve të magjishme kur dielli klithte për herë të fundit dhe kridhej në det fundosej sikur të mos lindte më kurrë. Askush nuk do ta besonte por në ato çaste i mbahej fryma. I vetmi çast që frymonte kur deti gëlltiste diellin në perëndim. Dhe i dukej dhe thoshte me vete që zoti këtë magji ja kishte falur qytetit të tij të mrekullueshëm. Egoist në ndjenjë?

Po kush kishte gërmuar kaq shumë në skutat më të fshehta të shpirtit njerëzor e kishte zbuluar të gjithë çastet ndër netët pasion? Kush kishte mundur të zbulonte gjithë trillet tekë që natyra kishte dhuruar?

Kishte zbuluar atë pjesëz jete që veç përfytytrimit mund të valvitej ndjenjë. Kjo jetë prezente. Ah hije hije e dikurshme si një makth i pashmangshëm. I ishte hakërruar apo ashtu i ishte dukur atij?

Çfarë kishte ndodhur? Kishte ngecur koha?

Ai shkrimtari i letrave më i madhi i të gjitha kohëve, kishte zmbrapsur hordhi të shumta kohësh që i ishin ngatërruar nëpër këmbë, si një pengesë për të vazhduar përpara.

Njerëz mediokër që e kishin sulmuar aq shumë gjatë gjithë jetës. Kishte nga ata që nuk kishin lexuar asnjë nga veprat e etij dhe jo më ta analizonte e nën vizonte me kujdes,  e kishin sulmuar më shumë. Dhe turma pas e kishin mbështetur.

Tani “ai“ i vetëm përballë hijes. Historia e tij po shfaqej filmash, skenarësh të thurur me kaq kujdes. Publiku i zhytur n`kolltuk të rëndë gati për shijimin çast.

Dhe “ai “aty prezent. Po përjetonte çaste që veç ai mund tu gjente udhën. Dhe personazhet a nuk kishin të gjithë jetët e tyre të pa trazuar nga asnjë? Thjesht ai sundimtari, padroni i tyre.

Po kur e shkroi kur, skenarin e jetës së tij?

Ja një natë kur i zbuloi kraharorin Hënës flokëverdhë. Në Rusinë e largët kur ishte student.

Ajo e dashuruar me të. Dhe ai kishte kaq frikë ta prekte atë bukuri rrëzëllitëse që rrezatonte dhe zbukuronte gjithë çastet e mbarsura ndër deje.

Tani po e shihnin të tërë. Më së fundi po shfaqej filmi me sekuenca nga jeta e tij. Qetësi.

S`pipëtinte njeri. Veç bulkthi kushedi harruar vazhdonte i qetë avazin e tij.

Eh ëndërr tunduese. Bardhësia e gjoksit të saj, përpara syve lakmimtarë të pushtetit mashkullor, si kuaj hamshorë të gatshëm të gjezdisnin lëndinash bleruar. Do vinin do ta mundonin vegimin e saj, do ti thonë“ që të la poet i çmendur, të la dhe iku u largua pa kthyer…

…Dhe kjo sallë në errësirë të plotë. Ajo e gjithpushtetshme.  Shkrimtari filloj të mos ndihej mirë. Zjarrmi kraharori, sfilitur çast. I dukej se ua kishte dorëzuar vet i pafuqishëm, këtë bukuri hyjnore.

I ishte lutur regjisorit, operatorit  më pas të ndalohej shfaqja e filmit.

Por hija kishte skërmitur dhëmbët. S`pranonte kompromis.

Ai djersitur, sy zgurdulluar, s`po mundej më. U kishte dhuruar pjesë nga shpirti i tij në të gjitha veprat e tij të botuara brenda dhe jashtë vendit. Tani ndihej çuditërisht sfilitur. Donte të klithte po zëri ishte grimcuar, tretur honesh ku regëtinte zemra e stërlodhur nga jeta. Sa çmime të marra, sa trofe, do ti jepte të gjitha do ti falte në shkëmbim të mosshfaqjes aty të çasteve nga jeta e tij.

Ishte ndryshe kur i shkruante. Ato rreshta të gërmëzuara  thjesht përpiheshin me ëndje dhe dëshirë nën ethet kureshtje,  shfletoheshin faqet e tjera kureshtarë se si do ishe vazhdimi, ndoshta dikush ishte ndjerë dëshiruar, ndoshta dikush e kishte prekur lakmuar atë Hënëzë leshverdhë kraharor zbuluar  nën epsh dalldi,  e kishte shijuar çastin mes fletëve të librit. Po aq deri aty duhej. Thjesht imagjinatë.  Por shfaqja e filmit ishte torturuese për të, rraskapitëse.

Nuk po mundej më…djersë të ftohta nëpër të gjithë trupin. Po endej nën një vel kllapi. S`arrinte të bënte lidhjen me kohën.

Hija djallëzore kishte qeshur përçudnueshëm dhe ishte larguar larg sa larg si në një rrugë të papërshkruar kurrë, misteret e saj veç ajo i dinte.

Ai shtrëngonte grushtat i pafuqishëm. Nuk mundej, nuk mundej më. I kishin vjedhur shpirtin, ja kishin grabitur, dhe tani fati po lozte me të. Ndihej i pafuqishëm. Kjo jetë po lozte me të një lojë të padrejtë.

Por më munduese kjo hije..herë afrohej here largohej munduese, sikur e tallte dhe e përqeshte duke e bërë të vuante kaq shumë.

Dhe hija kjo hija… Duket se i lajmëronte të gjithë epshndjellëse, gji gufuar. Prisni, sa ka filluar nata, prisni mos ikni tani fillon akti.

Heshtje në sallë…atak. Të gjithë të shtangur. Publik i çuditshëm. A thua se si kishin jetuar kurrë jetët e tyre?… Tani të mbërthyer aty në atë skenë gjigante. Pothuajse të shpërfytyruar, fundosur në ato dreq poltronash dalldi.

Të gjithë në pritje të kënaqësisë çast. Ky fat i pabesë… mos ndoshta kishte vendosur ta zhburrëronte para kaq syve që dukej se përpinin minutat, sekondat vet frymën njerëzore. Kjo ndjenjë e zhveshur.

Ky ankth po e mundonte. Po pse duhej vall?

Ishte shembur jeta brenda tij. ..Ju kujtuan shkrimet e para, më qartë disa gërmëzime, ide ndërthurrje situatash nga më të ndryshmet, botimet e librave, emocionet që kishte provuar ndoshta mbajtur për vete, të pa shprehura kurrë. Çmimet e ndryshme të marra. Një lluks a shkëlqim i rremë?

I dukej se tani asgjë nuk kishte vlerë. Çdo gjë thërrmuar në bregun jetë.

Por ai nuk do ta lejonte, sigurisht që nuk do mundej të lejonte që dallgët fat të shpërbënin kalanë e ndërtuar me kaq kujdes.

Vetsakrifikim? Do donte të flijohej brenda çastit që po e mbyste, gllabëronte.

Të gjithë do shtangeshin. Dhe lajmi do merrte dhenë.

Ndoshta s`kish mundur të duronte trysnin jetë? Sfidat përballë?

Hija zgërdhihej aty.

I dukej se po fundosej. Kur ja aty me shfaqjes u shfaq ajo hyjnorja Hënë. Perdet e rënda pas saj. Të gjithë po dëgjonin. Kishte mbledhur të gjithë librat, dorëshkrimet e shkrimtarit të famshëm dhe po ja dhuronte biblotekës së qytetit. Po ndihej qetë. I kishte ardhur si një vegim i bukur, në kohën që po ndihej dorëzuar.

Vegim? Vet jeta e tij ardhur aty përballë në çastin që po mbytej.

S`po kuptonte më në çastin që do donte të zhdukej përfundimisht nga jeta,  ju afrua pranë.

 

 

 

 

 

 

Tregimi : SOT NUK DUA LOTË

 

 

Myrteza Mara

Autor: Myrteza Mara

 

 

Si çdo martesë dhe ajo e tyre ka historinë dhe të veçantat e saj. Ai ishte djalë fjalëpak dhe me sedër. I pëlqente, ashtu i heshtur, të ishte ndër të parët, por pa u dukur.

Edhe sot që ka kaluar të gjashtëdhjetat është po Ai: Flokëdendur, me dy gisht ballë, hapin e gjatë e të shpejtë dhe vështrimin si të skifterit. Të jep përshtypjen sikur nuk shikon e dëgjon ç’bëhet përreth, por në të vërtet është i vëmendshëm. Në fakt më tepër diskuton me veten se të tjerët. “Eh, ç’kohë të vështira!”

Ishte student i mirë, pjesmarrës aktiv dhe në rrethin letrar, ku spikaste pasioni për të shkruar shkurt dhe saktë, gjë që i hapi më vonë rrrugën e karierës drejt gazetarisë. Jo pak vajza prisnin propozime nga Ai, por zemra kishte kohë që lëngëzohej vetëm për njërën. Ishin rritur bashkë dhe as u kishte shkuar ndonjëherë  ndër mend se në këtë botë bëhen dhe dashuriçka. Nuk provoi zjarr syri tjetër. As puthje adoleshence. As trokitje zemre, veç Asaj. Dhe u martuan…

Trokitën në dyert e moshës së tretë.

Ai: ashtu si më parë, me po atë ballë, po ato rrudha të thella. Fjalëpak, me kujtesë të admirueshme, gazetar dhe shkrimtar.

Ajo: Si vera e vjetër. Sa më shumë kalojnë vitet aq më e mirë bëhet. Sigurisht mosha  e bën të sajën. Veç fati nuk pyeti as për atë hudhrën që e ëma nuk ia ndante kurrë nga çanta. “Të keqen mamaja, ruhuni nga syri i keq! Kështu si duheni ju…”

I kam miq. I shoh të dalin përherë bashkë dhe vetëm në këmbë. “Na bën mirë, kemi nevojë të lëvizim. Sidomos ajri i detit na shlodh,”-thoshte shpesh Ai, por e vërteta ishte edhe ndryshe. Nuk kishte makinë. Djali i vogël me rrogë nënpunësi. I madhi kishte emigruar në Amerikë dhe kishte krijuar familje. I kujtonte herë pas here me ndonjë gjë të vogël. “Jemi mirë, të keqen mami. Nuk kemi nevojë për asgjë. Çmimet janë ulur dhe na del e tepëron. Kujdesuni për vete!”

Një sëmundje tinzare, si kobër në pritje, ishte strehuar diku, prapa kokës duke trokitur lehtë dhe rrallë, por trokiste. “Epo, dhimbje koke, të zakonshme!” Lindën dhe dy djem. Lumturi familjare. Krenari burri.

 

Ka kohë që vuajnë, të dy. Shumë. “Minën me sahat” e ka Ajo në trup, por i rrezikuari ndihet Ai. Vuan deri në dhimbje të pashoqe. Ajo, idhulli i jetës, mikja e halleve dhe gëzimeve, e vetmja, vuan dhe Ai nuk është në gjendje të shkëpus pjesë nga trupi për ta ndihmuar. Pjesë! Tërë trupin, zemrën, gjakun, ajrin, dritën e syve dhe të shpirtit veç Ajo të mos vuaj. Nga vuajtjet e saj ndjen dhimbje të madhe njerëzore, dhimbje dashurie, respekti, miku, shoku, vëllai…

Por dhe ajo vuan, jo më shumë nga sëmundja, së cilës i është dorëzuar pa kushte, megjithë të pamundurat e pakursyera të familjes, por vuan nga vuajtjet e Tij. Ai nuk ofshan nëpër shtëpi kur pastron, gatuan, lanë e hekuros. Jo. I bënë me dëshirë që të kënaqet Ajo. “Ndoshta  bëhet mirë dhe dalim sërish anës së detit.”

E njihnin mirë detin. Deti i kishte rritur. Njihnin edhe pulëbardhat. Edhe selvitë e manastirit. Edhe ullinjtë e vreshtat. Edhe kishën e vjetër. Edhe rrugët e rrugicat e gurta, ku kishin gjakosur kaq herë këmbët. Edhe shkollën e fëmijërisë ku kishin buluar sythet e asaj dëshire për të menduar për njeri-tjetrin. Edhe…

Ai ecën si hije nëpër shtëpi. “Zgjuhet Ajo!” Ka blerë papuçe që nuk bëjnë zhurmë dhe mundohet që çdo gjë të jetë në vendin e vetë e të bëhet siç i bënte Ajo. Por Ajo nuk flè. Bën sikur flè që t’i bëj qejfin Atij. “Mina kobër” bën punën e saj. Kur  Ajo hap sytë Ai i buzëqesh i përlotur dhe i dhimbset si fëmijë. Herë-herë Ajo kapërxen dhimbjen dhe mundohet të çel pak buzëqeshje, ( o Zot, vetëm atë buzëqeshje!) Ai qanë. Po, po, qanë, por Ajo nuk e shikon.

Kisha ditë pa e parë. Ka patur raste që e kemi pirë kafen bashkë, sidomos paradite. Takohem rastësisht dhe gati nuk e njoha. Ishte tjetërsuar. Rrudhat e ballit  i ishin bërë brazda. Fytyra i  dukej imcake. Megjithëse ia dija hallin nuk e mendoja se burri mund të shndrrohet gati në kufomë. Dhimbje!

Nëpër ngutjen e tij e binda të pinim kafe në barin ngjitur. Sa lidhëm shikimet u përlotë.

-Është keq, vëlla, rëndë fare. Nuk dhanë rezultat dhe tre operacionet në Tiranë. Djali i madh erdhi enkas nga Amerika dhe as dollarët nuk bën punë. Jam i dënuar, më kupton? I pushkatuar, ose i varur për zemre në trekëmbëshin e egër të fatit. E dua atë njeri dhe nuk e mëshiroj. Askush s’e merr me mend se Ajo për mua është gjithçka. Në iktë nga kjo botë, ai që do të shikoni nuk do jem unë, por hija ime. Do iki pas saj me shpirt. Fati le të bëj ç’të dojë, por për mua merr fund gjithçka. E dua, më kupton? E dua atë njeri-ëngjëll. Ti nuk e njeh shpirtin e saj, por dhe me penë nuk mund të skalitet një njeri i tillë. Ajo është një mrekulli. Ç’them dhe  unë, ajo  është  mrekullia vetë! Sikur të duhet gjak për të jam gati të thahem deri në lëkurë. Sikur…

Ai fliste, fliste dhe qante. Një pikë lot i ra në filxhan. Pas pikës një bulëz e vogël qeshte, mbuluar me avull. E rrufiti njëherësh kafen.

-E kupton se ç’është Ajo për mua?…

E dëgjoja dhe nuk di sepse fërkova krahët deri lartë. M’u duk sikur më ishte ngjitur pluhur i ftohtë dhimbjeje. Më erdhi keq dhe ndjeva se qeskat e nënsyve m’u rënduan. Mendova time shoqe. Edhe ajo ankohej herë-herë dhe unë mjaftohesha me këshilla dhe i premtoja se të dielën e ardhshme do hanim drekë jashtë, gjë që ndodhte një në pesë premtime. Për herë të parë vura në pikëpyetje dashurinë time. Po të sëmurej ajo kështu do të qaja dhe unë?! U rrënqetha. Jo, jo. Jemi si do Zoti. Jetojmë mirë. (Pse, ata jetojnë keq?!) M’u kujtua nëna ime: “Më mirë në kokë e në gropë, o birë, se sa të vuash!”

-Unë nuk e kuptoj dot jetën  pa të. Ja, u vonova shumë. Dola sa për të marë ilaçet. Ajo nuk thotë gjë, përkundrazi, më nxitë të dalë. Mbete brenda,-më thotë, por unë e di sa vuan. Kafshon peshqirin, megjithëse e kërkoi për djersën që nuk e ka. Më parë edhe ankohej, por këto kohët e fundit nuk ka nevojë të flas. Dhimbjen e saj e ndjej unë. Ajo kalon nëpër atë urë shpirti që kemi ngritur me ëndrrat tona për pesëdhjetë vjet, hyn në qenien time, sa për të më lajmëruar dhe shkon tek vendi. Ah, që s’ka çark e grackë të tillë që ta mbërtheja e le të treste mua, por fati…

U ngrit dhe iku pa më dhënë dorën e pa më parë me sy. Nxitonte. E thërriste dhimbja. Ndenja dhe pak kohë me filxhanët e kafes përpara. Kamarierja simpatike, të cilës i kisha thënë një ditë se për gjoksin e saj gjysmëzbuluar do endja një poezi të bukur, dhe që çdo ditë më thoshte, “e, ç’thotë poezia?”, u habit kur pa kafen time pa prekur.

Isha buzë detit. Kisha vajtur vetë apo më kishte çuar dikush nuk e mbaja mend, por isha pranë valëve të buta e paqësore që lëpinin ëmbël bregun, sikur do të shijonin kënaqësine e fundit, apo sikur e ledhatonin për t’i hequr dhimbjen e plagëve njerëzore. Çifte të rinjsh përqafuar, pleq zhurmues që loznin dominò me shenja, gra të moshuara që mburrnin fëmijtë e tyre, vite pa i parë. Disku i diellit, fundosur në det skuqur si metal i nxehtë, ndoshta nga turpi që po e le këtë botë në duart e natës. Varka, që niseshin për peshkim, ritmonin mbi atë buzëmbrëmje. Më përmendi zilja e celularit. Ishte ime shoqe që më kujtoi mosmbajtjen e premtimit të radhës, për të darkuar me disa miq në një lokal të ri me prodhime deti.

“Mos u mërzit, zemra ime. Sonte nuk do dalim. Kur të vi do shpjegohem. Jam…” Telefoni u mbyll. Kishte të drejtë, sepse i isha betuar si asnjëherë tjetër. Por unë vetëm sonte s’mund të argëtohesha, sepse nuk  kapërxeja dot kufijt e asaj dhimbjeje që përdridhej si kulpër në shpirtin e mikut tim. Shikimin e kisha mbjellë mbi det. Është i kripur deti, si loti. Si lotët e dhimbjeve. Ai dhe kafen e piu me kripën e lotit.  Po unë? Nxitova për në shtëpi.

Pamja ime ia “lagu barotin” e zemërimit sime shoqe.

-Ç’ka ndodhur që je bërë si squfur?!

Kërkova kafe. Në shtëpi nuk kishte ndodhur ta pija kurrë vetëm. Hodhi pak për vete dhe u ul e më dëgjoi pa ndërprerë. Qau. Ashtu qan ajo. Unë shikoja filxhanin se mos i binte ndonjë pikë loti. Jo loti këtë herë e kishte zgjedhur vendin në dëm të mikut tim. Duke fshirë sytë më tha:

-E gjora! Po të sëmuresha unë…

Nuk e lashë të vazhdonte. E përqafova fortë dhe nuk di sa qëndruam ashtu në supin e njeri-tjetrit deri sa fryma na u bë avull.

-Mirë bëmë që nuk dolëm. Hapët janë lokalet dhe nesër, – tha ime shoqe dhe u ngrit të hiqte filxhanët.

 

 

Ai i ngjiti shkallët si ketër. Kohët e fundit ishte bërë gjeth i lehtë. Tërë ditën në këmbë dhe nuk ndjente lodhje. Më parë edhe psherëtinte, duke kujtuar vitet, ndërsa tani as që bëhej fjalë për mundime. Ajo, Ajo të ishte mirë dhe, ( o Zot!) sikur të gjente forcë e t’i dhuronte një buzëqeshje. Kaq. Kaq donte ai njeri dhe vitet pjestoheshin me katër.

Duke ngjitur shkallët vuri rè se balli i kullonte djersë. U habit. Nuk ndiente lodhje. “Pse? Ajo! Mos! Jo!…” U fut në dhomë. Peshqiri kishte rënë për tokë. Sytë e saj të zmadhuar shikonin nga dera. Oh, sa thanë ata sy! Aq sa nuk kishin thënë tërë jetën. Vetëm Ai mund ta përkthente atë shikim. Fliste gjuha e shpirtit:

“Po të le para kohe. Më fal, nuk dua, por nuk mundem. Mos m’u zemëro. Bashkë do kishim jetuar gjatë, por të lutem mos i shpërdoro vitet e mia, merri, jeto dhe për mua. Jeto të hakmerresh ndaj vdekjes që na ndau pa merituar. Kam besim tek Ty. Jeto të bëhesh gjysh se është shumë bukur, si shpirti yt, si shpirtrat tanë. Jeto të më vish e sjellësh lule të freskëta, atje pranë manastirit, tek deti ynë. M’i sill dhe nipat e mbesat dhe u thuaj se gjyshja u ka dashur shumë. Të lutem! M’i ke plotësuar gjithmonë dëshirat, për këtë ndoshta jam ndjerë gruaja më krenare në botë. Plotësoma dhë të fundit: Sot nuk dua lotë! Më vonë eja sa herë të qajmë bashkë. Të qajmë veten, fatin, por sot jo. Mos nxito të shkelësh në shkallët e përjetësisë, se dua të më flasësh gjatë kur të vish. Dua të më vish  plak me thinja, ndërsa unë do jem e rè dhe do të shërbej pa u lodhur, ashtu siç bëre Ti për mua tërë jetën. Në botën tjetër nuk ka sëmundje. As vdekje. Do jemi bashkë përgjithmonë. Të kam dashur!…”

Ajo iku. Iku ashtu, qetë-qetë. Para se të niste shpirtin për në Parajsë hapi sytë dhe u mundua të buzëqeshte. Mund i madh, por ia arriti. Ajo buzëqeshje ka mbetuar në çdo milimetër kutjesë të asaj shtëpie. Tek muret, perdet, mobiljet… Kornizat e shumta janë mbuluar me atë buzëqeshje. Edhe filxhanat e kafesë, edhe… Gjithçka mbanë vulën e buzëqeshjes së fundit.

Dhe Ai ia plotësoi dëshirën. Nuk qau atë ditë.

 

 

 

cmimi III - erjon Muca

 

Tregimi : Lojë siluetash ( Çmimi III) 

 

 

Erjon Muça

Autor : Erjon Muça

 

Gjumi i doli shpejt Orestit. Ndihej i lodhur! Apo jo! As vetë ai nuk dinte se si ndihej. Natën e shkuar e kishin lodhur një seri ëndrash të ngatërruara: sikur qenë shkruar nga Kafka ose Joyce. I hodhi një vështrim të shpejtë orës: pesë. Diçka i pëshpëriti në vesh gruas së vet. E ajo e përgjumur, mes ëndrës dhe zhgjëndrës, ju përgjigj.

– Po pse kaq herët?

– Do shkoj në këmbë.

– Po prit se herët është rri edhe pak dhe ik me makinë.

– Jo jo kam nevojë të eci.

– Aman bëj ç’të duash vetëm mjaft se ma nxorre gjumin. – Ju përgjigj e nervozuar ajo. Oresti e puthi lehtë dhe u ngrit.

Nuk mori rrugën për nga qendra, por me hap të ngadaltë i ra nga Currilat, hipi kodrën e argjiltë dhe doli tek çezma e ferrës, aty ndoqi rrugicat e vjetra që kalojnë nga pas drejtorisë së policisë dhe mori rrugën kryesore vetëm kur doli përballë spitalit. U lodh pak deri aty por ndjeu se diçka u rizgjua brenda tij. Të gjitha ato kujtime që patën humbur nëpër skutat e mendjes, dolën në sipërfaqe: me ngjyra të forta prej jete reale. Rrugën e mbetur e bëri duke ju gëzuar kujtimeve fëmijërore dhe duke numëruar hapat e veta: pallate kanë mbirë ngado por ende rrezistojnë disa pika referimi të atij Durrësit të dikurshëm mbret në kujtime.

Ndali vetëm kur mbërriti tek kangjella dhe priti pak derisa një roje i përgjumur ju afrua kangjellave: ora gjatshtë e njëzetepesë.

– Mirmëngjes!- i tha Oresti rojes.

– Mirëmngjes! ju përgjigj ai nën zë dhe gati i nervozuar. Me vështrim u duk sikur i tha: po ti s’paske flejtë gjithë natën. Kishe frikë se mos nuk i gjejshe këtu? Edhe Oresti ju përgjigj me vështrim: pse ka dalë ndonjë urdhër bashkiak që vendos orar pritje edhe për këtu!

Kangjella e rënde, e zezë, e vjetër u hap dhe Oresti me hap të ngadaltë duke vështruar sokakun e hershëm hyri brenda, pa e përshëndetur rojen. Pas disa hapash ngriti vështrimin dhe u përball me babëzinë idiote të njerëzve.

Varret qenë shtuar… Kishte varre të lartë si grataçela në miniaturë, varre me projekt vilash hollivudiane. U mungonte vetëm një kafaz me kanarinë për ti hequr mërzitjen e përjtshme të ndjerit. Varre që me paturpësi ngjeshnin gati në shtypje një varr të vjetër… Babëzi vdekje:  vdis pa do të të duam… Nuk kishte se ku të kalonte, kangjellat që rrethonin varret ishin ngjitur me njëra tjetrën: për të zënë sa më tepër hapsirë. E njëjta situatë si tek të gjallët ashtu edhe mes….

Sa tokë i duhet njeriut…? Për sa beton e mermer ka nevojë njeriu…. Duket se njeriut nuk i mjafton e gjithë bota…

Ju duk si një Odise për të bërë ato pak metra që e ndanin nga varret që kërkonte. Ju desh të sillej si ekuilibrist për të mos shkelur as edhe një varr: gati e pamundur.

Më në fund ja arriti qëllimit!

Në fillim shkoi tek varret e gjyshërve atëror megjithëse për tjetër varr ndodhej aty: rit i pakthyeshëm. Varri ishte i pastër: nuk ishin dy, tashmë gjyshi dhe gjyshja qenë bashkuar sërish. Ledhatoi pak të dyja fotografitë, la nga një cigare dhe u largua: rit që nuk ia dinte kuptimin.

Me levizje qarkore ju afrua varrit tjetër: stërvitje ushtarake mes fotografishë.

U ndal përballë varrit dhe nisi të vështronte foton. Ato dy sy të lodhur, të menduar, të vetmur, i qenë shfaqur në njërën nga sekuencat e ëndrave të natës së shkuar: metafizikë, psikologji apo riprodhime mendimesh shkatarraqe…. Ata sy sikur e kishin kërkuar dhe tani nuk i ndaheshin megjithëse ngrirë në lodhjen e çastit, projektuar në përjetësi… Vështrim i shgënjyer: zonja e zotërij bëni lojën tuaj, hidhni zarët, shesh besh, ep jek; ça t’ju bi me të parën, s’ka ti hedh edhe një herë se nuk e kisha mendjen…

Ju kujtua një frazë, ndoshta e tij, ndoshta jo, të lexuar në jetëshkrimin që e ëma kish nisur për të. Nuk e kish pyetur të ëmën për këtë frazë, megjithëse nuk ishte për tu habitur nëse ai vetë e kish nisur jetëshkrimin e vet, dhe e ëma e Orestit po e vazhdonte aty ku ai e kish lënë.

Atë ditë qe zymtësirë. Po largohesha nga fshati i lindejs për të kryer shërbimin ushtarak. Prindërt nuk jetonin më dhe i vetmi njëri që më përcolli deri në të dalë të fshatit ishte vajza e vetme e xhaxhait tim: i vetmi kushëri, lidhje fisnore me fshatin. U largova dhe në horizont dukej silueta e sajë, që nuk donte të largohej…

Ndoshta vështrimi përballë Orestit po atë siluetë po shikonte….

Një siluetë njerëzore ju afrua Orestit, nuk ju shfaq si lugat, nga hiçi, ai e pa që përsëlargu dhe u mahnit me shkathtësinë e atij njeriu tek kapërcente varret si të ishin pengesa: Instikte të kushtëzuar, të fituara….

– Do që ta pastroj varrin zotëri?

– Jo faleminderit. I pastër është.- Ju përgjigj Oresti, pa neglizhencë në tonin e zërit të vet. Njeriu u largua i mërzitur: do ut des, shkoi huq i gjithë ai mund olimpik…

Oresti ktheu sërish vështrimin nga sytë që nuk i ndaheshin. Ai kish lëvizur pak por sytë dukej sikur qenë drejtuar nga ai: efekt turbullues…

Një siluetë tjetër lëviste mes varreve, e po i drejtohej atij: qetësia nuk blihet as me para e as me jetë…

– Do ti këndoj disa syre për shpirtin e të ndjerit?

– Nëse e ndejn se se duhet pse jo.

– Nuk të kërkoj pazar, jep sa të lindi në zemër.

– Nuk qekan syre për shpitin por për xhepin!

– ça me bo! Njëqindepesëdhjetë mijë lek pension marr unë i shkreti.

– Të falenderoj por i këndoj vetë!

– Pse di ti të këndosh?

– Di si nuk di.

– Ta boftë zoti kabull se zor se gjen çuna që dinë të këndojnë. Selam ualequm!

– Paqia qoftë me ty!- Ju përgjigj Oresti e me vete mendoi për këngën. Ai dinte të këndonte nuk gënjente. Shoqëruar me kitarë kedonte më shumë se njëzet këngë… Këngë! ju kujtua ajo historia e vjetër që gjyshja i kish treguar njëherë. Në natën e kadrit, sipas predikuesve, në xhente shtrohet një darkë dhe në sofër ulen vetëm ata shpritra të cilëve u thirrej emri nga imamët: darkë në restorantin qiellor, pagesa në arkën tokësore; do ut des në funksion të përhershëm… Lavdi Zotit arrijmë ta nxjerrim ndonjë lek…

I erdhi koha të largohej. Ledhatoi me dashuri foton që e shihte e pezmatuar, la edhe aty një cigare dhe nisi të largohej. Pas vetëm dy apo tre hapave ktheu kokën nga varri, sytë akoma vazhdonin ta shikonin: siluetë e gjallë që i largohej vështrimit të tretur… Ai ishte kthyer në një siluetë lëvizëse.  Silueta e palëvizshme e mermit dhe fotgrafisë qëndronte aty duke e vështruar. Do priste aty për vzitën e radhës… Po largohej ngadalë e mijra sy e shihnin në orvatjet rrethore: banorët e vetëm të palëvizshëm të Durrësit, pa stresin e rradhave të pasaportave biometrike, pa menduar për rregulloren e lëvizjes së lirë… Përkujtimore e ndrëtuar nga familja: publicitet me kohë të përhershme…

Doli mendueshëm nga kangjella e zezë: i gjithë mishi tek ty do vijë…

Vendosi të priste autobuzin: mjaft me ecje kujtimet qenë zgjuar.

Pati fat, autobuzi erdhi vetëm pak çaste pasi ai ju afrua stacionit. Ai hipi  e njëkohësish një grumbull bulbash okularë shoqërun çdo hap të tijin teksa ngjiste shkallët e mjetit: siluetë e re mbi një mjet me udhëtarë të vjetër. Mendimet i lëviznin dhe bashkoheshin me copëza bisedash që kalonin nëpër timpanë.

çfarë është vdekja: pjesë e jetës thoshte dikush. Siguri apsolute e vlerës… Po Efigjenia ç’bën? Efigjeni zeza! Ka mbetur si zogu i korbit. Po ajo ka tre çuna. I ka e zeza i ka po çi do, nuk i doli nji i hajrit. Janë të gjithë në Itali dhe e kanë lënë vetëm. Që i hongërt mortja ma mirë! çi do. O evlatë o djepia thatë. Po të vdekurit mallkojnë të hongër mortja…? U ça ere vika ky ( e pëshpëritur) kushedi sa ka që slahet: ju premtoj ujë njëzetekatër orë në ditë…. Biletat! Biletat. Kam abone plaku. Mirë xhaje. Abone për varreza, mund të jetë një gjetje. Po shkon me morë pencionin? ça me bo!

Nga dritaria pa karetlën reklamuese: Siguroni veten dhe jetën e të dashurve tuaj. Me kartën Gold… Siguri! Sa fjalë idiote… O shofer ka dalë mi non se nuk ke baston sipër. Na i bone zorrët sallatë. Po Xhepin e shkretë ça e gjeti kshu mi gru? Ske ça me i bo? Kshu osht ky ven. Vjedh deputeti miljona e s’i thotë kush plaç me gojë. vjedh Rexhep fukarai korrent e i vejn prangat. Errësirë e përhershme: mungesë e operatorëve të oshe… Nga kartela publicitare, gjoksfyera e radhës i ofronte freskinë e një kuqaloshe: sbulim sensacional i arkeologëve të së ardhmes, zbulohet një skelet humanoid që me gishtërijnt skelektrik shtrëngon fort dy qese silikoni mbivedosuar tek kafazi kraharorit; po krimbat e tresin botoksin! Silueta pemësh, dyqanesh, klinkash dentare, në lëvizje. Të jeshë a të mos jeshë: kafka me dhëmb të artë… Seri afishesh zgjedhore: blu, të kuqe rozë, të verdha; ylber tallje. Votni dyzetekatër,tridhjetëetre,njëzetedy,gjashtë,gjashtë,gjashtë: numrat e llotarisë së fatkeqisë së shumicës dhe babëzisë së pakicës… Voto të ardhmen tënde, voto për legalitetin, voto për integritetin, për integrimin: Governare e far creder… Parukeri greate fascion:  mesh për gjyeshen e vdekur se janë shumë në modë, do takohet me gjyshin, ti bëjmë edhe thojtë me gips se kam ca vizatime me gurë zvarfski që janë fantazi fare… thuj ça dush e majti fjalën na e rrit pensionin me dy përqin…..

I zbriti autobuzit tek stacioni pranë muzeumit të dëshmorëve: varrezë vip! Nuk priti autobuzin tjetër, do ngjiste kodrën e stanit. Kishte nevojë të shihte, të dëgjonte sa më pak silueta lëvizëse…

 

 

 

 

 

 

Tregimi :  KRAHU  IM I HUMBUR

 

 

lumo

Autor: Lumo Kolleshi 

 

Ti po shikon me sy të lemerisur krahun tim të humbur, të shpërndarë copa-copa pas atij shpërthimi të tmerrshëm të granatës, që dukej si një send krejt i fjetur? Mos është vetëm krahu im një kujtim i hidhur në këtë botë të egër?  Si? Nuk të tingëllon bukur? Ndoshta: Kjo varet nga mënyra si ne e perceptojmë botën. Po pse pikërisht kërkon t’i zësh sytë me duar? Të duket aq i pavlerë krahu im i humbur? Ah,  po,  po, nuk dëshiroje të thoshe plotësisht këtë gjë? Kërkon të dish si ndodhi dhe në ç’lloj rrethanash? Fare marrëzisht si vet çmenduria që mbuloi vendin tim në atë vit të mallkuar. Ja që mbeti vetëm me atë copë mishi dhe kocka bashkë dhe ndonjë sorrë do të ma dinte për nder. Se edhe kjo racë  u shtua pas atij tmerri që edhe gurët i bëri të kishin makthet e tyre. Shkurt ishte një lloj shorti që nuk e fitoi dot vdekja me mua. A jam i kënaqur me këtë? Sigurisht që jeta është vlera më e madhe dhe më e çmuar për të gjithë njerëzit. Fakti që kam mbetur gjallë, nuk është pak.

Ëh, po, kërkova t’i hiqja nga duart atë granatë të mallkuar një fëmije, që e mbante si një kokërr ftua, por asaj i ishte hequr sigureca dhe ndodhi ajo që shikon sot me këtë pamje të shëmtuar. Ti thua se edhe unë nuk isha më shumë se një fëmijë? Ashtu është e vërteta, se dy vjet nuk janë ndonjë ndryshim i madh në gardhin e fëmijërisë, por mua më dukej vetja më burrë dhe rreziku në atë moshë shihet me përçmim. Fëmija ka mbytur dhe gjarprin, do të shtoje ti. Pak a shumë si puna ime. Nejse, në ato momente nuk ndjeva asgjë, veç një përvëlimi dhe pastaj rashë pa ndjenja. Vetëm kur e pashë  veten të rrethuar nga mjekët në spitalë dhe u përmenda, më vodhi veshi se fëmijës që mbante granatën, nuk i kishte ndodhur asgjë, nuk i ishte prekur as edhe një fije floku.

Se, po të rrëfej atë që ndodhi më mbrapa me fatin tim, do të të vijë ndot si para një kërme të dekompozuar në rrugë. Nuk do të dëgjosh? S’ka aspak rëndësi. Jo, jo, vetëm se unë e kam mësuar fare vonë të vërtetën, pa të më shihje ti e kushdo tjetër. Si? T’u kthye mendja dhe dëshiron që të vazhdoj rrëfimin? Të të them të drejtën, më duket sikur kam një bombë tjetër këtu brenda dhe pret të pëlcasë nga momenti në moment. Ngaqë kam frikë më tepër dhe dua ta nxjerr prej vetvetes. Të vazhdoj? Jo, pandeha se nuk po dëgjoje.

Kisha dalë nga spitali dhe në shtëpi po vinin njerëz të shumtë për vizitë. Këtë që të tregova pak më lart, miqve ua rrëfente babai. Eh, babai! Pse psherëtij? Ai është i sëmurë për vete. Nuk mjaftonte kjo, por i duhej edhe krahu im. Si mjerë atë që e zënë këto halle në varfëri, se të gjithë i përshurrin në tiganin e çorbës. Nuk kam lajthitur aspak. Jam brenda rrjedhës. Duke shfrytëzuar varfërinë dhe hallin bashkë, një ditë prej ditësh, vjen tek ne një që kishte qenë prift dhe e kishin zhveshur për vjedhje të vet kishës. Por im atë i besonte akoma atij dhe e quante shpifje dhe kurdisje atë që i kishte ndodhur priftit. Njëlloj sikur t’i kishte hedhur trutë e gomarit babait tim. As topi nuk e luante nga ky mendim. E, tek po pinin kafenë të shoqëruar me gllënjka rakie pranë oxhakut, që kërciste nga shkëndijat e prushit, ai mjekëroshi, ia mori kokën me duar babait dhe diç filloi t’i pëshpëriste në vesh me një zë gati të vdekur, sikur të ishin futur në fund të pusit. Por unë vetëm kaq dëgjova: „Djali ka nevojë ta kurojmë jashtë dhe atje i vendosin një krah plastik. Me konsullatën merrem unë, se akoma nuk i kam humbur kreditet.Bile ke për të dalë dhe i fituar. Edhe krahun e djalit, por do të të vijë dhe një dorë e mirë me dhrahmi.” Babai thirri në kuzhinë dhe mamaja solli pas pak ca turshi e pak gjizë me qepë të njoma dhe gotat e rakisë u përmbushën deri në fyt. Mamaja hodhi një vështrim me përçmim, vështrim i cili m’u duk se më preku dhe mua, por që nuk munda ta zbërtheja dot në ato momente, se lëndova plagën dhe më mbuluan të ngjethurat. Kjo u bë shkak që të më çonin në dhomën tjetër dhe nuk mora vesh ç’u diskutua më tutje. A më çuan për kurim jashtë ? Më mori ai me vete dhe nuk u besoja as syve, as gjithë fshatit që fliste për zhveshjen e priftit. Fillova t’i jepja të drejtë tim eti në mungesë. Atë ditë ai ishte i veshur me rrobat e priftit dhe i bënin temenara edhe policët matanë. Kur më kishte mbërthyer një dremkë gjumi, e kishim kaluar edhe Janinën, si nëpër ëndërr po dëgjoja priftin që bisedonte me shoferin. Nuk kishte më tmerr për mua. Edhe frymën e mbaja me zor, për të ditur fundin që më priste. Isha më keq se një i humbur në shkretëtirë. I pafuqishëm përballë tyre, po; në dhe të huaj po se po. Qaja së brendshmi dhe në mendjen time dënoja babanë. Vetëm në atë gjumë vdekje mora vesh se do të më çonin në një klinikë për të më shitur organet. Pra,  më kishin kthyer në një copë malli me një krah mangut. Ndaj i premtoi për një dorë të mirë dhrahmish babait. Vetëm kur ata të dy e prenë bisedën dhe mjekra e murrëtyer u mbështet mbi sedile, unë bëra sikur u zgjova dhe pyeta më kot shoferin se ku ndodheshim dhe as që e doja fare përgjigjen e tij. Vetëm e vetëm po përgatisja në mendjen time plane njëri pas tjetrit për të shpëtuar nga ato kthetra, që m’i marçin të keqen  shqiponjës. Një mendje më thoshte të hapja derën e makinës me krahun e saktë dhe të hidhesha në ndonjë greminë, por kisha frikë. Një tjetër mendim, disi i mjegullt,  kishte filluar të përgatiste një skenar të përafërt me filmat aksion. Prapë turbullira bëhej më e dendur si një kupë qielli mes malesh të veshur nga mjegulla. Asnjë nga planet, që thurrja, nuk arrinte të më gëzonte në humbëtirën e atij qyteti tepër të madh. Po, po, ai më dukej qyteti më i madh i botës. Se mos kisha parë tjetër. Të duket se po kaloj degë më degë? Sikur të ishe ti në vendin tim, do të kërkoje të bëheshe mi dhe të gjeje ndonjë të çarë muri, por… Nejse, po e shkurtoj sadopak.

Ishim ulur në një klub, që m’u duk përallor dhe,  për momentin,  i harrova dhimbjet dhe planet bashkë. Dreka erdhi e porositur. Jo, jo, nuk e dëgjova këtë gjë, pasi atje flitej vetëm greqisht, por e mendoj një gjë të tillë, pasi nga tavolina jonë nuk u dha asnjë porosi. Uri kisha , sa edhe gurë të më kishin lëshuar, po të mos i kafshoja, do ta lëpija së paku. Befas më shkrepi një ide, kur pashë se ata të dy ia kishin shtruar për shtatë palë qejfe dhe e rrukullisnin verën në gurmazët e tyre sikur ta kishin ujë. I thashë priftit se kisha nevojë për të shkuar në banjë. U ngrit pa pikë përtese, jo këtë gjë s’kam pse ta fsheh dhe më çoi vet. Aty,  vajta që vajta, i bëra dhe ato punë që njeriu bën atje. Hë, se mos harroj pa ta thënë, banja e kishte derën të futur dhe tavolina ku ishin ulur ata të dy nuk e shikonin. U mendova edhe një copë here dhe, të them të drejtën, gjunjët e mi filluan të më dridheshin sikur të isha krejt i zhveshur në një natë dimri, në mes të acarit. Vendosa të ikja nga sytë këmbët, pa ditur se ku, vetëm e vetëm të shpëroja nga kthetrat e tyre. Kështu bëra. Në një kryqëzim aty afër u shtanga. Më mbërthyen dy duar të fuqishme në krahun e shëndoshë. Ngriva dhe nuk më mbeti pikë gjaku. Në moment më dukej sikur më kishin kapur kthetrat e njeriut që më solli në atë qytet të madh e të panjohur, por, kur ktheva kokën, pashë një polic, i cili më pyeste, kështu më dukej mua, por që nuk dija ç’t’i thosha dhe ç’më kërkonte. Edhe ti po merr frymë thellë si dhe unë? E lëmë këtu, se është histori e gjatë.

 

 

 

 

Tregimi  :  A MUND TË DASHUROHESH PËRSËRI

 

 

eroll veliu

Autor Eroll Veliaj 

 

Qëndruam në qetësi për disa çaste. Së bashku me fjalët, me tingullin e tyre të mërzitshëm edhe dhimbja ime e kokës pushoi. Në kokë, përkundrazi, sikur u prodhua një zgavër, një boshllëk, nga i cili në mënyrë të paperceptueshme dhimbja doli curril jashtë duke u përhumbur kushedi se në cilën zonë të atmosferës. E gjitha, pra, më duket tani e thjeshtë: mendoj për fjalën “kthjelltësi”. E lidh me dy filxhanet bosh të radhitura në tavolinë: s’kishte mbetur më gjurmë kafja dhe xhami rikthen pamjen pak të shtrembër të dorës së djadhtë të Lules. Thash;

“ Ke duar të bukura”.

Lulja s’kuqet ngadalë, thotë:

“ Edhe pak të djersitura”.

Para se të shtrihesha në krevat, u pashë në pasqyrë dhe pashë: një burrë 53 vjeç, as i gjatë as i shkurtër, flokët pak të thinjur në tëmtha, që buzëqeshte.

E pyeta:” A mund të dashurohesh përsëri?”

Ajo nuk m’u përgjigj në çastë dhe qëndroi aty duke më fiksuar me një shprehje disi të kënaqur kur po shkoja të flija, ajo për të më mbajtur edhe pak tha:

“Besoj se po, por në tjetër mënyrë”.

Mendoj se po ta kisha pyetur:

“Tjetër, në çfarë?”, ajo nuk do të kishte ditur ta sqaronte.

Do të thoshte:” Ndryshe dhe mos e zgjate më”.

Ngrita lart batanien butësisht, për të bërë të mundur që të hynte vetëm pak dritë, dhe thashë:

“Mirëmëngjes”. Lulja u ul në mes të krevatit dhe mëngjesuam në gjysmëerrësirë.

 

 

 

 

 

Tregimi : MILLOSH KOPILIQI

 

 

Agim Desku

Autor: Agim Desku

 

Më thoshte një miku im poet në takimet poetike ”Flaka e Janarit” në Deçan, se si një studiuese franceze i kishte thënë: ju shqiptarët po varrosni arin. U habita për një çast duke ia kthyer asaj:  ç’ farë ari ju lutem? Ah, ofshani studjuesja franceze dhe pëshpëriti me zë të lartë duke aluduar për Krijimtarinë Popullore, që bota mahnitet me të, andaj ju sikur e harroni që pleqtë ikin me tërë potencialin krijues, që e kanë bartur dhe rujtur brez pas brezi. Vërtetë ishte mahnitëse dhe shumë e qëlluar kjo që thuhet për ne. Duke kujtuar këtë studiuese vendosa të shkruaj  edhe unë në letër, një madhështi, të rrëfyer nga im atë për legjenden e luftëtarit Millosh Kopiliqit, rrëfim që unë e rujata deri tani.

Sipas babait, thuhet se Milloshin e kishin gjetë ca barinj duke kullotur bagëtitë në fshatin Kopiliq, mbi një pelë të mbuluar, por duke qarë, nga që ishte shumë i vogël. Barinjtë e morën, e ushqyen  dhe një ditë ai u rrit dhe krijoj të ardhmën e tij jetësore. Ai jetonte në një Sukë, që vetë natyra ia kishte dhuruar, lartë kishte Kalanë, ndërsa pusin ku merrte ujë e kishte në rrafsh. Suka larg  nga shtëpia ime ështe vetëm 5 minuta larg vijë ajërore.

Një mbrëmje duke shëtitur Milloshi pranë Sukës së tij lëshon një zë paksa kumbues duke thënë:

“Ku je oj sevda, moj sevda”

Nga krahu tjetër mbi një kodrine dëgjohet zëri i zanave: “ nesër mbrëma në Fushë të mejdanit” .

Të nesërmën Millosh Kopiliqi gjendet po në  Fushën e Kosovës, ku Sulltan Murati kishte ngritur  çadrat e ushtrisë dhe  kërkon të takohet me këtë trim. Milloshi ishte  veshur krejt me rroba hekuri dhe kalin po ashtu dhe në momentin kur takohet me sulltan Muratin, Milloshi, pa një pa dy,  nxjerr shpatën dhe ja hjek kokën. Duke shpërthye rrethin e rojeve, askush nuk mund ta zërë, vetëm një plakë ju thotë ushtarëve:  hidhni shpatat në tokë dhe ai do prehet në nyje të këmbëve.  Kështu vepruan  ata, kali u pre në shpata dhe e zunë Milloshin, të cilit ia prenë  kokën. Koka e tij  fluturonte qiellit, e plaka si e pa foli: “ ja një njeri pa kokë”. Shpirti i Milloshit foli dhe tha:  “ Unë pa kokë dhe ti pa sy”  e në atë vend plaka humbi sytë dhe u verbua. Edhe sot ruhet ky  vend,  ” Guri i plakës”, për të rrëfyer tash e mot  trimërinë dhe bëmat Millosh Kolpliqit.

Ky tregim është sa mitik, po kaq dhe legjendë dhe ka të bëjë me një të vërtetë të madhe, ngaqë  Suka është aty, pusi po ashtu, fshati Kopiliq shtrihet kodrinës dhe mbart në gji gjurmët e epopesë së trimit,  epope e cila edhe pse u përpoq të tjetërsohej nga sllavët vazhdon të tregojë të shkuarën  dhe të nesërmen tonë të pamohushme historike.

 

 

 

 

Tregimi :  Lira pasiononte, një Julietë e vitit 1964

(Homazh për dashurinë e L. Rr. dhe K. Sh,  1964)

 

 

Autor : Jetëri Leka

 

Zemrën tënde bëri

hoje mjalti

bleta e dashurisë.

Zemrën tënde

thumboi

Bleta e dashurisë.

U ënjt,

plasi zemra.

 

Cilido që shikonte Lirën e dëshironte. Të dëshirojë mashkulli një bukuri femërore nuk është mëkat. Kjo është aq e vërtetë sa do ta gjeni të shkruar në bibël, në kuran, në mësimet e Konfucit, në rreshtat e librave të Saadiut, të Niçes dhe në gërmat e fletores së shpirtit tuaj. Për të penguar një grimë këtë dëshirë, që të mos bëhet lakmitare, që të mos shndërrohet në dashuri pasionante, njeriu e porosit njeriun, për shembull, si në këngë: “dashuria është e ëmbël, po do na hidhërojë”. Por këshillat çmohen si të urta dhe braktisen në kthesën e parë. Fajtore janë syri dhe zemra. Edhe pasi i kanë dëgjuar qindra herë këshillat e vyera, edhe pasi i kanë përsëritur brenda vetes mijëra herë, përsëri syri dhe zemra harrojnë, sepse hidhërimi është e ardhme, nuk ka adresë dhe as i duken këmbët.

Veçse nuk u nis ky rrëfim për të qesëndisur sytë apo zemrat.

Pra, cilido që shikonte Lirën e dëshironte. E pashë kur ishte katërmbëdhjetë vjeçe dhe e mbolla në shpirt. Gjithçka të perceptueshme; kurmin, dritën e syve, hapje-mbylljen e buzëve, dhëmbët si zeje të bardhë, plastikën e fytyrës, muzikalitetin e tingullit, fëshfërimën e lëvizjes i stampova në një vatër të ndezur të trurit. Nuk u fik kurrë ajo vatër, ndonëse Lira ka dyzet vjet e mbuluar nën dheun mishtretës.

Që e dëshirova nuk do të thotë se guxova. Kurrë nuk e tejkalova dhe as e banalizova lakminë e syrit. E pashë një vit, dy vjet, e rrita në tru dhe, siç ndodh rëndomë, mora rrugën time të jetës. Isha i bindur se e fundit gjurmë që do të më kompletonte zbrazjen tërësore të kujtesës, patjetër, do të ishte portreti i Lirës. Sot e rikonfirmoj atë bindje.

 

Bedriu guxoi. Ai ishte valltar, pastaj valltar i parë, më vonë koreograf. Lirës i pëlqente dhe i përshtatej vallja. U bë valltare mbi valltaret. Nuk kishte kufi të sipërm talenti i saj. Lira ishte e mbushur me pasion në çdo nerv dhe në çdo rruazë gjaku.

Atje, në fijet e holla të nervave, në dhomat e rruazave të gjakut, strehohet pasioni i njeriut. Ajo ishte e mbrujtur me pasion shpërthyes, të papërmbajtshëm, të pashuar.

Bedriu, sa e pa Lirën në valle, e kapi për dore. Pastaj e kapi për beli. Një herë tjetër e pa drejt e në sy, e pa nga afër, aq afër sa sytë e saj e dogjën, e përvëluan, i trazuan flakët e shpirtit. Ai i ndjeu frymën. Fryma e saj ishte fllad aromash. Për së fundi atij i fluturoi mendja. Ashtu, pa mendje, e tërhoqi, e mbështeti mbi kraharorin e vet.

-Je yll.

Ajo heshti. Nuk gjente fjalën. Sytë rrezatuan dritë mëngjesore.

-Po sikur …?

Lira vetëm vështronte sepse kontakti i mishrave i kishte avulluar fjalët.

Bedriu e puthi. Lira e dëshiroi puthjen. E dëshiroi aq shumë sa e përcolli tej e tej kurmit dhe në gjymtyrë deri sa iu bënë lakore duart, të përthyeshëm gjunjët.

Djali bëri kujdes të ruante drejtpeshimin.

Ndërkaq, sapo ra mbi buzët e Lirës, e ndjeu veten më të privilegjuar se bleta.

A mund të gjente bleta një gonxhe të tillë, plot mjaltë e aromë endjesjellëse, sa të përqasej me buzët e kësaj vajze?

Pastaj ai lejoi dorën të pushonte mbi gjirin që gjallonte nën basmën e hollë dhe e ndjeu veten kopshtarin më të privilegjuar të rruzullit.

Cili kopshtar kishte vjelë e ledhatuar fruta të tilla; të plota, të patretshme, drithëruese? Cili kishte kultivuar fruta të tillë që, sa të preken me dorë, rrëzojnë pemën dhe kopshtarin?

Në atë vorbull puthjesh e ledhatimesh ata i premtuan njeri-tjetrit. “Të dua!” “Unë gjithnjë të kam dashur.” “Pse nuk thoshe?” “Kam thënë.” “Kur ke thënë?” “Po të mos kisha thënë, ti nuk do të guxoje.” “Do të guxoja.” “Shet mend. “ …” “Të dua për jetë e vdekje.” “S’ka vdekje, dashuri ka.”

“Unë ashtu të dua, për jetë a vdekje.”

“Mirë. Edhe unë.”

Kështu ata u zhytën në detin e pasionit dashuror.

E dini ç’do të thotë të premtojnë dy njerëz të skllavëruar nga pasionet? Po kur këta janë të rinj të pushtuar nga pasioni i dashurisë? Ndoshta nuk e dini. Si të mos e dini?!

Vetëm në se nuk keni pasur rini.

Kola nuk e dinte akoma. Veçse, sa mësoi për dashurinë e Lirës, ai nisi të jetonte në qiejt e marrëzisë. Atë çast kuptoi se Lira, për të, ishte kuptimi dhe vlera e jetës. I morën dëshirimin më njerëzor që rritej brenda tij, i rrëmbyen thesarin e ëndrrave.

Apo ishte vetë Lira e cila dhuroi gjithçka tek rrëmbyesi i thesarit?!

Kola nuk mund ta shtjellonte, nuk mund ta depërtonte galaktikën e dashurisë. Ama, tërheqjen nuk mund të lejonte. Një britmë e saporritur brenda tij e thërriste për sulm. Ç’portret ka sulmi i urdhëruar nga thirrmat e shpirtit?!

Ai nuk e kërkoi me fjalë, nuk e preku me dorë, por patjetër antenat inteligjente të Lirës e kishin pikasur atë thirrjen e shpirtit të tij për mirëkuptim.

U mbyll porta. Ai nuk shijoi dhe nuk do të shijonte kurrë më mirëkuptimin e saj ndaj ndjenjës djegëse e cila po e shkrumbëzonte edhe pse nuk ia zhbironte kuptimin.

-Në sulm, ulëriu, ndërsa shtrëngoi dhëmbët deri në kërcitje.

“Lira me Bedriun!? Kush është Bedriu?” Pyeti, gjurmoi, gërvishti, gërmoi dhe, më në fund diçka gjeti. Bedriu nuk ishte Otello i zi, nuk kishte asnjë damar gjaku të ngjyrave të përjashtuara, ama, diçka te biografia u gjet. Biografia e Bedriut kishte një njollë, një njollë që dhembte si plagë nën kore. Njeriu ka qenë dhe është racist ndaj çdo ngjyre ndryshe, por, në ato ditë, kur lulëzonte lulja e dashurisë së Lirës me Bedriun dhe u rrit gjembi i xhelozisë në shpirtin e Kolës,

kishte tri raca kryesore; ata me merita të veçanta, ata pa njolla në biografi dhe pala tjetër me njolla në biografi.

Ajo njolla-plagë e Bedriut kishte zënë kore, ishte kalçifikuar, përcillte dhimbje sa për të zgjuar vëmendjen por, kur gjendet dora që heq koren, plaga dhëmb. Dhëmb shumë. I padashuruari mendoi: “Lira duhet të marrë vesh se Bedriu fsheh një njollë, që do të bëhet plagë, do të mahiset dhe do të infektojë tërë jetën e saj”. Zgjati dorën dhe i shkuli koren.

I tha motrës, e cila ndante intimitetet me Lirën: “Tina, unë e dua Lirën.” “Bravo, vëllaçko! Lira është yll.” “E dua, por,…” “Si është puna? Të ndihmoj dot? Fol!” “Nuk e di. Më ndihmon apo jo varet nga ti.” “I ke thënë? “…” S’i ke thënë? Thuaji!” “Është vonë. Është pleksur me Bedriun.” “Me Bedriun?! Këtë ma ka fshehur. Ama, Bedriu është djalë i kompletuar.” “Shih, ç’na the. Mos e do edhe ti?” “Jo, veç po të më jepej rasti s’do mendohesha shumë.” “Budallaqe, ai ka njollë në biografi.” “Njollë në biografi?! Ku e ka? Kush tha?” “E zbulova unë. Është e vërtetë.” “Mirë, e paska njollën. Po pastaj?” “Duhet ta dijë Lira.” “Pse ta dijë?” “ Duhet, duhet… Ti do t’i thuash.” “Oh!” “Ti e ke shoqe, thuaji të vërtetën për ta mbrojtur. Duhet ta dijë.” “Mos është gjë e keqe? E kam vështirë” “Dua unë t’i thuash.” “Uh!” “Për mua…” “Mirë, do t’i them.”

Tina bisedoi me Lirën. Ajo e dëgjoi me gjakftohtësi “zbulimin” dhe e bisedoi me njeriun e zemrës.

-Bedri, ti ke …

-Po. Kushëriri i parë i nënës sime ka qenë nëpunës i mbretërisë.

-Dhe pastaj?!

-Pastaj… Unë nuk di se si vazhdohet pastaj. Prindrit e mi ti i njeh.

-Dua ty. Jam një shpirt me ty.

U deshën më shumë, u përqafuan fort.

Atëherë, Tina u zëmërua, u tërbua që Lira e shiti tek Bedriu. Në fillim ia mbajti të fshehtë. Tani i përcolli Bedriut bisedën midis shoqeve. Ah, u zëmërua shumë dhe harroi që e kishte pasur shoqe të mirë.

Kola, nga ana e tij, harroi që e kishte urryer për vdekje Jagon, çau veten në dy pjesë dhe iu kushtua intrigave, thashethemeve. Intriga dhe thashethemet nuk janë armë të reja, gjithnjë ato kanë nxituar të lindin menjëherë pas dashurisë.

Ju e dini që dashuria është e hershme, është e para. Domethënë se edhe thashethemet, duke qenë vetëm një hap më pas, janë tepër të hershme. Dashuria, kjo ndjenjë gjithëfrymore, lumturon të dashuruarit. Pas saj, pikërisht në çastin e hapjes së gonxhes dashurore, çelin thashethemet që thurin edhe intrigën për t’i dhënë kënaqësi, ndoshta edhe lumturi tjetrit, të përjashtuarit nga dashuria, humbësit.

Betejën e nisën dy vetë; Kola dhe Tina. Veçse, ju e dini që kur malet kanë shumë dëborë të re, nga rënia e një zogu të ngrirë shkaktohet orteku, ju e dini se si nga një pllakë e lehtë guri valëzon e dallgëzon sipërfaqja e kthjellët e ujit. Këto bëni mirë që i dini, ama duhet të mësoni se fara e keqe që mbillet në shpirtin e njeriut është katran e zezë, nxin e shpërbën gjithë njeriun. Këtë farë, të shndërruar në fjalë, e gjen intriga dhe e mbjellin thashethemet.

Pak e pak, me zbulimet mbi ca lidhje gjaku “të patreguara” të Bedriut, mbi disa “qëndrime të huaja”, mbi një marrëdhënie “të fshehtë” dashurie vitet e adoleshencës, u postuan tingujt e farmakosur në adresën e prindërve të Lirës. Shpirti i tyre u helmua. Lira vetë ishte kapur fort në qiellin e dashurisë, nuk kthehej, nuk lëshonte pe. As edhe prindërve, megjithëse i donte shumë.

Prindërit vërtetë i donte, por nuk u kishte premtuar ndonjëherë dashuri deri në vetëmohim, deri në vdekje sepse as prindi nuk dëshiron të dëgjojë të tillë premtim.

E rrethuan babai dhe e ëma. Pa i lënë radhë njëri-tjetrit flisnin. “Ke lidhje me një djalë?” “Po, me Bedriun.” Pse nuk na ke thënë?” “Do t’ju thosha.” “Kur do të na thoshe?” “Disa herë kam dashur t’ju them.” “Përse s’na the?” “Druhesha.” “Ashtu thuaj, druheshe se ai është i deklasuar.” “Jo, ne jemi bashkë në grupin e valleve.” “Më keq akoma. Ai di të fshehë, nuk është i sinqertë.” “Është shumë i sinqertë. E pranoi menjëherë.” “E pranoi apo e tha?” “Ç’të më thoshte, ajo “njollë … ishte një budallallëk. Një kushëri i nënës së tij…” “Ti ke shkarë fare. Si bën të tilla lëshime?” “Ai më do.” “ “Sigurisht që të do sepse…” “Nuk ka sepse. Ai më do dhe unë e dua. Bile e kam dashur përpara se të më thoshte.” “Lëri këto “e dua”, “më do””. Largohu nga ai!” “Jo, e dua dhe i kam premtuar se do ta dua deri në vdekje.” “Budallaqe. Të tundësh këmbën, të vdesësh, por atë të deklasuar nuk do ta duash më.” “S’marrë urdhra për dashurinë time.” “Zhduku, qërohu! E paedukuar! Bukëshkalë!” “Pse, juve ju dua siç ju kam dashur. Në këtë çast ju dua më shumë.” “Lëri këto gënjeshtra! Na shkëmben me dashurinë tënde për një lolo skenash. Zëre se s’të patëm kurrë. Shtrigë.” Lira u alivanos, u përmbys dhe qau.

 

Dy të dëshpëruarit, vëlla e motër, mbillnin e kultivonin gjithandej farën e keqe të thashethemeve. Kur ajri u ngop nga pësh-pëshet për dashurinë e Lirës me një “të deklasuar”, me një “mbartës të shfaqjeve të huaja”, me një “lolo skenash”, Bedriut iu shurdhuan veshët, e kaploi një dhimbje e papërballueshme. Ai ngarkoi gjithë barrën e fajit mbi vete dhe zgjodhi tërheqjen. “Duhet shpëtuar Lira”, tha, ndërsa shkroi:

“Lira, më fal. Jeto jetën tënde!”

Vetëm kaq.

 

Një ditë, një javë, një muaj pa u parë. Lirës iu errë vështrimi. Zemra e shkallmoi me aritminë e përditshme. Ç’u bë Bedriu? Askush nuk përgjigjej. “Do ta gjej” vendosi.

Shkoi në qendrën e punës. “Është me leje”, i thanë. “Ku?” “S’i gjenden këmbët atij.”  “!!!”

Rrebeshi i fjalëve vazhdonte. Vajti përsëri të kërkonte njeriun e dashur. Një grua e preku në sup dhe e pyeti: “Erdhe përsëri? Bedriu u transferua në …” “Si?” “Ik! Ditën e mirë!” Lira vështroi rrotull. Tre djem po e hanin me sy. Askush nuk u afrua. “Kështu qenka dita e mirë?” shfryu shpirtin ajo.

Pa i pyetur prindërit u nis për në qendrën e vogël ku ishte transferuar Bedriu. Zbriti nga autobusi i linjës dhe ecte qorrazi. Pyeti në shkollë. Pyeti në vatrën e kulturës. Pyeti gjithandej. Në pasdite, gjysmë ore para se të nisej autobusi i linjës, i afrohet një djalosh i imët: “Lira!” Ajo u step. “Ti je Lira e bukur?” “Kush jeni?” “Bedriu nuk do të të takojë” “Më mashtron?” “Ai më dërgoi…” lëvizi diçka nga mimika sa

Lira ktheu kokën dhe pa tej, prapa një xhami, se si u struk silueta e dashurisë.

“Pas pak niset autobusi”, e nxiti djaloshi.

U kthye në shtëpi e shkatërruar. Një natë, dy net. I rrotullohej nëpër tru me dallgë marramendëse premtimi. Nxori edhe njëherë zë: “Dua të gjej Bedriun.” “Mortjen gjetsh!” Po,mortjen. Ajo kishte premtuar se vetëm vdekja do t’i ndante. Ashtu marramenthi, u struk në krevatin e saj, e bëri shuk letrën e vogël të tij, e lau me lot, e përzjeu me helmin e thashethemeve, pastaj me helmin e hardhisë në gjelbërim. I treti së bashku në gotën me ujë dhe i piu me një frymë në mesnatën pranverore.

Të nesërmen s’kishte më Lirë.

Hiret femërore u bën statujë, dashuria iu dorëzua dheut.

Rrojnë akoma ata që e plasën zëmrën e saj.

 

 

 

 

Tregimi  : Pusi i tharë 

 

 

portret namik

Autor : Namik Selmani

 

Fshati i Bujishtës ishte ndër më të mëdhenjtë e krahinës.  Bora vinte më shpejt e ikte më vonë nga pragjet e shtëpive të tij, nga lëndinat bjeshkatore. Bagëtitë dilnin më rrallë e shtëpitë duhet të kishin sa më shumë zahire për to. Se edhe dimri i këtyre anëve nuk mund të kalonte i mbarë pa zahire të bërë me mishin e tyre të shijshëm, me të cilin zije sa të doje miq në Tiranë, në Durrës apo edhe në shtete të tjera ku duhet të shkoje me aeroplan…Fshati mburrej me mjaltin e ëmbël të gështenjave, me të cilin mbushnin recetat doktorët e kryeqytetit. Kur vinte dimri, ortekët që sillnin nga malet gurë, drurë të thyer,  ishin gjëja më e zakonshme në jetën e fshatit. Atëherë vëllezërit ndërronin bukën e sofrave të tyre. Mësonin lojën kapuçash dhe nxirrnin çdo natë fitues të rinj.

Kumbullat e mëdha e aq të shijshme ia kishin dërguar namin e Bujishtës deri  në Tiranë. Thonë se kishte shkuar lajmi i tyre edhe deri në Berat, në Përmet, në Korçë ku  gratë e këtyre qyteteve e kishin ëndërr që të bënin ca vazo me gliko me këto kumbulla. Po kaq shumë nam ai fshat kishte marrë edhe me gështenjat. Sa herë që bëheshin për t’u vjelë, ngarkoheshin ding  kafshët me thasët e mbushur me gështenja të zgjedhura kokërr më kokërr në pyllin që ishte afër sinorëve të fshatit të tyre dhe që fshatarët e quanin si “grurin” e maleve. Si një dhuratë që ua kishte dhënë Zoti për t’ua lehtësuar sadopak vështirësitë jo të pakta të jetës së tyre, të fëmijëve të tyre…

Për to ndihmonin edhe fëmijët që ato që mbanin me  vete në pyll, si bënin fshatarët e fushës me fëmijët e tyre që i merrnin në ugare ku mbillnin, prashisnin apo korrnin të lashtat.I zienin gështenjat në ca tenxhere që i ishin sajuar vetëm për këtë gjë. Këta fëmijë malësorë i vinin shpesh në qafë dhe i hanin një nga një kur shkonin në shkollë apo kur viheshin në sheshin e lojërave të fëmijërisë së tyre. I dërgonin gështenjat në Shkodër e deri në Tiranë ku thonin se i kishin shumë qejf fëmijët e shkollave dhe çiftet e të dashuruarve kur bënin shetitjen mbrëmësore diku pranë Lanës, aspak më të pastër se uji i Valbonës së tyre. Një malësor që kishte shkuar një ditë vjeshte në  Sarandë pa i gëzuar se edhe në udhët e këtij qyteti pranë detit disa gra kishin vënë një mangall dhe piqnin gështenjat e Bujishtës, me të cilat mbanin shtëpinë me bukë, qumësht, me libra e dhurata për dasmat. Porsa erdhi në Bujishtë, ua tregoi këtë gjë bashkëfshatarëve të tij.

…Bacë Nuredinin kishte mbetur në atë vit më i moshuari i fshatit. Kur vinin ca gazetarë nga Tirana, apo ca djem me kamera në duar, të gjithë ia tregonin me gisht shtëpinë e tij që ishte bërë edhe “gjykatës“ për shumë e shumë grindje njerëzish, fisesh, grashë, gjuetarësh, gjaqesh të vjetër e të rinj etj. Prej disa vitesh ua kishte ngritur të dy djemve nga një shtëpi pranë njëri-tjerit.. Mund të ndahej pak sofra e tigani, por fëmijët e të dy vëllezërve nuk duhet të ndanin asgjë nga njëri-tjetri.  Para se të  mbushte të 80 vitet e jetës së tij i kishte mbledhur djemtë Asim e Azgan për t’u thënë se gratë donin më shumë ujë. Një krua që ishte pak larg nuk e mundëte dot etjen e njerëzve, të fasuleve që donin sa e sa herë ujë, të luleve, të fëmijëve që duhet të laheshin ca më shumë, por edhe të ca perimeve që kishin mbjellë afër trollit të shtëpive.

Me shtëpitë që kishin bërë, ai donte që, sa të ishte gjallë t’ua dëgjonte zërin. T’i uronte kur niseshin në udhët e maleve për dru, për të mbjellë e për të korrur, për të zier rakinë e vjeshtës, për të gjuajtur, kur shkonin në zyrat e Komunës. Të uronte e të përqafonte më shumë edhe nipashit dhe mbesat kur  niseshin  për në shkollë, në dasmat e fisit apo në Logun e Bjeshkëve, në atë  Festën e re që bëhej në vitet e fundit ku vinin edhe nga Amerika, Kanadaja, Australia, por që ai nuk mund ta ndiqte dot se këmbët nuk e mbanin më..

-Pa dëgjo more Asim , – i kishte thanë një ditë më të madhit djalë,– të gëzoni kullat tuaja e t’i mbushni me sa më shumë djem, por edhe me çika, se pa to nuk kanë bukuri kullat tona. Duhet ta pjekim fjalën se na duhet edhe një pus i mirë. Që të ngopë jo vetëm dy shtëpi, por ndoshta edhe një fis të tërë.

Kështu u bë. Kësaj radhe  të dy djemtë ishin martuar dhe në familjet e tyre e kishin pleqëruar se ky pus duhet që të hapej sa më pare.

Për ta bërë sa më të plotë punën e tij,  bashkë me djemtë hapën edhe një pus të madh në oborr. Kur në oborrin e të dy shtëpive nuk kishte ende një gardh ose mur me gurë ose me blloqe, e jo me një gardh me purteka,  të gjithë udhëtarët që vinin e ndalonin për të pirë pak ujë nga udha e gjatë që kishin bërë e që do të bënin më vonë,  thonin se po pinin te “Pusi i Nuredinit”. Vinte paksa afër pragut të shtëpisë së Asimit, por s’ka dert, i kishte thënë vetes dhe vetë djemve Bacë Nuredini.

-Ju jeni vëllezër. Damari i ujit që na zbukuroi shtëpinë dhe oborrin është dhuratë edhe e Zotit ndaj ta gëzoni të dy. Ju dhe fëmijët tuaj. Një plloskë me ujë zë miqësi të reja, pa le që vëllazëron edhe më shumë vëllezërit”

Fshatarët e Bujishtës nuk u çuditën aspak kur një natë në shtëpinë e Nuredinit u mblodhën ca miq të afërt, krushqit, mësuesi e fshatit, mjeshtërit e pusit dhe bënë një darkë bukë. Në krye të sofrës së odës ishte urimi: “Ta pimë me shëndet e gëzime Ujin! Ta gëzojnë edhe nipërit e mbesat! U bëftë uji sa më i mirë edhe për  shtegtarët e udhës !” Në një farë mënyre këto urime apo mirësi që dilnin nga goja e të gjithë pjesëtarëve të sofrës ishin dhënë edhe në shtëpitë e tjera. Se aty ku ishte hapur ai, dy hapa nga secili prag shtëpie, nganjëherë ishte më i vlefshëm se buka e ngrohtë e misrit që mbushte sofrat.

 

…Një  ditë Nuredini ndërroi jetë. Shkoi në parajsë, thonin bashkëfshatarët e tij, përderisa iu  kishte lënë djemve një emër të mirë bukëdhënësi. Iu kishte lënë nga një shtëpi jo si kullat e larta malësore, por edhe një pus në mes të oborrit që njomte buzët njerëzore, që shuante urinë e pulave, të lopëve, të  deleve, që mbrunte bukët e magjes , thante etjen e drurëve e të luleve …Iu kishte lënë edhe kujtimin e një valltari të mirë e të një ustai në të rënë të çiftelisë e të bilbilit. Para se të hapte pusin ai i kishte martuar, por iku nga kjo botë i pangopur  shumë me zëra nipërish e mbesash….

Pak nga pak në portat e dy shtëpive që kishin një gjak Nuredini po vejevinin  ca fjalë të hidhura. Kumtarët e tyre ishin të gjithë. Nisnin nga fëmijët, nga gratë, nga zilia e …Si vendim i parë u mor ngritja e MURIT. U gjetën shpejt e shpejt ca gurë nga kulla e vjetër, nga brinja e malit që ishte aty pranë, nga gurët që kishin sjellë ortekët e …muri u ngrit . Tani fjalët “ Si ke njeh?“ nuk dëgjoheshin më mes atij muri që ishte më teper se dy bojë njeriu. E ku nuk dëgjohej as tingulli i lahutës që binte nganjëherë  në secilën shtëpi për të kujtuar edhe baba Nuredinin. Kumtarët e së keqes u pakësuan paksa, por mbeti në mes pusi, Uji i dy vëllezërve. Si do bëhej me pusin? Si? Mund të ngrije dhjetë mure, apo edhe male midis dy shtëpive, por pusin e ujit nuk mund ta ndaje dot. Ai mbeti te sinori i oborrit të Asimit, vëllait më të madh që kishte për grua  Mrizonën. Po ku ta gjenin Bacë Nuredinin që ta zgjidhte sinorin? Ku?

 

…Fjalë pas fjale, ditë pas dite më tepër se muri i gurtë, u ngrit muri i heshtjes vëllezërore. I grave kunata. I krushqisë së dy vëllezërve që po e shtonin më shumë vizitat e shumë kokë pulash të ndukura po derdheshin në fund të gardhit në mëngjes.

Fëmijët nuk e ndjenë në fillim këtë ftohtësirë që vinin nga baballarët e nga nënat e tyre. Ata vinin e shkonin në  ato copëza oborri si thelat e vogla të një pule të pjekur dhe vazhdonin si më parë lojërat e tyre. Po me intuitën fëminore e ndjenin se sheshi i ri ishte ngushtuar shumë.  Në ditët që vinin ata i bënin edhe më të rralla edhe lojërat e tyre. Më të rralla shkëmbimet e copave të bukës. Të ndarjes së gështenjave e të mollëve, të kumbullave  që prindërit ua vinin në duar para se ata të dilnin nga pragjet.

Një ditë Asimi i dërgon fjalë vëllait që të nesërmen të mos vinte më gruaja e tij për të mbushur ujë te pusi. As fëmijët . As ai vetë …

Fjalët e bënë punë e tyre. Azgani e la punën e tij të përditshme dhe bashkë me gruan e tij nisën të kërkonin damarë të rinj  uji në brinjën e malit afër e larg shtëpisë. Nisën të gërmonin me ca kazma e qysqi  e morën edhe një mjeshtër pusesh për t’i ndihmuar.

Ndërsa pas këtij urdhëri të dhënë, Asimi i gëzohej ujit të pusit që baba Nuredini   ua kishte  lënë  për së gjalli të dy vëllezërve që kur ishin në shtëpinë e vjetër.

Fqinjët e krushqia, miqësia e të tjera që kalonin, e shihnin këtë. Në fshat nuk kishte ndodhur që dy vëllezër të ziheshin për një pus uji. Zëri shkoi edhe te Ali Bujari. Mbase duhej edhe fjala e tij që pusi të ushqente me ujë të dy familjet e të zbuste inatin. Kumtarët e gjetën niposh Alinë, si i thërrisnin në Bujishtë. E ai një ditë bëri konak te Asimi. Folën deri vonë. E pinë edhe një kafe në mëngjes me ujin që Mrizona, porsa e mbushi në pus. Bash sikur po e mbyste ajo kafe e zezë atë burrë që asnjëherë nuk ia kishin  thyer fjalën e urtë. Ishte mundur me ortekët, me ujqërit, me dhelprat dinake, me të pabesët e hajnat, me trimat e frikacët, por me të nuk e gjeti fjalën. Ishte lodhur me orë të tëra në bjeshkë duke gjetur drurin më të mirë për bilbilët e për lahutat. Kishte pas qenë sa e sa herë bajraktar në darsma dhe e kishin nderuar më fort se ç’e kishte menduar, por atë mëngjes teksa largohej nga shtëpia e tij me mur të lartë e nga heshtja e shtëpisë së Azganit, bëri pak urime.

 

***

 

Një ditë prej ditësh fshati mori lajmin më të keq, më të çuditshëm, më të pabesueshëm. Në oborrin e shtëpisë së Asimit nga Bujishta ISHTE THARË PUSI. Si ndodhi? Po ai kishte shumë ujë e mund të ngopte një fshat të tërë,-  thonin të gjithë? Si!? Pse? Kush e kishte tharë? Kuush?

E mori vesh edhe Ali Bujari që e kishte humbur betejën e urtisë me të.  E Asimi, ashtu si vëllai i tij para pak kohësh kur vëllai i kishte dalë te pragu i kopshtit e i kishte ndaluar që të mbushte kovat e shtambat me ujin e pusit që babai ua kishte hapur që në të gjallë, nisi të kërkonte vetë ujë. Afër e larg. Se një fqinjë i mirë pa le një vëlla që është edhe fqinjë me ty, mund të të kërkojë hua një thes me  misër. Një grusht me kripë. Një filxhan me kos për farën e mbaruar. Një dorë me bar për lopën. Një dorë me para për të blerë një mushkë të mirë apo një ka të ri  për ugarin, por ujë nuk mund të kërkosh..

Pas një muaji rreth 300 metra më larg edhe Asimi e gjeti për vete një damar uji dhe e solli me ca tuba në oborr për familjen e tij.

 

***

 

…Pusi i dikurshëm vazhdonte të qëndronte si gojëmemec në mes të oborrit. Si një grykë e zezë që kërkonte të hiqte të zezat e shpirtit njerëzor. Si një mallkim për urimet e pathëna. Si një hambar që mburret vetëm me grurin që ka mbajtur e aspak me kokrrat e munguara në dërrasat e kanatet të tij.  Kush e kishte tharë pusin e Nuredin Bujishtës që dikur ua kishte dorëzuar tërë ujë të kulluar të dy djemve mes kaq e kaq urimeve???? Kush?? Kush të ketë qenë vallë arsyeja që u tha ai pus në atë vend ku uji me pëllëmbë larg njëra-tjerës mund të gjendej qoftë edhe me çepin e një kazme, apo me një qysqi të vogël???

Kush?

 

 

 

Tregimi :  AMANETI

(BAZUAR NË NGJARJE TË VËRTETË)

 

 

Zyba hysa

Autore:  Zyba Hysa

 

Kisha kaluar nëpër plumba e s’kisha marrë asnjë të gërvishtur, më ishin ngritur disa herë kurthe, s’më kishin vrarë dot, por si duket, burgjet u mësuan me mua, ose unë kisha lindur për të jetuar nëpër burgje…

Kam studiuar librat e shenjtë, letërsi, filozofi e ç’nuk kam lexuar e nuk e vë në dyshim që shumë më kanë mësuar, por nga fjalët e një njeriu, mësova kuptimin e jetës, se mbi çdo gjë në botë, përveç adhurimit të Zotit, vlen dashuria për atdhe, se me një atdhe të robëruar nuk mund të mbrosh as nderin e familjes tënde, as pasuri, jo vetëm kjo, po kurrë nuk e ndjen veten të qetë në robëri.

Ndaj kur mora vesh lajmin e vrasjes së tij, doja të isha unë e vetëm unë ai që do ta rrëzoja për tokë gjeneralin italian, por si duket lotët e mi dhe betimi im atë ditë para shumë luftëtarësh, bëri të dyshojnë dhe të përhapnin lajmin sikur e kam vrarë unë dhe ja, sot mbaroi dhe gjyqi italian, ku pretenca ndryshonte nga herët e tjera: dënim me vdeje, pushkatim.

Nuk më vinte keq që dënohesha me këtë motivacion, por më vinte keq që pse nuk arrita ta kisha vrarë unë që të isha i qetë, që mora hakun e mikut më të mirë, luftëtarit dhe patriotit të madh, që tek unë kishte vendin e një një babai të dhemshur…

– Hajt, zbrit! Arritëm… Shpejt! Nuk po shkon në dasmë, po drejt vdekjes… – më foli me të egër njëri nga policët që më shoqëronin në makinë.

– Ne, shqiptarët, e presim vdekjen me këngë, kur e kemi kryer detyrën ndaj atdheut… Do vdisja i qetë nëse do e kisha kryer unë atë vrasje…

– Kriminel! Kriminel! Cili vrau e tha “Unë e vrava!” Shtërngoja prangat më fort e hidhë për tokë! – urdhëroi shokun tjetër që ishte më shtatlartë se unë dhe me krahë gjithë muskuj.

Sapo u mata të nxjerr fjalën tjetër, veçse kur u gjenda plasur për tokë. Mbeta shrirë përmbys e ndjeva shijen e gjakut mbi buzë. Për herë të parë humba shpresat dhe vetëm në atë çast kuptova që isha dënuar me pushkatim, aq i pafuqishëm isha sa dhe lëvizja më e vogël më dukej sikur më fundoste, por një shqelm në ijë dhe mbërthimi nga krahu i policit trupmadh më drejtoi dhe pashë që isha para derës së një burgu që nuk kisha qenë ndonjëherë, dukej që ishte i sigurisë së lartë.

Ndryshe nga rastet e burgosjeve tjera, sot nuk më dorëzuan tek personeli i burgut, po ashtu i shoqëruar nga 2 policët e nga pas erdhën edhe ata që gjetëm aty.

Ecëm nëpër një korridor të gjatë, më pas zbritëm disa shkallë që të dërgonin në bodrum, i cili mund të ishte disa metra nën tokë. Ato shkallëi m’u dukën sikur po më dërgonin drejt varrit. Aqsa më shumë zbrisnim poshtë, po aq më shumë fillova të besoj fundin e jetës.

Arritëm dhe përsëri u kthyem drejt një korridori, jo aq të gjatë, deri nga mesi dhe më ndaluan. Dikush nga policët e burgut, doli para dhe hapi hekurat e një qelie, më pas derën e blinduar dhe më shtymë mbrenda duke rënë përsëri plasur në tokë. Mbeta sërish ashtu siç më hodhën nga makina dhe me ato ndjesi.

Kur dëgjova përplasjen e derës dhe çelësin që u rrotullua tri herë, me vështirësi u ngrita dhe dallova një burrë që rrinte ulur në një shtrat të drunjtë. Nuk lëvizi, nuk foli, vetëm m’i nguli sytë sikur të kishte përballë njeriun e tij më të dashur.

Për një çast mendova se mos ishte ndonjë nga bashkatdhetarët e mi dhe fola shqip, por ai vertëm nëqeshi dhe i ngazëllyer erdhi dhe më përqafoi fort duke folur me gjuhën e tij.

– Të paktën do jesh ti këtu kur unë të pushkatohem… dhe ngashëreu mbi supet e mi.

– Jo, nuk do të pushkatohesh, ne do dalim që këtu, – i thashë më shumë për ta qetësuar, se as që kisha ndonjë ide se si mund të ndodhte një gjë e tillë.

– Nga këtu cili është futur i gjallë, ka dalë vetëm i vdekur, ose ditën e pushkatimit. Edhe tunel të bësh këtu, nuk shpëton dot…

– Ne të vdekur se të vdekur jemi, por do mendojmë se si mund të shpëtojmë… – thashë dhe shkova pranë shtratit, që për çudi ishte komod për ambjentin përrreth, kur them komod, kishte dyshek e batanije, se më ka ndodhur të fle më net të tëra në dysheme.

U shtriva dhe as vetë nuk po e kuptoja se si po u besoja fjalëve që i thashë italianit për ta qetësua dhe seriozisht po vrisja mëndjen se si mund të dilja. Çdo gjë tjetër u fshi nga truri im, vetëm punonte se si mund të shpëtoja nga ai varr i nëndheshëm që do më varroste përgjithmonë, kur të dilja nga ai ditën e pushkatimit.

Kaloi ajo natë, pa asnjë ide, pa asnjë sekond gjumë. Të nesërmen sollën mëngjesin dhe për çudi më hoqën prangat. U desh gati një orë që të vinte ngjyra duarve, vendi i prangave ishte nxirë, vende – vende i gjakosur. Fillova të ha dhe mendja përsëri fluturonte në mundësinë e arratisjes.

Kishim të drejtë të takonim të afërmit për t’u ndarë dhe mendoja se çfarë t’i thosha vëllait për ndonjë gjë që mund të më ndlihmonte, po çfarë mund të sillte ai? Po thuaj i humba shpresat dhe u binda fatit. Më mirë të kisha qëndruar në Atdhe, atje përsëri do pushkatohesha pa gjyq e do pushkatohesha se doja atdheun…  Nuk kisha fuqi të mendoja më gjatë. Kur njeriu ka përpara vdekjen i fshihen të gjithë ç’ka në këtë botë dhe mua ashtu më ndodhi, isha vetëm dhe më duhej të shpëtoja veten.

Kaloi dhe kjo ditë, mendova gjer vonë dhe më në fund më kishte marrë gjumi. Kisha fjetur shumë, se u zgjova vonë, nuk kisha dëgjuar as ardhjen e mëngjesit. Nëpër agoninë e zgjimit, ku shpesh mendojmë se jemi zgjuar, por vazhdojmë të flemë, dëgjova një zë gruaje që fliste italisht. Fshiva sytë se mos isha në ëndërr, por atje tek shtrati i shokut të dhomës të përqafuar e të përlotur ishte ai, shoku i dhomës me të. U ktheva në anën tjetër që të mos i shqetësoja dhe mendja më fluturoi atje ku nuk doja kurrësesi të shkoja në këto momente të fundit të jetës sime dhe për herë të parë mendova që familja ime do të jene më mirë se sa unë, do të jenë gjallë e i gjalli do mbijetojë, por unë isha i gjallë i vdekur që nga çasti në çast mund të hapej dera dhe të shënohej data e fundjetës sime.

– Shqiptar, – dëgjova të thërriste shoku i qelisë, – kjo është ime shoqe… Po ju e keni gruan në Itali që të vijë të takojë?

– Jo, – thashë duke u kthyer nga ata dhe për respekt u ngrita për ta përshëndetur.

Ajo u ngrit në këmbë dhe më zgjati dorën. Ajo dorë aq delikate vetëm mund të puthej, ndaj e mora dorën me delikatesë dhe e putha. Nuk kam puthur dorë të mëndafshtë si ajo në jetën time, ku përveç butësisë së saj ajo kishte një lëkurë të freskët, si petale trëndafili erëmirë. Nuk e pashë në sy, por e ndjeva që ishte një grua shumë e bukur, shumë e re, e magjishme… Ajo veç bëri bëri një përpukle të lehtë dhe qelia u pushtuar nga aurora. Mbeta i shtangur nga ajo bukuri që solli dritë në atë qeli të nëndheshme.

Nuk kaloi shumë dhe gardiani thirri se kishte mbaruar koha e takimit. Kam parë njerëz që qajnë të vderkurit, por në fund pushojnë dhe mbledhin mendjen, por të qajë njeriu të gjallin se do vdesë e nuk do ketë mundësi të shikojë dhe trupin e ta varrosë, kjo ishte jashtëzakonisht e tmerrshme. Nuk kam fjalë të përshkruaj atë moment ndarjeje të 2 vetave që duheshim dhe nuk do shiheshin më përjetë. Ne qemë më fatlumët se do vdisnim e nuk do shikonim gjë, po të gjallët si do ta përballojnë këtë lloj vdekje?

– Amanet djalin, rritma me edukatë e mësoi të mos merret me politikë si unë, se ajo është si një femër e rrugëve që sot është me ty, nesër me tjetrin dhe sado i nderushëm të jesh ajo të tradhëton…

– Me të do e mbyll jetën, do ta rris me gjithë të mirat…  – tha dhe u kthye prapë dhe u derdh në qafë, por gardiani hyri mbrenda dhe e tërhoqi me forcë duke e nxjerrë jashtë.

Të qarët e saj u dëgjuan derisa ngjiti shkallët e nuk u ndjenë më as hapat e saj…

– Do arratisemi! – i thashë atij me vendosmëri, sikur unë ta kisha gjetur mënyrën.

– Jo… kurrë! Po tentuam të arrtatisemi, do t’na vrasin qysh sot, të paktën do shtyjmë dhe disa ditë këtu…

– Nuk të vjen keq që lë atë grua si ëngjëll vetëm? Po djali kë do të ketë baba?

– Qenke vërtet kokëshkretë, po rri dhe shijo këto ditë që kanë mbetur… Të paktën ti flet italisht dhe do të bisedojmë bashkë për të harruar fundin tonë…

– Përherë njeriu duhet të përpiqet për një mundësi, se edhe në pamvundësi gjendet një mundësi, nëse njeriu e kërkon…

– Qenke djalë i mençur, po këtu nuk hyn në punë zgjuarsia, ndaj afrohu të hamë këto që ka sjellë ime shoqe… – tha dhe hapi një çantë me ushqime. Aty kishte të haje një javë e nuk mbaroheshin.

Në fund të çantës ishte një qeskë me diçka të bardhë, që unë mendova se ishte kripë, por ai u gëzua kur e pa, se vuante nga stomaku dhe përdorte sodë buke me ujë.

– Do shpëtojmë! – thirra me entusiazëm fëmije.

– Mos po të lë mëndja e kokës e flet përçart? – tha ai dhe shtangu kur dalloi ngazëllimi tim.

– E kapërcejmë sodën menjëherë dhe bëjmë sikur po vdesim e kur të sjellin ushqimin do shikojnë duke u dridhur nën ethe dhe shkumë nga goja, sigurisht do t’na dërgojnë në spital e që andej arratisemi.

– Në asnjë mënyrë, kurrë nuk mund të arratisesh se je nën vëzhgim të përhershëm.

– Mirë atëherë, – i thashë pas shumë diskutimesh, – nesër në mëngjes unë do ta pi sodën e thuaju rojeve që po vdes.

– Nuk më kanë zënë sytë njeri më të zgjuar dhe trim si ti, – tha ai.

Më hodhi sodën në prehër dhe vetë filloi të hante ushqimet e së shoqes. E mora dhe menjëherë e fsheha, se m’u duk sikur u ndodha një hap larg arratisjes. Më pas hëngra dhe unë bashkë me të e verrtet nuk kisha ngrënë ushqim më të shijshëm në jetë. Dukej që gatuante mirë, më shumë e kishte gatuam me dashurinë e saj për të shoqin, se ai tregonte që i kishte sjellë çdo gjë që pëlqente të hante.

Atë ditë biseduam gjatë me shokun e dhomës dhe në darkë vonë nxori një fletë dhe nisi të shkruante, mbase kujtime, mbase amanete, por vonë erdhi tek shtrati im e më dha një zarf duke folur me lot në sy:

–  Nëse shpëton e një ditë do kesh mundësi, do të plotësosh një amanet: këtë zarf do t’ia dërgosh sime shoqeje tek fabrika e aluminit…

– Sigurisht, – i thashë, – vetëm po vdiqa…

Ai më përqafoi sikur po ndaheshim për herë të fundit dhe më pas u shrimë secili në shtratin e tij, po as unë e as ai nuk fjetëm gjithë natën.

Erdhi mëngjesi dhe para orarit të ushqimit hodha gjithë sodën në ujë dhe e piva me një frymë dhe u shtriva në dysheme. Për një here doli shkumë nga goja dhe vërtet u ndjeva shumë keq, dëgjova italianin që filloi të thërriste fort. “Po vdes… Po vdes… Ndihmë! Ndihmë!”

Dëgjova bravën e derës dhe asgjë nuk mbaj mend më, veç kur u përmenda isha në spitalin e kishës, ku në anë të krevatit dallova kryemurgeshën, një grua e gjatë shumë elegagnte dhe e bukur. Kur hapa sytë, ajo buzëqeshi me një hir hyjnor aqsa unë harrova ku isha e përse isha aty.

– Faleminderit Zot! – thirri ajo me ngazëllim, por në moment kuptoi që kishte gabuar, se kishte përpara një kriminel të dënuar me vdekje.

– Faleminderit ju, që u kujdesët për mua… – i thashë dhe buzëqesha.

– Zoti më faltë, po kurrë nuk e besoj që ju jeni kriminel. Ju keni një fytyrë engjëlli. Nuk kam parë burrë më të bukur në jetë… – foli ajo duke harruar që ishte në kishë dhe aq më shumë, kryemurgeshë.

– Faleminderit… Unë nuk e kam vrarë gjeneralin tuaj… Unë dënohem kot dhe ky është mëkat… Të lutem shpëtomë!

– Si mund të shpëtoj, kur jashtë tek porta janë policët? Është e pamundur kjo, nëse unë të ndihmoj të arratisesh, pushkatohem pa gjyq.

– Kur të vinë për kontroll, thuaju që nuk është përmendur që të mendojmë se si mund të dal…

– Vërtet unë jam e bindur, mbase Zoti kështu më thotë, që ju jeni i pafajshëm dhe do të ndihmoj, por problemi qëndron se cili do të presë jashtë që të arratisesh shpejt me makinë.

– Të lutem telefonoi vëllait se vjen ai e më merr… – fola me zë përgjërues e njëkohësisht mirënjohës ndaj saj.

– Atëherë në darkë, para se të fle, do hap dritaren e banjos dhe këtë letër jepja kryepeshkopit të kishës me atë adresë…

Kërcitja e derës i dha fund bisedës me kryemurgeshën. Dëgjova bisedën e rojës me të, e cila e njoftoi se ende nuk isha përmendur. Dera u mbull shpejt dhe në dhomë ra heshtja. Hapa sytë dhe u ndesha me vështrimin e saj, në të cilin dallova sytë një gruaje të lënduar nga jeta, një grua që mbase dhe mund të kishte mëkatuar (ishte shumë e bukur), por ajo që dallohej dukshëm, ishte vendosmëria për të më shpëtuar jetën.

Pasi i dhashë adresën e vëllait dhe telefonin e shtëpisë, ajo u ngrit dhe doli e nuk e pashë më. Pas pak erdhi një murgeshë më e re se ajo, por shumë e heshtur. Asnjë fjalë nuk shkëmbeu me mua, po nuk kishte faj, unë bëja sikur isha në koma.

Nëse doni të kuptoni sesa ngadalë ecën koha duhet të provosh çaste të tilla, e sesa shpejt fluturon duhet të jesh i dashuruar. E megjithatë, pas disa orë – vite, erdhi ora ime. Murgesha shkoi të flinte, dhe pritej pas pak të vinte ndonjë tjetër, por si duket kryemurgesha kishte porositur që do të vinte ajo, se akush nuk erdhi.

Dy ndjenja kacafyteshin në shpirt dhe bënin të isha herë i vdekur, herë me krah sikur fluturoja dhe po prisja çastin të isha me këmbë në tokë për t’u arratisur. Tashmë koha ecte fluturim, isha i dashuruar me jetën!

Brofa nga shtrati, mora këpucët në dorë dhe si një balerin eca në majë gishtash deri tek dera e banjos që ishte në fund të korridorit. Dritarja ishte hapur. Jashtë ishte errësirë, por kurrë nuk kam parë aq dritë të bardhë sesa sonte që më ndillte të hidhesha dhe të vrapoja drejt lirisë sime, drejt shpëtimit…

U mundova të mbaj peshën e trupit në krah, për të mos u ndjerë shumë zhurmë kur të bija, por në këtë qetësi varri edhe fluturimi i lakuriqve ndjehej si të kalonin aeroplanët, ndaj qëndrova pak çaste ashtu kruspull tek rashë, mbase qe vetëm një sekont, por filloi përsëri koha të dukej e rëndë, me peshë e s’ecte dot, por isha unë që duhet t’i thosha “ec”, ndaj u ngrita ashtu zbathur renda pa drjtim, vetëm të ikja larg kishës, por nuk kaloi shumë e nga pas një trungu peme del një hije dhe më mbërthen për krahu. Shtanga, ndjeva fundin tim! E tmerrshme, sapo m’u dha rasti të shpëtoj dhe…

–           Këtej, – dëgjova të më fliste hija e njeriut që më shtërngonte fort.

–           Pse nuk e ke sjellë makinën? – u hakërreva vëllait afër veshi.

–           Mos deshe ta sjell tek dera dhe të prisja të dilje? – foli ai gjithë nervozizëm.

Herë me të shpejtë e herë këmbadoraz, dolëm tek vendi që ishte pakuar makina. Po më dukej vetja si nëpër beteja, ku nga çasti në çast mund të ndeshesh me armikun, po për çudi kurrë nuk kam ndjerë frikë në vijën e parë të zjarrit, si vallë më pushtoi ku angth dhe nuk nxorra asnjë fjalë me vëllanë gjatë rrugës, përveç se kur i thashë “drejt kishës…”

Udha drejt jetës qënka më e vështirë, se udha dret vdekjes. Këtë gjë sonte po e kuptoja; në luftë shkohet me një ngazëllim të papërshkruar e kurrë nuk e llogarit se mund të vritesh, sonte që po shkoj drejt lirisë, drejt jetës… pse gjithë ky shqetësim?? Kurrë s’e kam njohur frikën, por nuk po e kuptoj se çfarë është kjo që më ngushton fytin dhe më merr frymën? Mos vallë është shqetësimi i dëshirës për të jetuar, mos vallë vetëm përmes shqetësimit kuptojmë dashurinë për jetën? Po, po, shqetësimi është barometri që mat dashurinë.

Me këto mendime të çuditshme për momentin që po kaloja, arritëm para kishës që kishim adresën. Doli roja dhe hapi derën, i dhamë letrën për kryepeshkopin dhe përsëri koha filloi të rëndojë hapat e saj.

Nuk kaloi veçse pak çaste, sipas kohës, dhe erdhi sërish roja dhe tha që të hynim mbrenda.

Kryepeshkopi ishte në këmbë dhe kur u ndeshëm përballë, në vend që të përshëndeste, u ul si pa fuqi dhe nuk na bëri asnjë shenjë që të uleshim. “Nuk i paskemi punët mirë” – mendova.

–           Kjo gjë është e pamundur… Të strehosh një të dënuar me vdekje, do të thotë të hysh vetë në varrin e tij, ndaj e kam të pamundur të të strehoj këtu.

–           Ne jemi në dorën e Zotit, – ndërhyri vëllai, që as unë nuk e di se si foli ai, se asnjëherë nuk ndodhte të fliste para meje.

–           Gjithsesi unë duhet të mbroj kryemurgeshën që u ka ndihmuar, ndaj sonte do rrini këtu, për nesër të mendojmë se çfarë duhet të bëjmë, po jemi futur në mes të zjarrit. Nëse ju kapeni, do të ekzekutohet kryemurgesha e kjo është e rëndë për kishën…

Koha filloi hapat e saj të zakonshme. Ajo filloi të ecte me hap të lehtë, por të dridhur… ashtu siç dridhen gjethet e pemëve nga flladi. Tani jeta dukej se po merrte frenat në dorë, por rruga ka të papritura…

Për të mos e zgjatur e për të mos u bërë i mërzitshëm në rrëfimin, të nesërmen u arratisa drejt Francës, në një kishë që më rekomandoi kryepeshkopi. Isha i çliruar tashmë nga dënimi me vdekje. Shërbeja në këtë kishë aqsa për të justifikuar ushqimin duke sistemuar bibliotekën e saj dhe një ditë tek po rrija në dhomë, u kujtova për letrën që e kisha vendosur mbrenda astarit të xhakëtës ngjitur me xhepin e brendhshëm. U ngrita nga shtrati dhe e nxora letrën. E mbajta disa çaste në dorë dhe kalova nëpër mend gjithshka që kishte ndodhur në burg e me vete thashë “Duhet t’a kenë vrarë!”  Zarfi ishte i mbyllur dhe përsipër ishte shkruar italisht: “Rozanës në dorë”. E vendosa letrën – amanet në raftin e librave dhe fjeta duke përfytyruar prtretin e asaj gruaje që nuk mund të ishtë më shumë se 27 – 28 vjeç.

Puna në kishë po më jepte kënaqësi të jashtëzakonëshme. Mes librave ndodhesha mes miqsh. Humbisja nën shoqërinë e tyre dhe mrekullohesha me lexime pa fund. Kishte kaluar muaji dhe nuk i kisha ndjerë hapat e kohës ajo kishte nxjerrë flatra…

Në bibliotekë kisha dhe një radio të vogël, nga ku merrja lajme për Shqipërinë. Çfarë të dëgjoja; arrestime, varje, vrasje, internime… E kalova stacionin në Itali dhe po dëgjoja përsëri lajmet: “Falen të gjithë të dënuarit me pushkatim!” Siç isha u ngrita me vërtik në këmbë dhe me vrap nga dera, po kur mendova se kujt do i tregoja këtë, u ktheva pas.

Në jetë njeriu duhet të ketë dikë pranë për të ndarë edhe gëzimin, edhe hidhërimin, edhe lumturinë, ndryshe të bëhen vadhë e papjekur e të mbesin në grykë. Kështu u ndjeva në ato çaste dhe gjëja e parë që më erdhi në mend; të kthehem në Itali tek vëllai.

Të nesërmen dorëzova bibliotekën dhe bëra gati valixhen, ku pjesa më e madhe e sendeve personale, ishin libra. Mora dhe letrën – amanet dhe e vendosa në mes librit që po lexoja. Koha filloi të ecte njësh me mua!

Vëllanë e gjeta në shtëpinë nga ku u arrestova unë. Në vend që të gëzonte për takimin tonë, m’u hakërrye:

–           Si shkove në Francë pa më marrë mua me vete?

–           Jo, vëlla, ti bëre shumë për mua, unë nuk e dija si do më vente filli, të paktën të

shpëtoje ti…

–           Harrove ti amanetin e nënës që më thosh: “Kurrë mos iu ndaj vëllait, sikur dhe të vdesësh?”

–           Nëna do ishte e lumtur të mos vdisnim që të dy, ndaj e shkela amanetin e saj…

Ai u ngrit dhe m’u hodh në qafë më ngashërim. Qanim të dy. Sot kishim të drejtë të qanim. Trishtimi kishte nevojë për lotë që të shkrinte damarët e mallit dhe të qarkullonte lirshëm gëzimi…

Kaluan disa ditë me miq e shokë e teksa po bija të flija, mora librin që kisha lënë në mes që në Francë. E hapa dhe zarfi ra. U përkula dhe e mora “Rozanës në dorë”.  E vura zarfin mbi komo dhe në vend që të lexoja kalova nëpër mend burgun e nëndheshëm deri më zuri gjumi, nën ngashërimin e Rozanës dhe trokun e hapave të saj që për çudi, aqsa më shumë largohej, aq më shumë dëgjoheshin.

Të nesërmen, në mbrëmje, u vesha me kostum e këmishë të bardhë, siç bëja kur shkoja në një prezantim studimi, apo në provimet në Universitin e Sorbonës, mora zarfin dhe vendosa të kryej amanetin e shokut që pata në burgun e vdekjes.

Shkova tek shtëpia e saj, por porta ishte e mbyllur. Pyeta dikë dhe më tha që kishin një festë familjare në një lokal aty afër. Një mendim më tha që të kthehem në shtëpi e të shkoj një ditë tjetër, por vendosa për ta kryer këtë detyrë që të kisha kohë të interesohesha në vazhdim për të gjetur ndonjë punë. Nuk eca shumë, ngjita shkallët dhe u gjenda para derës së sallës ku bëhej festa. Ishte një lokal tepër luksoz. Hapa derën dhe u ndesha me vështrimin e të gjithë pjesmarrësve. Unë i vështrova të gjithë me radhë e më në fund dallova atë, Rozanën, gruan e shokut të burgut me djalin e saj 5 vjeçar pranë. Nuk kaloi shumë dhe pranë më ardhi një djalosh elegant që sipas veshjes mund të ishte kamarieri.

–           Zotëri, lokali sonte është i rezervuar…

–           Ju lutem mund t’i dërgoni zonjës Rozana këtë letër…

–           Po, – tha ai dhe e mori letrën.

–           Unë u ktheva prapë dhe zbrita shkallët me një lehtësim në shpirt, por në kohën që po merrja kthesën, dëgjoj një zë.

–           Zotëri… zoteri…

–           Urdhëro, – u ktheva unë.

–           Ju lutem, zonja Rozana u fton të merrni pjesë në festë…

U ktheva dhe tek dera më priste ajo, Rozana. Veshur me një fustan rozë të hapur si ngjyra e petaleve të trëndafilave që mbillte nëna ime, të cilët kishin dhe shumë aromë, flokët e verdhë me onde dukeshin si të Ofelisë tek “Hamleti” e sytë blu si detet që më rritën në vendlindje, me një buzëqeshje që i ngjante harkut diellor kur dilte mbi mal e rrezet puthnin detim. Nëse në burg m’u duk që gjithshka ndriçoi prej saj, këtu gjithshka u errësua nga bukuria e saj dhe unë shikoja vetëm atë. Nuk ndjeja gjë, por ndodh që njeriu kënaqet edhe me sy!

–           Zotëri, – foli ajo me tinguj si të dilnin nga violina e Moxartit, – urdhëroni…

–           Faleminderit zonjë… Unë jam shoku i burgut të burrit tuaj…

–           E mora me mend, – tha dhe nga sytë e qielltë i rrëshqitën lot e mua m’u duk sikur dy sytë e saj u shndërruan si dy detet e mi kur ngrejnë tallaz e për çudi më dukej se tek kjo grua shikoja tipare të vendlindjes sime dhe më lindi dëshira t’i fshija lotët…

Ecëm përmes sallës dhe vendi im u rezervua pranë babait të saj. U prezantova dhe më pritën mjaft mirë. Dukeshin që ishin jo vetëm të pasur, por edhe fisnikë. Kështu kaluam një mbrëmje të jashtëzakonshme, por unë nuk u ngrita të kërcej, as Rozana. Ajo rrinte e rrinte dhe merrte letrën në dorë e përlotej. Kur mbrëmbjes po i vinte fundi, dëgjova sërish tinguj e violinës së Moxartit:

–           E dashur mama, i dashur baba, të dashur njerëzit e mi më të dashur që jemi mbledhur sonte për të festuar përvjetorin e 30 të martesës së prindërve të mi, më lejoni të ndaj me ju, sonte amanetin e tim shoqi para se të vdiste, – tha dhe filloi të hapte letrën duke u dridhur duart.

“E dashura ime e shtrenjtë dhe e shenjtë!

Nuk e di nëse do të bjerë në dorë kjo letër, ndaj nuk po të shkruaj gjatë, por nëse e merr, po të lë një amanet: Martohu me letërprurësin! Ai është një njeri me shumë vlera dhe jam i bindur që do sillet mirë me ty, e dashur, dhe ajo që më shtyn më shumë, është siguria që kam se ai do ta rrisë djalin me kulturë të lartë!

Të puth me frymën time të fundit,

Yti deri në vdekje

Aberto”

Aqsa më shumë lexonte, veniteshin tingujt e violinës deri më në fund u duk sikur në sallë plasi një bombë si ato në luftrat me armikun dhe ra heshtje varri.

Unë shtanga për një çast dhe më pas u ngrita, mora fuqi e thashë:

–           Unë u dënova me pushkatim se dyshohej që kisha vrarë gjeneralin italian, por në fakt nuke kam vrarë unë…

–           Ti mbetesh kriminel për ne! – u hodh e tha mamaja e Rozanës.

–           Jo vetëm kaq, unë jam i martuar dhe kam fëmijë në Shqipëri, ndaj më lejoni të dal nga

kjo sallë e ju të vazhdoni festën. Natën e mirë! – thashë me ton serioz.

U ngrita e dola. Nuk më shoqëroi asnjë, as kamarieri. Shkova në shtëpi dhe rashë të flija. Sonte isha i tëri në shtëpinë time, tek nëna ime, tek gruaja ime, tek fëmijët e mi… se për herë të parë i përmenda me zë të lartë dhe qava si fëmijë. Sonte nuk kujtova as burgun, as vuajtjet që vetëm unë i di e nuk dua t’i rrëfej, le të hyjnë në varr me mua kur të vdes, as për atë bukuri që me magjepsi sytë para pak orësh. Të qashë si fëmijë në moshën burrërore e të mos kesh mundësi të ndihmosh familjen tënde, kjo është vdekje për të mbetur gjallë si kufomë. E kufoma jeton si kufomë.

Fillova punë në bibliotekën e kishës që më shpëtoi nga pushkatimi. Aty humba për të mbetur gjallë. Punoja dhe lexoja, shkruaja dhe krijoja, dhimja më bëri ta kërkoj ilaçin nëpër rreshtat e librave të shenjtë dhe të mendimtarëve të mëdhenj.

Kishin kaluar gati 2 vjet dhe teksa lexoja në bibliotekë, vjen një murgeshë e më thotë që po të kërkojnë. Pa e ngritur kokën nga libri, i thashë që të vinte në bibliotekë.

–           Mirëdita, – dëgjova tingujt e violinës së Moxartit.

–           Mirdita, – fola instiktivisht dhe hoqa sytë nga libri për të dalluar mos isha në ëndërr.

Përpara meje, me djalin përdore, ishte ajo që kishte tiparet e vendlindjes sime, por nuk kishte gjakun e saj, Rozana.

U mundova gjatë për të mos zbatuar amanetin e tim shoqi, por besomë, çdo natë më dilte në ëndërr dhe më qortonte, derisa një ditë u thashë prindërve që do martohem me ju. Ata nuk pranuan kurrë. Në fund vendosa pa bekimin e tyre, por ata më përjashtuan nga çdo e drejtë në pasurinë tonë dhe nuk duan që unë të shkel më në shtëpi. Unë i pranova të gjitha dhe erdha…

–           Të lutem, unë jam i martuar dhe pres që të më falet jeta, siç m’u fal në Itali dhe do të

kthehem atje…

–           Më lejo të jem shërbëtorja jote derisa të vijë ajo ditë që të falet jeta dhe unë do jem ajo

që do të them, kthehu në familje, se nuk e përballoj angthin e çdo darke, ku Alberto më shfaqet në ëndërr dhe ngrihem e llahtarisur…

–           Po të them edhe një herë, unë nuk mund të martohem me ty!

–           Të thashë… edhe shërbëtore, vetëm të jem pranë teje, të shpëtoj nga makthi… – tha dhe u ul në gjunjë si të ishte para Jezu Krishtit.

U ngrita nga tryeza dhe e zura për supesh për ta ngritur. Djali i saj më shtërngoi njërën këmbë sikur donte të më mbante që të mos ikja.

–           Zonjë, eja t’u dërgoj në shtëpi, por të lutem, mos më kërko të martohem me ty, unë e

dua familjen time dhe ashtu siç je ti me makthe, edhe unë përpëlitem darkave e shpesh nuk vë gjumë në sy…

–           Më lejo të qetësojmë njëri – tjetrin, po Zoti e di se çfarë do të bëjë me ne…

–           Eja, – i thashë dhe i futa krahun e në anë tjetër mora djalin përdore dhe shkuam në shtëpi…

Nga ajo ditë, u bëmë një familje e madhe; unë, vëllai, ajo dhe djali. Unë dhe vëllai flinim në një dhomë, ajo me djalin në një dhomë tjetër…

Kaluan disa muaj kështu dhe marr lajmin nga disa miq që të gjithë shokët e mi që qëndruan në Shqipëri ishin pushkatuar dhe unë isha dënuar me vdekje dhe kurrë nuk më lejohej kthimi në Shqipëri…

–           Do të iki nga Italia, – thashë një natë tek po hanim darkën e përgatitur me mjeshtëri nga Rozi.

–           Do ikim të gjithë… do vij edhe unë me ju… unë nuk jam ndonjë femër e ligë që të mos jem e denjë të rri krah teje, jam gati të rri pa kurorë…

–           Vëlla, – u drejtua vëllai im, – Rozi është grua shumë e ndershme, punëtore, e bukur… kthimi në Shqipëri është i pamundur, ju mund të martoheni pa kurorë, të shohim çfarë do na sjellë jeta…

Kështu, Rozi u bë gruaja ime, shoqja ime, mikja ime dhe kurrë nuk më tha që të vinim kurorë, apo të më vinte kushte tjera, ajo thjesht u bë bashkëshorte me shortin tim në mërgim…

 

 

 

 

Short Storie : LAME LIFE

 

 

SANYO DIGITAL CAMERA

SANYO DIGITAL CAMERA

Author: Hamza Hassan Sheikh

 

Wearing a robe to cover her body and a veil on her face, she was standing in the middle of the main highway with a vaccine box and a registration book. She belonged to a backward area where the job for a woman was not less than a sin. She was peeping into every van for the babies who needed vaccine. She would never come out for this job if she had an elder brother and her father would not be a patient. She was the eldest in the family so it was her responsibility to run the home. The mother was uneducated and was unable to work out.  She was vaccinating the babies after opening their mouths. The two drops for each baby was the security of his life and to safeguard them from many diseases.

The cars were running on the road and the posters advertising the polio vaccination were waving with the breeze while in the middle of the highway, she was running towards every car. She was happy to save the life of these flowers as like a gardener. The time was passing and still she was fresh and tireless.

She was a teacher in a primary school in a nearby village. The salary was so much that the whole family was able to fill their bellies with great difficulty. In addition, the medicine of the father was also a big problem for them. More than half of her salary was expensed on the medicines of her father. On the suggestion of one of her colleague, she too joined this polio vaccination scheme to earn some more to meet her expenses. She was told to be paid 250 rupees as the daily wage. She was glad that this pure and worthy work would make her able to gain some pennies, which she needed for her younger brothers and sisters. She was thinking to buy new warm garments for her brother and new shoes for her sister because the winter season was ahead. Last year when she had gained the money after serving for election duty, she had bought a shawl for the mother and a suit for her father. The salary was already decided before receiving. She was thinking about her home as well as vaccinating the cute and sweet babies. This road seemed her luxurious and the worthy vans made it more attractive. Her eyes dazzled to see the glittering vans in the sunlight. She was inspired to see the luxurious life around her while her life was confined in a small dark home whose roofs were dribbling in the rainy season and the walls were outdated. Until evening, she remained busy in her job. After a tiresome day, she got back to home, an untidy and distressed home where all wistful eyes were fixed on her, the only support of a big family.

She took dinner and felt asleep because of a long tiresome day. The life was silent in the home and all were gathered in an old single room because it was the only room of the home, which was having a bulb. All of them used to sit in that room for dining and study while for sleeping many of them moved to the other room. The other whole home was drowned in the darkness. The poor walls were not the sign of safety but just for the sake, that no one might peep into the home. The father was lying on the deathbed and was just swallowing the medicines while the mother was coughing and sneezing because of no proper covering in the winter season. She saw towards her parents and took a long breath. The life was hand to mouth while the problems were unsolvable. She slept up planning for the coming up morning. She was hoping that their days too would be changed soon and she too would pass a comfortable life. She had thought if she happened to save some money then she would repair her home. Thinking about the better future, the drowsiness made her to sleep.

In the nearby villages, the rumors against polio vaccination were revolving from many days. Mullah Hazart was a Mullah of the local mosque. He was the man who never liked the medical facility in his village and never wanted to see others in soothing life. He never liked the vaccinators because in his views it was not less than a sin.  Once, his teacher had told him that this vaccine was made for this reason that in future these babies should not be able to bear the babies. This belief had made him to hate the people who were doing for the better health of the society. Within few days, he had created a group of people who was in his favour to stop the vaccination and it was unnecessary for the babies. The people now started to raise the voice and the fire extinguished all around within days. The minds of the people were changing as quickly as the blank paper is dyed with an ink. The hatred created in the hearts of the people even against the people who were working on daily wages and voluntarily. The ignorance was ruling again and the oppressors were the decision makers of others life and fortune. The ignorant of reality were giving the fiat and a number of stupid had started to follow these fiats. The life was again smiling in this strange corner of the world where ignorant were the decision makers where the murderers were awarded while the killed ones were punished.

She got up early the next morning and was ready to leave for her duty after taking a cup of tea. She reached the main highway after receiving her medical kit from the health centre. Again, the luxurious life surrounded her. The cute and sweet babies were giggling with their toys on the back seats of their glittering vans while the parents passed a smile to her after their baby was vaccinated. This smile encouraged her and her tiredness faded away. In the whole day, she gained nothing except few words of thanks and the cute smile of babies. The drops of vaccine made secure their life. She was working as well as the luxuries around him took her thoughts in different dimensions. She decided to buy a big stuffed teddy bear for her brother in the next salary. Her heart wished that her brothers and sisters too played with these kinds of toys. Every car crushed away her wishes and desires. All day long, her fingers dropped the drops of vaccine in the mouths of babies.  She was comparing the lives around her with the lives confined in a dark cell. The noon was over and now the day was proceeding towards the evening. Today was her third day of the duty and still two days to go. She counted her wage, which was 1250 Rupees. She remembered the needs that were much essential for her to fulfill now. The list was long but the money was short. With each coming van, she stood up so that if there was any baby in the car then she could vaccinate him. She was thinking about her needs that a car seemed coming towards her. She stood up as usual to see any baby but the devil of fate was in the van. There were three men in the van. She stepped back having no baby but the van stopped. Still she was looking that a man got out and removed his sheet. His body was full of weapons and the aim of his gun was her figure. She was unable to understand anything that he opened fire. She fell down injured. The vaccine scattered here and there and mixed up with her blood. She was taken to the hospital but her blood was flowing like a shower. She reached the hospital but before the treatment, her soul left for heavens. The stretcher was colourful with her blood and the blood was dribbling from it. Her body was shifted to the hospital while the stretcher was put aside. The vagabond and hungry cats surrounded the stretcher that was dyed with her blood. The cats were licking her blood sitting on the stretcher while a lame cat which was unable to ride on the stretcher, began to lick her blood standing under it. The cat opened its mouth for her rinsing drops of blood in such a way, as those too were the vaccination for its lame life.

 

 

 

 

 

Tregimi : DJALI DHE PLEPI  ( Çmimi II)

Skicë  

 

 

Vjollca Tiku Pasko

Autore : Vjollca Tiku Pasku

 

Ai ishte vetëm nëntë vjeç dhe mblidhte kanaçe. Kishte një biçikletë të vjetër, ku zhurmonte tringëllima e zinxhirit të ndryshkur, sikur të ishin zorrët e një endacaku të uritur. Kur kanaçembledhësit e mëdhenj e takonin shikonin në rrugë, e vështronin me përçmim dhe e shanin, sepse u kishte hyrë në pjesë. Hija e tij e vogël tkurrej më shumë dhe i jepte me shpejtësi biçikletës, të dilte jashtë rrezes së trazuar me vranësira .Ishte i shkurtër i dobët, ezmer, me dy vetulla që rrinin përherë të mbledhura, si dy shpate mali që ciknin majat e njëra-tjetrës. Flokët e zinj me baluke mbi ballë, sytë e vëmendshëm dhe veshët që reagonin ndaj çdo tingulli të vogël metali, të linin përshtypjen e një djali të vogël, që fati e kishte paracaktuar të bëhej i madh, duke mbajtur përgjegjësi të rëndë mbi supet e brishta, të siguronte ushqimin për pesë motrat dhe nënën e sëmurë. Pluhuri i rrugës, djersa dhe era e keqe e shoqëronin nëpër labirintet e orëve të ditës. Babai i tij ishte një pijanec i alkolizuar dhe asnjëherë nuk dihej ku ndodhej. Ai lypte dhe ato pak para që mblidhte, i blinte alkol. Djali i vogël jetonte në mes të botës së ëndrrave fëmijërore dhe realitetit të ashpër. Ah sikur të mund të ndryshonte fatin e tij, pikërisht si me shkopin magjik të Zanës, të jetonte në një shtëpi të bukur dhe me ushqim të bollshëm. I dukej shumë herë, se qielli disa i mbante me hatër, kurse atë e kishte dënuar. Njëherë tjetër mendja e tij prej fëmije imagjinonte, sikur biçikleta e tij të fluturonte dhe të ishte një magnet që të tërhiqte çdo metal në kazanët e mbeturinave. Në të dalë të qytetit, pikërisht atje ku shinat e trenit kishin marrë ngjyrën e lëkurës së gjarprit, kur e zhvesh dhe e lë në pluhurin e fatit, ishin katër kazanë të mëdhenj… Ishin thuajse bosh, sepse plehrat përreth tyre, përhapeshin nga qentë e natës. Kjo zonë, më parë i përkiste fshatit, ndërsa tani qytetit. Në të djathtë, pesëdhjetë metra më tej, kishte disa plepa të vjetër. Tek një plep i përkulur si ombrellë, djali ulej dhe çlodhej. I pëlqente të shikonte gjethet shtrirë, rrezet që depërtonin nga sytë jeshil të gjetheve dhe të kaltrën e dritës qiellore. Drejtonte gishtin tregues lartë dhe vizatonte konturet e gjetheve dritën, hijet e gjithçka që imagjinonte mendja e tij e vogël… Gjithmonë i mërmëriste plepit: “A ka djalë tjetër që vuan kaq sa unë?… Sa më pëlqen të shkoj në shkollë, të kem libra, ngjyra, të të pikturojë ty, të loz me top me shokë!….Por ah..duhet të punojë” Më pas vazhdonte ecejaket me biçikletë në kërkim të tingullit të artë, derisa dielli fshihej pas shallit të vjetër të horizontit. Peshonte kanaçet e vogla, merrte paratë dhe shkonte tek minimarketi i lagjes. Aty përherë blinte bukë, një kulaç të kuq për vete, pesë karamele për të pesë motrat dhe pak djathë të lirë. Shkonte te markato e madhe, sepse ishte koha kur pastrueset shkarkonin koshat me frutat dhe zarzavatet gjysmë të kalbura. Mund të mblidhte disa, që nëna e tij mund t’i gatuante. Të paktën këtu nuk kishte konkurrencë dhe sharje, por vështrime keqardhëse. Në darkë nëna i puthte duart dhe ia lante me lot dashurie. Motrat e vogla e rrethonin dhe e puthnin në shenjë falënderimi. Atëherë, gjithë mundimi dhe lodhja i largoheshin dhe ky ishte një çast që nuk e ndërronte me asgjë në botë. -Vëlla, do më blesh një kukull me shtëpi kur të teprojnë lekët?-u dëgjua zëri i Mikenës trevjeçare. -Do të blej ndonjë ditë -i tha i vëllai. Ajo iu hodh në qafë dhe i tha: -Të kam shumë xhan… -Edhe unë Genush… Të nesërmen drita e bardhë e agimit, nuk e po e zgjonte s’i zakonisht, kur kërcente nga dritarja tek sytë e tij. Koha ishte e vranët. Ishte mesi i shtatorit dhe miniatura e ditës ishte pikturuar me bojën e errësirën së natës. Ai veshi këmishën e vjetër mori biçikletën dhe u nis. Mornica të ftohta i shkonin nëpër trup. Baraka e tyre e vjetër me zor mbahej në këmbë dhe purtekat prej balte ishin plasaritur. E gjithë bryma e ftohtë e natës depërtonte si një hije e lagësht brenda saj. ”Jam ftohur” mendoi djali dhe vazhdoi me zor rutinën e zakonshme. Një erë e marrë i uturinte tek veshët sikur donte t’a shurdhonte. Kur kaloi pranë kazanëve të mbeturinave në të dalë të qytetit, i zuri syri copëza të vogla tullash plastike të një shtëpie lodër të shpërndara sa andej–këndej. Qeskën me mbeturina e kishin hedhur fluturimthi, ndaj dhe lodrat gjysmat ishin jashtë dhe gjysmat brenda kazanit… Iu kujtua motra e vogël dhe filloi t’i mblidhte… Era pushoi dhe qetësia e stuhisë po e maste vendin pash më pash. Djali shikoi brenda kazanëve dhe në fund të tij pa kukullën. Zgjati shkopin e tij ta tërhiqte por ajo binte poshtë si për inat. Shiu kishte nisur të binte me flluska , dhe po e shtonte nxitimin e lojës së lagësht. Djali zgjati dorën në drejtim të kukullës dhe një “Ooooh!” e zgjatur i doli nga fyti. Ra duke u palosur më dysh brenda dhe goditi kokën. Trupi i tij i kequshqyer nuk mundi t’i bënte asnjë rezistencë forcës së rëndesës. U mblodh kruspull nga dhimbja dhe bota po i rrotullohej brenda atij kazani të qelbur. Dhimbja në kokë me erën e keqe i trazoi stomakun. Volli me shpërthim, duke nxjerrë thartirën e zorrëve nga goja dhe hunda njëherësh. Për momentin i bëhej sikur një qenie e padukshme po i priste dhe i tërhiqte gjithë zorrët e barkut. Nuk po mundej të frymonte. Hapi gojën dhe u përpoq të merrte frymë me gojë, por shukat e ajrit të ndotur nuk ia furnizonin dot trupin e sëmurë. Bota e madhe ishte zvogëluar brenda një drejtkëndëshi të qelbur. U mundua të ngrihej, por rrëshqiste në metalin e qelbur e lagështitur nga kalbja e mbeturinave. Rrebeshi ia shtoi dozën torturuese viktimës së tij. Teksa përpiqej për të dalë jashtë këtij kazani, djali ishte bërë qull nga shiu dhe më shumë dukej si një amfib i stërmadh në gjolin e plehrave. E gjithë bota përqark ishte shpopulluar nga qeniet njerëzore dhe ai po ndjente vetëm dhimbje vuajtjesh. Ethet e asaj dite dalëngadalë po i përpinin kockat, nëpërmjet dridhjeve gjarpëruese dhe kërcitjeve së dhëmbëve. Temperatura i shpërndau frymën e zjarrtë brenda lëkurës së drobitur… I dha edhe fuqitë e fundit trupit të vet, duke mbajtur kukullën me dhëmbë, dhe u zvarrit me duar derisa doli jashtë asaj vorbulle të tmerrshme. Tërhoqi këmbët e lagura me mundim deri tek plepi për t’u mbrojtur nga stuhia. Me sytë gjysmë të mbyllur, vuri re disa degë plepi që u përkulën për t’a mbrojtur nga stuhia. Për një çast, nuk ndjeu asnjë dhimbje. U ngrit lartë, i lehtë, si pupël ajri. Stuhia, shiu nuk e pengonin dot. Ai mund të fluturonte. Ndjesi të lumtura, kurrë s’i kish provuar më parë. Nuk e dinte në ishte zog, shpirt, apo engjëll, por dinte që kishte një impuls lumturie, një sinjal ekstaze, dhe do kishte vazhduar… Por dikush po përpiqej t’i hapte dorën që shtrëngonte kukullën…Një vajzë pothuaj në moshën e tij përpiqej t’i shkulte gishtërinjtë, për ti marrë kukullën. Ai hapi sytë duke vështruar rreth e përqark. Stuhia ishte fshehur dhe dielli me shigjetat e zjarrta kishte fshirë çdo gjurmë të saj. Djali nuk e lëshonte kukullën dhe po shikonte me habi vajzën teksa klithte: -Më jep kukullën time!… Ai më mori kukullën!- ajo filloi të qante… Një djalë tjetër i rritur me fytyrën më të zezë se katrani, i mori biçikletën dhe u bë erë. Një kalimtar i rastit, po i shikonte një copë here dhe vazhdoi rrugën e vet në heshtje.

 

 

 

 

 

Tregimi : HAKA E GRAVE

 

 

vullnet

Autor: Vullnet Mato

 

Kisha shkuar në Korçë për të takuar disa miq të hershëm dhe për të çuar në bibliotekën e qytetit pesë kopje të romanit tim të fundit. Pasi mbarova punë me librat, hyra në kafen “Kursal” që kisha frekuentuar prej kohësh. Teksa po kërkoja ndonjë tryezë bosh, vura re dy sy të mëdhenj, me një vështrim të vrarë prej kali, që nuk po më ndaheshin. Personi mjekërrosh ma bëri me dorë të shkoja te tryeza e tij, ku ndodhej krejt i vetëm. U afrova instinktivisht dhe e përshëndeta me kokë, duke e kundruar me vërejtje, si njeri krejt të panjohur për mua.

-Ke të drejtë të mos më njohësh, o byrazer, kam ndryshuar nga mjekra… -tha ai dhe befas deklamoi një varg: -“Moj mëze që më tërbove…”

-“Kapistallin s’ma pranove…” -ia plotësova unë në çast dhe i buzëqesha kënaqësisht, duke sjellë ndërmend poezinë e vëllimit poetik, që më kishte dhuruar në një takim poetësh, para dy vjetësh në Korçë.

-Ai jam, Ilka, kirurgu që bën vjersha, -tha duke më zgjatur dorën dhe më ftoi të ulem.

-Po ç’e ke lënë gjithë atë mjekër, mor Ili? -i thashë dhe u ula si me mikun që më kishte lënë mbresa të këndshme me poezitë e bisedat e tij gazmore.

-Mjekrën e kam lënë që të mos më njohin të njohurit e këtushëm. Kurse juve që vini pe Tirane, u flas vet, -tha me një buzagaz të rezervuar.

Nuk kërkova sqarim për rebusin e shprehjes së tij dhe kalova tangent te kujtimet e mia. Madje më ra ndërmend edhe përshkrimi që i kishte bërë një letrareje që shkruante vetëm për seksin: “Ajo kur ulet të shkruaj, heq breçkat që të frymëzohet! ”

-Kam menduar shpesh për ty dhe për qyfyret e tua, – i thashë miqësisht.

-Ashtu? Më bëhet qejfi shumë. -u shpreh me gaz.

-Po hë, ia vure kapistallin mëzes tënde, apo vazhdon t’i thurësh vargje?

Ai u prish pakëz në fytyrë. Por më pas e mblodhi veten menjëherë dhe kaloi në gjendjen e mëparshme, me ata sytë e tij që ruanin një përndezje të vazhdueshme.

-Ia vura kapistallin bashkë me samarkën dhe hipa kaluar. Po ç’e do, ajo e kish revanin shumë të shpejtë dhe më rrëzoi plasur në tokë… -tha duke lëkundur kryet dhe thirri kamerierin.

Ai vet pinte konjak, unë porosita një krem uiski.

-Pijet e grave të pëlqejnë… -tha dhe nënqeshi lehtë.

-Më pëlqen, se ka pak alkool, -ia ktheva

-E ke trurin të pagoditur nga hallet, që s’të kërkon alkool. -vërejti dhe heshti mendueshëm.

Ndjeva, se ndryshe nga humori i dikurshëm, diçka fshihej pas mërzisë dhe gotës së konjakut që kishte vënë përpara. Veç kësaj, sytë e njeriut, buzët dhe duart e tij flasin nganjëherë më shumë se fjalët.

-Po, hë, si qe puna, që mëzja të plasi përtokë? -vijova ta gërmoj.

-Megjithë mend kërkon ta dish?…

-E kam thjesht nga kureshtja.

Ai më hodhi një vështrim të thellë drejt në sy, me mëdyshje për të mos e zgjatur atë bisedë. Por duke parë përqëndrimin tim në pritje të vëmendshme, vijoi me një pamje paksa dramatike në fytyrë.

-Është histori që nuk kam qejf ta tregoj, bile as ta kujtoj. Po ty do të ta them, o byrazer, se ke kohë pa më takuar dhe e kuptova që s’din ç’më ka ngjarë…

-Dramë ?

-Tragjedi. -tha dhe filloi të flasë me ton të shtruar. -Eh, or, mik vëllai, mos pësoftë njeri atë që pësova unë…Njeriu në jetë duhet t’i presë të tëra, se s’dihet nga i vjen e mira dhe e keqja. Ja, ajo që s’e prisja kurrë, më erdhi nga s’e kisha pandehur… Të them të drejtën, më vjen zor të t’i tregoj të gjitha, po ndryshe nuk kam si të jem i sinqert me ty… Dihet që femrat kanë gjynahet e tyre, po ne burrat e martuar, të stërvitur në atë zanat, kemi neps pe qeni. Le të jetë gruaja e mirë sa të dojë, pulka e botës na duket më e majme. Kjo është fabula mitologjike e tradhtisë së tërë mashkujve… Dhe qe ta kam llafin, me një kolegun tim kirurg, që punonim bashkë ne spitali, Tomi quhej, na u tek të hanim një drekë të mirë matanë kufirit, në Kostur. Unë me mëzen time, mjeken stazhiere pe Kolonje dhe Tomi me dashnorkën e tij, një pelë e bardhë me flokë të verdha, që punonte drejtoreshë në bankën e kursimeve. Tomi e kish zënë mikeshë, kur i kishte hequr një kallo te gjishtrinjtë e këmbës dhe ia kishte pëlqyer ato këmbkat e mbushura e syçkat bojëqielli. Më pas zuri t’ia digjte edhe atë kallon kronike në krye të këmbkave. Ajo qe e martuar me një veteriner, po ama vdiste për mustaqkat e Tomit. Kurse stazhierkës sime beqare, i pëlqeu mëzja e vjershës dhe deshi vet kapistall të përdorur…

Unë qesha padashur dhe e kundrova me simpati për humuroin e tij edhe tani, teksa mundohej te fliste sa më seriozisht.

– Mos qesh me proçkat tona si burra të martuar. Se dashuria është sëmundje, është një patologji që askush nuk mund ta shpjegojë. Misteret e dashurisë janë nga më të çuditshmet. Kush mohon pasionet që të krijon, e ka gabim, ato janë më të fuqishme nga çdo gjë, se të shpien deri në marrëzira. E, nejse, rregulluam vizat në konsullatën greke për vajtje e ardhje brënda ditës dhe me bencin e Tomit shkuam në Kostur. Afër është pe këtej, një orë e pak. U lamë në gjolin e Prespës dhe drekuam në një restorant lluksoz, shumë të shtrenjtë. Gjashtëqint euro na bëri dreka. Pimë shampanjë dhjetëvjeçare. Hajd, or hajd, shampanja dhjetëvjeçare të bën kalë varvat, ç’e do viagrën para saj, bre. Ata të parët s’kanë qenë budallenj që e pinin me poçka e i bënin gratë të pillnin një dyzinë. Më pas u ngjitëm në dhomat tona, te moteli që kishim zënë…

Kamerieri solli porosinë time dhe Ili vijoi:

-Do thuash ti, aq shumë para, për të bërë qejf me një grua tjetër…Nuk është vetëm ndërrimi i gruas, bre. E vërteta është, se gruaja ime kur u bë me dy fëmijë, e kishte bezdi të madhe atë punë. “Plasa me punët e shtëpisë, laj, shpëlaj, gatuaj e ushqej fëmijët, vjen edhe ti e më thua mbaji këmbët ngritur të bëj qejf unë, më ler rehat sot, të të bëj një lakror që të pëlqen!” Ja kështu më thoshte gruaja. Kurse kjo tjetra, mëzja pe Kolonje: “Ilkë, o shpirt, do vdes po s’të kam pranë!” dhe më rrufiste e më lëshonte avullin e ngrohtë në gojë, sikur i kullonte shpirti parfum e sherbet. Epo hë de, si të mos më prishej mendja të harxhoja për të bërë qejf me një zoçkë të këtille, bre!…Mëndja e burrit me vidha është, gratë kanë kaçavidhën në dorë, të zhvidhosin kur të duash, shpëton vetëm po i pate vidhat të ndryshkura. E, nejse, ajo pela e bardhë e Tomit, Florenca, ishte aq e lojtur pas tij, sa do linte edhe mamanë duke vdekur, për të bërë gjysmë ore dashuri me Tomin. Pastaj që t’i shkonte së ëmës, do vraponte si e hazdisur. Edhe atë ditë e kishte kohën me krëk, se në orën katër pasdite duhej të ishte patjetër në punë, të mbyllte llogarinë e bankës. Dhe për shkak të saj, më tre e çerek u nisëm nga Kosturi të kthehemi me yrysh të madh. Në një gjendje të atillë ishte marrëzi të rendje me revan galopant. Po ne si të pjerdhur nga trutë që ishim, kaluam dy doganat me një frymë dhe po zbrisnim kthesat e Kapështicës për të arritur kohën. Kjo do të kishte qenë tmerrësisht komike, po të mos ishte bërë aq tragjike…

Ili ndaloi një grimë, uli kryet dhe fytyra e tij mori një shprehje tepër të dhimbshme. Mandej vijoi me një ton krejt të ndyshuar, duke u gëlltitur shpesh për të mposhtur ringjalljen e emocioneve.

-Që të ta ngas llafin, te një kthesë, jo dhe aq e ngushtë sa të mos merrej me shpejtësi nga Tomi, benci ynë fluturovi poshtë greminës, njësoj sikur ta kishte thëthitur vetë djalli…Mbaj mend vetëm që ne bërtitëm të katër njëherësh dhe pas tre-katër rrokullimash tatëpjetë rrëpirës, nuk mora vesh gjë tjetër…Erdha në vete pas dy ditësh te salla e reanimacionit. Kur hapa sytë, pashë se më kishin hequr njërën këmbë dhe më kishin ngjitur e arrnuar dorën e bërë sallatë. Kokën prapa e kisha tërë xhumba…

-Po të tjerët? -nuk m’u durua mua.

-Vdiqën në vend, bre !… -tha Ili me dëshpërim dhe iu mbushën sytë me lot. -Benci u bë rrangalle bashkë me ta, vetëm mua më kishte flakur përjashta gjatë rrokullimave.

-Pah, ç’tersllëk i tmerrshëm! -shtova i përpirë trup e shpirt nga ngjarja.

Ai fërkoi mjekrën, rrudhi ballin dhe tha trishtueshëm:

-Lere, o byrazer, na zuri haka e grave… Po edhe haka e burrit të Florencës…Bile ai nuk e pranoi fare arkivolin e saj në shtëpi. U kishte thënë: “E kam dërguar gruan në zyrë, jo në Greqi, ku paskërka shkuar ajo me jaran brënda orarit të punës.” Edhe gruaja e Tomit, ia bëri nderet për hir të fëmijëve, po nuk derdhi asnjë pikë lot për të. Kurse gruaja ime më la menjëherë. Mori fëmijët dhe shkoi tek i ati. Korça nuk i honeps dot këto imitime skandalesh të jetës perëndimore, që na i ka qejfi ne qejfëllinjve provincialë dhe sa të hapësh e të mbyllësh sytë, të var teneqenë… Eh, ç’grua e rrallë ishte ajo imja, bre byrazer! Me një fisnikëri të madhe karakteri. Po unë jam sjellur si koqe me të. Rastis që ne, intelektualët, ngaqë na pëlqen mëndja shumë, veprojmë me gratë fare pa mënd…

Duke vërejtur shprehjen që kishte marrë tani fytyra e tij, kuptohej pa më të voglin dyshim, se në brendësi të vetvetes, veç pendimit, ai ndiente pështjellim dhe zbrazëtirë të dhimbshme.

Vështrimi im u vendos padashur pas shpinës së Ilit dhe vetëm atëherë pashë dy patericat e mbështetura pas murit.

– Kam mbetur pa punë, se zanatin s’kam si e punoj me dorën që s’e komandoj dot pe nervave të dëmtuara. Me protezën e këmbës së djathtë, tani s’bëj as për portier spitali. Se edhe ajo punë kërkon t’i kesh të dy këllqet të saktë. Kam mbetur si lanxho, siç më sheh. Tani unë s’i përkas më kësaj bote dhe mundohem të mos bie në sy të njerëzve. Në një situatë të tillë, njeriu bëhet fatalist. Megjithatë ruhem të mos bie në ndonjë plogështi depresive dhe kam filluar gjene të shkruaj poezi. Ato sikur më ngushëllojnë cazë!…

Kisha mbetur i topitur, me një tokël në fyt dhe më shkreptiu në mendje: Sikur ta dinin njerëzit e shkretë cilat rrugë të jetës çojnë në greminë, mbase do të bënin shmangie të mëdha në jetë.

 

 

 

 

 

Tregimi :  Kujtimi i një nate pa jetë!

 

 

mite tabaku

Autore: Mite Tabaku

 

Sytë iu turbulluan dhe këmbët nisën ti humbnin drejtpeshimin. Një tërmet i lehte sapo kishte përshkuar qytetin e brendësisë së tij. Ajo qëndronte aty, përballë, si kurrë s’kish rastisur të ndodheshin ndonjëherë. Ajo ishte aty! Iu afrua, i sigurt se me shkurtimin e distancave mes trupave, ajo do të zhdukej, si vëgim i një mbrëmjejë të bukur vere por… I mbylli syt. I hapi. Më pas i fërkoi në mënyrë të tillë si për tu siguriar se gjithçka ishte pjellë e mendjes së tij të mbi-lodhur. Por, jo.

Iu afrua edhe më. Me pamjen e dikujt që sapo kishte parë një fantazëm dhe me hapat që puqeshin aq perfekt me ato të një pijaneci, kur kthehet natën për në shtëpi, ai iu afrua. I preku duart, ato duar që për çdo natë i përfytyronte përqafuar përkrah vetes. I kapi dorën e majtë, ia ledhatoj, dhe ashtu me butësinë më të madhe, sikur do i thyej mijëra copëzash, nga më e vogla pakujdesi, ia vendosi në kraharorin e vet, aty ku tashmë tik-tak i zemrës i kishte kaluar 240km/h, tej normatives. Çmenduri!

Më pas, lehtësisht iu kaloj buzëve të veta me atë dorë që aq shumë e kishte dëshiruar. Aromë e lëkurës së saj e dehte, e turbullonte dhe ashtu sikurse një sonambul qelizat e tij i dorzoheshin krejtësisht asaj. Një dorëzim deri në lutje. E i etur,  i shkoi dorën tjetër, nxitimthi, në qafë. Ajo u drodh e tëra, e sakaq e gjeti veten papritmas të shtrënguar mbas trupit të tij të nxehtë. Asgjë përreth s’pipetinte. Një heshtje akute mbretëronte, si shenjë respekti ndaj ulërimave të ekzaltuara të dy zemrave që lypnin dashuri.

I dehur, i përhumbur, krejtsisht i hutuar ndërrmerte veprimtari pa i lënë kohë mendjes të perceptonte hiçgjë. Zemra udhëhiqte. E shtrëngoi edhe më, i puthi mollëzat, pastaj buzët humbën në gushë, e kështu i avulluan të gjitha pikat e referimit me realitetin. Ishin bashkë, më në fund bashkë. Ja, tek gjendeshin vetëm për vetëm me veten e tyre dhe ashtu, të marrët:

 

Shijonin shijen e njëri-tjetrit,

Deheshin me aromën e njëri-tjetrit,

Humbnin në zhurmën e njëri-tjetrit,

Digjeshin nën lëkurën e njëri-tjetrit…

 

Sy të çoroditur, të tejmbushur me lot, jetë e lumturi, dashuroheshin nën melodinë e asaj nate të heshtur. Shtrënguar fort mbas njeri-tjetrit, në atë dhomë që kërrmoste era vjetërsi ata kërkonin dhe eksploronin pafundsisht trupat e tyre, në çdo milimetër, sikurse puth njeriu tokën-mëmë mbas shekujsh mërgimi. E buzët e tyre, të kuqe, flakë, delironin prej frymmarrjeve të dendura asaj dhome sa një birucë ku mezi mundej njeriu të mbushej me frymë. Me mos-lodhje kafshonin cepat e buzës duke i thithur, sikurse duhanxhiu tymin e cigares aq fort të lakmuar. E kështu, shtrëngohehsin, vazhdimisht, shtrëngoheshin, thua se po mbyteshin…

Ah! Ato buzë që ai i kishte kërkuar me mijëra shekuj dhe ishte rropatur ti pikturonte faturave të kafes, kafeve të mëngjesit, nëpër lagjet e thinjura të qytetit në pritje. Ato buzë, buzët e saj vocërrake, që ai i kishte kërkuar në çdo vajzë, qytetit të braktisur të Tiranës. E ja, tek krejt papritur tashmë qëndronin pranë njeri-tjetrit duke u ndukur buza me buzë si shushunjëza kur noton në gjakë. Ato buzë, dy palë buzë, që ishin kthyer në objekt dëshire dhe lodra më e lakmuar e e tij. Oh! Ato puthjet e saj poezi jet-sjellëse. Ja, tashmë qëndronin aty, ngjitur, ai dhe ajo. Për mijëra vjet e kishte ëndërruar atë çast. Gjithçka dukej kaq irreale. Më në fund ishin bashkë. Ishin bashkë.

Qëndronte shtrirë mbi atë dyshek që mbante erë stallash ku jetojnë bagëtia dhe ashtu në ajër të ndotur por shpirtin mbushur plot dashuri, mendja e tij fluturonte brenda një rrethi vicioz. Sa më shumë që e mendonte atë që po ndodhte aq edhe më konfuz bëhej. Hapte syt në atë errësirë të tmerrshme, për të përcaktuar përqindjen e rrezikshmërisë që gjithçka të ishte një ëndërr. I mbyllte dhe i hapte sërisht, një akt-veprim i përsëritur pambarimisht, aq sa syt filluan t‘i dhimbnin por, ajo sërisht qëndronte aty, krah tij, më e gjallë se kurrë, më e bukur se kurrë…

U distancua për një çast, më pas sërisht e ngjiti pas vetes duke hedhur vështrimin mbi krejt qenësin e asaj krijese përrallore, mrekullisht magjepëse në lakuriqësin e vet, që qëndronte përbri tij. Ndjehej si i zënë në grackë, marrëzisht i tërhequr nga ekspresiviteti i atyre qerpikëve të gjatë hipnotizues dhe buzëve të saj të vockla, por tmerrsisht të ëmbla. Në ti puthur humbeshe krejtësisht.

 

 

 

Tregimi : DYSHIMI

 

 

natasha Xhelili

Autore : Natasha Xhelili

 

Ma merr pak çantën , – iu drejtua vajzës që e ndiqte. Ajo e vështroi gjatë dhe kishte kaq shumë dashuri në sytë e saj. Ai vështrim duke zbritur shkallën e fundit, kur do të largoheshin prej andej, i mbeti në mendje dhe nuk po i shqitej. Ata e falënderuan dhe i afruan një karrike. Sa u ul një mendim i vrapoi nëpër mend. Në fytyrat e tyre kishte ikur gjaku, ishin bërë të bardhë e të pafjalë, ajo u ngrit dhe lëshoi ulërimën: jooooooooo!

E mbërthyen prej duarsh dhe ndërkohë që kobi ndodhte pa një makinë që u afrua dhe hipën në të dy fëmijët dhe plaka. Moooos ! Nuk mund ta bëni këtë! Asnjë lëvizje nëpër shkallë. Fytyra e qeshur dhe e dashur e vajzës nuk po dukej. Ajo e kuptoi , po duart e shtrënguan edhe më fort. Nuk mund të lëvizte nga vendi. Ajo jo, po mendja e saj shkoi atje në paradhomën e bodrumit. Sa kishte marrë çantën e mamit në dorë, ai e kishte mbërthyer  dhe ajo nuk kishte mundur të hapte gojë. E kishte ngjitur në shtratin ku flinin pak më parë dy foshnjat dhe duke i vënë një jastëk në fytyrë e kishte qëlluar me silenciator. Shenja e plumbit në ballë ia zbukuronte fytyrën dhe ajo me atë trup të hajthëm në duar ecte rrugëve e përhumbur pa mundur të fliste a t’i tregonte dikujt se çfarë kishte ndodhur. Bashkë me pajetësinë e vajzës kishin shkuar dhe ndjenjat e saj. Nuk mund të qante, megjithëse një ulërimë e madhe i hovte shpirtit duke i shkallmuar grykën e kraharorin. Po zbehej si fytyra e saj dhe ai vështrim i fundit e ledhatonte brigjeve të ëndrrës…

Po shihte fotografitë. Iu kujtua ajo ditë pranvere kur natyra e lulëzuar tashmë nga shiu u buzëqeshte të dyjave në verandën e shtëpisë. Ajo mori çadrën e kaltër në dorë dhe duke pozuar i tha së ëmës: më bëj një foto , mami! Kur e shihte ashtu lozonjare i mbushej zemra me gëzim. vajza ishte gjithçka që  ajo nuk kishte qenë në rininë e saj. I bëri  shumë foto dhe zgjodhën më të bukurën atë ku vajza duke shtrënguar bishtin e çadrës dhe nën hijen e saj i dërgonte puthje së ëmës. Sa e dashur që ishte. Që fëmijë qëndronte pas saj dhe nuk i ndahej. Përpiqej ta ndihmonte në punët e përditshme dhe gjithnjë i betohej se kur ajo të martohej do kujdesej shumë për të. -Ty  mami, askush nuk të ka ndihmuar dhe je gjithnjë shumë e lodhur, dua të jetosh me mua që mund të të shoh njëherë të qetë. Vajza  kishte ardhur gjithnjë e dobët dhe me gjithë përkujdesjet , ndonjëherë edhe të tepruara të saj përsëri nuk vinte mish si thoshte ajo. I rrinte pranë si një kotele dhe e puthte gjithnjë…

Më në fund duke pranuar ftesën e një shoqeje të shkollës së mesme u nisën për ato pushime që kaq shumë i kishin ëndërruar. Ecën me traget dhe vajza e kishte gjithnjë mendjen te fotot. –Edhe një këtu mami, duket deti shumë bukur! Edhe një këtu para tragetit që të duket sa i madh është! Ajo i gëzohej pranisë së saj dhe kishte vendosur t’ia plotësonte të gjitha tekat. Ashtu e qeshur siç ishte e me ato puthje që nuk reshtnin po i falte një gëzim të pamasë. Gjithçka shkoi sipas parashikimeve dhe në orarin e duhur ato mbërritën në qytet ku shoqja e saj i priti me shumë dashuri. Fëmijët e saj ishin më të rritur dhe nuk mund të konsideroheshin shokë të vajzës. E kuptoi se vajza do të rrinte gjatë gjithë kohës me të. Do ta shijonte çiltërsinë dhe dashurinë e saj.

Linda , shoqja e saj, ishte një emigrante që kishte ardhur në këtë qytet prej pesëmbëdhjetë vjetësh dhe i kishte shkolluar fëmijët aty. Ajo e dinte mirë gjuhën e atij vendi dhe i tha Lindës se gjatë kohës që ajo do të ishte në punë  mund të dilte e vetme në rrethinat e qytetit.  -Ka shumë emigrantë këtu, nuk do ta kuptosh se je në vend të huaj . pasi u veshën e pispillosën të dyja, të kapura përdore dolën të njiheshin me natyrën përreth. Duke kaluar në një shesh të madh vajza kishte parë një dyqan kafshësh shtëpiake që ishte në kthesë të rrugës. Ndërsa i fliste vajzës me gjuhën e vet iu drejtua edhe një punëtori po me gjuhën e vet , duke harruar se ku ishte. Ai i habitur iu afrua dhe e pyeti: ku e di ti se nga jam unë?- në fakt nuk e dija,- i buzëqeshi ajo. Ishte thjesht ngaqë po flisja me vajzën. Ai e vështroi gjithë dyshim dhe i pëshpëriti diçka në vesh një kolegu në cep të dhomës. Vajza vraponte nëpër kafaze duke parë lloje të ndryshme kafshësh e shpendësh gjithë kureshtje e gëzim. Dolën andej duke vallëzuar me dorën e mamit…

E mbërthyer prej duarsh mendja e saj sajonte skena më të errëtat. Njëri nga burrat e kishte kapur prej dore dhe ngjiste shkallët me të. Ajo u qetësua për një çast , po pranga e dorës së tij që kishte mbërthyer ato dorë të vogël e të pafuqishme, i foli ashpër e me zë të bardhë:

-Vajza jote do të jetojë me ne. Ne do ta rritim si fëmijën tonë. Ti nuk mund ta shohësh më kurrë. Ajo do të jetë për ne karta e sigurisë që ti nuk do të flasësh, nëse i do njësoj edhe fëmijët e tjerë që ke lënë në shtëpi. -Ju nuk mund të ma bëni këtë.-këmbënguli. Ajo ka nevojë për mamanë e saj dhe unë për të. Kurrë nuk kam për ta përmendur emrin tuaj, ju betohem! Ma lini vajzën time të vogël!

Në zemrën e saj venat gati sa s’çaheshin. Si mund ta mohonte fëmijën e saj? Si mund ta mohonte pikërisht atë, më të dashurën , më ledhataren, më të fortën që kishte guxim t’i jepte zemër nënës së vet edhe kur ajo mendonte se gjithçka kishte mbaruar. Mendoi për fëmijët e tjerë. Ata ishin vërtet më të mëdhenj, po ishin të gjithë pjesë e dhimbshme e trupit të saj. Si mund t’i braktiste, aq më pak për një keqkuptim. Fjalët që ishin gati të lulëzonin buzët e saj nuk u shqiptuan. Ritmi i fundit ra mbi sytë e vajzës që mundohej t’i shpëtonte prangës së dorës që e kishte mbërthyer…

Më në fund jam me pushime, -mendoi. Në një vend të bukur, me vajzën e vogël, pa shqetësime të mëdha, mund t’i shijoj ato. Natyra përreth ishte mikpritëse, stina e freskët dhe shumë gjëra të tjera së bashku duhej t’i bënin këto pushime të paharrueshme. Shkuan në një park aty afër dhe u ulën në një nga stolat e lyer me blu rishtas që thyente ngjyrën monotone të gjelbërimit. U ulën, po vajza nuk ndenji ashtu, ajo filloi të vinte vërdallë stolit duke e ngacmuar, puthur e përkëdhelur, duke e ftuar në lojën e saj gjithë dashuri. Aty pranë ishte një urë e ndërtuar me mjeshtëri. Lumi që vinte i turbullt kalonte kryeneç me baltën e ngarkuar mbi supe. Gjatë rrugës do të llagarohej e do të derdhej në det i tejdukshëm si përherë. Po e dinte se mund të derdhej edhe ashtu i turbullt duke ëmbëlsuar sadopak ato brigje të kripura, duke shuar etjen e përhershme të buzëve të dallgëve që përplasen çmendurisht nga etja. Ndërkohë vajza i kishte kthyer aparatin dhe mendimet duhej t’i vazhdonte në një kohë tjetër para asaj fotoje të dashur. Iu afrua vajzës, ktheu aparatin, e puthi, e përjetësoi atë çast.

Familja Gjoka ishte një familje si gjithë të tjerat, punonte dhe jetonte me djersën e ballit. Djali i vogël i sapomartuar ishte shkolluar mirë dhe punonte në qytet në një punë zyre siç thoshin ata. Po nuk ishte tamam ashtu, ai ishte inxhinier i zoti dhe vetëm pak kohë gjendej në atë zyrë ku përpilonte projektet dhe u ndante punën vartësve të vet. Po lajmin e kobshëm e mori aty. I vëllai kishte vrarë “padashur” fqinjin dhe ishte duke u larguar jashtë shtetit. Të gjithë në shtëpi ishin ngujuar dhe ai mbeti në zyrë. Po sikur gjakësi t’i dilte përpara? Mund të ishte kushdo prej tyre. Ishte rritur me ta, ishin shokë të mirë, po para kësaj ngjarjeje harrohej gjithçka. Orët në vazhdim mund të ishin koha e përshtatshme e marrjes së gjakut dhe ata duhet të ruheshin. Mendoi për nusen që ndodhej në shtëpi e vetme dhe ishte në muajt e fundit të shtatzanisë. Nëse e lajmëronte në telefon mund të shqetësohej shumë, Ishte më mirë që ajo ta mësonte këtë nga goja e tij. Po dalja jashtë në këtë moment kur ishin derdhur rrugëve marrësit e gjakut ishte e pakujdesshme. Të gjithë e dinin këtë folezë të tij, se babai i vet me këtë gjë krenohej dhe u kishte treguar të gjithëve me përpikmëri  vendndodhjen. Mendoi të thërriste një taksi, kështu do të binte më pak në sy, makinën e tij e njihnin të gjithë. U nis duke menduar se dhe ajo mund ta kishte marrë vesh nga televizori dhe të ishte tronditur. Kjo shtatzani kishte qenë e vështirë për të. Ata e kishin marrë vesh se ajo do të lindte binjakë  dhe do të ishin dy djem. Ajo ishte trembur pak. Me dy fëmijë ishte e vështirë. Ajo ishte vetëm në këtë qytet dhe nuk mund t’ia dilte me dy fëmijë të vegjël. Njerëzit e afërt i ishin gjendur pranë si prindërit e saj ashtu edhe të bashkëshortit kishin premtuar se do ta ndihmonin sidomos në vitin e parë të rritjes së tyre. Vështroi me kujdes përreth para se të zbriste nga taksia. Doli me hap të shpejtë dhe shkoi drejt ashensorit. Ndjeu një hije nga pas. Nuk mundi ta shoh në fytyrë, ndjeu një dhimbje në shpatull dhe ra pa ndjenja. Shumë shpejt vendi u mbush me njerëz. Mes tyre ishte një zemër që po bëhej gati të plaste. Sa e panë të afrohej e mbajtën. Asaj iu këputën gjunjët dhe ndjeu një dhimbje të fortë në bark. Ra pa ndjenja edhe ajo. Ambulanca po transportonte dy vetë. Ishin dy bashkëshortë që po shkonin drejt dy operacioneve të ndryshme, drejt rrugëve të reja që kishte caktuar fati për ta, drejt një destinacioni të ri të panjohur më parë…

Duart që e kishin mbërthyer nuk ishin edhe aq të forta sa dukeshin ato u shkëputën dhe hapat e saj rendën drejt shkallëve. Dalloi shpinën e vajzës që largohej me vështirësi, si dukej nuk donte . I foli, kushedi si rrahu zemra e vajzës, si i dolën flatrat prej krahësh, si nxorri zërin e saj fëmijëror si të një trimëreshe. Askush nuk mund ta ndalojë fluturimin e një fëmije drejt krahëve të nënës . koha dhe hapësira nuk ekzistojnë atje, gjithçka përreth zhduket dhe ai vrapim i pandalshëm gjunjëzon çdo lloj ndjenje tjetër. Ato sulen drejt njëra -tjetrës sikur e kanë humbur nocionin e peshës dhe përfundojnë në përqafimin e shumë pritur duke u dorëzuar në besën e njëra-tjetrës. Nëna lutet: o zot, mos ma hiq nga krahët e mi fëmijën tim. Më lër të jetoj me këtë dashuri ! Fytyra të errëta qëndrojnë në dy skajet dhe mendojnë si do munden t’i ndajnë përsëri. Por pyetja që krijon skenën shekspiriane, lëkundja e ekzistencës dhe ata bij të vegjël që rrezikohen u japin fuqi të ecin drejt tyre. A do të arrijnë të marrin një vendim përfundimtar?!

E vendosën shpejt . do të largoheshin jashtë shtetit. Nuk mund të shkonin te kushërinjtë e tyre se atje do t’i gjenin menjëherë. Duhet të largoheshin shpejt dhe të mos i tregonin askujt për vendndodhjen. Tani ajo duhej t’i rriste e vetme fëmijët e saj. Askush nuk mund t’i shoqëronte. Në këtë arratisje të përhershme. Po për të jetuar , për të mbajtur familjen e saj në jetë ajo do të bënte gjithçka. Nga goditja që kishte marrë në shpatull krahu i tij nuk funksiononte më si më parë. Madje kur ecte dukej sikur anonte nga ajo anë. Po kur mendonte trupin e tij të mbuluar me gjak dhe ndjenjën që kishte provuar kur kishte menduar se e kishte humbur përgjithnjë burrin e jetës së saj dhe babanë e atyre binjakëve, ajo heshtte me këtë lojë të fatit që e kishte kthyer gjithçka përmbys, por i kishte lënë të gjithë në jetë. Ato pak para që kishin kursyer dhe ndonjë ndihmë të vogël që u kishin dhënë të afërmit ata ishin larguar në këtë vend të huaj, ku dukej se edhe dielli ishte ndryshe. Ajo nuk mund të punonte se kishte dy fëmijë të vegjël dhe ai nuk mund të punonte me një dorë. U vendosën në periferi të një qyteti të vogël dhe menduan të marrin me qira një dyqan për shitjen e kafshëve shtëpiake. Të gjitha lekët që kishin me vete i dhanë për pagesën e dy muajve qira të dyqanit dhe të shtëpisë. Edhe njëherë tjetër u dorëzuan në duart e fatit pa kushte. Mbijetesa ishte prioritare… po gëzoheshin për faktin që kishin mësuar atë gjuhë të huaj dhe përpiqeshin të binin sa më pak në sy si emigrant. Pothuajse nuk i flitnin askujt për veten dhe nga vinin. Javën e dytë mundën të shisnin dy prej tyre dhe u gëzuan nga ky fillim i mbarë. Fëmijët dalngadalë po mbushnin vitin dhe dalngadalë po shërohej dhe dhembja e tyre. Punonin fort dhe ktheheshin gjithnjë e më të lodhur në shtëpi, por u mjaftonte të ishin gjallë.

Atë ditë kur gruaja u foli me gjuhën e vendit të tyre, u duk sikur gjithçka u përmbys. Edhe pse ato fjalë nuk ishin asnjë lloj provokimi, ata menduan gjithë dhimbjen që kishin ndjerë atje në korridorin e pallatit dhe instiktet vetmbrojtëse u rizgjuan si kurrë më parë. I humbën gjykimet,menduan përsëri për lojën e fatit me ta dhe po bënin plane të pafundme se si të shpëtonin nga kjo gjëmë që i kishte gjetur. Menduan se gruaja mund të ishte dërguar aty për t’i gjetur dhe vajza e saj ishte thjesht një mburojë e shkëlqyer.

-Mami eja të shkojmë përsëri të dyqani i kafshëve i lutej vajza dhe e tërhiqte prej dore derisa përfundonin pothuajse përditë atje. Një ditë gruaja e pronarit e tërhoqi mënjanë dhe filloi ta pyeste se nga ishin dhe pse kishin ardhur për pushime pikërisht aty. Ky qytet nuk kishte ndonjë gjë të veçantë dhe turistët nuk vinin këtu me pushime. U përpoq ta bindte se shoqja që e kishte ftuar banonte këtu afër, prandaj kishte ardhur aty. Do të qëndronte në shtëpinë e saj, se nuk mund të paguante në hotele e restorante askund. Të dyja palët u vunë në hetim. Jo këto nuk ishin pushimet që kishte menduar. Mësoi diçka të mugullt rreth kësaj familjeje dhe frikës së saj, por nuk e justifikoi kaq shumë mbrojtjeje ndaj një gruaje të ardhur për pushime. Mendoi se do ta harronte shpejt këtë episod…

Po ngjisnin shkallët. Vajzën e kishte kapur për dore. Nuk do ta lëshonte për asgjë në botë. Lexoi frikën e dyshimin e atyre njerëzve që jetonin në lëngatën e e ekzistencës. Mbanin dhe ata për dore dy djem të vegjël…

 

 

 

 

Tregim: TROKTHI I KUAJVE

 

 

arqile portret 1

Autor: Arqile Vasil Gjata

 

 

Në Luginën e Verdhë,  një tufë kuajsh vrapojnë përnatë. Deri tek “Bishti i Zhurit” dëgjohet trokthi i tyre!

Kur bie nata dhe hëna e shtynë përkëdhelisht errësirën, në Luginën e Verdhë, përsëri dëgjohet trokthi i harbuar, i tyre.

Hija e tyre i harbonte ata kuaj…nuk kishte kalorës t’i urtonte!

***

Sot.. trokthi i tyre ende rreh, si nje ritëm i vjetër në zemër të kohës. Rendja e tyre  drejt zhurmave të jetës, simbol i abstraksionit rutinë!

…Nëpër ëndrrën e natës  dy bashkëshortë ndjekin trokun e atyre kuajve! Nën hënën  kuqashe,  këngët e natës kumbojnë dhe pemët u duken të bardha.

Në këtë bardhësi shturret  historia e tyre, shturret nën trokun e kuajve që,  a e dinë vallë se  ku shkojnë?!  Vetëm rendin e rendin si të harbuar…

 

Rëzë Luginës së Verdhë shtëpitë shpërndahen parregullsisht. Errësira i mbështjell nën petkun e saj, sikur kërkon të fsheh brenda tyre misterin e vetë jetës. Aty, diku  është shtëpia e dy bashkëshortëve.

Njeriu duhet të mendojë dhe të kërkojë nëpër  erërat, që herë e joshin e herë e shtyjnë drejt  rrugëve të fatit. Ajo që më dha shtysë ta rrëfej këtë ngjarje është habia ime se pse çuditen gjinkallat, që në apartamentin e dy bashkëshortëve bashkjeton dhe “miku i ngushtë” i gruas…?!

 

Shtëpia ku jetojnë dy bashkëshortët dhe  “ai”, është një guackë  mendimesh!

Vërtetë ata jetojnë në një peisazh romantik…plot murrizash1),  poshtë deti që llamburit  natën.

Apartamenti i  tyre, është streha ku bashkjeton edhe ai , i “dashuri” i gruas…

Dhe  hëna, dëshmitarja e tyre, rri e vështron syçelët, madje edhe  ngjyrën ua ndryshon çdo natë;  dhomat e ambjentet përrreth veshin petkun e kameleonit.

Shtëpisë i mungojnë vetëm pikturat dhe kjo e ka një arsye…

Vetë ajo shtëpi është një pikturë  me përmasa të mëdha. Nga miqtë e ëndërrave, pikturat e tjera janë të tepërta dhe kuptohen  si  qënie të pafajshme, të fshehura nëpër mure…Po të vendoseshin dhe tablo me piktura të ndryshme, ato do t’ua trazonin shumë fantazinë banorëve  të asaj shtëpie.

 

***

Kjo rrëfenjzë  u dëgjua një natë vere, kur gruaja e shtëpisë, ulur në prehrin e të “dashurit”, pranë  dritares së hapur, nën kënaqësinë e trokthit të kuajve, bashkë me frymëmarrjen e zërin që i dridhej, ngulmoi të thoshte:

-I dashur! …Unë e di, ti e sheh jetën dhe mua nga lartë..! Sensin për t’i  parë gjërat  me vetëdije nga lart, unë e gjej dhe e prek në përhershmërinë pranë meje si domosdoshmëri shpirtërore!

…Dhe pse jam  një grua në të pesëdhjetat, e ndjej veten ende përgjysëm. E plotë  jam në ato çaste, kur të dyve na pushton mbrëmja…e bëjmë dashuri. Dhe të veçantat që ruaj në mëndje e shpirt, janë ato ngjarje  që kemi përjetuar netëve të gjata, kur  dimëronim bashkë. Por shpesh,  sjell në kujtesë  çastet e gëzueshme dhe intime të jetës bashkshortore. Asnjë ditë nuk na kanë  munguar buzëqeshjet!

I dashur!

Në jetën time ka hapsirë edhe për dashurinë tonë… Ajo është një det ndjenjash të fuqishme, të cilat nuk i mposhtim dot.

-A e di ti, sa zgjasin ëndrrat?

-Hëmm…,  mendoj se ëndërra ka jetë, aq sa era e lules që ti adhuron,  a nuk është kështu? Po ti, lulja ime, je në kohën e ripërtërritjes. Ashtu si statujat e ftohta i ngroh dielli, edhe ne i harrojmë dhimbjet kur jemi bashkë e bëjmë një jetë…!

-Unë jetoj me ty, kudo që të jem,  unë jam pranë teje!

Diku kam lexuar diçka interesante,-i thotë gruaja të “dashurit”, që,  “seicili  çmendet sipas mënyrës së vet për dashurinë”…  kështu që, im shoq dëshiron, që unë të jem gjithëmonë grua femërore. Ai lumturohet nga kurthet e bukurisë sime, që  kanë qindra pamje për shpirtin e tij entuziast.

Netëve, kur edhe hëna  derdh  ngjyra të forta në dhomën e fjetjes, ne  tërbohemi e  nëpër shtratin e fantazisë,  thithim aromën e përkëdhelive e ndjejmë trokthin e dashurisë thellë brenda nesh,  që godet në kraharor vrullshëm si rendja e kuajve, të lirë e të pa fre…  Zgjohemi të frymëzuar nga një natë e paharruar dhe  trokthi i  kuajve shtrohet disi. Mundohemi të dallojmë, se cili prej tyre e ka më të gëzueshëm tingëllimën e trokut…,  qimekuqtë, apo të bardhët?!

 

***

-I dashur!

Nuk është çudi, se burri im po hap një dritare të re në jetën e tij. Sot është më i pjekur e duarëplotë për jetën nga sa e kam njohur vite më parë. Kohë të dhimbshme kemi kaluar. Vitet kanë rënë mbi njëra-tjetrën si pakuptuar. Tani që na u ngroh edhe mosha, përjetimet kanë ndryshuar shije. Nga dashuria për të, gjithë natën përgjoj kufomën e tij se mos më largohet…

Burit tim i pëlqen të sajojë miq prej qelqi në mungesë të miqëve prej mishi e gjaku. Dhe këta lloj miqsh, i gjen nëpër ëndrra,  si pasqyrim i asaj që tingëllon, që është piktoreske, por e mbështjellë me mbulesë mistike. Një i tille je dhe ti, “i dashuri im”!

Ti,  duhet ta mësosh shumë mirë botën intelektuale të tij! Imshoq, në dorë mban vazhdimisht një libër me ngjyrë të kuqe, që t’i përgjak sytë me ato fantazitë e tij. Bashkëshorti im beson shumë në ëndërrat, deri në ngopje. Saqë, shpesh bëhet i pakuptueshëm për shumë miq të tjerë.

…Ditëve të diela, ai zbret nga Lugina e Verdhë, lë kokën e tij mbi tavolinën e televizorit dhe vetë, largohet për në plazh; ndërkohe hija e tij endet nëpër shtëpi, ndërsa trupi i përvëlohet nën rrezet e diellit… Kur dielli arrin kupën e qiellit, ai merr udhën për në kafe. Ritual i përsëritshëm. I përhumbur nga ky peisazh përvëlues, duke rrufitur kafen e tij gjithë qejf, ai shkruan e shkruan ëndrrën e mbushur plot personazhe të qelqtë.

 

***

Shpesh, flas me vete…

Ajo që mendoj dhe e dëshiroj unë, duhet të jete një panoramë e një filozofije në udhëtim, nga ku, fytyra ime përplaset me erërat e Luginës së Verdhë, ose, diçka që përafrohet me hijen e kuajve…, (jo çdokush  e di efektin e hijes së kalit)!

Kështu ndodh, kur ne dëgjojmë trokthin e përnatshëm të tyre.  E papërshkrueshme kënaqësia…, vërtetë ne drithërohemi kur nga trokthi i kuajve çahen edhe gurët…

 

Kur ulemi afër njeri-tjetrit të tre, unë, burri dhe “i dashuri” im,  i rrëfehemi vetvetes me  pyetje të ngrira; Pse kuajt tërbohen nga hija e tyre? Mos vall ngjajmë dhe ne me hijen e kuajve…?

Në këto çaste meditimi e kënaqësie “i dashuri” im, si ngahera…i ëmbël me mua më thotë:

-E dashur!  Mbrëmë në darkë, burri juaj më ka lënë me gojë hapur me rrëfimet e tij.  Në sofrën që kishe përgatitur ti, me gjithë atë fukarallëk,  ai hëngri vetëm “Silvën”2) Aq shumë i pëlqeu, sa për disa minuta lëpiu me kënaqësi gishtat dhe më pas, vajti bëri dashuri me “Bukuroshen e Ëndërrave”3)

Në mëngjes kur u çua nga gjumi i përlotur më tha:

-“Ëndrrat, sado të bukura që të jenë, ato të marrin peng… Kur zgjohem, e ndjej veten të vetmuar nga një peshë e rëndë. Ëndërrat nuk më qetësojnë. Përkundrazi ndjej dhimbje për ato që kam parë”,  dhe filloi të qaj…!

-E pyes: Pse qan?

-“Qaj nga dobësia ime…Më kujtohet dhimbja e Migjenit!

Më duket vetja i dyzuar mes dy botëve, me dy koka, me dy fytyra, dhe nganjëherë me dy palë këmbë…si të kuajve”!

Pak çaste më vonë bashkëshorti juaj mbylli sytë. I lëshoi ndjenjat dhe trupin e tij mbi krahët e ëndërrave që merrnin trajta dhe forma fantastike. Hodhi sytë cep më cep mbi kopshtin e natës, duke dhuruar buzëqeshjen e tij që i ngjante një kënge… si ato të ushtarëve në luftë.

 

* * *

Sot është ndryshe. Ai kujdeset me tepër për mua. Jeta ka ndryshuar. Shpesh  thotë: “ajo është aq e mirë, sa s’ka pse të mos e duan të tjerët’’.  E  ndjejmë pa zë, se si po ndryshojnë përfytyrimet. Kemi rritur gjatësinë e vetes sonë…Unë jam bërë më lozonjare, endem muzgjeve me pamje më entuziaste nga gëzimi. Dhe vlerërsimi për jetën  merr forcën e dritës që jetojmë dhe ritmin e vazhdueshëm të trokthit të tyre, që rreh papushim në temthat e mi, tra-truk, trak-truk, trak…, si një goditje e përhershme, po kaq i fortë është edhe ritmi brenda meje…

Tek po merrja buzëqeshje nga “i dashuri”,  imshoq  më thërret në shtrat.

-Të flemë, të flemë grua e dashur, si dy zogj në erresirë, të kënaqemi mes gjelbërimit, të ndjejmë ritmet e shpresës. Të mos humbasim në hapsirën e heshtjes! Sonte do t’festojmë ditëlindjen e hënës kuqashe…!

Me sheh me habi sikur t’i thosha:

-Të pëlqen ëmbëlsia e buzëve të mia tani që erdhi vera?!

Instikti dhe intuita femërore, më bëjne, ti kushtoj vëmëndje krijesës së brishtë që ekziston brenda qënies sime. Përveç netëve dhe çasteve erotike, kuptoj që,  ne të dy si bashkshortë kemi botën tonë…

 

I buzëqeshur dhe me sytë mbi gjoksin tim, im shoq shpesh më thotë: “Mënyra më e këndshme për ti bërë gratë të gëzueshme në çdo stinë, është të lexojnë në mëngjes herët romane policeske. Sepse nga natyra, gratë përpëliten në mënyrë tendencioze rreth vetes!

Kjo s’mund të jetë dora e fatit, pasi femrat nuk e mbajnë heshtjen mbi shpinë,  i ndjejnë shpejt ndryshimet, qofshin këto edhe pa melodi.

* * *

 

Kanë kaluar vite…

Përsëri në apartamentin tonë jetojmë te tre, unë, burri dhe i “dashuri im”, që është aq i mirë dhe model miqësije, e mbi të gjitha nuk mbetemi vetëm si dy gjysma të njeri-tjetrit. Nuk është e lehtë të jetosh në shtëpinë tonë. Kërkohet vullnet, që dashurinë e sekretet ti  fshehim thellë, për të qënë nje grua gazmore e me emër. Kjo më bën të kërkoj diçka më shumë tek imshoq. Të kërkoj, që të mos çuditet kur unë të shkoj e të bëj dashuri me “të dashurin” tim. Ky është kompromisi ynë!

…Jam me fat që jetoj në ishullin e tyre…Mos u çudisni! Gjithçka që feks nëpër ëndërrat e burrit, vjen e qëndron në duart e mia dhe si një nuse, me këmishën e bardhë zbërthyer e përqafoj fort çdo mëngjes  kur ai del nga shtëpia.

Kështu jemi ne,  dy dashnorë që marrim arratinë,  kaluar mbi një libër gati për tu tretur në një botë plot gjethe…

Nuk jam nga ato gra që fytyrën e kam kthyer nga qielli, por nga ai realitet që dua ta jetoj. Mua nuk  më gërryen meraku, e as xhelozia kur bashkshorti im,  në ditë me mot të keq, luan e kuvendon me zëra që i vijnë nga larg…, nuk shqetësohem as  kur harron të mbyllë dritaret para se të dalë nga shtëpia…, apo edhe kur i teket dhe shkon të bëj dashuri në shi, i dashuruar marrëzisht pas tij!

Shpesh ndodh dhe kështu:

Kur ai ulet në sallon të lexoj, apo të shkruaj me orë të tëra, unë përpëlitem nëpër çarçafët rozë me “të dashurin” tim…duke ndjerë trokthin e kuajve që shpeshtohet e jehon në gjithë qenësine time. E kështu e përhumbur nga ky trokth i vrullshëm, trupi i dorëzohet   gjumit!

Si çdo natë, ai del prej shtëpisë, ulet diku në Luginën e Verdhë të shijojë iluzionin e ecjes… ,  trokthin e kuajve me ngjyrë të kuqe,  melodinë e kohës që ata jetojnë. Në të gdhirë, në shoqëri me vetveten, hedhur qafës një shall shumngjyrësh, rri e u shkruan letra miqve të tij…, ëndërrimtarëve!

 

 

 

 

Tregimi: B A S T U N I 

 

 

Autor: Myslim Maska

 

Kisha mbi pesë- gjashtë orë që punoja për studimin shkencor :  “ Neurozat e njeriut bashkëkohor”. Këtë rezume do t’a referoja të nesërmen në orën katër mbasdite në simpoziumin ndërkombëtar. Dy vitet e fundit kisha botuar një seri studimesh në revistat më prestigjioze shkencore të mjeksisë si në ato franceze, gjermane, amerikane, angleze etj. Vlerësimet qenë të jashtëzakonshme. Sigurisht, njeri jam edhe unë, gjersa të gjitha këto më dhanë krahë, më bënë aq shumë optimist, saqë iu futa me themel studimit të neurozave. Me këtë studim do të mbroja titullin shkencor: Profesor Doktor.

Pikërisht në orën dy e njëzetë minuta pas mesnate, ra zilja e portës së jashtme të shumëkatshit. Ngrihem nga kompiuteri, pak i lodhur dhe i trullosur, pse jo dhe i shqetësuar për zilen në këtë orë, duke shkuar për tek kamera e shtëpisë . Aty pashë një bastun. Thjesht një bastun. As dorën dhe as njeriun që e mbante atë. Do të jetë mbështetur pas derës dhe prandaj nuk e shoh kush është – më shkoi ndërmend atë —çast. S’janë të pakta rastet që na ndodhin gjëra të tilla. Jo vetëm mua, por me sa di dhe shumë miqve të mi. Sigurisht këto gjëra ose fenomene nuk çfaqen në të njëjtën  formë , nënkuptojmë çmënduri, dhe çmënduria është fisnikëria dhe bukuria e botës. Është A.D.N., d. m. th. Thelbi i kësaj bote, i kësaj jete. I vdekjes dhe i jetës, që në fund të fundit, është një produkt i koçentruar i tyre . Ç’do gjë ndodhka  brënda mëndjes së njeriut, edhe e mira edhe e keqja. Fatkeqësisht këto s’varen prej tij, por prej ca tentakulave të tmerrshme oktapodësh që të mbërthejnë e të shtrëngojnë gjer në mosmarrje fryme dhe ti do apo s’do bëhesh preh e tyre. P.sh. ti je i ri, i bukur i mënçur, ambicioz dhe plotë fantazi. Dashurohesh  me një vajzë, që për çastin të  duket një kometë vezulluese, ( saqë në çaste të caktuara, mundet të vrasësh veten për të), megjithëse mund të jetë bajgë, siç mund të jesh dhe ti ( tjetër gjë kjo), merr një kredi në bankë dhe ble një shtëpi për të gëzuar rininë tënde. Dhe pas një jave pronari të flak si një paçavure  nga puna. Dhe ti ndjehesh një hiç, një zero, një milingonë, një mosqënie e kësaj bote. Vërtitesh lartë e poshtë, majtas e djathtas dhe askush s’të jep të drejtë, as shoku, as miku, as motra dhe vëllai ( ndoshta gëzohen sipas instikteve misterioze të Inversionit), përveç nënës dhe babait. Patjetër të gjyshit dhe gjyshes. Një dhëmbje e tmerrshme, cfilitëse e kohës sonë. Ç’të bëjmë?- Kjo është bota!- Ky është njeriu, qënia më e bukur dhe më makabre e saj.  Këto janë neurozat, pikërisht këto e bëjnë njeriun të tjetërsohet, d.m.th. kur koha vrejtet dhe shpërthejnë stuhitë dhe vetëtimat të djegin dhe të çojnë tek neurozat. Dhe ti dhe unë miku im çpërbëhemi, dhe shndërrohemi jetërsisht në neuroza. Po ç’janë neurozat në fund të fundit? – Në një fare mënyre është bastuni që shoh unë, që të them të drejtën më robëton e më trondit!…Ai nuk ekziston thjeshtë brënda meje, gjersa e  shihni edhe ju, por juve s’u bënë përshtypje… por pikërisht këto  Janë bukuria, janë mrekullia më e pakapshme e mendjes njerëzore, janë fshehtësia e nëndërgjegjes por dhe dhëmbja më therëse e  shpirtit të njeriut. Pa to njeriut do t’i dukej vetja një zero, një hiç! Neurozat janë thelbi i dhimbjes së bukurisë, dhe pa to s’ka jetë! Pavarësisht se shumë e shumë njerëz të kësaj bote, këtë nuk e dinë megjithëse e kanë brënda vetes. Ndoshta i bëjnë dhe alibi! … Pikërisht ata që vdesin bashkë me të- Ndoshta ato janë kanceri i të gjitha kohrave që vijnë… Por pa to njeriu do të ishte fillimi i fundit ose fundi i fillimit. Ajsbergët filluan të shkrijnë… Dhe unë s’mundem të bëj më shumë, sesa mundet të bëj një njeri, ndoshta dhe këtë s’e bëj mirë… Gjersa nuk di të zgjas krahun dhe në pëllëmbën time të bien asteroidet,           që  bien nga të dy qiejtë e mrekullueshëm, të shpirtit tim dhe të universit,  të digjen dhe të digjemi bashkë në budallallëkun e kësaj bote absurde,  dhe të pakuptueshme. Dhe në çastin që unë nuk e di pse thashë faleminderit, kur petalet e trëndafilit të hënës ranë mbi qerpikët e syve të bukuroshes sime të ëndërrës, që të jem i sinqertë , unë asnjëherë nuk e kisha prekur atë, bukuroshen, ju betohem asnjëherë, as tek gishti i dorës, as tek cepi i buzës dhe pse qe i mbushur plotë ndjenja marramëndse, tunduese dhe ngacmuese, megjithëse ajo më kishte provokuar… Ju faleminderit shumë, nëqoftëse besoni në sinqeritetin tim. Sepse Bastuni, nuk e di pse më vërtitet lartë e poshtë, majtas e djathtas si një yll polar vezullues. Ndoshta ai ishte dhe mbeti një simbol i jetës sime. Kushdo në këtë botë zgjedh simbolet e tij…Unë zgjodha simbolin tim. Gabim fola. Ai hyri në mënyrë krejtë të mëndafshtë brënda meje, si një mrekulli, si një idol. Unë isha një  ëngjëll  i bastunit të tij.Ndoshta bastuni i tij , ishte dhe do te mbetet ëngjëlli më i bukur , më i mrekullueshmi i  kësaj bote.  Sepse ishte dhe për mua  do të ngelet sa të jetë jeta Bastuni i gjyshit tim.   Sigurisht që më pëlqen. Sepse mirë, besoni në sinqeritetin tim, por dhe nëse më besoni, kush jam unë që më besoni kaq shumë? , ndoshta bëni gabim! Sepse, megjithëse s’më pëlqen që ta them, po ua them : Njeriu është edhe ëngjëll edhe djall. Sigurisht, nuk jam djall, por i përsosur nuk jam. Përsosëri as ka patur dhe as do të ketë.  Sepse dhe  bota dhe jeta janë një vazhdimësi e pafund, trupi, TURPI, mendimi dhe ndjenje. Përsosmëri do të thotë fund! Por fund nuk ka, gjersa , ja përsëri po bie zilja e shtëpisë dhe kjo do të thotë: Që unë jam gjallë, siç janë dhe të tjerët që më kujtojnë…Kjo, teorikisht mundet të jetë një aksiomë, por fakti që po e  dëgjoj zilen është realitet. Dhe realiteti është bota që jetojmë. Unë jam mjek. Dikush që i bie ziles së shtëpisë sime ndoshta ka nevojë për një ndihmë urgjente. Dhe nëqoftëse mjeku nuk shndërrohet dhe bëhet një me pacientin e tij, s’mundet ta shërojë kurrë… as  njeriun as këtë botë të sëmurë. Botën jo se jo as ai as dikush tjetër, kushdoqoftë ai. Edhe njeriu më i madh i kësaj bote, që nuk ka lindur, dhe nuk dihet nëse do të lindi ndonjëherë… Nuk besoj se mundet ta shërojë këtë botë. Sepse po u shërua s’ka më jetë!… Këto po mendoja, ndërsa zilja vazhdonte të binte e të binte…

Urdhëroni – iu përgjigja.

Është tepër urgjente!, të më falni që ju shqetësova në orën dy të natës. Kam një hall të madh!

S’ka gjë – i thashë, urdhëroni në katin e dytë. Dhe hapa kapakun e syrit magjik. Pas disa sekondash, doli BASTUNI. E vërtita syrin majtas dhe djathtas, asgjë. Vetëm Bastuni. Zotëria qe strukur diku, majtas ose djathtas, një zot e di, ndaj dhe nuk e shihja. Por, meqënse zëri qe tepër i njohur, megjithëse nuk e kisha identifikuar, se i kujt qe, i hapa derën, duke menduar:  Patjetër është i genit tim, megjithëse asnjëherë në jetën time s’e kam quajtur veten hipotezë apo premisë për diçka tjetër. Edhe kur kam medituar me veten, thellësisht me veten time duke e mohuar krejtësisht ndotësinë e kësaj bote  të pistë e të fëlliqur, pikërisht  këtë botë që jetojë, të mirat dhe të këqiat e saj, të them të drejtën s’e kam mësuar se si jam ndërtuar në të vërtetë. Po ç’jam unë? – Ato neurozat që çfaqen  tek miliona e miliona të sëmurë të mi? – Apo diçka tjetër që vjen nga e pakuptimta, pikërisht nga enigma e paspjegueshme ose tepër e errët e nëndërgjegjes tonë?  Ky , jam unë, ky je ti, njeriu: mrekullia dhe bukuria e botës! Ndoshta diçka tjetër, drita që ndriçon errësirën  e këtyre rrugicave , që rrugaçët e të gjitha kohrave u thyejnë llambat. Pikërisht për këtë gjë ndjehem tepër i trishtuar. Nuk e di nëse kam të drejtë apo jo? Kjo është çështje  e të gjithëve… edhe e imja edhe e jotja.

-Bastuni ulëriti: – Zotëri, më falni, ndoshta jeni pak i lodhur ( S’kam asnjë të drejtë të ndërhyjë në jetën tuaj personale, juve keni të drejtë. ),  por gjëndja është tepër urgjente! Dhe nuk është e rastësishme. Lidhje të çuditëshme, ndoshta pak absurde, mpleksen midis jush. Zotëria ju kërkon menjëherë!

-Ju të më falni, ju të më falni, dhe renda menjëherë të marrë urgjencën në celular.

-S’na bënë asnjë punë urgjenca. Vetëm ju!- vetëm ju! Zotëria është pa ndjenja në rrugë. Rrëshqiti e ra. Ju do shumë, ndaj erdha menjëherë. Më adresoi tek ju.

Renda pas tij. Por, sa dola nga porta e jashtme e pallatit, nuk pashë asgjë. Edhe bastuni m’u zhduk. Fërkova sytë.

-Ku je?-  bërtita, ku je? – Ku është zotëria? , ku je ti? – ç’ bëhet, ç’po ndodh? – Asnjë përgjigje. Po dridhesha. Leshrat e kokës m’u ngritën përpjetë. Atë çast nuk desha t’i besoja vetes. Rrugica ishte e veshur me bardhësi. Dëbora pluskonte e ndrinte si një pasqyrë marramendëse. Dhe unë ndjehesha bosh, krejtësisht bosh, sikur s’isha vetja ime, por një fragment aksidental i kësaj bote, pa ndjenja e shpirt, një shkretëtirë Saharë, dhe fatëkeqsisht nata qe pa hënë!!!

Dy kalimtarë të vonuar që më paskeshin parë dhe dëgjuar paskeshin thënë:

-Sa gjynah! – goxha burrë, fisnik duket, paska ikur i shkreti! Çfarë kërkon kur këtu, rreth e rrrotull nuk ka asgjë.

Kohë të vështira zotëri! Kohë të vështira!  Jo çdo njeri i sheh të gjitha gjërat e bukura dhe të tmerrshme të kësaj bote- tha njëri . Kushedi s’e ç’sheh, punë e tij.-

tha tjetri. Vërtetë, ata nuk e shihnin atë që shihja unë. Dhe kishin të drejtë. Në çastin që ata u larguan, nga veranda e shtëpisë time, zbritën fluturimthi të dy papagajtë, Diva dhe Maestro. Nuk e di se si dolën nga telat e ngushtë të kafazit, punë e tyre. Por në çastin që unë pata dhimbjen më të madhe të jetës time  dhe ata m’u gjendën pranë, kur askush tjetër nuk m’u gjend, ata erdhën duke më ngritur në të dy krahët, dhe më  ulën përballë kompiuterit dhe pas pak u  futën prapë në kafaz. Moj DIVA DHE TI MAESTRO, po unë, dua dritën, dhe pikërisht juve jeni mrekullia e dritës ato xixëllonjat që nxjerr mëndja njerëzore. Dhe shpirti im. Nëpër flatrat tuaja vetëtinë shpirti dhe mëndja ime. Dhe meqënse unë jam pjesë e kësaj bote , përse të mos jeni edhe ju pjesë e saj?… Dhe jeni, gjersa e ndjejmë dhe e kuptojmë njëri tjetrin, gjersa ju më ulët para kompiuterit, i shkrova të gjitha ato që më thatë dhe mbi të dy parakrahët mbështeta kokën. S’mund të them saktësisht sa kohë kish kaluar, pesë, dhjetë, apo njëzetë minuta   , kur ndjeva që dikush më përkëdheli e më puthi flokët, më uroi për titullin shkencor duke më thënë: Këtë gjë desha ta bëja  unë, por s’e bëra dot!  Le të bëjmë një gjë të mirë në këtë botë. Shënja jemi, shënja do të ngelemi. Të faleminderit, dhe si atëherë kur isha i vogël më shpupurisi flokët me dashuri… U zgjova, ndoshta isha gjysmë zgjuar, të them të drejtën isha shumë i hutuar, kur pashë gjyshin me BASTUN. Ktheu kokën, më përshëndeti me dorë, dhe në çastin që unë u ngrita vetëtimthi ta përqafoja, se më kishte marrë malli shumë, Ai sesi doli nga dera që ishte e mbyllur me kyç…

 

 

 

Short storie : The Shawl of Thursday

 

 

Farheen Chaudhry

Author: Farheen Chaudhry 

 

I don’t know how this all happened, the world has become so modern…I had been very cautious…he used to pass sarcastic remarks… a girl, F.A  passed and so much modest… which is the world you live in. In these days there is a fashion in the name friendship. When everything is our own, whenever and wherever we wish we may use…eyes, nose, hands and feet then why shouldn’t…Ruby all of sudden placed her hand on his mouth and Shaukat gave a cut to her hand with intensity of passion…Ruby uttered a sound ‘seee’ such like as she had done earlier too.

Then some movies began to flare up such emotions and some enthralling delicacies and looks of the new brides in the village made them see new dreams. Earlier there had been several risks while being caught on the roofs, in the streets or while exchanging letters or stones, but now a petty box, you may hide it in your fist if you wish…it trespasses all walls, all roofs and all boundaries and incites to trespass all blockades…no need to speak lest someone should listen to. With a few words, everything time, hour, and place are fixed, besides no one objects who is going where to. Yes, the people of his vicinity were conservative…unaware to the gusts of time but busy in warding off its blows…that is why they were lagging behind in the race of life.

Shaukat filled the brain of Ruby with new striking imaginings, in her dreams, eyes and on her lips currents thrilled. Each of her limbs used to charge with the electric fluxes, that is why Shaukat used to caress her hands and lips, then uttering ‘seee’ he slithered away as if he touched the electric wire, then all of sudden he embraced 440 volts.

Shaukat was from her distant relations, mouth-spoken brother of her alone sister-in-law. First of all her sister-in-law frowned as she didn’t like Shaukat, but when she observed his inclination towards Ruby, she thought to get rid of her sister-in-law and began to encourage him, and Shaukat increased his sojourns at that house. Ruby’s mother wanted to oppose his frequent visits but her daughter-in-law made a gesture towards Ruby’s youth and adulthood. She was the mother of olden times, Radio and TV had already made her aware of hassles of the new ageand therefore, she began to sip bitter draughts keeping her eyes shut.Though she watched both of them vigilantly…but the surging emotions of youth cannot be barred alone with the watchful eyes and on the other hand Shaukat began to be squeezed drop by drop.

Shaukat kept his visit unhindered and talked to Ruby in a way as if she would very soon become the daughter-in-law of his mother. This thought in the house was also a source of encouragement…but when his sojourns prolonged, one day Ruby’s sister-in-law behaved in a very straight but stern mood to Shaukat… and in response Shaukat while lowering his eyes but looking sneakily    at   Ruby’s each limb who was moving around in the yards said, “Just think the matter will be confirmed on the next coming Thursday as soon as mother returns.” The daughter-in-law informed Ruby’s mother   about the matter and she became contented because only three days left to Thursday. She while being at home, began to assess by heart the cost estimate of beds, rice, utensils and meat. She seemed as if she was counting beads on the fingers while assessing expenditure incurring on the guests, and on a few Ruby’s readymade suits.

The next day there were whisperings between mother and the daughter-in-law. They both went to the bazaar leaving behind Ruby at home. “Today they have a long programme of shopping,” this programme reached to Shaukat through SMS. Ruby’s brother used to come back at Saturday night and return (to his job) at Sunday’s night. Sometimes if his wife became insistent, he used to go very early in the morning before the sunrise, after cuddling his wife stealthily. This obsessive sight many times made Ruby emotionally disturbed…so that day was the day when the love of Ruby and Shaukat was stamped.

“Thursday isn’t afar, it is tomorrow. In a month you will be my bride.” Ruby didn’t know, but she felt the voice of Shaukat hallow despite her fondness of modernism. After the tempest had stopped, Ruby was considering herself helpless. Thirst was piercing its fingers in her throat; the inner conservativeness was dominating the lessons of modernism. “Good! Now don’t make me bore.” Once again Shaukat cuddled her with a little annoyance. Now the next phases were easier, besides appetite makes every dish delicious.

In the evening Ruby’s mother and sister-in-law came back overloaded with different items and they noticed the face of Ruby changed. The mother embraced and caressed her forehead; her eyes gave expression of the nerviness of her heart, but they thought it her natural shyness. They consoled and advised her, she didn’t know what they had been speaking to her. The body of Ruby had been thrashed like a bundle of cotton, she was scattering into particles. Dust blew to the farthest end of her existence. She was experiencing fear, gratification and drowsiness, but she didn’t know where bickering love had gone thatgave her delight. At night she frequently woke to have dinks of water, and many times fear addressed her from her inner side and then who knew how many Thursdays went by. Shaukat changed his SIM, perhaps his mobile and life too. No damage occurs to SIM, it may be changed whenever one wishes … after two or three months it revealedto them that on that Thursday it was Shaukat’s flight to Dubai. In the evening, dizziness and tense eyes of Ruby made three of them understand that thenceforth they would have to do offerings of honour on the shrine of love in spite of kindling lamps on every Thursday.

The mother and sister-in-law went everywhere enfolding themselves in the shawls, but neither the nurses nor LHVs did heed to them. They said to them, “Pardon us, go to somewhere else; those times have gone; now a case is lodged by the police in case the matter goes wrong.” The mother and the sister-in-law couldn’t loiter place to place and in consequence, as a lost resort, they imposed restriction on Ruby to go out of the house. She wasn’t to appear before the guests or anyone who came in the house, sometimes with the excuse of fever and sometimes on account of sleep and sometimes on some else pretenses. Every day was going on increasing burden on the lashes, body and conscience of Ruby. The same sister-in-law who was willing for her descent departure was then ready to push her into the well. Thanks to God, she didn’t inform her husband, perhaps for the reason that Shaukat was one of her relatives else the drum might have been beaten in the whole city.

Then the night came when a shard of flesh came out of the body of weeping, tossing and sighing Ruby, she didn’t even know how it got vanished in the darkness of night. In the effort of stifling her cries, her lips began to seep, the cushion was ragged from different spots. She had been feeling a soft touch of unseen existence, on her body, to the extent that she slept. It was a long sleep, when she woke perhaps it was the first part of the next night. Booms of pain were rising in her breasts and in the next moment her Qameez began to get soaked.

A flash of pain arose in her womb; she bent back with the intensity of pain. Then all pains of her body and soul awoke simultaneously, when she looked around, her mother was trembling on the other bed in her sleep.

She made attempts to get up gradually, she moved hands over her soaked qameez, the smell of immature milk again asked something from her womb and it began to trouble her. She got up dragging herself; she searched for something on the bed of her mother, in the room of her sister-in-law, in the kitchen, in the bathroom and then she sorted the whole house…where is he? Then she thought a thing that becomes a symbol of disgrace isn’t bothered anywhere… and he…no, no…she shuddered…she looked to her mother attentively…whether a mother can do so or then sister-in-law…where he had gone…rubbish like disgrace. No one knew what wild thought gripped her heart and mind; she enfolded her shivering shuddering body with a shawl, opened the door tumbling and got herself vanished in the darkness.

“What is all this? Everything seems strange, cold, cold …my body is stiffened… when my extremities move… it seems as if they are fastened with something… strange kind of smells are here…where have I come at…that sensation of softness…where I floated by my own accord… a petty secure world…how light and peaceful the body was…now it seems as if I am sinking down and down…how much stifling it is here…what is piercing into my body… now I cannot get up too… my back aches…what kind of strange walls are all around…these swishy…hissing sounds…what the ticking sound it is… noise sometime sharp and sometime low…torments my ears… the drums of my ears seem to gash…where the soft sound has gone that used to hum gently…talked to me…now wept then laughed… told me tales…I couldn’t understand but the voices and words were soft…I swayed as if I was in the cradle…with a sound…there was but rustle  with softness…neither hunger nor thirst.”

“I recall my throat is dry for the long time…I am feeling hungry and thirsty too…I have been crying at the top of my voice but that soft sound doesn’t respond…I don’t know where it has gone away…this sound of splashes…these sounds…mews…growls…what is this all? Dim light is coming but where from…strange shadows are coming to me.”

“They are growling at one another…I am scared…it seems they all are to pounce on me…where is that who had soft voice…why she doesn’t come to save me…to get myself saved I move my hands and feet…but something is wrapped around me…and my back is quite stuck with the thing beneath…oof…so much pain…my arm…”Again there was a growl and then a muffled cry.

Early in the morning a trash-truck came roaring and stopped beside the trash-container placed along the boundary of the playground…there was a flock of cats anddogs…fighting among themselves…as usual abusing them, the trash-men made them run away… but one dog remained there halted, it was jerking something. Shafique hit on its back, the dog went aside yapping…but stopped at a few steps…its mouth was littered with blood…Shafique looked at the shred of flesh amid the trash-container…he abused the dog and began to collect trash…but what was that? A tiny hand ripped up to elbow, was lying beside the shred of flesh. Shafique had heard such tales many times but it was his first chance to face the situation…his words of abuse and breaths stopped simultaneously. He stumbled and couldn’t maintain his balance; he tried to call for his colleague but his words didn’t get expression of his tongue.Instead a sound came out of his throat, his stomach gorged to vomit. While seeing Shafique staggering and leaning against the truck, his colleague turned to him…came to Shafique…seeing his plight he said, “Shafique is it all okay?”

Shafique couldn’t speak but horror  scattered over his face…and fearful eyes made him understand that there was something rotten…on his insistence of the second time, Shafique made a gesture and his colleague followed his eyes…the hand ripped up to elbow, no one knew to whom it was bidding farewell… then his heart too became nauseous…but he was accustomed to such situations…he patted the shoulder of Shafique and advised him to wait in front cabin of the truck and said, “You are yet new…you will have to see many such ripped bodies, consequence  of illegitimacy and craziness…leave it I shall do the job.”

These dialogues fell like stones on the heart of someone who was shivering, shuddering and weeping, stood behind the tree, enfolding herself in a shawl. She sank down as if strengthless, the sighs that came out of her mouth, she bound them in the corner of her shawl. She turned into a bale of cotton while trying to suppress her cries in her mouth and boomsof pain that rose from her womb. After a few moments the truck left the place roaring. After a while Ruby got up in a state of vain hope, “It isn’t necessary that it may be true that I have been thinking…but it is the only place near my house.” She looked around at the ground extended to the farther end and thought, “Here are only a few houses, and near them this trash-container…” She was bent upon to refute the arguments of her heart…almost dragging herself she reached the trash-container where the remains of trash were lying here and there, unseen cats and dogs were lingering around.

Ruby threw stones at them, the dogs ran away yapping, and began to lick blood smeared on their muzzles. The cats mewing ran here and there. All of sudden like a cracked woman Ruby began to sort the remains of trash…but she didn’t get anything but a piece of cloth…she looked at it hard…turned sides of the piece of cloth…and sank down onto the ground with a heartrending cry.

That piece of cloth was a part of the same shawl which her mother brought for her…to put on…on Thursday…Thursday that never came.

 

 

 

 

Tregimi: BISEDË E PAMBARUAR

 

(Ngacmim poetik.. Ju rriktheva edhe njëhere kësaj skice..Le të ngelet dhuratë per mbeskën e vogël Valentinën)

 

 

Mimoza cekici rista

Autore : Mimoza Rista

 

Mbrëmja na gjeti duke shëtitur buzë liqenit. Mua dhe Valentinën e vogël, vajzën e vëllait, vogëlushen time ëngjëllore me ngjyrën e liqenit në sy dhe me bardhësinë e shkumës së valës në fytyrë. Qyteti me nenonet e tij kishte mbetur pas. Mbi kokat tona, yjet shtroheshin mbi syprinën e liqenit.

Duke i shtrënguar atë dorën njomëzake i pëshpëris ëmbël: –           O Ylli i halles…!

Ajo ngriti kokën dhe po vështronte lart… –  Halla, mami thotë se një nga ato yjet është nëna dhe na sheh nga atje lart…

Ndërsa babi thotë që ylli që ndrin më shumë netëve është gjyshi dhe, çdo natë, ai na përshëndet, na përqafon dhe lutet për ne nga atje!

Liqeni filloi të përkundet e të remëzohet, duke u ndezur e u purpuruar i tëri. Valët filluan te perkëdhelin zallin e bregut si një mërmërimë miradie.

Më erdhi ta përqafoja, por mbase m’u duk se kështu do ta prishja gjithë këtë magji që po endej rrotull e brenda nesh.

–           Po unë cili yll jam?!?- m’u drejtua mbeska.

Shtanga me pyetjen e saj; dhe ajo nuk i kishte mbushur ende 5 vjeç. Një lot, si të ishte një meteor që mbante peshën e zemrës sime, ra përdhe…

Sa shumë gjëra desha t’i thosha…! sa pak do të më kuptonte ajo…!

Kur të rritet le t’i lexojë këta rreshta dhe le ta vazhdojmë atë bisedë që atë mbrëmje po e bënin vetëm zemrat tona. Se zemrat kanë një tjetër gjuhë: atë të naivitetit e të çiltërsisë. Ato japin e marrin pa u menduar, pa e ditur pse, pa e ditur si.

“Po shpirt i hallës, – desha t’i thosha – ti je Ylli i mëngjesit, ti sjell ditën me dritën e saj të jetës, sjell gëzimin, lumturinë, përpjekjen për t’u ngjitur lart, për të shkuar larg, për të prekur yjet, diellin, për të shkuar përtej horizonteve, gjthmonë më përtej e më përtej, ku ditët e tua të jenë me të diela të bukura dhe të hëna të pamundimshme, ku jeta të ketë këtë harmoni e qetësi valësh që shtrihen butësisht nën këmbët tona.” –           Ata yje janë të vegjël, sa ty, sepse rreken t’i japin edhe natës pakëz dritë e ta bëjnë edhe atë të bukur, derisa të vijë minuta që të zbresë aureola e agimit. I ke parë që afër mëngjesit ata ndriçojnë shumë e më shumë?! – i thashë duke e përkëdhelur dhe duke e puthur në ballë tek rinte e ulur në prehërin tim… Më dëgjonte me vëmendje dhe mu lut që një natë do rrinim e do prisnim agimin bashkë që të shikonim yllin e mëngjesit…

Mbesa ime e vogël, mbase donte të jetonte shkëlqimin e tij. Nuk di se çfarë bluante ajo koka e saj e vogël dhe e bukur.

Zemra e saj ishte zog në atë çast dhe nuk e di në ç’hapësira fluturonte, por mendoj se ritmi i jetës duhet të ketë ritmin e zemrës së saj, vërtetësinë e atyre rrahjeve.

Po – i thashë – do të kalojmë një natë të pagjumë buzë liqenit e do presim derisa të shfaqen ata yjet e vegjël e të ndritur, si syçkat e tua, duke kuvenduar me yjet buzë liqenit, por, kur të rritesh dhe ca…. sepse atëherë, dialogu ynë me yjet e me zhurmën e valëve të liqenit do të jetë ndryshe!

Pastaj nuk e di sa ndenjëm ashtu, të përqafuara, me shikimin e tretur tek yjet që xixëllonin sa lart, aq edhe digjeshin mbi pasqyrën e liqenit në një magji e mrekulli të paharueshme, duke u arratisur sikush në ëndrrën e saj : unë me mall për njerëzit që më mungojnë, dhe e mbesa, e vogla ime me ëndrrat e dëshirat e pafajshme fëmijërore…

 

 

 

 

 

Tregimi : E KAM PENG

(Karfica)

 

 

1.-Eli-Kanina

Autore: Eli Kanina

 

E kam patur peng një karficë flokësh,në formë ovale, me gurë të vegjël. Duhet të kem qenë rreth tre vjeçe, kur babi na mori në krahë, së bashku me motrën pak më të  madhe se unë dhe na tha:

-Shikojeni mamanë dhe putheni për herë të fundit.

Gjithçka që do kujtoja më pas, tek unë qe veç bukuria e asaj karfice në anë të ballit të kapur pas një tufë flokësh me onde, që rrethonin fytyrën e fjetur të sime mëje. Mbase atëherë s’kam ditur ç’të them, veç  mbaj mend që pasi ndjeva një drrithërrimë, e çuditur pyeta: – Sa e bukur! Po pse fle mami në arkë ?

Sigurisht, qeshë aq fëmijë sa nuk dija të dalloja dot një arkë nga një arkivol. Që të dyja qenë katrrorë dhe prej druri. Fjala arkivol, qe shumë e gjatë dhe e ndërlikuar për ta ditur unë. Vdekja e mamasë më njohu aq shpejt me vdekjen, sa ma vuri ta shoh, më parë se ta mësoj seç ishte.

Më pas kujtoj gratë që filluan të qajnë me zë, dhe ne na nxorrën jashtë dhomës, duke na premtuar se do na çonin të rrinim me fëmijët e tezes për disa ditë. E kujtoj lehtësimin që ndjeva, kur na e thanë këtë. Do iknim nga ajo gjendje e turbull dhe e pakuptimtë për ne të dyja, që s’dinim mirë se çfarë po ndodhte. Sigurisht ishte shpëtuese dhe më joshëse, të argëtoheshe me kurshërinjtë për disa ditë tek tezja. Kanë kaluar shumë vite dhe e kujtoj akoma atë joshje, që mbeti për mua e njëllojtë edhe në vazhdim: Pa mamin, por ama me tezen…

S’kishin kaluar as tri vite që kur iku mami dhe ndjeva përsëri po atë drithërimën e atëhershme. Një buzëmbrëmje babi kërkonte diçka në valixhen e drunjtë ku mbante ca gjëra të shenjta të tij. Syri më zuri përsëri një karficë të ngjashme me atë të mamit,Krejt e njëllojtë me atë që kisha parë mbi flokët e saj me onde. Desha ta pyes, por ai i zemeruar s’më la aspak të them qoftë dhe një fjalë të vetme.

-Ah ti zhuzhullake, sa kureshtare je ,si gjilpërë me kokë i fikson gjërat…

Gishti që unë desha të vë mbi karficë, u zu nga kapaku i valixhes që babi e përplasi me inat. Nuk e mbaj mend dhe aq dhimbjen e gishtit, por dhimbjen për kujtimin e mamit e kujtoj që më sëmboi shpirtin. Ky sëmbim përsëritej sa herë shihja në xhirot e bulevardit, gra me karfica në flokë. Mundohesha të gjeja të ngjashmen me mamin tim. Edhe kur ndonjë shoqe më tregonte ndonjërën me gisht si më e veçanta a e bukura, unë vazhdoja me mëndje “por jo sa mami im”.

Sa herë që dëgjoja fjalën mami, sa herë që më pyesnin për mallin ndaj saj, sa herë më duhej të flisja për të, sa herë që dëgjoja emrin e saj, unë përfytyroja nga gjithë ato fjalë e biseda vetëm atë karficën e bukur. Por duhet thënë se e dëgjoja rrallë nga familjarët. Ruheshin shumë të na e përmendnin mamin mua dhe motrës. Flisnin nën zë, ose e ndalnin bisedën kur ne ishim aty. Sa më i madh bëhej malli për të, ata aq më pak na flisnin,sikur na ruanin prej kujtimit të saj. Aq sa pata menduar se ajo kish bërë ndonjë gabim apo s’qe dhe aq e mirë, sa nuk ia vlente të na thoshin diçka për të. Heshtja, çdo ditë e më tepër ma vishte me mister vdekjen e saj. Kur ikja e zemëruar e më duhej të fshihesha diku për të qarë,unë përherë kujtoja karficën e bukur mbi flokët e saj. E doja aq shumë atë karficë sa mendoja se përderisa ajo karficë ndodhej atje në valixhen e babit, kishte mundësi që dhe mami im të ishte diku.Përderisa u nisën bashkë në “arkë” bashkë do të jenë kthyer- mendoja. Ah, sa doja të ç’mallesha pak me mamin!

-Kudo që të ketë ikur, unë do ta kërkoj e kam për ta gjetur mamin tim – thosha me vete gjithë shpresë.

Pas shumë e shumë vitesh, kur studioja mjekësi, qeshë praktikante në spitalin e qytetit tim.  Një nga mjekët më tha :

-Ti je vajza e ish-koleges sonë të mrekullueshme. Uroj ta tejkalosh mamanë. Qe një grua e bukur edhe shumë e mençur, e zonja në gjithçka. Sëmundja nuk e kurseu, edhe pse ajo deri në fund i buzëqeshi…

Ishte hera e parë që mes tërë atyre njerëzve, dhe me zë  të lartë, dikush më thoshte një të vërtetë, aq të dëshiruar për mua në vite. Para sysh mu shfaq befas imazhi i fytyrës së bukur të mamit, shkëlqimi i karficës…

Mbaj mend se kur isha njëherë në shtëpinë e prindërve,  gjeta aty dhe një shok të hershëm të babait. Dinin çdo hall e ndodhi të njëri-tjetrit. Një çast, ai kthehet nga unë dhe më thotë:

– Sa janë dashur yt atë e jot ëmë, mos u dashtë kush. Sa edhe Zoti i mori zët e i ndau, një në Qiell e një në Tokë… Po kur të gjeta në gjunjë, para varrit të saj të hapur, me duart gjithë dhé, duke qarë, a e mban mend? – iu drejtua pastaj babait.

Mendova se miku i tim eti fliste përçart, apo rakia i kishte rënë në kokë.

-Nuk munda të përmbahem, ndonëse shkova të rregulloj varrin, pasi kishin kaluar tre-katër muaj. Kurioziteti dhe malli më kthyen në varrmihës të çmendur, siç  ti më gjete… Por bëra mirë- vazhdoi im atë,- sepse pas asaj dite fjeta i qetë, dhe nuk më dilte më në ëndërra si më pare,,krejt e zemëruar, e sikur donte që të më jepte diçka …

Shkova në dhomë dhe i lashë aty duke bluajtur kujtimet si mulli kafeje. Në kokën time silleshin njëmijë pikpyetje që vinin nga fëmijëria. Ndizeshin e  shuheshin kujtime të zbehta, apo ca emocione të ndrrydhura, që nuk gjenin udhën e daljes nga unë.

Në një nga këto ditë, tek lexoja analizat dhe recetat e babit, dhe kapja flokët herë pas herë, si tik zakoni, im atë mu drejtua:

-Po lidhi ato flokë se më plase, – dhe më la në dorë një karficë. Qe ajo. O Zot.

Vdekja i bën njerëzit memecë, por edhe idhnakë. Dashuria gërmon thellë edhe pse ajo që mbetet prej saj  bëhet hi. Njeriu jeton gjithë kohën, për ta merituar fatin e tij, edhe kur ai tregohet i ashpër me të …

E vura karficën mes flokëve. S’kisha se  ç’fjalë të kërkoja, kur ato nuk mu thanë në kohën e duhur. Sepse nuk mu shpjegua asnjëherë, asgjë nga të rriturit, jo se nuk kuptoja unë si fëmijë.Ndaj nuk doja të dëgjoja më, sidomos tani pasi karfica u bë e imja. Nuk doja të rrija më aty.

Kur mbërrita në shtëpinë time, derën ma hapi ime bijë. Po më shihte, sikur të kish humbur diçka në fytyrën time.

-Oh, sa nur të paska dhënë kjo karficë mami! Sa e bukur dukesh! A të ta bëj një foto?

 

 

 

 

Tregimi: KUJTIMET PËR POETIN E MALEVE

 

 

xhemile Adili

Autore : Xhemile Adlili

 

Ishte natë. Doja të shikoja për herë të fundit ikjen e poetit nga qyteti im. Të pranishmit në sallon sikur e vërejtën se me mua diçka nuk shkonte mirë. Nuk vonoi shumë dhe m’u ofrua Mira, një poete nga një qytet i rivierës së Sarandës.

– Hë ç’kemi Dile, – më tha me atë buzëqeshje të zakonshme, sikur e di se ç’ndodh jo vetëm me mua, por me të gjithë të pranishmit. Asgjë, ia ktheva po me buzëqeshje, duke ia treguar me gishtin e dorës së majtë se ku më mbetën sytë.

– E di, – tha, është nga ata që të rrëmbën me shikim, por mos e çaj kokën shumë për të. I tillë është, e njoh nga një takim, shumë më herët, ka mbi dhjetë vite. Të josh me shikime, sikur të prek erë e aromës së trëndafilit. Por, nuk është nga ata që e paramendon  ti.

-Nuk e njoh – ja ktheva, është herë e parë që e takoj. Por, të jem e sinqertë s’di pse u dashurova me të, sikur të njihem  prej vitesh të tëra, sikur jam rritur në krahët e tij.

-Pse, vërtet e dashuron ?!

– Po të thashë se po. Sa keq, do vuash shumë, Dile.

-Pse, nga e din ti ?!

-Eh !

-Hë moj, më thuaj se s’bëhet nami.

-Ç’të të them, shumë nga ne, shikimet e syve të  tij i lexojmë gabimisht, njësoj si poezinë e tij që se kuptojmë dot.

– Hë, kuptove  gjë nga poezia që e recitoi mbrëmë?

– Jo , Nuk më kujtohet.

– E di që nuk të kujtohet, se ti nuk ja ndaje sytë, e shikoje dhe mendoje sikur të ishe në prehrin e tij.

– Po a! Po nga e din ti?

-Ah! Dila, moj Dila! Para dhjetë viteve unë  mbështillesha nga krahët e tij, ja përkëdhelja atë mjekër që i flet shumë. Por kot, ishte një ëndërr  e imja. E’ ç’u bë më pas? Asgjë!   Ëndrra është ëndërr dhe kaq.

– Po a! Po poezia të kujtohet. Poezia! Po de, poezia?

– Jo, moj jo! Më kujtohet kjo, mbrëmë që e lexoi, se ajo para dhjet viteve, as që dua ta kujtoj, sepse edhe unë si ti, mbrëmë  dëgjoja zemrën time e jo poezinë e tij.

– Po a? Po ma thuaj poezinë e mbrëmshme nese   të kujtohet?

-Dëshiron që ta recitoj, apo?

Po recitoma, dua ta dëgjoj.

-Mirë, dëgjomë atëherë, por jo të gjitha rreshtat, vetëm ato që më mbetën në zëmër.

– Ani, ç’të kujtohet.

 

Mbrëmë më puthi një poete nga qyteti.

Sytë më mbetën tek buzët e saj zjarr

Shikimet i mora me vete,

të mos thonë  ç’ fare hijesh mbeten pas

Nga poeti, që koha e pagëzoi atdhetar…… etj, etj.

 

– Ua, po si se dëgjova moj Mira, po qenka poezi e bukur.

– Po a? Po! Eh, moj Dila, po nuk është e tij kjo poezi. Është imja. Vetëm desha të të them se …..?!

-Po, të kuptoj. Po të lutem më thuaj, e ke dashuruar me të vërtetë apo…?

-Po, me të vërtetë, edhe sot e dua, por më kot.

– Po pse ?!

– Mos më pyet, pasi   duhet ta kuptosh. Vetë.

– Po si mund ta kuptoj unë kaq shpejt?

Eh Dila, Dila! Ai është burrë me nam, Dila! Si e mendon burrë me nam. S’e ke dëgjuar apo…?

– Jo moj, jo, s’kam dëgjuar gjë, vetëm që e vërej se poetet rendin pas tij e as vetë se di pse.

– E pra, kuptoje pse.

– Po se ? Më thuaj, që ta di

– Dila, ai është si ne, poetet që i ndjellim vetë,  të mos them se i ngacmojmë, dhe pastaj u japim dyfish, e kupton tani.

– Ja pra portreti i tij, burrë që ndjellë por nuk bie në grackë shpejtj.

-Mos, moj! Po unë mendova se… -Eh!

Kaq, ishte biseda me Mirën. Iku dita e unë mbeta te dritarja. Vështroja se ku mbaronin hapat e tij asaj nate që unë e pagëzova nata e thirrjes. Kaluan shumë, shumë vite, unë dhe poeti ballë për ballë. Sikur pa dashje e tundova pak, të shihja  se vërtet ishte sikurse  më më tha Mira. Buzëqeshi një herrë dhe u  përgjigj:

– Poete, mos të pengon dielli, që sytë të trazohen.

-Jo i thashë, po ty.

-As mua- tha ai.

S’dija çka t’i them më shumë, ia ofrova librin tim me poezi, sa për ta ngacmuar e i thashë se cila nga këto poezi të pëlqen më shumë. Buzëqeshi, sikur lind dielli para agimit .

-Të gjitha i kam lexuar që një vit më parë.

-Ua, vërtet i thashë.

– Po, tha -dhe filloi të m’i recitonte poezitë një nga një.

-Po unë të pëlqej si poet, i thashë , pak me gjuhën e turpit.

– -Po mirë, pse nuk ma thua këtë.

-Po ja sa të thashë,

-Vërtet?

-Po, vërtet, por si poet.

– Shumë bukur, i thashë, atëherë më lejo të të puth për këtë.

-Më ke puthur shumë here-  më tha dhe në vend të puthjes ma dha librin e tij me poezi, “Puthja e poetes “.

Sapo hapa faqen e parë, u duk e shkruara me nënshkrimin “poeti i maleve”. Nuk më kujtohet se si më iku  e ku humbi ashtu krejt paritur. Isha e zhytur mes poezive. Një ndjenjë fërgëlimi më përshkoi trupin.  Në librin e tij po rigjeja veten, në veçanti tek poezia “Kur të prek poeti i maleve“ .  Dola nga hoteli që të eci rrugës për në qytet, befas takova Mirën. Pasi u përshëndetëm, i tregova librin, mendova se do të habitet, por ajo ma ktheu ;

– E kam lexuar para njëzet viteve.

– Nuk është e mundur i thashë, është botuar këtë verë.

– Po, Dila po! Këtë verë është botuar, por para njëzet viteve është shkruar.

– Nga e di, i thashë.

-Po të thashë,pra.  Ky burrë është poet i maleve. Poezia e tij vetëm titujt  ndryshon, por poezinë kurrë.

– Më fal, i thashë Mirës. Dhe ika nga qyteti, me kujtimet për poetin e maleve.

 

 

 

 

Tregimi : FUSTANI

 

Jenny Vefa

Autore : Gjenovefa Myrtaj

 

Kur iu afrova shtegut, për t’u ngjitur tek shtëpa e gjyshit, u drithërrova. Deri aty, kisha ardhur me makinë.Shtegu i ngushtë, ishte mbuluar nga barishtet e hithrat e të zinte tmerri. Kushedi sa kohë kishte pa shkelur këmbë njeriu . Kushedi sa kohë nuk ishin ndier këmbët e ndonjë kalimtari.

Dikur, atij shtegu, ngjiteshim edhe këmbë zbathur.

Iu afrova shtëpisë dhe pa vetdije trokita tek porta, që pothuajse po binte copa copa . Isha e bindur, që nuk do të gjeja njeri, por trokita në portë ndoshta ndonjë kafshë e fshehur brënda, largohej nga prezenca ime apo nga frika që dikush po e shqetësonte.

Hapa portën ! Pluhuri dhe merimangat, kishin mbuluar gjithçka . Dritaret, të kalbura dhe pa xhama …, koha kishte bërë punën e vet .

Në fund të odës së madhe, që dikur përdorej për pritjen e miqve, ishte një sepete e mbuluar me një stof të vjetër dhe të pluhurosur .

E stepur, në këmbë para sepetes, mendova, – çdo të gjej brënda saj?

Çudi thashë, oda është krejtë bosh . Vetëm kjo sepete, një pasqyrë dhe oxhaku i nxirrë nga tymi i viteve, kur ndiznin zjarrin në dimër .

E hapa sepeten ! Brenda saj, mbështjellë me një çarçaf të zverdhur nga koha, ishte një fustan nusërie, tradicional i zonës së labërisë . Çarçafi, e kishte “mbrojtur” fustanin nga pluhurat, që ende ruante bukurinë e tij.

Kush e di sa breza e kanë veshur, – mendova me veten time .

Ishte gjëja më e shtrenjtë, që gjeta në atë shtëpi të braktisur . Një kujtim i bukur, nga gjyshi im .

Nuk rezistova dot, e vesha fustanin dhe po shikoja veten, në një pasyrë të vjetër . Edhe kjo e “prishur” nga koha, por mund të shiheshe në të .

Më rrinte mirë ai fustan, ngjyra e kuqe dhe qëndizmat prej ari, i jepnin një bukuri të rrallë.

Para asaj pasqyre të vjetër, që mezi dalloja veten time, pashë që mbrapa meje, dikush po më vështronte.U trëmba ! Nuk mund ta dalloja mirë kush ishte . U përqëndrova më shumë dhe pak nga pak, njoha fytyrën e gjyshit me qylafin e tij të bardhë .

Si është e mundur, – thashë . Fërkova sytë nga dyshimi, apo ndoshta kjo pasqyrë kaq e vjetër, po më shpërfytyron edhe mua?

Por jo, ishte ai. Trupi mu mbush me mormica, kur dëjova zërin e tij:

Je e bukur – më tha, i ngjan nënës tënde.

Mu afrua edhe më shumë . Kisha frikë . Kisha frikë nga prekja e tij. Ishte një njeri, apo një hije, që fliste dhe rrinte mbrapa meje ? U ktheva nga ai . Ndoshta, fytyra ime në ato momente, do të ishte zverdhur nga frika. Po përse vallë – mendova, duhet të kem frikë ? Në fund të fundit, ai është gjyshi im .

Më preku flokët kaçurrela me dorën e tij të butë dhe më pas, e vendosi mbi supin tim, sikur donte të përkëdhelte fustanin dhe jo mua.

-Ishte i gjyshes – më foli . Dhe e kanë veshur nëna jote dhe tezet e tua, kur janë martuar.

Në fisin tonë, ky fustan u vesh pothuajse nga të gjitha vajzat ditën që martoheshin, por, gjithmon e kthenin . E binin në këtë shtëpi dhe kjo sepete ka qënë vëndi i saj. Kur u larguan të gjthë, asnjë nuk guxoi ta merrte sepeten me vete . E kisha lënë amanet – vazhdoi gjyshi im . Dhe ja, sot e gjete ti.

Merre mos ngurro, vishe ditën e dasmës tënde dhe një ditë do të mbetet trashëgim për fëmijët e tu dhe për brezat që do të vijnë.

Më puthi në ballë dhe u largua.

Bëra të flisja, por sa hap e mbyll sytë, ishte zhdukur përtej asaj porte të kalbur, që nga vitet po binte copa copa.

Ajo shtëpi po rrënohej, por kishte mbajtur fshehur në një sepete gjënë më të shtrënjtë të fisit tim. Rastësisht e gjeta unë dhe ma fali gjyshi. Gjyshi apo hija e tij?

Gjyshi them, se unë atë puthje në ballë e ndieva dhe më duket sikur e ndiej edhe sot.

Zbrita poshtë shtegut nga kisha ardhur deri këtu, duke mbajtur në dorë diçka të vyer.

Nuk gjeta të dashurit e mi, por gjeta gjurmët e tyre.

Sa bukur ngjaj, kur vesh atë fustan !

 

 

 

 

Tregimi : KUR VJESHTA SHKUNDËTE GJETHET

 

 

Festim

Autor: Festim Liti

 

Babai erdhi përsëri i dehur sot. Zamira nuk u befasua aspak.Ishte një rit monoton mbrëmësor që tashmë ishte mësuar, madje, ajo nuk e quante dehje,por një nga mënyrat më të thjeshta për të  vrarë një dhimbje, e cila pat pllakosur shtëpinë e vogël në një nga lagjet periferike të Tiranës, këtu e pesë vjet më parë.Ai kur dehej nuk fliste asnjë fjalë, jo se nuk donte, por nuk mundej ngaqë i trashej gjuha. Mund të dëgjoje copëza fjalësh që ngjasonin më shumë me rrëshqitjen e guraleceve në asfalt. Vetëm sytë i flisnin me gjuhën e lotëve të nxehtë dhe ngashërimave të herëpashereshme. Ai qante, vazhdimisht qante. Ajo e zhvishte dhe e shtrinte në krevatin bashkëshortor, i vetmi që të kujtonte se dikur kjo shtëpi kishte një grua, nje nënë, një amvisë.

Çuditërisht, ate mbrëmje, babait,, nuk i flisnin vetëm sytë, por e gjithë qenia. Duke e parë në bebëzat e syve, me një vështrim zhbirues dhe të përvuajtur, iu drejtua vajzës:

– Vërtet kam pirë, por nuk jam i dehur. Mora vesh se i ke dërguar letër mamasë sot.

Asaj nuk i shpëtoi pa kuptuar edhe tonin ironik.

– Po baba.- u përgjigj shkurt Zamira.

– Nesër mund të kërkosh edhe të shkosh pranë saj. Asaj që na braktisi të dyve. Atë që nuk mund t’a quash grua e aq me pak nënë. Pas një pauze të shkurtër, shtoi me zë të lartë:

-Vetëm një emër ka ajo: Putanë!

– Nuk është ashtu baba,-ajo u mundua ta zbuste zërin, duke i dhënë tone të ëmbela, që të frenonte sadopak reagimin e tij të ashpër.-Për ty natyrisht, nuk është më grua, le ta quajmë edhe me atë emër që the pak më parë, por për mua ajo do jetë gjithmonë nënë, nëna ime.

Ai filloi të dridhej i tëri, me vështirësi ndezi një cigare dhe pastaj u fut në botën e tij të heshtjes…Pas një rizgjimi të beftë, buzët e tij të mavijosura nga pezmi shqiptuan vetëm fjalë të buta:

Mirë, moj bijë, bëj si të thotë zemra.Tani u rrite dhe di ç’ bën. -Syte iu mbushën përsëri me lot, ishte gati të shpërthente në ngashërim, por e mbajti veten. Nuk donte të lëndonte shpirtin e brishtë të vajzës, të vetmen kënaqësi dhe ngushëllim që kishte në këtë botë e i jepte kuptim jetës së tij…..

Zamires i vinte keq për babanë, për jetën e saj, për familjen që u shpërbë aq papritur në atë vit fatal kur u shembën idhuj e tabu, kur piedestaleve iu hoqën nga shpina përmendoret e bronxëta dhe të mermerta dhe i zvarriten rrugëve. Kur njerzit,në atë vrapë të çmendur të kaosit marramendës, kërkonin të iknin, vetëm të iknin. Nxitonin drejt jugut dhe perendimit, drejt të gjitha pikave të horizontit. Mbi kurrizin e lodhur mbanin barrën e ëndrrave dhe të shpresave. Mendonin se shkonin drejt dritës,por nuk ishte veçse ndriçimi i zbehtë i një qiriu që po venitej. Plot gra dhe vajza u pajtuan si shërbyese në familjet e pasura greke. Pati edhe nga ato që shitën kilogramet e pakta të mishit të tyre në kabaretë dhe shtëpitë publike. Shiten trupin dhe shpirtin për të mbijetuar…………

Nëna iku një natë të ftohtë të mbushur me shi e bubullima. Erdhi nxitimthi mes feksjes së herë pas hereshme të vetëtimave në dhomën e Zamirës. Vogëlushen dymbedhjetë vjeçare sapo e kishte zënë gjumi. Disi u tremb kur ndjeu mbi faqe buzët e ftohta të nënës dhe pikat e lotëve të nxehtë që i ranë në fytyrë. Pjesëza fjalësh në formë pëshpëritje që, të përziera me dritë-hijet e befasishme të natës,i jepnin më shumë formën e një lutje misterioze monologut të saj të pa kuptueshëm.U largua me hap të letë përsëri me nxitim dhe nuk arriti të dëgjojë një klithmë të mprehtë që e gërvishi si me thonj lëkurën e zezë të asaj nate:

-Mami…Mamiiii!…Ku vete, kthehu!…..Zëri i Zamirës drithëroi ajrin e ftohtë dhe të lagësht. Kishte brenda lutjen, përgjërimin dhe një lloj proteste, si ç’munt të protestojë një vajzë në prag të adoleshencës. Më kot klithi pafajësia e mjerë. Errësira i kish rrëmbyer nënën, e cila u zhduk bashkë me zhurmën e motorrit të një makine, diku larg,në moskthim.

-Më mirë që iku, mori me vete edhe turpin.-thanë të brengosur të njohurit dhe fqinjët.

– Ç’ kohëra erdhën kështu, moj korba! Si u bënë këto gratë e sotme!?  Nje çikë grinden me burrat, gjejnë edhe ndonjë dashnor, e prapa diellit, marrin arratinë! Pika që s’u bie!-nduknin faqet plakat e skandalizuara, duke kujtuar me nostalgji kodet klasike të kohës së tyre, pa demone të tille që vrisnin familje e dashuri……

Babai nuk u dorëzua në ato vite të vështira. Shiste banane rrugëve të Tiranës për të mbajtur veten dhe vajzën që vazhdonte shkollën. U tret e u plak para kohe nga puna, por më shumë nga pesha e rëndë e tradhëtisë. Më vonë sajoi një dyqan-kinkaleri, mjetin e vetëm të jetesës. Zamira u rrit e u zbukurua pa përkëdheljet e fjalët e ngroheta të nënës. Ndofta një ditë ajo do shkojë në Athinë që si ç’i kanë thënë është një qytet i zhurmshëm, i turbullt, me atë qiell ku vazhdimisht rri e varur një mjegullnajë gri. Ishte britma e brendëshme e rrebelimit të mallit për të shqyer terrin e për të dërguar një mesazh, një buzëqeshje, qoftë edhe një copë pikëllim, drejt asaj që i fali këtë jetë…. Ajo nuk shkeli kurrë në Athine. Nje grua e mbuluar me të zeza erdhi një ditë në shtëpi. Poshte syve të saj dalloheshin shkoqur gjysmë rrathë të përhirtë nga të qarët e gjatë.

– Dy dite kam që erdha nga Greqia, solla trupin e pajetë të tim shoqi që u vra në punë. Një njeri i panjohur që e dinte mirë adresen tuaj më dha një pako dhe dy zarfe për ju. Eja në mbremje t’i marrësh, nuk kam shumë vizitore.- kaq tha gruaja dhe u largua duke lënë në shtëpi shijen e vdekjes.

Me padurim e priti mbrëmjen Zamira.Një letër ishte për babane e tjetra për atë. Nuk iu durua, te vetën e hapi që aty. Ishte i pari lajm pas shumë vjetësh nga mamaja.Në të shkruhesj: ” E di, e shtrenjta ime, jam vonë, tepër vonë. Për t’u kthyer as që mund të mendohet, si ç’ jam katandisur unë, por për të shkruar duhej të shkruaja. Jam në breg të detit. Një tufë pulëbardhash që lodrojnë hareshëm me valët e kaltërsisë, më thonë se jeta është e bukur dhe ndofta nga që e doja shumë atë, e nxiva, iua vrerosa edhe juve. Tani që mbi supet e mia të pafuqishme rëndon turpi dhe në gjakun tim sëmundja e tmerrshme me emrin e frikshem “Sida”, gjunjët nuk më mbajnë më, pra lamtumirë! Banesa ime e përjeteshme do të jetë fundi i detit, mbase toka nuk do të më pranonte. Nena jote: Ana.”

Zamires i ra të fikët. Gruaja me të zeza e përmendi duke i hedhur ujë të ftohtë.

-Qaj, bija ime, qaj të letësohesh, -i pëshpëriste duke i freskuar ballin – ulëri po deshe, se në shtëpinë e të vdekurit je…

Babane e gjeti duke fjetur, ishte futur në mbulesa pa u zhveshur. Herë tjetër do të nxehej, por sonte edhe ajo, u shtri pranë babait, ashtu si ç’ishte, i mbeshteti kokën në gjoks si dikur, kur ishte e vogël. Në faqe i digjte ende puthja e fundit e nënës. Nga Dajti vinte një fllad i lehte e nanuritës.Vjeshta shkundëte gjethet në Tiranë.

 

 

 

 

A short fiction :  Life on a Contract

 

 

Elizabeth Esguerra Castillo

Author: Elisabeth Esguerra Castillo

 

What if there’s no such thing as “death”? Instead life would be renewable like a contract? No one would ever miss any of their loved ones for too long since in a definite period of time, they would be seeing them again after they have signed up another contract with God…

Peter: “When I’m gone for a year, take care of my belongings will you?” His children and wife were all staring at him, a trace of slight sadness enveloping their faces until out of the blue, the youngest child uttered: “Papa, you will not be gone for too long, it would be fine. When you’re back, you will be healthy again and your belly would be big again!” Peter upon hearing this burst out laughing. “Oh,Timmy! You really miss my big, belly like that of Santa Claus, don’t you?” He hugged Timmy tightly as he giggled.

Peter had been diagnosed with cancer a year ago and he didn’t have a clue, even a bit that something is happening inside his body. He lost weight over time and his vision became blurry after a while. He also grew irritable and had sleepless nights. His family thought that those were the effects of his diabetes. He was hospitalized for two weeks and was told by the doctor that his “time” was about to expire- his first life term was about to end and he had to make a renewal to let his body organs function well again. His first life contract was to expire in about 3 weeks; a messenger from the heavens told his wife when she made a call to the Heaven Hotline. Upon renewing his contract, it is stipulated there that he needed to document 3 good things he did to 3 different people. These good things needed to be major life changing situations. The testimonials will then be investigated by the Guardian Angels and he would be detained in an assigned quarters in Heaven. After the investigation and approval of the Higher Angels, they would make a recommendation to God that he can descend on Earth to be with his family and loved-ones once again.

Peter was a changed man after getting married to Mary and having 3 children. During his teen years, he was considered as one of the juvenile delinquents around town and one of the bullies in school. He had been a drug dependent too for years, was involved in some crimes and was even convicted and imprisoned for some months. Mary had qualms of finding people whom Peter did good during his first life term. She knew Peter didn’t do good to some people along the way before they met. But on the other hand, Peter was confident enough that he had helped some other people who will be kind enough to make the testimonials that were required of him to have his contract take into effect.

Peter: “Ok, I’m all ready and set to go to the Heaven’s quarters. Remember you have a year to contact the people on my list, request them to make a testimonial so my second life term would be approved.”

At the Heavens Quarters. The angels are preparing for the arrival of Peter. A comfy bed was made just for him made out of immaculate, white, soft clouds. At one corner, you can see a clear crystal ball where Peter can witness and see what’s going on Earth, particularly with his family. He was given a year to gather 3 testimonials of people whom he did good. In the event that he cannot comply with the requirements, his soul will forever be detained in the quarters and he can’t go back to Earth. God though, provided a 3 year-grace period to Man and in case he cannot fully submit the documentations within a year, he will still be given 3 more years to complete them so he may still have the chance to be with his loved-ones again. God gave this privilege to Man so they should be really doing good to their brothers on Earth for them to gain access to a renewable life.

After a month. Mary started contacting some people Peter listed on a sheet of paper before he ascended to Heaven to be detained there for the time being. There were 10 people listed some of whom were quite old already when Peter met them so Mary wasn’t sure if some of them are still alive now. When Peter was imprisoned for 6 months, he met an old man inside by the name of Jacob. They didn’t start out as friends for Peter was still a rude man that time and he was not that respectful of elder people. But Jacob was always siding with him even when he was engaged in some arguments and fights between the inmates. Jacob always tells the others to learn how to understand Peter since he was still young and reckless. Peter had been the youngest inmate there that time at the age of 23. One day, Jacob got ill and had to lie down in bed for a long time. The doctor’s diagnosis was that his kidneys were malfunctioning. He needed to have a kidney transplant and they had to search for a willing donor. Upon learning of this, Peter made the selfless initiative of offering one of his kidneys to his friend Jacob. After the operation, Jacob became stronger again and that started a tight bond between the two of them. Mary was able to reach Jacob’s family in the USA but said that Jacob immigrated to the UK where his son’s family is living now. He has some difficulty travelling and so he rarely goes back home to his family.

The other prospect was a young boy by the name of Cain, whom Peter adopted after the little boy was found at a dark alley, one stormy night near their house. Cain was about 4 yrs. old that time and was just abandoned by his parents who were quite poor and cannot sustain his needs. Today, Cain is 18 yrs. old and living on his own in Florida where he is working as a restaurant staff. Mary cannot readily contact him and she nearly gave up of reaching him. When she called Cain’s landline, each call directly went to his answering machine and has not called back since her first attempt to contact him.

Joseph was the third person Mary called one night. He was one of Peter’s old friends from high school whom he had a big row before. But like his friendship with Jacob which didn’t start out well, Joseph and he cultivated a tight bond after they have realized that they are alike in so many ways. Joseph got involved in a huge fight with one of their schoolmates and was mugged by some guys who were members of a brotherhood in school. Peter was the one who rescued Joseph from being badly beaten by these guys and after that, they became best friends and Joseph was even requested to become the Godfather of Peter’s son.

 

After a month, Mary was able to talk to their once adopted son, Cain and agreed to write a testimonial for his foster father. He surprised Mary and the other family members one weekend after Mary had nearly given up hopes of contacting him.

At the Heaven’s Quarters. Peter was feeling anxious over what’s happening below. He was worried that his wife and family will not be able to reach all 3 people in his list to give him his much needed testimonials within the given grace period. He can see through the clear crystal ball that they have just contacted Cain in a span of two years and now they have just a year left to be able to complete all 3. Mary called Peter on the Heaven Hotline one night and told him what have they been doing and what else is needed to be done. “Cain gave me the written testimony of how you have touched his life. I was too desperate at first to contact him for we cannot seem to meet halfway because of his hectic schedule. He said his Guardian Angel appeared in his dream one night and told him the news that he needs to call us at home for an emergency.” Mary told Peter. Peter replied: “God told me that His angels are also helping people to guide them to the right ones to help us so maybe that’s why Cain’s Guardian Angel appeared in his dream.”

“It’s quite hard to reach out to Jacob since he is in the UK now. He is old and quite weak to travel to the USA.” Mary said and let out a sigh. Peter comforted his wife and said: “Don’t readily lost hope, Mary. We still have a year to complete all 3 testimonials and miracles do happen.“He appeared to sound consoling and hopeful although deep inside he also has some doubts. But then he still believes that these are parts of the challenges God gave them in return for another life to be given to him again and all will be worth it ‘til the end.

After 8 months. Peter still has 4 months left to complete the testimonials and he only had one so far. His family had been desperate to seek other people who could replace the other two, but to no avail. Most of Peter’s friends were too busy to give them the time of the day. That is such a sad reality. Some people cannot give even just a portion of their time to be able to save a soul who has helped them before.

One fine day, Mary was on her rocking chair at the porch of their house reading her favorite book when the doorbell from their gates rang. There is some visitor outside she told herself but who could it be at the middle of the day when almost everybody would be taking a nap in their respective homes. Mary hurriedly stood up and approached the gate to open it and see who is outside. Upon opening the gate, she cannot recognize who it was until the man opened his mouth and let out his signature smile. It was Joseph! Mary cannot contain herself at first and was all too amazed and even got teary-eyed staring at him for a few minutes for she cannot believe her eyes.

“Oh, my God! Another miracle from heaven! Thank you so much for letting Joseph’s feet reach our door and save the soul of my husband.” Mary exclaimed. Joseph was all smiles looking at her. “Oh, Mary, I had an important dream and the angel told me to come and see you regarding a very important matter.” They sat at the dining table inside for a few hours for they had a lot of catching up to do of what had happened in their lives these past few years.

Joseph got married and is now a father to 4 children who are already living in different parts of the world. His wife Angelica is in his parent-in laws’ house taking care of her sick father. He faxed his testimonial to Mary the next day. Mary was all too excited to call Peter in Heaven and tell him about the latest miracle. “I already saw what had happened last week. “ Peter told Mary with a grin on his face. “Oh, my there are no surprises in Heaven I now believe. I just forgot that there is a crystal ball here and that we cannot hide anything from you.” Mary teased her husband. They both laughed over the phone and the angels started laughing with them too as harps played in the Heavens.

After 3 months. Time is nearing its end for Peter’s grace period and his second chance at life again with his family. They still cannot contact Jacob all this time and they are becoming desperate and nervous at the same time. Peter’s family really wanted so much to be with him again and they are longing to be complete again. God called Peter one day to make a follow-up of his last and very important testimonial so the Guardian Angels can investigate and prove that these are life-changing testimonies for his second life to be granted and to take effect soon.

“Peter, my child, have you got all 3 testimonials ready?” God inquired. “My Lord, I am still waiting for the last one from my good friend, Jacob. My family still cannot reach out to him, I’m afraid. But I do believe he will be having a dream too and will come to the USA soon and see Mary like what Cain and Joseph did.” Peter said. “I am having a problem sending a signal to an angel I assigned to talk to Jacob. He has not yet responded to my calls, Peter. That angel is one of those stubborn ones I am training and I am also afraid that he will not be able to give the message to your friend. We just have 1 more month to wait for Jacob and if the time comes to an end, I regret to tell you this, Peter that you have to permanently stay in your Heaven quarters and cannot go back to your family on Earth anymore.”

The stubborn angel’s name was Lucio and all this time, instead of going straight to Jacob’s dream to deliver the important message from God about Peter’s case, he is instead playing and fooling around and making fun of people around Jacob in the UK.

3 more days left for Peter. Mary caught herself sobbing one day with the thought that her family cannot be with her husband Peter ‘til eternity. Meanwhile in the UK, Jacob was disturbed in his sleep when he had a strange dream. He saw the face of one of his friends from before but cannot readily make out who it was for it was quite blurry. Lucio was not transmitting the message vividly as was ordered by the Supreme Guardian Angel. In the event that he will not be able to fulfill his duty well and Peter will be left stranded in the Heavens Quarters because of him, Lucio would then be punished and thrown away in a hot desert somewhere.

2 more days left. Time is ticking and they still have 2 important days more left to submit the 3 complete testimonials. 2 more days to wait for Jacob to finally arrive at their doorstep. Mary has gotten sick thinking of the impending doom because there is still no trace of Jacob coming to save Peter’s soul. She was sleeping soundly and had a dream that her Guardian Angel was talking to Lucio, the stubborn angel. Mary cannot hear clearly what they are discussing but she knows it has to do with Peter.

The next final day, there was gloom all over Peter’s home and his family was wearing a sad face that day. They finally had given up hope to be with their loving father and husband once more just because Jacob didn’t arrive. Then suddenly, there was a loud knock on their door. “Let me in, this is Jacob, Peter’s friend.” It was Jacob! Angel Lucio was able to transmit the message clearly and properly over Jacob’s dream last night. Jacob then asked his son to book him a flight to the USA through his friend from the airlines. He needed to be there for an emergency, his friend Peter badly needs him.

“Though I have gotten old, I haven’t forgotten about my friend, Peter. He was a very dear friend and helped me get through a tough situation. If my testimony can save him and let him go back to his beloved family, I would do anything to make it happen.” Jacob told them. The once gloomy atmosphere turned merry. Their laughter reached the Heavens where Peter and God were watching them through the crystal ball. Within that day, Peter’s family faxed the last testimonial to the Heavens after which the Guardian Angels went through the papers and did their investigation through their computers.

It was about to be midnight and Peter’s family were still up and about, waiting for the call from the Heavens saying that Peter will descend to Earth again to be with them once more after his contract will take effect.

11:59 PM. Seconds are ticking as their hearts beat fast in a commotion. Suddenly, the doors opened and light filled the room while Peter descended from above! His family rejoiced and there was a cheerful noise all over the house as if there was a party.

 

 

 

 

Tregimi : DIÇKA PËR TË TREGUAR!   

 

 

ardi omeri

Autor : Ardi Omeri

 

“Jeta jote nuk ka marrë fund akoma, nëse ke diçka për të treguar dhe dikë që dëshiron ta dëgjojë historinë tënde!”

M’u duk sikur trombetisti, ulur në shkallët që nxirrnin në atë piacë të madhe, foli me mua. Ai nuk foli shqip, por unë ia dija gjuhën. Ai, nuk besoj se i dinte hallet e mia dhe nuk mendoj se ishte aq i aftë të më shihte në sy. Ishte errësirë. Ndoshta më “lexoi” dridhjet e shpirtit, ai ishte artist.

Pasi luajti dy a tri pjesë me trompën e tij, që hera–herës më përplaste në sy dritën e hënës, përzier me nota të forta, që më bënin të më vibronte lëkura e trupit, ai heshti, heshti dhe ngriti kokën duke parë drejt meje. Më dukej sikur ai ishte dehur nga muzika e tij dhe po kërkonte të shihte sytë e mi, po kërkonte të kuptonte në isha dehur dhe unë.

Nuk fola, nuk i dhashë asnjë shenjë.

-Nëse mendon se ke për të treguar diçka dhe në këtë botë është dikush që do të ndajë kohën e tij me ty, atëherë jeta jote e ka një kuptim.

-Në të kundërt..?

-Atëherë…-Ai heshti, s’dëshironte të thoshte fjalën deri në fund.

-Atëherë, ai njeri që s’ka dikë që ta dëgjojë, ai nuk ka përse të jetojë, ai duhet të vdesë.

-Kështu mendon?

-Ja unë e gjeta njërin që më dëgjon, një njeri që ka veshë dhe sy, mendje të arsyetojë. Ju zotëri nuk përmendet atë “diçka-në” për të treguar, mund të më thuash për se?

-Sepse unë mendoj se s’ka njeri, që s’mund të ketë diçka për të treguar. Të gjithë kanë diçka dhe kjo gjë është interesante, jo për të gjithë. Një histori e imja juve mund t’ju duket e mërzitshme, dhjetëra mijëra njerëzve mund t’u duket e mërzitshme, por mes milionash, një personi mund t’i duket interesante. Problemi qëndron se si ta gjejmë këtë njeri. Më pas, kur unë të tregoj historinë time interesante për këtë njeri, a do të jetë po aq interesante historia e tij për mua?! Pra, si mendoni, a mundemi “të gjejmë e të na gjejnë?”

-Nga jeni e ku shkoni?

-Nuk e di, nuk di nga jam e nuk di ku shkoj! Ndoshta pikërisht për të gjetur dikë që t’i tregoj historinë time, por nuk e di sa do jem i duruar dhe njerëzor, që pasi t’i tregoj historinë time, të dëgjoj historinë e tij.

-Po pse, të gjithë kanë diçka për të treguar?

-Po, mendoj që po. Të gjithë kemi nevojë për dikë që t’i tregojmë historinë tonë, edhe një fëmijë i sapolindur, nëse do të mund të fliste, pas një a dy ditësh jetë, do të dëshironte të tregonte rrugëtimin e tij dyditor. I gjithë problemi sot është të gjesh dikë që të dëgjojë, nuk është e lehtë të gjesh dikë…

-Po dhe për më tepër që asnjë lloj mickonje të mos të pickojë, – ndërkohë ai përplasi pëllëmbën e tij në krahun e zhveshur për të “vrarë” ndonjë insekt që e kishte pickuar.

-Ikim, ikim që këtej, ikim atje tej në atë lokalin e hapur me drita, të të ofroj një gotë verë të kuqe dhe bisedojmë. Italianët bëjnë verë të mirë, edhe pse në këto lokalet e natës shërbejnë verë të keqe me çmim të lartë. I ka nata këto.

E ndoqa pas pa thënë as po, as jo. Diçka më tërhoqi tek ky artist i rrugës që bënte muzikë natën e pa spektatorë. M’u duk pak a shumë si vetja ime që ecja e recitoja vargje të rastësishme që më pas as i mbaja mend. Mua vetja më dukej pak si i çmendur, nuk di sa i çmendur ishte ky muzikant.

U ulëm mes kolonash në atë lokal që i ngjan një taverne të vjetër dhe porositëm dy gota verë.

Hodha një sy shpejt e shpejt rreth e qark për të krijuar një ide me kë ishim “në shoqëri”. Një çift që puthej për qejf të tyre, një plak që mbante dorën mbi gotë a thua se nuk dëshironte t’i ikte alkooli në ajër dhe ne, unë dhe muzikanti i huaj. Në qoshe të lokalit një piano e zezë e në krah të saj banaku prej nga ku dukej i zoti i lokalit që jepte e merrte me pijet që u servirte klientëve.

Dy gota verë përpara nesh dhe heshtje. Hera-herës dëgjoheshin përkëdheljet e çiftit që puthej.

-Cheers!

-Gëzuar!

Ne folëm të dy në gjuhën tonë, secili i uroi vetes diçka. Unë s’e di çfarë i urova vetes, në fakt s’di as çfarë dua, por besoj se edhe ai nuk e dinte. Të dy ishim të huaj dhe po kërkonim të shtynim edhe një natë, a thua se atje lart, pas asaj hënë që na vezullonte mbi kokë, “dikush” na kërcënonte të jetonim. Mua kështu më dukej.

-Fuck,-  ai bërtiti akoma dhe përplasi pëllëmbën e tij në krahun e zbuluar.

-Ha-ha-ha,- unë qesha,- më fal por edhe unë i urrej, më çmendin sidomos kur më pickojnë pa mendje.

Në fakt të gjitha të këqijat na ndodhin kur s’e kemi mendjen. Por nëse do e mendojmë mirë, edhe të mirat vijnë pikërisht kur nuk i presim. Sa herë lutemi për diçka të mirë që duam dhe nuk realizohet, ndërsa sapo e humbasim mendjen, ose e “flemë” siç thuhet shpesh, pikërisht atëherë na “troket” ajo e mira që nuk shpresonim më.

Anglishtja ime, ajo e harruara, duke folur po përmisohej. Pashë që edhe miku im i ri po më kuptonte më mirë.

Papritur, ai u çua dhe u drejtua për nga banaku. Diç foli me të zotin e lokalit dhe u ul në piano. Atmosfera filloi të mbushej me nota të lehta që sa vinin dhe bëheshin më të këndshme.

Të gjithë ishim kthyer nga ai dhe dëgjonim, madje edhe çifti i la puthjet dhe dëgjonte muzikë. Dukej se në atë lokal ishin mbledhur të vetmuarit dhe ato nota i mbushën pak me gëzim. Mora të dy gotat dhe u ula në një tavolinë ngjitur me pianon rrëzë murit. Kisha hyrjen e lokalit në krah të djathtë dhe banakun përballë. I bëra me shenjë pronarit dhe i kërkova me zë të ulët një copë letër. Nxorra stilolapsin dhe fillova të shkruaj, ndërsa atmosfera ishte bërë e ëmbël, e këndshme. Në hyrjen e lokalit filuan të dukeshin njerëz të tjerë, muzika i kishte tërhequr dhe pronari lëvizte i kënaqur. Unë shkruaja dhe hera-herës ngrija kokën e shikoja nga dera a thua se dëshiroja që hëna të ulej e të më shikonte. Miku im ndaloi për një çast dhe ktheu kokën nga unë. Më pyeti me kokë se çfarë mendoja dhe u afrua. Ia bëra me shenjë që ishte gjithçka në rregull dhe me dorë i bëra shenjën “OK”.

-Cheers!

-Gëzuar!

-Ha-ha-ha..- e qeshura femërore në krah më tërhoqi vëmendjen dhe ktheva kokën. Pashë dy vajza që nuk i kisha vënë re më parë. Siç duket do kenë hyrë ndërsa po shkruaja.

Pronari u afrua me dy gota verë dhe na i ofroi për muzikën e mikut tim.

Lokali në atë moment ishte plot.

-Paske shkruar?

-Po, shkrova këtë që po ndodh sonte me ne të dy. Ne jemi të dy të panjohur dhe kjo muzikë na lidhi për pak minuta. Në fakt, as unë dhe as ti nuk po tregojmë asgjë, asnjë histori, e gjithsesi jemi bashkë, po ndajmë një pjesë të kohës së bashku. Pra, nuk është e domosdoshme të kesh diçka për të treguar, mjafton që të ndjehesh mirë dhe të mos kesh asgjë për të dhënë e për të marrë, sepse mendoj se aty ky hyn interesi fillon edhe ndarja.

Ai tundi kokën në shenjë pohimi dhe u ngrit përsëri për te pianoja.

Notat e Shtrausit mbushën ambientin.

Në fillim asgjë tjetër veç muzikës nuk dëgjohej, pastaj u ngritën të parët çifti, më pas dy vajzat dhe një çift tjetër në hyrje. Të gjithë filluan të kërcenin, madje për një moment m’u duk se edhe plaku e la të lirë alkoolin në gotën e tij që të dilte e të merrte ajër…

Vetëm unë nuk po kërceja, vetëm unë isha vetëm. Dëgjoja ato nota të bukura dhe shpirti filloi të kërcente pa leje…

Ula kokën dhe vazhdova të shkruaja. Nuk di sa vazhdoi muzika, nuk pashë më se çfarë bëhej aty rreth meje, unë kisha humbur në historinë time dhe më e bukura ishte se nuk di nëse do të mundja një ditë t’ia tregoja dikujt këtë që po shkruaja ashtu siç po më tregonte miku im i huaj s’di prej nga ku.

Një zë femëror në krah më tërhoqi vëmendjen, por nuk e ktheva kokën. Ishin ato dy vajzat që po qeshnin pak më parë. Muzika kishte pushuar dhe miku im ishte ulur përsëri në tavolinë me mua. Pronari solli dy gota të tjera në ofertë.

-Cheers!

-Gëzuar,- por vura re që miku im po përshëndetej me vajzat në krah dhe nuk e kishte mendjen nga unë.

Ato të dyja qeshën dhe ngritën gotat duke përshëndetur. Ai i ftoi në tavolinën tonë, ato pa e zgjatur erdhën dhe pasi na dhanë dorën u ulën. Bashkë me to erdhi edhe pronari, i cili mori porosinë. Nga çehrja më dukeshin si shqiptare, por pas pak i dëgjova të flisnin dhe kuptova që ishin rumune. Në fillim, u përgjigjesha në italisht dhe përpiqesha t’ia përktheja mikut tim muzikant çfarë më thonin, por pas dy-tri ndërhyrjesh, njëra nga vajzat filloi të fliste vetë me të direkt, ashtu çalë-çalë, por kuptoheshin. Tjetra komunikonte me mua, edhe pse i përgjigjesha gjithnjë e më pak, sidomos pasi filloi të më pyeste si në hetuesi. Nuk më pëlqeu që më pyeste dhe nuk i thashë nga jam në të vërtetë, e gënjeva.

Miku im ndërkohë shkoi përsëri tek pianoja dhe bashkë me të u ngrit edhe vajza që bashkëbisedonte me të. Pija dhe shoqëria femërore e kishin sjellë në qejf ndaj edhe muzika ishte më alegro. Lokali ishte kthyer në një tavernë me muzikë dhe të gjithë sa ishin kërcenin. Edhe vajza që mbeti në tavolinë më ftoi të kërcenim, por i thashë që nuk dija. Nëse deri para pak minutash isha gati t’i kërkoja unë të kërcenim, pas pyetjeve si prej një hetuesi që më bëri, më iku tërë dëshira dhe qejfi.

E shihja që “lozte” me telefonin dhe dërgonte e merrte sms, drita e sinjalit lajmërues dukej çdo minutë e ndezur. Vajza tjetër kërcente vetëm tek koka e mikut tim.

Ula kokën dhe shkrova përsëri. Këto çastet e fundit më mërzitën dhe e vetmja mënyrë për të larguar pak mërzinë ishte të shkruaja diçka dhe kështu bëra. Teksa shkruaja koka m’u rëndua, vera kishte bërë punën e saj.

“Disa ëngjëj po më mbanin në krahë dhe unë vallëzoja me to. Sa herë ato më lëshonin, unë përpiqesha të fluturoja me krahë si ëngjëjt, por krahët s’më mbanin në ajër dhe bija në tokë, por në centimetrat e fundit të takimit me tokën ato më ngrinin në ajër përsëri dhe kështu vazhdonte rituali, si një torturë që më duhej t’i nënshtrohesha.”

-Zotëri..- pronari i lokalit po më fliste. Ngrita koken. Muzika kishte heshtur dhe miku im nuk ishte më aty, as vajzat nuk ishin. Pronari po mblidhte gotat nëpër tavolina.

-Miku im, ku shkoi ai?

-Ai iku me ato vajzat.

Mora letrat ku kisha shkruar, i futa në çantë dhe u largova. Nuk u kujtova as të pyesja në kisha për të paguar, por as pronari i lokalit nuk më tha gjë. Me sa duket muzikanti kishte paguar. Ai kishte gjetur kujt t’i tregonte historinë e tij,  madje dy e jo një. Një buzëqeshje e hidhur më erdhi në fytyrë. Unë i mjeri s’kam asnjë, por mbase nuk dua të kem, nuk e di. Eca rrugës për tek banesa e përkohshme. Edhe atje i vetëm, një banesë gati e rrënuar që ma kishin lënë përkohësisht sa të gjeja sistemim tjetër.

Gjumi më kishte këputur ende pa u zhveshur. Kur u zgjova ishte drekë. Ndieja pak të ftohtë.

I hodha pak ujë fytyrës dhe në pamundësi të bëja dush në atë ambient u lava ashtu si munda me ujë të ftohtë e më pas u fërkova fort me peshqir deri sa m’u ndez lëkura. Ishte një stil i vjetër që e kisha mësuar që në shkollë kur laheshim me dëborë. Më kishin shërbyer në jetë shumë mësime të asaj shkolle ushtarake që kisha ndjekur gati fëmijë. Vesha një këmishë tjetër, pantallona të tjera, çantën në krahëqafë dhe dola. Kisha një dëshirë të çmendur për një kafe. Pija e mbrëmshme ma kishte bërë gojën zeherr.

Në bar kishte plot njerëz. Porosita një kafe dhe u ula në tavolinën jashtë.

-E kishin hedhur tek plehrat si një qen bashkë me atë veglën e tij muzikore,- një burrë e një grua po diskutonin në krahun tim.

“Veglën e tij muzikore”m’u kujtua miku im i mbrëmshëm. Mora gazetën e ndërsa shfletoja u kujtova që nuk kishte se si të ishte në gazetë, sepse ngjarja kishte ndodhur natën e gazeta ishte shtypur më parë. Hyra brenda, u fiksova tek televizori, prisja lajmet. Pas pak minutash pritjeje dëgjova lajmet dhe mësova çfarë kishte ndodhur.

Mikun tim të një nate të shkuar e kishin grabitur dhe pastaj e kishin hedhur në rrugë afër kazanit të plehrave në periferinë e qytetit. Grabitësit e kishin rrahur keq dhe ai kishte humbur jetën në orët e para të mëngjesit. Dyshohej që këtë vepër ta kishin bërë persona me të cilët ai ishte shoqëruar gjatë natës, kështu kishin deklaruar disa dëshmitarë që e kishin parë!

“O Perëndi!”

U nisa me vrap për nga lokali në piacë. Pronari i atij lokali ishte i vetmi dëshmitar që unë nuk isha shoqëruesi i tij i fundit. Shpresoja shumë që ai të më mbante mend.

“Eh  miku im i ndjerë, e shikon që nuk është e domosdoshme të kesh diçka për të treguar? Ndonjëherë është më mirë të mos kesh ç’të tregosh dhe as të dëgjosh, madje mirë është që edhe të mos kërcesh, se pastaj nuk i dihet se si të merr vallja…

Ja, unë kërceva Shtrausin me disa ëngjëj, ti me dy…

Punë fati miku im i ndjerë, punë fati. Mos u mërzit është çështje kohe! Do të takohemi prapë “atje lart” që t’i tregojmë njëri-tjetrit ndonjë gjë!”

 

 

 

 

Tregimi: Bisedë me gotën e alkolit.

 

 

Enkeleda pashaj murataj

Autore: Enkelejda Pashaj Murataj

 

Jam ulur këtu në një tavolinë në cep të lokalit tim të preferuar.Përpara kam gotën  e zakonshme, të cilën po e pi me nge. Ah, ky lëng, pija që për momentin më nxeh gjakun e pastaj sjell me vete fortunën . Ç’ është kjo fortunë do thoni ju? Po ja sot kam vendosur  që kjo gotë që po pi të jetë e fundit në jetën time, se më ka shkatërruar shëndetin,familjen,karrierën. E kthej dhe njëherë  gotën duke e shijuar në maksimum dhe i them:

-Më  vjen keq, por bashkë duhet të ndahemi. Unë e di sa të vështirë e kam dhe ndoshta do të mundohesh të më tundosh sërish, por  mos e provo. Jashtë këtyre mureve ku mbizotërojnë avuj alkoli kam diçka  më të shtrenjtë që më pret.Nuk ia fal kurrë vetes që i tradhëtova për ty.

E tund lëngun brenda gotës dhe ia ngul sytë në pritje të më kundërshtojë ose më mirë  që të më kuptojë.Ta kuptonte se duhet të më linte përfundimisht të lirë ta jetoja jetën time i pavarur nga ai. Por jo,lëngu i bardhë magjik ka vendosur të protestojë. Më sheh çuditshëm nga brenda gotës  tërë inat e më thotë;

-Mos kujto se do ta jap divorcin aq kollaj. Ishe ti ai që më kërkove,  më provove, më shijove e tani  pas gjithë atyre momenteve dehëse e prehëse që të kam falur unë ,do të më braktisësh. Ke harruar sa herë të kam ngushëlluar? Të kujtoj unë. Sa herë që humbje në bixhoz, vije qarraviteshe tek unë. Po kur të hoqën nga puna –harrove? Kush ishte miku më i ngushtë që t’u gjend pranë në ato momente? Hë pra fol?  Pse hesht?  Prit, prit se ka dhe më. Mban mend kur erdhe i dërrmuar shpirtërsht se ishe ndarë me gruan dhe rrëkëlleve jo një, por 7- 8 gota radhazi. E sheh pra. Unë nuk të ftova në shtëpinë time.Ti trokite dhe unë të hapa portën ashtu si shumë të tjerëve.

-Mjaft.S’dua të të dëgjoj.

Shtrëngon gotën me inat dhe njëherë  mendon ta përplasë, ta thyejë, ta bëjë copë e thërrime, por prapë ai zë s’e lë rehat.

-Mos guxo ta thyesh gotën, të më derdhësh e të më shkelësh me këmbë. S’do bësh gjë tjetër, veçse do të tërheqësh vëmendjen e të tjerëve.

Për momentin këtë s’e kisha menduar. Rakia doli më inteligjente se unë, apo e kshte mbërthyer frika e braktisjes? E kthej dhe një herë gotën tashmë i nxehur shumë. Ndjej shijen e saj djegëse në fyt e pastaj sikur nxehem dhe më shumë.

-Mirë pra ,-i them – po sikur të jesh gota e parafundit?

-E parafundit joooooo por.

-S’ka por ,vendos  nëse do të ndahemi tani, apo të pi dhe një gotë tjetër?

Lëngu dinak mendon ti ngrejë një kurth.

-Si të duash. Për mua njëlloj është. Ka plot të tjerë që më dëshirojnë.

-Jo, mos e thuaj këtë të lutem. Unë s’do të ndahesha nga ti, por duhet ta bëj.

E rrëkëllen gotën me një fryme dhe kërkon një gotë tjetër. Rakia e kënaqur që e fitoi betejën e parë, tundet brenda gotës duke ravijëzuar ca rrathë të çuditshëm sikur do t’ia prishë mendjen që edhe këtë gotë ta pijë me fund. Nuk I  intereson se ndërroi shtëpinë – gotë, rëndësi ka që triumfoi. Po priste reagimn e tij. Si për çudi ai është përqëndruar sipër gotës si para një pasqyre. Me të vërtetë ai pa diçka aty , sepse filloi të qajë si fëmijë. Sipër pasqyrës-lëng ai pa fytyrat e fëmijëve që kishte kohë pa  i parë, të gruas, të miqve, të nënës së ndjerë që aq shumë e kish mërzitur,që dukej sikuri  thonin;

-Jepi fund, ti je më i fortë se ai lëng. Të lutemi, kthehu tek ne, po të presim. Ne të duam ashtu siç na do dhe ti. Po të presim,të presim, të pres…..

Dora e kamarierit mbi supin e tij e nxori nga kjo gjendje. Kishte qarë me ngashërim saqë të gjithë vështrimet e klientëve ishin drejtuar drejt tij.

-Tani do ta shohësh o lëngu “magjik” !

I tha kamarierit se donte të paguante edhe pse gotën e dytë s’e preku fare.

-Derdhe ,-i tha kamarierit, derdhe. Nuk dua të kem më një mik të tillë. Përshëndeti kamarierin dhe u largua nën vështrimin e habitur të gjithë klientëve. Kushedi se ç‘po mendonin për të. Kjo pak rëndësi kishte. Tashmë e priste një faqe e re e jetës, jeta jashtë alkolit. Më në fund pafajësia e fytyrës së fëmijëve – ëngjëj  të tij, dëshira për t’i  përqafuar fort sa më parë, për të qenë një baba i denjë për ta,triumfoi mbi dëshirën për të pirë alkol. S’do të kishte më skena të cilat i kujton me turp, si në  familje dhe në shoqëri. Jeta po e priste që ta shijonte në maksimumin e saj, për të qenë ai i dikurshmi. Ai do të luftonte me gjithë shpirt, që kjo të kthehej në realitet, e pastaj këtë realitet ta ruante si gjënë më të shtrenjtë.

Jashtë frynte erë e freskët,  e cila po e ledhatonte nëpër të gjithë trupin. Për një moment ledhatimi i flokëve nga era iu duk si dora e nënës që po i lëmonte kokën e po  i thoshte;

-Të lumtë. Ky është biri im, trim,i vendosur e i gatshëm për  të luftuar sfidat e jetës.

-Lamtumirë lëngu magjik.Mos u pafshim më kurrë.

 

 

 

 

Tregimi : Pigment i ndarë i një dritareje

 

 

Selvete abdullahu

Autore: Selvete Abdullahu

 

Dritat e qytetit binin si perde mbi dritare. Sapo kishte rënë muzgu dhe njerëzit ishin futur në shtëpitë e tyre. Diçka e pa zakontë gërryente intuiten e një të miture që mbyllej në shtëpi si  një e burgosur me faj. Shumë herë nga pritjet e gjata pranvera e zhgënjente shpirtin e saj të dlirtë. Nuk kishte faj stina jo, por faji qëndronte diku tjetër, tek familja dhe rrethi i saj. Jeta e zymtë në një fshat malor e të  largët e kishte bërë të vështirë shkollimin e saj. Dëshirat  tashmë ishin tretur si flluskë sapuni dhe një jetë e grishtë gëlonte Brenda saj. Re të zeza fluturonin në mendjet dhe shpirtërat e pjestarëve të familjes dhe rrethit social. Ishte një ngushticë e pa kalueshme. Asesi s’mund të luftonte me të gjithë. Ishin tridhjetë me një njeri të vetëm. E mbyllur në dhomën e saj të vogël e të errët shpresat nuk i paramendonte dot e jo më t’ i arrinte. Ato sikur kishin marrë dhenë apo  kishin fluturuar në qiellin e kaltër.Nuk i mbeti gjë tjetër përveç lutjeve drejtuar Zotit.

A thua ndonjë mrekulli e Zotit do e shpëtonte këtë qenje të gjorë pa rrugëdalje?!

Gjithnjë e më e vështirë bëhej jeta e saj dita-ditës. Sikur të  ishte e mallkuar nga dikush.

Si t’i thyente prangat e robërisë? Kishte menduar gjerë e gjatë vajza. Një ditë vjeshte me shi kishte shpërthyer në vaj  dhe britmë. Liria që kërkonte nuk ishte më shumë se e drejta e saj për të kapërcyer atë prag të errwt.

Por, kush t’a kuptonte drejtësin në atë vend të  vogël e të largët nga qytetërimi?

Ishin zakone të vjetra e të prapambetura, që kishin lënë shumë njerëz mbrapa kulturës, shkollimit e qytetërimit. Duke përcjellë gjendjen e saj familjarët ishin trembur, por pa u larguar nga tradita  dhe kështu gjykimi për vajzën vetëm sa ishte rritur. Babai si kryefamiljar dhe faktori që merrte vendime ju drejtua gruas së tij me këto fjalë: Duhet t’a martojmë sa më parë këtë vajzë, sepse  për burrë e ka dertin, kurse gruaja e bindur e duke mos ia kthyer fjalën të shoqit menjeherë e aprovon mendimin e tij. Pas një kohe të shkurtër vajzën e martojnë me një njeri të pa përshtashëm dhe pa dëshirën e saj.

Ku të mbështetet tani kjo vajzë e mitur? Në fakt jo…. apo në vulën që përcaktoi babai?

Herët një mëngjes, pa zbardhur agimi, diku, diçka kishte shkuar ters. Bashkë me ngricat e dimrit dhe pikturat e akullta mbi dritare një frymarrje kishte lënë një gjurmë të ngrohtë, ku shihej si vrimë mes akullnajes së dritares. Ishte frymarrja e fundit e gjashtëmbëdhjetë vjeçares. Ajo i kishte dhënë fund vuajtjeve të saj përmes një litari ngjitur në tavan të shtëpisë.

Mbi pikturën e akullt dimërore , në dritare mbeti një rrugë e hapur, që përmes saj të depërtonte tjetër dritë hyjnore, e cila të mos shkelte dhe shfrynte më tufane mbi pafajësitë njerëzore.

Vajza  e gjorë, për shkak të  mëkatit zakonor iku në të 16-in vit. Ajo nuk ishte një shenjtore, as perëndi që të luftonin zotat me njëri-tjetrin, por një jetë e bardhë që  shkoi dhe nuk do të kthehej më pas kurrë.

 

 

 

 

 

Tregimi : Ngecur i parritur

 

 

bujar balliu

Autor : Bujar Balliu

 

Nuk po qetësohej. I dashuri, që nga sot do të bëhej i fejuari, rrezatonte siguri e pamje. Vëllai i tij, piktori, buzëqeshte me përzemërsi të tepërt, të panatyrshme. Natyra e gjërave, në pritje për t’u përjetuar.

Vajza ka frikë.

Ca njerëz kalojnë nga një situatë në tjetrën pa u bërë përshtypje. Atë e lodhin ndryshimet e menjëhershme. Në portë iu fanit zëri: “Hade me hade, hade këtu!”

Zotëroi veten. Tani tingujt mund të dilnin vetëm nga brenda saj. E kanë shoqëruar prej lindjes në këtë shtëpi të vjetër e të mbajtur me kujdes.

Pesë vjet më i madh në moshë, po i vogël, i imët si një fëmijë.

“Më mirë të ishte dhe të gëzohej ashtu si dinte?”

Për herë të parë u ndje fajtore. Vetëm një çast. E pse duhet t’ia ndiente mungesën? A nuk e pati lodhur e mërzitur? Përditë uronte me gjithë shpirt të mos e gjente në shtëpi.

Hodhi sytë rreth e qark. Oborrin e përshkoi imazhi i shikimit të tij të çuditshëm. Nuk të vështron kurrë në sy. Nuk ndjek drejtimin e gishtit kur tregon objektet. Në degët e manit të vjetër varet kolovajza ku Ai kalonte shumë kohë. Do kishin bërë mirë ta hiqnin. Përse duhet?

“Ky ka zakonet e veta, – mendoi papritur Vajza, sikur t’i fliste nga larg të atit. – Me zor e durojmë ne të dy që e kemi mishin e gjakun tonë, si mund t’i përshtaten të tjerët? Shtëpia ende ka grahmën e Tij.”

Kërkoi sytë e të fejuarit, humbur në bisedë. E vështroi përmes qepallave gjysmë të ulura dhe rrëqethja rrëshqiti nga rrënjët e flokëve nëpër qafë, i mbuloi shpinën.

“Nuk do të vij më kurrë këtu!”

Të dashurit ia kishte fshehur. Druhej se ai nuk do të mund pranonte idenë e të qenit kunat i antikapatit. Kur ta merrte vesh, do t’i vishte fytyrës maskën e mëshirës. Ajo nuk duronte të bëhej për t’u ardhur keq të tjerëve. Me siguri do ta braktiste. Ia njihte mirë sqimën.

Të atit ia zuri në gojë pak para ceremonisë së fejesës.

Plaku rrinte në karrigen prej xunkthi të ballkonit me duart lidhur pas qafe; pozicion qetësues.

“Hë pra, kape rastin!- i tha vajza vetes.-Nuk mund ta gjesh kaq të qetë.”

-E nisim nesër?

-Ti e di! S’jam më i zoti për gjë.

-Qendra e kujdesit e mori përsipër t’i krijojë të gjitha kushtet. I pashë vetë mjediset. Financohet nga një shoqatë bamirëse e njohur jo vetëm në vendin tonë.

-Edhe me atë gjendje, Ai i ka dhënë kuptim jetës sime, – plaku shtiu sytë në një pikë të papërcaktuar të oborrit. Vajza u përcoll që të mos përlotej.

-Atje do të jetë mirë. Ty do të të marr në Tiranë të jetojmë bashkë, po Atë…”

Po i bëhej zakon të mos ia përmendte emrin. Më mirë kështu, do ta harronte lehtë.

Prej asaj dite të atit i shuheshin fjalët në buzë. Një gulçimë e pakuptueshme shfrynte herë pas here dhimbshëm. U zvogëlua dhe nga ai burrë s’po ngelej veçse një grusht kocka. Ajo nuk donte ta vinte re.

Në sallonin e madh mbledhur gjithë fisi. Kanë ardhur nga Greqia e Italia për të “celebruar” gëzimin e saj. Pa i parë prej fëmijërisë.

Mungonte vetëm Ai.

 

“Po nuk mund të bëhej ndryshe, ta marrë e mira!”

Vështroi të atin. I rrëgjuar. Me siguri i ka porositur të mos e zënë në gojë Atë. Se si i erdhi. Keqardhje që nuk dihej për kë derdhej: për të, për veten apo për babanë.

“Vdiq për ne. S’është, para se ta marrë perëndia.”

I sëmboi mes shpatullave.

Pas paraqitjes ceremoniale të dy “dërgatave”, njeriu që tërhoqi më shumë vëmendje qe i vëllai i të fejuarit; edhe me veshjen, një shall të madh shumëngjyrësh e ka lidhur nën jakën e këmishës të cilën e ka lëshuar mbi pantallona; edhe me profesionin, piktor. E vunë në siklet vështrimet kureshtare. Për një çast i kërceu damari të tregohet i mençëm dhe me terma të pakuptueshme, t’u shpallet piktor i admiruar, por menjëherë hoqi dorë. Vendosi të jetë nopran, me të cilin s’ke pse i mbreh vështrimet.

Pas pak e harruan.

U ndje si kafshë ekzotike që admirohet me zë të lartë dhe injorohet po aq zhurmshëm, sepse nuk ua plotëson shijet a kërkesat. U tërhoq në kolltukun e cepit.

Fytyra e plakut krye tryezës fshihte dritë të përmbajtur. Balli i gjerë rrinte me fisnikëri mbi hundën e drejtë, zgjeruar pakëz në flegra; shenjë e moshës. Vetullat e thinjura të bashkuara mbi hundë, mbulonin herë pas here gjysmën e syve të lëvizshëm. Piktori mendoi ngjyrën e tyre. Një vetullngjitur me sy të gjelbër është xheloz. Nuk mund t’ia dallonte nga ajo largësi. Tiparet e fytyrës krijojnë jo vetëm pamjen fizike, por edhe karakterin.

Bëri panoramën piktorike të pjesëmarrësve.

Nga këndi ku ishte vendosur, vetëm plakun e shihte në ballor, ndërsa të tjerëve profilin. Linjat e tipareve ravijëzohen dukshëm. Nuk duroi.

“Le të mendojnë çfarë të duan. Ime kunatë m’i di huqet.”

Nxori lapsin.

Vijat e sigurta, të holla vizatuan fytyrën rrumbullake, faqet e plota e të bollshme, linjat e rregullta, krelat e rralla, tëmthat fshehur nga drita. Fytyra dridhej nën tisin e delikatesës dhe pafajësisë fëminore.

Bëri tre skica në perspektiva të ndryshme.

“Më vonë , – tha me vete , – do t’i punoj me sangin e bistër.”

Përfytyroi se si do të lëvizte mbi vijat e faqeve, rrudhat e gushës, cepat e syve…

Sytë naivë të plakut e vështronin nga letra në kërkim të diçkaje të pakuptueshme.

“Nostalgji për rininë, a dhimbja e fejesës së vajzës?”

Fytyrëzën në formë dardhe të djaloshit pranë tij e hodhi në letër pa mundim. Zvogëlim i plakut në moshë e përmasa.

Pamja e shpëlarë e burrit në krah të të riut ndriçohej nga lart poshtë duke i dhënë portretit relieve të kapshme. Muskujt e faqeve s’dukeshin as të fushkët as të shëndetshëm, as të plakur. Një forcë e pa zhdërvjellët, ngurtësuar në lëvizje rraskapitëse, mbeti çiltërsisht në buzët trashamane. Pa ndalur frymën përshkoi profilin me vijë të disiplinuar që përfundoi kah gjeometrizmi real.

Qëndroi.

Modelet mbllaçitnin.

Dhe vizatimet.

I katërti në radhë e tronditi. Burrë pa moshë, pa shumë fije flokësh. Vija e profilit ndrydhej në ballë, shkurtohej e zgjerohej mbi hundë, rrudhej në buzët e trasha, humbte te goja pa dhëmbë, rëndohej nga një peshë e pakuptueshme në rrumbullakësinë e shprishur të mjekrës. Maja e veshëve rrëzohej poshtë vetullave, fundi i llapës së tyre ngrihej më lart se flegrat e hundës. Masa mishtore varej mbi mollëzat e kërcyera të faqeve.

Një magnet i çuditshëm diku ka tërhequr e diku ka shkurtuar dimensionet e fytyrës simetrike të plakut krye tavolinës. Trishtimi nguroset në shtegun e ballit, i le vendin hijes kafshërore. Parimet e prerjes së artë janë zhubravitur. Delikatesa e linjave të fisit te pinjolli i fundit e shprishur. Ka fytyrën e plakut, por pasqyruar mbi një sipërfaqe uji që shkulmon në brendësi.

E vizatoi me kureshtje, gati nuk mori frymë.

Modeli i pestë është femër. Tiparet të gdhendura hijshëm. Fytyra ovale fsheh sensibilitet. Ngjashmëria me të tjerët e dukshme. Por tiparet ngazëllejnë. Rifreskohet sipërfaqja e ballit, hunda gjallëron drejt syve të lëvizshëm.

La lapsin.

E fejuara e vëllait përtypet në heshtje. Piktori i vuri re mbi ballë konturin e një reje. Edhe ajo ngjante me të atin, por më shumë me gruan që me siguri ishte motra më e madhe. Asnjëherë nuk e pyeti vëllain për njerëzit e së dashurës. Bile dhe sot erdhi, jo se e quante të domosdoshme praninë e tij, por thjesht për të parë në kushte natyrale njerëz të provincës…

Doli jashtë.

Në oborr ndihej gulçi i lagjes së vjetër strukur nën pallatet shumëkatëshe.

“O zot!” – i gjëmoi alarmi brenda vetes. – Sikur një fat i pashpjegueshëm të më ngulë këtu gjithë jetën. Mërzia e qytetit të vogël do të më shkulte së pari mendjen”.

U ul në karrigen e xunkthit pranë tavolinës së rrumbullakët po prej xunkthi.

“A ka shtëpi xunkthi? Po rroba?”.

Përfytyroi portretet të veshura me thupra të holla. Dikush nën fishkëllimin e një purteke, i shtynte brenda derëzës së hapur.

Vendosi vizatimet mbi tavolinë sipas moshës së modeleve.

Diçka ndodhi.

Midis portretit numër katër, burrit pa moshë dhe atij numër pesë, femrës me tipare ngazëlluese, humnerë. Fijet e ngjashmërisë, trazohen, humbin, gjallërojnë, fshihen. Portretet nuk kanë vijueshmëri.

Dikush mungon.

U mendua pak dhe fare instiktivisht filloi të vizatojë.

Nën kurorën e rëndë të manit përfund oborrit kuisi kolovajza.

“Sa e madhe! Ende luan plaku?”

Dëgjohen hapa sikur dikush ruhet mos i lagen këmbët nga një ujë i fshehtë. U vërtit padukshëm nëpër oborr, lëkundi derën e ballkonit. Pas pak e ndjeu brenda kafkës duke shtyrë me bërryl trurin e mërzitur. Fytyra filloi t’i dalë nga mjegulla ngadalë: balli, vetullat e rralla, qerpikët, bebëzat, …

Kur lodhej nga drita e bardhë e fletës, mbyllte sytë për ta dalluar më mirë.

Portreti shpreh dhembshuri e trishtim. Fytyra bardhoshe, apatike buzëqesh me dashamirësi.

Piktori kafshoi buzën.

Hoqi vijën e parë.

U mendua.

Vizatoi, herë duke bërë pika me gishtin e mesit, herë duke i mëshuar me kujdes lapsit.

Vajza erdhi në majat e gishtave. Edhe era ngecur në degën e thyer të manit, nuk pipëtin. Nguli vështrimin te puna ende e papërfunduar. Pa i picërruar sytë, ndiqte çdo lëvizje të piktorit.

Ai qëndronte mbështetur mbi bërryla dhe, nga përpjekja, po i dridheshin supet. Punonte në ethe, megjithëse ndihej i këputur. Zgjati dorën si i verbër, preku kutinë, e afroi pranë vetes, pa vështruar zgjodhi lapsin e duhur.

Mbi bardhësinë e kulluar të letrës fytyra e plotë. Shtresa të njëpasnjëshme uji të pistë kulluan përmes vijave vertikale.

Piktori fshiu njollat e paqarta.

Një klithmë e mbytur u dëgjua pas kurrizit, por ai nuk i dha rëndësi: ishte shumë i zënë me damarin e fryrë te tëmthi nga i buronte e veçanta. I dha dorën e fundit gojës së lodhur, qepallave të rënduara, syve të zbehtë, hundës trashur në kurriz me një shtresë të tultë.

Sidomos buzëve, mbetur në habi idiote.

E largoi ta vështrojë.

Çdo sekondë ndiente në fytyrë vështrimin e shuar, buzëqeshjen përbuzëse të plakut kthyer në marrok të padëmshëm.

E pse marrok?

“Të gjithë lindim budallenj. Ndonjë mbetet i tillë gjithë jetën.”

Ndoshta një i rritur ngecur në moshën e fëmijërisë.

Në gojë ndjeu gromësirën e rakisë. Ktheu kokën…

Fytyra e kunatës dridhet pas lotëve. Doçkat e vogla u mblodhën grusht dhe iu lëshuan supeve me ankim.

-Ku e di ti? Ku ia ke parë fytyrën? Ku, ku, kuuu?

Piktori mblodhi supet.

 

 

 

Cmimi II. - Vaso papaj png

 

Tregimi : Përse nuk flasin ullinjtë?! ( Çmimi II) 

   -Tregim i jetuar –

 

 

Vaso papaj

Autor: Vaso Papaj

 

Zbresim nga veturat buzë një rruge fshati. Jemi shumë. Dhjetë, ndoshta pesëmbëdhjetë. Thuajse nuk i njoh.

Buroni na drejton. Na presin dy fshatarë. Një plak dhe një mesoburrë. At e bir.

-Ky është dajë Coni. – thotë Buroni. – I ka parë me sy.

U japim dorën. – Mirëserdhët!

Ecim. Pluhur dhe vapë nëpër një shteg. Tokë e përzhitur fundvere. Kodrinë buzë Erzeni.  Besdisje manaferrash nëpër këmbë.

-Eh, mor Buron! Mos vdeksh kurrë! Të rrofshin gocat me gjithë ç’ke! I gjete më në fund…

-I gjeta, posi.

Ti Gjergj si i ngrirë je sot. Në njëshkolonë vjen pas meje. Kthehem e të shoh. Vështrimhumbur. Lëkurëthekur. Muskujngrirë.

-E gjetëm më në fund, Gjergj. Qe dëshira jote, por dhe detyra gjithashtu:          Të kishte një varr. Rrofsh Buron! Ja arrite…Sa janë kështu?!.. Hedhur ferrave, pa emër. O Zot!

S’kaloi shumë dhe udhërrëfyesit na ndalën.

-Ja këtu, buzërrëpire.

-Rrofsh vëlla! Rrofsh me ç`ke!…

Kishte një tezgë aty pranë. Ca thasë prej bezeje, dy lopata, një qysqi…

Grupi mori frymë rëndë. Shikonim njëri tjetrin. Mos e provoftë kurrë njeriu një zhvarrim. Aq më shumë një të tillë. Përplasje lopatash. Ca pika djerse mbi dheun e shkrifët. Ritëm që krijon ankth. Gratë zunë dënesën.

-Ju lutem, s’e kemi bërë kështu.

Punonte i biri i dajë Conit dhe një më i ri. Po nuk u desh dhe shumë. Disa lopata. Ja aty, tamam. Të shponte si thikë  goditja e qysqisë. Dhe eshtrat nisën të shfaqen. Mes dheut. Të nxirra, por dhe të forta gjithashtu.

-Kujdes, o çun! Mos i jep lëndesë ma shumë.

-Më le, o xhaje, se mos hera e parë.

-Tamam tre. Në sy i kam si sot.

Më në fund gërmimi mbaroi. Mbi atë vend të ngushtë , disi të pjerrët, u dukën qartë kockat me tri kafka. E qartë, e qartë. Të tre…

-Të përqafuar – shtoi dikush.

Tani nis më e vështira: Ndarja. Një fjalë goje: Ndarje. Ç’do të thotë ndarje? T’i ndajmë, thoni? Më duket e pamundur. Sigurisht, s’do t’ia arrinim dot. Miq të nderuar! Sigurisht. Diçka do të mbetej e pandarë. E vështirë, sigurisht. Mundet edhe e kotë. Le që… Pesëdhjetvjetë, të nderuar. Bashkë, të përqafuar. Me nga një plumb pas koke. Me ëndrrat e ndërprera, detyrat e pakryera, amanetet e pathëna. O Zot! Përse?…Përse?…

-Këta nuk duhen ndarë kurrësesi. – tha dikush – Po na mësojnë edhe kështu. Na mësojnë të mësuarën, vëllezër. S’ka kuptim. Le t’i rivëmë bashkë. Do ta gjejmë një metër dhè  të shkrifët. Një pllakë mermeri vetëm të bardhë. Emrat dhe një vazo. Dhe fëmijët, motrat, nipat do të shkojnë nga hera. Një lule me vesë , të nderuar. Një kurorë, një trëndafil nga nënat që s`janë më. Heshtje. Heshtje që do të thotë shumë.

-I kishin lidh prej dore. – tha dajë Coni. – Ja teli. Aksham qe. Ranë me diellin. Dy lopata dhè. Aq. Dhe natën lehën qentë. Qyqet nuk pushun sa ditë. I mlova me t`u gdhi. Buzë rruge, ja këtu…

Vend i zhveshur. Barzhuritur. Vetëm Erzeni dhe ullinjtë mund të ishin dëshmitarë. Atje tej. Por Erzeni s’ish gjithmon po ai. Kurse ullinjtë janë pa gojë. Sikur të flitnin ullinjtë!?…

-Ky është baba. – më thotë  Gjergji. Zëri i tij mezi dëgjohet. Më tregon kafkën. O Zot! – Kishte një dhëmballë të shkulur djathtas. Ma thoshte nëna shpesh. Sikur ta dinte që do të vinte kjo ditë. Ishte më i vjetri , ndër ta, Patri. Tridhjetepesë pambushur. Shihe vrimën e plumbit. Prapa kokës. Vrimë e zezë sterrë. O Zot!

-Gjithmon prapa kokës.  Me të pabesë. Kush e mbolli këtë farë?!…

-Ai i riu është Vlashi – tha dikush. – Pa mbushur njëzet. Donte të jetonte. Kërkoi mbrojtjen e Ndues. E pësoi.

-Ndërsa ky, Selaudini , studenti. Shiheni!

Shkëmbime fjalësh nën zë, ç`të shikojmë!.. I biri i dajë Conit me atë tjetrin pastronin eshtrat. I mblidhnin, i fërkonin me një furçë. Pastaj i futnin në njërin prej thasëve.

S’kishte lot. Ishin tharë lotët. Lum i vdekur dalëngadalë. Ca ullinjë degëlodhur sikur shpërndanin paqen për rreth… Përse nuk flasin ullinjtë?!…

-Nuk morrëm një prift, Buron, një hoxhë. Qoftë edhe padre Markun!… -Qoftë edhe të tre… Na doli nga mend.

-Jo mor  bir! Ç’t’i hyjmë kësaj??! Ata janë të bekuar. Të pafajshëm janë. Martirë.

Motra e Vlashit ndan llokume. Llokumet e dasmës që s’u bë kurrë.

Një zonjë po qeras. – Për Selaudinin , të nderuar miq! Do të kishit marrë diçka. Për diplomën, o shpirt! Që e le në mes. E qerasën këtu. Prapa kokës.

-Të nderuar miq! Një të ëmbël për Nduen. Nga nusja e djalit. Kishte fort qejf me ju qeras. Zakon i malësorit. Pas një muaji iu lindi djali. Nuk gëzoi. Urojeni, të nderuar.

-Urojini, të nderuar!T’i kryejmë të gjitha njëherësh. Tani. Kjo është.

Thesi prej bezeje ishte fryrë. Në një farë mënyre dukej si kurrizi i një gungaci. Kurrizi i vatanit, sekush tha. S’besoj të kishte vuajtje më. Ku janë qyqet, pse s’vajtojnë? Pse nuk tundet një gjeth në këtë zheg. Si të ngrirë duken ullinjtë?…

-Buron, i dashur! Përshëndetjen presim.

-Të nderuar pjesmarrës! Ja ku arritëm t’i gjejmë më në fund trupat e miqve tanë të pushkatuar nga dora vrastare  atë nëntor të largët. Qenë të fundit në listën që më ishte besuar. I lehtësuar tashmë dhe krenar, ju ftoj të heshtim një minutë  në kujtim të tyre. Me këtë rast, më lejoni të kujtojë edhe një herë Nduen, malësorin me besë, oficerin trim të xhandarmërisë mbretërore që qiti pushkë i pari më 7 Prill. E kam njoftë vet. Ka                                    shërbyer në Shijak. Ç’do gjë mund të bënte, veç të vriste vëllezër, jo. Ngushullime djalit që s’e njohu kurrë! Të kujtojë Vlashin, çirakun marangoz. Korrierin partizan. Sigurisht iku prej andej. Ëndrrat e lirisë kishin nisur të ktheheshin në makthe. Makthe vdekjeje pas shpine. Mes vëllezërish. Nuk duroi. Kërkoi mbrojtjen e Ndues, që s’e mbrojti dot. Dhe të tretin, Selaudinin, i  barkut të njohur të Hafizit të Korçës. I biri. E la në mes akademinë në Firence. U kthye për t’i qit pushkë dushmanit.

Ja kështu, të nderuar miq! Tani i kemi midis nesh. Kaq ishte ajo që mund të bënim. Prandaj Mirdita sot është ketu, dhe Shijaku, edhe Korça gjithashtu. Të përqafuar. Le t’i kujtojmë pra, kështu, të bashkuar..

U mek zëri i dridhur i Buronit. Djersë të ftohta nga tëmthat. I ishin zbardhur buzët, i kishte humbur vështrimi andej tej, nga ullinjtë sehirxhinjë.

Përse nuk flasin ullinjtë?!…

Shteg i heshtur dhe një herë. Shteg memec. Njëshkolonë. Rrugë e kthimit, po ajo. Sigurisht pa prift, pa gjeneral, pa përkthyes, pa roje, pa kamera , pa gazetarë. Buronin kemi udhërrëfyes. E shoqëron një djal i ri.

-Përfaqëson Ministrinë e Brendëshme – tha dikush.

-Mirret me zhvarrimet. – tha një tjetër.

-Gjergj, mos më vështro ashtu, Gjergj. Ishim të rinj athere. As e mendonim se do të vinte kjo ditë kështu. Po ja që erdhi. Lum si ti sot, Gjergj! I bardhë. Me korentin në trup dhe i bardhë. Me zinxhirë lidhur kokë poshtë dhe përsëri i bardhë. O Zot! Sepse veti e mishit është: ka mish-gurë, ka dhe mish-qullë. Lum si ti!

Hedhim këmbët nëpër tatëpjetë.

-Drejtë e në varreza, i dashur. Pa ceremoni. S’e kam menduar kurrë. Përse nuk flasin ullinjtë, Patri?!

-Edhe mund të flasin një ditë, Gjergj… Madje, duhet të flasin.

Po ai shteg përsëri. Po ato manaferra që bezdisin. Na përcjell Erzeni që rrëshket.. Kemi krushq edhe ullinjtë.

-Nxitoni, të nderuar!

Gjysëm ore gjer në rrugën e fshatit. Kishim hequr nga supet një peshë të rendë. Pas pak do t’i hipnim veturave. E gjithë pesha tani sikur ndodhej brenda thesit të fryer, mbuluar me lule mbi tezgën e drunjtë. Lule dhe flamur mbi kurrizin e vatanit.

-Gjergj, sa do të shkojmë kështu, Gjergj?… U lodhëm së mbajturi kocka, së hapuri gropa, së hartuari fjalime… O Zot! Jepi fund një ditë!…

Ah, ullinjtë?!… Sehirxhinjë apo dëshmitarë janë?!… Hajde gjeje… Gjithsesi, dikush duhet të flasë. Qoftë edhe një vrimë e zezë sterrë, pas një kafke. Por , edhe në mos pastë gojë, a nuk duket sikur flet ??…

 

 

 

 

Tregimi : KRISMA NË QYTET

 

 

dibran

Autor: Dibran Fylli 

 

Ishte duke ecur me hapa të mëdhenj, Ai ecte me të shpejtë, pothuajse vraponte nëpër një rrugicë të ngushtë e të përbaltur të qytetit. Pas tij vinte një motoçikletë me dy policë në uniformë dhe të armatosur mirë. Motoçikleta sa vinte e iu afrohej. Ata ishin në përcjellje të tij, s’e dinin që po e përcillnin njeriun që po e kërkonin. Sa vinte e iu afrohej motoçikleta, Ai i shpejtonte hapat e mëdhenj. Gati sa s’kishte filluar të vraponte para tyre. Në kthesën e një rrugice të ngushtë e të përbaltur, papritmas takoi vajzën që e kishte njohur ditë më parë në burgun e qytetit. Burg, ky, famëkeq, prej të cilit kishte ikur dhe vetë ai për ta shpëtuar kokën.

– Çao, Ilir – iu drejtua vajza flokëverdhë dhe pa u hamendur e ftoi që ta mbështeste kokën në kraharorin e saj për t’iu shmangur dyshimit të patrullës tjetër që po vinte pas saj. Patrullat bënin kontroll të rreptë nëpër tërë qytetin. Ata patrullonin dhe ishin në kërkim të të ikurve nga burgu i qytetit. Të dy mbetën për pak sekonda me shikim të drejtuar kah njëri-tjetri dhe papritmas koka e tij u gjend e mbështetur në kraharorin e saj që akoma po i vinte era grila të ndryshkura. Në atë çast ndodhi një e papritur, ndodhi ajo që ata më së paku e kishin menduar. Aty, në atë vend të ngushtë e përplot me baltë, sikur shkrepi rrufeja dhe u hap qielli, sikur filluan të bien pikat e para të shiut në kohën me diell, sikur filluan të flisnin edhe lulet e bozhures në gjuhën e tyre, pa ndonjë tekst të veçantë. Buzët e saj pa bërë zë, u gjenden të ngjitura për të tijat dhe gjuhët e tyre të thara tani ndodheshin të lidhura diku në brendi të gojëve të terura nga etja dhe uria. Qe sa kohë dergjeshin nëpër burgjet me mure të larta e të ndërtuara për diskriminimet e shqiptarëve. Motoçikletat me policët e armatosur, të shfrenuar e të prishur nga pamja e tyre prej agresori, u gjendën përballë njëri tjetrit mu para tyre ne kthesën e rrugicës së ngushtë. Me shpejtësi ndaluan, dhe, po sa u bënë gati të zbritnin, me armë te drejtuara nga ta, panë dy të rijn duke u puthur gojë me gojë. Nga zemërimi dhe habia, por dhe nga shkalla e kulturës së tyre të ulët, shkrepën nga goja fjali fyese, ashtu siç i kishin marrë udhëzimet nga eprorët e tyre shpirtzinj, që të shajnë, fyejnë, rrahin, torturojnë e të vrasin shqiptarë.

– Phi nënën e nënës !?  Këta, duke mos pasur guxim të flasin as një të vetmen fjalë e të mos diktoheshin nga zëri i tyre i shterur prej torturimeve që kishin përjetuar nga shpirtzinjtë, kujtim u mbeti vetëm kënaqësia nga afrimi intim. Të dy, ngadalë e duke hedhur shikimin anash, u ndanë nga njëri-tjetri, ashtu duke u mbajtur për dore pa bërë zë dhe, me frikën nga motoçikletat që ishin në përcjellje të tyre, u ndanë nga përqafimi i ngrohtë. Iliri vriste mendjen dhe s’mund të nxirrte përfundimin prej nga Ajo e dinte emrin e tij dhe, sot asgjë tjetër si kujtohet në ditët e pleqërisë, përpos fjalëve të ëmbla të saj që mezi i dolën nga goja e terur dhe dridhja e zërit që atij çasti i mbulonte të dy një erë grilë e ndryshkur, ”Mirë u pafshim në ditë më të mira. Ilir, unë jam Rida”.

 

Kishte kaluar shumë kohë që kur Rida kishte ndryshuar tërësisht, s’ishte me ajo Rida që kishte qenë më parë. Edhe nëna e saj ishte munduar të mësojë çka i kishte ndodhur bijës së saj të vetme apo “hasretit” siç e quanin prindërit e saj të dashur. Ky ndryshim Flokëverdhës i kishte ardhur nga shqetësimet që i kishin kapluar trupin e saj të njomë. Ishte e shqetësuar tej mase që nga momenti kur kishte dëgjuar se Iliri me shumë shokë çlirimtar e kishin mësyrë rrugën për në front, rrugën e lirisë, rrugën e çlirimit, atëherë kur ata kishin vendosur që me çdo kusht t’i bashkohen radhëve të Ushtrisë Çlirimtare, në momentet më vendimtare për fatin e Atdheut. Rida, tani të shumtën e kohës po e kalonte në vetmi shtëpiake, e mbyllur në një nga dhomat e shumta në shtëpinë e madhe të prindërve të saj. Mendja i shkonte gjithë andej, herë në kohën kur ishin takuar me Ilirin për herë të parë, herë në kohën e vështirë që po e kalonte tashmë e vetmuar. Ajo mendonte, mendonte dhe s’ndalej së menduari, por as për një të vetmin moment nuk mund të vendoste t’u tregonte prindërve për vendimin që kishte marrë në mendje dhe kishte vendosur prerazi që edhe ajo të kthehet në Kosovë për t’iu bashkuar prapë radhëve të UÇK-së për tu dal në ndihmë shokëve, ashtu sikur në ditët e më hershme, por edhe për t’i treguar Flokëkaçurrelit se atë e lidhin dy gjëra për Kosovën.  E para, atdhedashuria dhe e dyta, dashuria që ajo ndiente për Flokëkaçurrelin.

Ishte mbrëmje, ora ishte 21, kur Rida po qëndronte në heshtje në dhomën e saj. Ajo vendosi ta shkruajë një letër për t’i njoftuar prindërit. Mori letrën dhe lapsin, e shkroi letrën të cilën e palosi dhe e vuri mbi tryezë të punës. Në letër, ndër të tjera shkruante:

“Prindër të dashur dhe shumë të respektuar, unë kam marrë vendim të prerë që të mos ndahem nga lufta e drejtë çlirimtare deri në çlirimin e Atdheut. Ju njoftoj se unë me një grup shokësh çlirimtarë, shpresojmë se dita e nesërme do të na agojë diku në front. Jam betuar që nga Iliri s’mund të na ndajë as vdekja. Pasi që Ai ka hyrë në Kosovë, unë vendosa t’i bashkohem. Kërkoj falje që s’u tregova me kohë për t’u përshëndetur, por këtë e bëra më qëllim që ju të mos merakoseshit ose të më bëni ndonjë pengesë…Shihemi së shpejti. Ju do e juaja, Hasreti”…

Letra e shkruar kishte mbetur në dhomë, kur Rida kishte dalë nga shtëpia pa u diktuar fare. Me qenë se Flokëverdha, atyre ditëve sa kishte qëndruar aty pa Ilirin, ajo kishte fjetur deri në mesditë, prandaj edhe porosia në letrën e saj nuk ishte diktuar nga prindërit deri të nesërmen pasdite. Kur nëna e saj kishte hyrë ngadalë në dhomë për të kuptuar se ç’po ngjet me Hasretin, e kishte gjetur letrën e Ridës mbi tryezë. Prindërit, pasi e kishin lexuar letrën, e kishin kuptuar shqetësimin e bijës së tyre.

Rida së bashku me disa shokë çlirimtarë, qysh nga ora 22:00 kishin filluar rrugëtimin nga kryeqyteti për në veri të vendit, atje ku edhe ishte baza e UÇK-së në Has të thatë. Pasi që kishin arritur atje, ata ishin armatosur mirë, kishin veshur rrobat kamuflazh dhe rrugëtimi i grupit të Ridës kishte përfunduar diku përtej kufirit shqiptaro-shqiptar, kur ata e kishin gabuar rrugën dhe kishin hyrë në një fushë të minuar, nga forcat serbe. Me atë rast Rida Flokëverdhë ishte lënduar shumë rëndë në të dyja këmbët. Një shok tjetër i tyre kishte humbur jetën, kurse disa të tjerë që kishin qenë pas tyre, ishin lënduar pak më lehtë. Ajo ditë ishte e rëndë për bazën e UÇK-së në Hasin e thatë. Në ora 15:00, të gjithë të plagosurit i kishin sjellë prapthi në bazë, më pas kishin intervenuar që me një helikopter të Ushtrisë Shqiptare i kishin transferuar pa humbur kohë në Spitalin Ushtarak të Kryeqytetit. Rida ishte në gjendje shumë të rëndë shëndetësore. Ajo kishte humbur shumë gjak, prandaj me zbritjen e helikopterit në oborrin e Spitalit Ushtarak, ekipi i urgjencës e kishte marrë me seriozitetin më të madh këtë rast. Në ora 17:00 Rida ishte në duart e mjekëve, në sallën e operacioneve për intervenim kirurgjik urgjent, në të njëjtën sall, aty ku muaj më parë, ajo vetë kishte pritur për përfundimin e operacionit që po i bëhej Ilirit. Operacioni zgjati me orë të tëra, ishte operacion i rëndë dhe me gjithë mundin e pa shoq e me insistimin e pa kompromis të ekipit mjekësor që t’i ndihmohej kësaj vashe trimëreshë, Ridës Flokëverdhë i kishin humbur të dyja këmbët, amputimin ia kishin bërë në gjunjë. Në krejt këtë fatkeqësi qe po ndodhte më Flokëverdhën, ishte fati që operacioni pati sukses, jeta e saj ishte jashtë rrezikut.

Pasi që prindërit e Ridës e kishin gjetur letrën e shkruar nga bija e tyre, e kishin lexuar disa herë, e kishin të qartë se ç’po ndodhte më bijën e tyre, ishin bërë merak tej mase dhe ishin hutuar sa që ata të dy as që kishin ndërruar ndonjë bisedë mes veti, qysh e kishin gjetur atë letër porosi në dhomën e saj. Atë ditë, as babai i Ridës nuk kishte dalë nga shtëpia, i cili ditëve tjera dilte aty afër në një dyqan, për të biseduar me shoqërinë e tij rreth situatës në Kosovë, por ajo ditë kishte vajtur disi pa lidhje për prindërit e Flokëverdhës që ende s’po e dinin se ç’po ngjet me bijën e tyre të vetme. Në mbrëmje të dy ishin ulur pranë ekranit televiziv. Ata po i prisnin lajmet e mbrëmjes për të kuptuar se mos po e njihnin ndonjë të ikur nga Kosova, që si zakonisht çdo mbrëmje gjatë ditarit i paraqitnin emrat e të ikurve. Në fillim të ditarit u kumtua një lajm tragjik që kishte ndodhur në kufi. Ky lajm ishte i ilustruar me pamje, filmike dhe ende pa i konfirmuar emrat e të plagosurve, në një xhirim të ngadalësuar, prej spitalit ushtarak, duke i nxjerrë nga helikopteri, i panë të plagosurit. Në atë pamje qartë u duk fytyra e Ridës dhe trupi i saj i mbushur me gjak. Të dy prindërit e saj u shtangën në vend dhe mbetën duke e shikuar njëri-tjetrin, derisa nëna e Ridës klithi me një zë të tmerrshëm -“O hasreti ynë!”. Në atë moment spikeri e konfirmoi emrin e Ridës, të shokëve të saj të plagosur dhe të të vrarit.

Burrë e grua me të shpejtë dolën nga shtëpia e tyre dhe u nisën në drejtim të spitalit, duke e lënë derën e shtëpisë hapur krah më krah dhe televizionin të ndezur ashtu siç ishte duke i dhënë lajmet. Prapë lajme të hidhura … televizioni po punonte, po punonte në shtëpinë e madhe pa njëri brenda. Kishte kaluar kohë bukur e gjatë…

Dhe gjatë asaj kohe sa qëndroi Rida në kurim, në spitalin kryesor të kryeqytetit, ajo pati shumë vizita. Në vizitë po i vinin shokë nga të gjitha anët, kurse ajo vizita e përditshme dhe në orët e vona ishte e prindërve te saj, të cilët po brengoseshin tej mase edhe pse gjendja shëndetësore e Flokëverdhës çdo ditë e më shumë po përmirësohej. Ajo që brengoste më shumë, ishte se Rida kishte mbetur në karrocë invalidësh. Kurimi i saj zgjati hiq më pak se dy muaj e shtrirë në spital, ditë këto të vështira e të mundimshme, Rida së bashku me të dy prindërit e saj, në karrocën e invalidëve doli nga spitali për ta vazhduar jetën në shtëpi. Tani fëmija i vetëm i tyre ishte invalid i luftës.

Qershori i vitit 1999 në Kosovë solli edhe pranverën e shumëpritur edhe përfundimin e luftës. Kjo luftë përfundoi me fitoren e UÇK-së dhe të mbarë popullit të Kosovës së shumëvuajtur edhe pse kjo fitore pati çmimin e lartë, kishin rënë shumë dëshmorë, ishte numri i madh i të zhdukurve e të kidnapuarve, kishin ndodhur edhe masakra të pa para ndonjëherë, më qindra fshatra të shkatërruara tërësish e të mos flasim për mijëra invalidë të luftës që i kishin falur gjymtyrët e veta lirisë së Kosovës. Kjo fitore e madhe historike duhej festuar. Sheshet e qyteteve e të fshatrave ishin mbushur plot me njerëz, nëpër fytyrat e çdo njërit prej tyre vëreheshin shenja gëzimi të përziera me lot, në mes tyre urohej fitorja. Ata përqafoheshin mes vete pavarësisht kush nga është, ata ndiheshin të gjithë vëllezër të një gjaku, sikur të gjithë e kishin të njëjtën fjali për t’ia thënë tjetrit -“Urime fitorja – rroftë UÇK-ja “… Njerëzit kishin filluar me të madhe të ktheheshin nëpër vatrat e tyre  edhe pse shtëpitë i kishin të djegura, të shkatërruara, të rrënuara rrafsh me tok e ato që i kishin shpëtuar kësaj barbarie, ishin të zbrazura e të plaçkitura nga forcat ushtarake, policore, militare e paramilitare serbo-çetnike që falë luftës së drejtë çlirimtare nuk ishin askund prezentë në tokën e shkatërruar të Kosovës. Ky popull i shumëvuajtur e liridashës, me gjithë atë po ktheheshin nëpër trojet e tyre stërgjyshore, për t’i thënë dheut të Kosovës, se ne s’ndahemi për së gjalli, se ne të duam e jetonim për ty dhe në fund do të jemi vetëm i yti.

Tani e tutje në mbarë territorin e Kosovës, aty ku më parë luftohej për liri e çlirim, mbretëronte frymë lirie, armiku shekullor i Kosovës kishte thyer qafen andej prej nga kishte ardhur me kokë ulur e plot turp. Qytetet e Kosovës, fshatrat e saj, pas një kohe të shkurtër u mbushën plot me njerëz e gjallëri. Në çdo vend dëgjoheshin urimet për fitore. Këtyre lëvizjeve s’u mungonte as prezenca e çlirimtarëve. Luftëtarët e lirisë i zunë vendet e veta duke u vendosur nëpër qytete e fshatra për ta kontrolluar situatën dhe ruajtur rendin e qetësinë. Komanda e Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së, kishte zbritur nga majat e Bjeshkëve të Berishës, prej nga kishte komanduar deri atëherë dhe ishin vendosur në kryeqytet për ta vazhduar punën e vet ushtarake, tani në rrethana krejt të ndryshme nga ato të luftës. Tani kjo komandë kishte  seli. Dihej në terë botën së Prishtina ishte selia e SHP të UÇK-së, i përshëndetur dhe i përkrahur nga forcat e NATO-s dhe nga mbarë Bashkësia Ndërkombëtare. Pasi që puna filloi të shkonte mirë e mbarë dhe zhvillimet në Kosovë kishin marrë kahe pozitive, ashtu dhe ishte paramenduar nga çlirimtarët, të paktën kjo ndodhi në ditët e para të pas luftës. Iliri vendosi ta merrte rrugëtimin për në Shqipëri, rrugëtim ky tani që do të ndodhte në një mënyrë tjetër nga se qe kishte ndodhur më parë: nëpër rrugët e asfaltuara, ku do të numërohej si një udhëtim zyrtar, legal për Ilirin dhe sa për fillim të mbushur plot me gëzime. Këtë vizitë Flokëkaçurreli e kishte planifikuar ende pa përfunduar lufta, e cila vizite kishte dy arsye: e para për t’i kërkuar falje Ridës për atë që kishte ikur nga Spitali dhe kishte hyrë në Kosovë pa e lajmëruar atë, dhe e dyta, për të kërkuar dorë nga prindërit e saj që të mos hasin në ndonjë pengesë për martesën e tyre që ata e kishin planifikuar si ëndërr të kamotshme në çastet më të vështira të jetës së tyre nëpër malet e Drenicës heroike.

Rrugëtimi kishte zgjatur disa orë, ishte rrugë e vështirë dhe e mundimshme, me kthesa të mëdha sidomos nga Kukësi deri në Tiranë. Kjo rrugë për Ilirin nuk ishte e panjohur, i cili edhe më par e kishte kaluar këtë rrugë me shokët e vet. Ishte mesi i ditës  kur Iliri kishte arritur në kryeqytet, ai ishte parkuar me makinën e tij afër shtëpisë së madhe me fasadë të bardhë dhe me kopsht të rregulluar aq bukur sa që njeriu mund të mendonte se është park qyteti. Në portën kryesore të shtëpisë  vërejti një grua në moshë. Flokëkaçurreli pa ngurruar u përshëndet me të dhe pa hutim filloi ta pyesë gruan e moshuar.

– Është Rida në shtëpi?

Gruaja që ishte pranë portës, ishte Nëna e Aniëes, e cila për një çast mbeti pa fjalë duke shikuar Ilirin drejt në sy. Sytë e saj iu mbushën me lot dhe ashtu si në habi, në vend që t’ia kthejë përgjigjen, ajo filloi si ne huti ta pyes Flokëkaçurrelin:

– Ju, ju jeni Iliri?!

– Po, unë jam. Erdha nga Kosova e lirë, atje çdo gjë është festive. Atje po festohet liria, po festohet çlirimi i Atdheut. E kupton ?!

Nëna kishte mbetur duke e shikuar drejt në sy tek po fliste ai. Ashtu me sy të përlotur, ajo e ftoi Ilirin brenda duke u afruar tek ai, në përqafimin e tij të përmalluar për fitore.

– Zonjë, unë kam ardhur ta marr Ridën tuaj. Festa e fitores nuk mund të jetë festë assesi pa prezencën e saj Rida meriton çdo gjë që lidhet me fitoren e UÇK-së.

Gruaja, bashkë me Flokëkaçurrelin plot me jetë e gëzime kishin hyrë në korridorin e gjatë të shtëpisë së bukur. Ajo deri atëherë s’kishte marrë guximin e as që kishte forcë që ta fliste të paktën një fjali të vetme për bijën e saj invalide. Gjersa fliste Iliri, ajo vetëm lëkundte kokën dhe ngadalë hapi derën e dhomës, në të cilën dhomë Rida ishte e shtrirë në shtratin e saj, e mbuluar me një batanije dhe me fytyrë të shqetësuar. Iliri në të hyrë brenda në dhomë përqendroi shikimin e tij burrëror kah Rida, e cila ktheu kokën anash dhe lëshoi një zë të thekshëm. Nëna e saj e cila qëndronte në derë u largua me lot nëpër faqe deri sa Iliri, bëri hapat e par drejtë shtratit të saj dhe me buzagaz iu drejtua Flokëverdhës.

– Rida, ç’do të thotë kjo?!

– Mos. Mos të lutem, mos mu afro më afër!

Iliri edhe pse ishte afër shtratit të saj, nuk e kishte vërejtur ende karrocën e invalidëve që rrinte në qoshen tjetër të dhomës, prandaj edhe s’e kuptonte qëndrimin e Ridës, as nuk kuptonte së ç’po ndodhte rreth tij.

-Rida, të lus që të më falësh, sepse unë …unë …

– Ilir, të thashë. Unë më nuk jam as për ty , as për veten time. Të lutem largohu! Shko, shko Ilir!

Flokëkaçurreli i befasuar me fjalët e Ridës që po i dëgjonte, ktheu kokën kah nëna e saj, ajo kishte dal nga dhoma. Iliri e pa karrocën dhe për një moment shtangu në vend. Prapë ktheu shikimin e mprehtë kah Rida, mori forcë dhe filloi të flasë:

– O zot, athua mund të jetë e vërtetë?! Jo, jo kjo nuk është e vërtetë! Rida, më trego çka ka ndodhur këtu?! Çka po ngjet me mua, o zot ?!…

Deri sa Iliri po fliste dhe po sillej nëpër dhomë të Ridës  pa kontroll, asaj po i pikonin lotët pa ndërpre në jastëkun e saj. Po mundohej të ngritje nga shtrati, por e kishte të pamundur pa ndihmën e dikujt. Dikur i fshin lotët nga faqet e saj të skuqura dhe nguli shikimin, herë në karrocën e vet herë në Ilirin e shqetësuar.

– Ilir, mos ashtu ….

– Të lutem mos fol asgjë, – ia ktheu Iliri me një zë të

shterur që Rida s’ishte mësuar ta dëgjonte ndonjëherë tek fliste me atë zë.

– Rida, të kujtohet ty ajo fjala e dhënë dikur ? – “Ne s’mund të na ndajë as vdekja”Iliri, tani më ishte afër shtratit të saj për t’i ndihmuar që të ngrihej. Ai e kishte të qartë se me Ridën kishte ndodhur një fatkeqësi, por s’e kuptoi deri sa e ngriti batanijen nga trupi i saj dhe pa se ajo i kishte të humbura të dyja këmbët. Iliri pa shqetësime, kafshoi buzën, e kuptoi fatin e jetës së vet, u afrua edhe me afër saj, e përqafoi duke ia venë të dyja duart rreth qafe dhe filloi të flasë me zë burri, krenar e me buzagaz, zë ky që ishte mësuar Rida ta dëgjonte shpesh herë. Ashtu të përqafuar, mbetën gjersa Rida i tregoi ngjarjen pik e për pe. Iliri duke i dhënë një përqafim të ngrohtë e intim, iu drejtua Flokëverdhës që po e mbante të mbështetur në kraharor.

-Rida, unë kam ardhur të te lus diçka, pasi që lufta ka përfunduar.

– Fol, ti e di se të gjitha propozimet tuaja për mua janë të pranueshme.

– A do të martohesh me mua Rida? Iliri nxori nga xhepi një unazë fejese, ia vuri në gisht Rides, aty plasi gazi dhe të dy po shtrëngoheshin në përqafim të njeri tjetrit sikur të mos kishte ndodhur gjë në mes tyre. Nëna e saj ishte ndalur në derë të dhomës, mbante burrin  e vet për dore dhe i fshinte lotët nga faqet. Në fytyrat e prindërve po dukeshin shenja gëzimi në mesin e gjithë asaj fatkeqësie qe u kishte ndodhur atyre. Nëna e saj i afroi karrocën afër shtratit të saj, Iliri e kapi para duarsh Ridën, e vendosi në karrocë dhe u nisën për shëtitje në kopshtin e shtëpisë pse jo edhe në qendrën e kryeqytetit…

Pas një kohe, jo fort gjatë, Iliri dhe Rida kthehen për të vazhduar jetën e tyre në qytetin ku ishin njohur si të rinj. Kur Iliri u bashkua me Ridën që e deshi aq shumë, atëherë u bë ILIRIDA. Kur u bashkua Ilirida lindi ÇLIRIMI me FITOREN…

 

 

 

 

Tregimi : Vite pa ngjyrë

 

 

Istref Haxhillari

Autor: Istref Haxhillari

 

Janari, sundimtar vezullues i zhurmshëm, vrundulloi me rrapëllimë dhe buçitje erërash nëpër rrugët e qytetit buzë liqenit. Ftohtësira hijeshoi akujt e mpakur dhe era e xhamtë shponte fytyrat, duart.

– Baba, dil tani, mjaft ndenje shtrirë, – i tha Desada vjehrrit.

Dhimitri, mbuluar me jorgan të trashë në njërin divan të kuzhinës, mardhte brenda, teksa jashtë furtuna fishkëllente e marrosur. Lëvizi ngadalë përtueshëm. Vuante nga hipertensioni dhe  gëlltiti një kokërr të kaftë.

Brengë ngashëruese ishte ujët e hollë. Sapo e zinte gjumi e gërvishtte fundi i barkut, sikur kishte dy ditë pa urinuar. Natën e përballonte disi, po stërmundim qe mëngjesi kur zgjoheshin të tjerët zinin banjën. Çohej herët, luftonte me sëmundjen e mbrapshtë. Dremiste pakëz, dëgjonte kërcitjen e derës së banjës dhe ngacmohej dhimbja e padurueshme si pickim grere. Zinte shkarkohej pikë – pikë. Përpiqej me shpirt ndër dhëmbë, po nuk rezistonte. Gjersa përgatitej dhe zbërthente pantallonat, gjysmën e kishte derdhur.

Mbante erë bezdisëse. Sëmundja e tij ishte kujtesë e përçastshme e vdekjes, sprovë e papërballueshme forcash.

– Ngrehu baba, ne burrat ngatërresë jemi në shtëpi. Todin e pashë, u nis nga bulevardi, – mbështeti Aleksi të shoqen. Ajo ngrinte shtresat e inatosur, me hundën e hollë skuqur si spec djegës.

– Bën shumë ftohtë këto ditë, – u përgjigj i dyzuar, me urtësi.

– Hajde babush, je kockë e fortë, i kalitur, ngjan djalë i ri. – Aleksi i përkëdheli  lehtë shpatullat.

Dhimitri u mallëngjye. Biri i vërtetë mungonte, ndërsa ky tjetri ushqehej me mpakjet e shpirtit të tij. Për Aleksin jeta qe arratisje e pakuptimtë nga bota reale. Vështrimi i butë i të atit e trondiste gjithnjë. Përjetonte absurdin e paradigmës moderne, shpërfaqur dendur viteve të fundit në qytet.

“ Nuk mund të jesh i lumtur pa qenë fajtor. ”

Plaku gjithnjë e më rrallë ndjente ngrohtësinë e shtëpisë. I dukej vetja i tepërt, si mobilie e vjetruar që zinte vend, pengonte të tjerët. Vetminë s’e përzgjodhi, nuk do ta dëshironte kurrë.

Dy nipërit e rritur, zënë në grackën e jetës, pothuaj nuk i shihte. Më afër i qëndronte mbesa, nxënëse në vitin e fundit të gjimnazit. Si rregullohej e lyhej gjatë përpara pasqyrës, Greta nuk i afrohej si më parë. Nga pragu i derës përshëndeste.

– Ditën e mirë gjysh, të puth.

Plaku kishte pikasur disa herë vajzën, tek zinte hundën me dorë kur hynte në kuzhinë dhe i sëmbonte shpirti.

– S’ka faj, – vuante gjithnjë e më tepër, – kështu si jam katandisur duron shumë.

Pastaj i foli vetes gati me zë sipas zakonit vjetarak.

– Pleqëria nuk mund të jetë kurrë e lumtur, e përjashton çdo mundësi të tillë. Mosha e shkuar qenka gërryese, më e rëndë nga çdo fatkeqësi tjetër.

Vështroi fytyrën në pasqyrën e banjës, nuk iu duk shumë pa rruar. U vesh, vuri kollaren vishnje që kishte filluar të rripej, i futi krahët palltos së madhe dhe doli ngadalë. Ftohtësira i hyri nëpër rroba. U drodh nga thëllimi, nxitoi hapin. Shkopi që nuk e ndante prej vitesh zuri të zhurmojë me trokëllitje monotone nëpër asfalt.

“Sa të lëviz pak do të ngrohem”, i dha kurajë vetes.

Kapërceu rrugicën dhe trokiti në ballkonin e Limit. Priti gjersa u dëgjua zëri i ngjirur shoqëruar me kollën e paprerë të duhanit. E pinte shumë, paketën nuk e ndante asnjëherë, sa shuante një cigare ndizte tjetrën. Dhimitri i fliste shpesh, por ai nuk i vinte veshin.

– Miti, kështu si e ke zënë do të ngjallesh lugat në botën tjetër. Shumë herët je, ku të mbytemi?

Limi, gjashtë vjet më i ri, mbahej mirë, bënte shaka të holla ndaj të gjithë e donin. Magazinier ushqimesh, gjithë jetën e pati kaluar fol e qesh.

– Lëri fjalët e ngrehu apo të zë me këtë mikun që kam në dorë, – ktheu shpotinë me zor pa lëvizur asnjë muskul në fytyrën e rrudhur.

– Atë kot e mban, nuk të hyn më në punë, – u tall Limi, ndërsa vishej me nge.

– Zoti Dhimitër, urdhëro brenda, – e ftoi nga kuzhina plaka e shtëpisë.

– Një herë tjetër, Esma. Nxirre atë burrin llafazan, ç’e mban brenda, apo të pengojë.

Limi kishte tjetër pah në shtëpi. Nusja e djalit, fisnike me edukatë aristokratësh, nuk i kthente kurrë fjalë vjehrrit, e dëgjonte dhe sajdiste. Me Esmanë ndante vitet pa ngjyrë të pleqërisë. Dhimitrit i pat vdekur gruaja dhjetë vjet më parë nga një pleurit i vjetër. E vizituan  mjekë të mirë. Bënë gjithçka mundën, po mushkëritë e saj erdhën duke u shuar. I këshilluan ta merrnin në shtëpi.

Ditët e saj patën shteruar.

– Ç’më bëri Tinka e shkretë, më thau krahët, – mërmëriti.

Nuk i shqitej nga mendja e shoqja, kur dha frymën e fundit. Sytë i mbante nga ai, nuk i largoi asnjë çast, gjersa vështrimi u nguros. Goja i kishte ikur prej tri ditësh. Sido që mundohej e lëvizte buzët, s’nxori dot asnjë fjalë. Ç’desh t’i thoshte?

Esmaja i ndërmendi Tinkën, çastin e prapmë, sytë që shuheshin.

Morën rrugën nga liqeni. Kur u afruan te stolat u zunë sytë nja pesë a gjashtë pleq të kruspullosur që luanin me letra.

Stolat ishin shtëpia e dytë.

Dielli i zbehtë kishte nxjerrë syrin mbi Malin e Thatë, thëllimi po firohej ngadalë. Limi gërmoi nën ligustra, nxori dy fije karton. Zunë vend, hapën dominotë. Aty harronin të ftohtin, hallet, harronin pleqërinë. Dy a tri herë Dhimitri u ngrit, shkoi prapa varkave. Kthehej me një vurratë të lagur si hartë përpara. Binte erë së largu.

– Në gjol apo në pantallona e bëre, – e ngiste Limi.

– Më lër rehat; në majë të hundës më ka ardhur, – ia ktheu i brenguar.

Pas një copë here cingërima rrëshqiti dhunshëm nëpër trupat e mpakur dhe zunë të dridhen. Ndërprenë lojën, lëvizën pakëz në bulevard, pastaj u kthyen ngadalë. Nxirë nga të ftohtit, me këmbët që u dridheshin sa mezi qëndronin, u afruan në qendër të qytetit. Ishte herët t’i qaseshin shtëpisë. Dhimitri s’kishte të holla. Kur rastiste në humor të mirë Desada i hidhte ndonjë mijëshe nga pensioni i tij, po dendur nuk kujtohej.

Limi nxitoi hapat nga klubet përkundrejt shëtitores. Hynë te lokali i Xhoxhit. Klientët e rrallë i përshëndetën me nderim, u liruan tavolinën pranë sobës me gaz.

– Paskeni ngrirë. Janari vetëm me emrin të than, – i ftoi me respekt Xhoxhi.

– Faleminderit, pleqëria paska qenë zeher, – ua ktheu Dhimitri me zë të zvargur.

Vite të shkuar pat qenë drejtor i nderuar, i dashur. Të tjerët ruanin kujtime të shumta.

– Nuk kishte si drejtor Dhimitri, po të jepte fjalën e çonte gjer në fund. I donte njerëzit, i besonte, u gjendej kurdoherë pranë.

Kujtonin raste të një kohe perënduar nëpër humbellën e viteve. Plaku ndihej mirë. Pastaj i shkonte mendja te shtëpia, hallet e pleqërisë dhe ngrysej i pezmatuar. Kishte nga ata që u vinte keq. Fajin ia vinin kohës dhe pleqërisë.

– Dëgjoni o djem dhe mbajeni mend, – zuri të fliste Miti me ndërprerje zëri dhe pamje të urti, – tri janë të këqijat e kësaj bote; vdekja në të ri që nuk e mban dheu, fukarallëku në pleqëri dhe sherri në shtëpi.

Klientët e Xhoxhit bluanin kuptimin e fshehtë të fjalëve dhe mendonin fundin e ligështuar që e pret cilindo në këtë botë. Dhimitri i trembur ( Zot na ruaj po t’i vinin në vesh nuses së djalit! ) e harroi kafenë. Po e hante me dhëmbë jetën e tij të përkorë. Shpirtin e prekshëm, të lënduar e mbyti angështia.

– Pije kafenë, – zuri nga të tijat Limi. – Ky plaku tha tri të këqijat e tij, po unë them se ka edhe tri të tjera, – iu drejtua dëgjuesve të pakët.

– Kafeja e ftohtë nuk pihet, çorba e ftohtë nuk hahet, gruaja e ftohtë nuk zihet me dorë.

Shakaja zbuti disi kumtin e hidhur të Dhimitrit.

Pasi kaluan njëfarë kohe në klub, u nisën. Rrugët e qytetit kërcitën sërish nga çukitjet e njohura të shkopit.

I lodhur, mardhur nga cikna, Dhimitri hapi derën. Hoqi këpucët, pallton dhe shikoi nusen e djalit. Desada mezi e duronte, po ç’të bënte? Plaku vetëm Aleksin kishte. Tinka deshi të bënin një vajzë, po ai e la pas dore, gjersa nuk kishin mundësi të lindnin e rritnin fëmijë.

– Mirë e pati e ndjera, – përimtoi i nemitur tepër vonë.

– A mbarove moj bijë? – iu drejtua butësish.

E nervozuar, me hundën e hollë të skuqur e mavijosur, ajo bëri sikur nuk dëgjoi dhe vazhdoi të hidhte andej – këtej rrobat.

Plaku u afrua pas sobës, ngrohu duart e mardhura vetëm për një çast, pastaj u nis në banjë. Nusja e pa me inat.

– S’na le të bëjmë një punë tamam, një e dy në banjë, ç’është kështu me ty?

Sjellja e saj, kënaqësi e baltosur brenda kraharorit, ngjasonte me tesha të errëta që u shkonin për shtat huqeve dhe fytyrës së skuqur.

Miti e vështroi me keqardhje. I duruar, me shpirt të madh e mendje të kthjellët, përpiqej të mos linte shkak për grindje.

– Ah, moj bijë se mos dua!

Nuk ndihej mirë, merrte frymë me vështirësi. Llokoçitja e çrregullt në anën e majtë u shtua si asnjëherë më parë. U mbështet dhe priti shpresë vagëlluar të rimerrte veten. Nuk bëri zë, as u ankua i përhumbur në dhimbjet gërryese.

Kujtesa po kondensohej dalëngadalë në një pikë të largët të avullt, nuk shquante qartë të tashmen, as të shkuarën me të cilën jetonte prej vitesh në vetminë e vonë. Tymnaja po i zaptonte krejt qenien ngadalë, e sigurt. U ngrit me zor, piu një hape dhe u shtri. Këmbët e mpira po i ftoheshin. Teptisi dhunshëm përhumbja si gjumë i pluhurizuar.

Iu shfaq Tinka, e merakosur si gjithnjë. Mbështeti dorën e ftohtë në ballin e djersitur dhe i pëshpëriti ngadalë.

– Miti eja me mua, këtej do të jesh më mirë…

Të nesërmen e gjetën të ngurtësuar syhapur, të lagur e kruspullosur. Aleksi përgjonte kufomën e të atit.

Thërmia kujtimesh të hershme u pleksën së toku dhe u përlot.

 

 

 

 

 

Tregimi : Ekuariumi i dhimbjes

 

 

10400812_794952043910164_57297340569618076_n

Autore: Tone Deda

 

Eklipsi po i lodh mjegullnajat, mëngjeset e grimcuara, muzgjet që thyhen në brigjet e ëndrrës dhe akullnajat e zbehta, por tashmë ato i këputën fijet e ajrit dhe mbërritën në sfonde blu. Tash jam diku qelizë e fshehur në laguna përjetësish, shtigje pulëbardhash, mes qiejve deteve diku jam mister…Jam shndërruar në një zog shtegtar në kërkim të ëndrrës, tentojnë që indet të mi presin me thikë, diapazone ëndrrash po mi shkatërrojnë grimcat nervore që pjellin fantazi, por me heshtjen time po e vras Botën e tigrave që s’arritën të më shqyejnë sinqeritetin. Dashuria marrëzishëm dehet, kur e dashura kalon pas kuintave të dashurisë. E mendoja Botën me shumë ngjyra, brenda zemrës përqafoja brigjet e lumturisë dhe bota ime ishte paralojë e çmendur dashurie. Rrëfimet tona zgjonin imazhe rinore dhe harruam botën se kishte dhe gjëra të tjera. S’jam ëndërr e një muzgu tjetër, qielli u dashurua me mua, gjithësia më pranoi kështu siç jam. Ti je princi i kaltër diku në një cep të gjithësisë krahë hapur vjen drejt meje, yll mëngjesi që më fal rrezen e pare, ulesh në prehërin tim dhe braktis pasqyrat xheloze të brishta të natës pa hënë. Mes pritjes të gjatë mendova se do të pagëzohet një dashuri me emrin ’’Përjetësisht’’ kryqëzuar me trup e shpirt. Nuk ishte thënë të bëhej e pamundura, ajo zvarritej rrugëve me proteza dhe mbi vargje vazhdova të pi lotët në vend të ujit. Në atë pasdite kurorëzuam ‘’Përjetësinë’’,dhe trupin tim ma përshkoi një afsh i hollë, si një krijesë e pafajshme që prisja në bregun e kaltër. Nga qerpikët më rridhnin trupa të lagur vese, nën afshin e puthjes, në ujëvara planetësh, në cepat e shqetësuar të ndjenjave. Përpunova brumin e fjalëve tona, por shpirtin tim ma përshkoi një ndjenjë trishtimi. Ishte parandjenjë që përgjonte ardhjen e të papriturës dhe fillova të pikturoj ndjenjat e mërguara dhe buzëqeshjet e mërzitura. Dashuria e atij përplasej tek një zemër tjetër, prapa perdes së tanishme, dhe pejsazhet e mia filluan të shkrihen drejt sekondës më të shkurtër që rrjedhin në pulsin embrional të dashurisë. Mua s’mi fali trëndafilat, iku me lulet e Majit, gjethet e Vjeshtës, akullnajat e Dimrit. Në harkun e ylberit vara ndjenjat e zhubrosura duke i ngjitur me zambin e pritjes, dhe shtriva trurin tim gjerë e gjate mbi kafkat tona të ringjallja ënderrën e braktisur, nëse njeriu dashuron me zemër apo me fjalë. Tej ngushëllimit tim, mblodha forcat e shpirtit në momentet që shpirti im kërkonte melodinë e qetësisë, dhe fillova të gërryej brazdat e shpirtit të tij. Ai u shndërrua në një akullnajë që ankohej hapësirave të paskajshme të trupit të tij, ku prehen ethet dhe dhimbja që vërtiteshin horizonteve përcëlluese. Dyshimet më verbonin me fragmente të ashpra si thikat, më gjuanin me gurin e dhimbjes që një copë e imazhit tim ishte tretur brengave të arratisura. Më në fund kërkova Botën shumëngjyrëshe në mënyrë që e verteta të jetë e forte, sa vetë Dashuria…Vura dorën zemrës dhe bekova vetminë e grisur, duke u lutur për fatin tonë dhe jeta me brigjet, majat e saj, fjalët e ëmbla apo të hidhura, qenka mahnitëse dhe s’mund ta quaj mëkatare, ndonëse pret lindje gjurmësh të reja, në ekuariumin e dhimbjes së tejskajshme…

 

 

 

 

Tregimi: MISI

 

 

ali r berish

Autor : Ali R. Berisha

 

I.

Trëndafili po përgatitej të merrte pjesë në garën për mis. Gjatë tërë ditës i erdhën  shumë lule, që ta përgëzonin për ç’kishte ndërmarrë. Secila e bënte me dije, se edhe ajo kishte vendosur të merrte pjesë në atë garë. Madje, disa edhe kërkonin mendimin e saj. Në fund nuk harroi t’i falenderohej çdonjërës  për përgëzimin.

Me të njëjtin qëllim Trëndafilt i bëri një vizitë edhe e Bukura Dashuri me disa dashuri të tjera.

Kështu veproi dhe kështu i ngjau edhe Yllit, Kryebukurisë së qiellit të natës.

Ditën e caktuar, në sheshin më të bukur të Qytetit të Kalasë priteshin pjesëmarrësit e konkursit.

Kaloi koha e caktuar.

Po kalonin edhe minutat e fundit dhe përveç Trëndafilit, të tjerët po mungonin.

Për fat të mirë, që të mos dështonin garat, në minutën e fundit arritën edhe Dashuria dhe Ylli.

I pari sfiloi Ylli. E ndriçoi terrin e natës. Pastaj Trëndafili e zbukuroi dhe e aromëzoi sheshin. Në fund sfiloi Dashuria.

Në kapitullin e tretë të tregimit thuhesh se Misi i asaj gare  u zgjodh Trëndafili.

 

 

 

 

Tregimi : Kostumi

 

 

rezart palluqi 1

Autor: Rezart Palluqi

 

Kam qenë, jam e do të jem përkrahës i idesë se bota e brendshme dhe e jashtme e njeriut duhet të jenë në harmoni, ndaj dhe nuk pranoj të vesh kostum. Mendja ime është si një arë gruri e shpartalluar nga harabelat. Truri i poetit dhe i artistit është mjeku i premtimeve apo i fjalëve të tradhtuara. Kështu që mendja ime  në këtë rast, kurrë ose rrallëherë mund të jetë aq e çliruar dhe e rrafshuar si stofi i bukur dhe i hekurosur i kostumit.

Merrem 24 orë në ditë me fjalët e tradhtuara, i mjekoj plagët, i ngushëlloj. Prandaj edhe refuzoj t’ia plotësoj dëshirën bashkëshortes sime, që më kërkon shpesh të ngjishem në kostum.

– E kupton që nuk e kam përqendrimin shpirtëror të vesh kostum? Edhe po ta vesh, mendimet e thella do të m’i ngrenë flokët përpjetë dhe rrudhat e ballit nuk do të shtendosen. Fytyra ime do të jetë po aq e shqetësuar, dyshuese dhe e zemëruar, njëlloj sikur vesh rroba të zakonshme. Veç një herë e kam merituar kostumin në jetën time, – i them i vendosur gruas.

– Mos më thuaj, se kjo ishte dita kur u martuam?-më pyet ajo.

– Pikërisht. Ditën e dasmës bota ime e brendshme u shkri në një me të jashtmen. Atë ditë poezinë e dhimbjen njerëzore arrita t’i përkund e t’i vë në gjumë dhe zemra e truri m’u bënë kapaku e tenxherja e njëri-tjetrit. Ah, më fal, harrova. Kostumi më ka hije dy herë në jetë…

Muza ime, fytyrëlëkurëregjur, me trup të lidhur si të një peshëngritësi, m’i nguli sytë e bukur ngjyrë vjeshte me kërshëri, por edhe  me drojë.

– Kostumi, ah, ai kostumi i zi më ka hije edhe kur të gremis sytë. E të them të drejtën, bota ime e brendshme, e vdekur, e nxirë nga tymi sterrë i botës, do të jetë po aq e zezë sa stofi i kostumit.Vetëm atëherë kostumi do më bëjë hije të rrallë, si brenda, si jashtë njëlloj, e kupton?!

– E di që po më tremb kohët e fundit? Ajo dreq letërsie… Kush e shpiku xhanëm! Është bërë burri si i lajthitur. Flet me veten! E sheh si të janë nxirë sytë? Ç’dreqin më ra në hise të martohem me një shkrimtar! – shfryn ime shoqe.

Shoh në sytë e muzës sime dy pika lot. Muza,  mendjekthjellëta ime ka pirë boll diell në arat e mbjella të fshatit ku lindi. Diellin ajo e ka vështruar pingul e jo tërthorazi, ndaj për të 2+2 bëjnë 4. Atë e drejton inteligjencia praktike në çdo hap.

– Mendo prag e përbrenda! Portofoli plot, zemra gjithashtu…- më qorton ajo rregullisht.

Në vend të përgjigjes këpus një gjethe tulipani të larë me vesë holandeze dhe i fshij lotin. Atë çast kalon përbri nesh një djalosh autik. Ai qesh pa pikë meraku, shtrembëron buzët pa arsye (jo si unë, që i përvesh buzët nga mendimet, të cilat kërkojnë rrugëdalje) dhe e tret vështrimin pa ndrojtje në sytë e mi. Shikimi i tij është po aq naiv e i sinqertë sa drita e diellit. Drita e tij nuk mendon gjatë, nëse depërton në shtëpinë e një krimineli apo artisti. Djali pasqyron fuqishëm dhe realisht në fytyrë botën e vet të brendshme. Buzëqeshja e tij e pastër, edhe pse vizatohet në atë fytyrë disi të deformuar, rrezaton  bukuri e çiltërsi. Ai u buzëqesh të gjithë njerëzve, pa u menduar nëse ata janë miqësorë apo armiqësorë me të.

– Kostumi përputhet bukur edhe në trupin e këtij djalit… – i them gruas.

– Këtij torollakut?!

– Thashë, këtij djalit.

– Zemër, po më shqetëson. Nuk je i lumtur me mua?- shton gjithë ankth ime shoqe.

Përpiqem t’i sqaroj muzës time, se mendimet tronditëse të këtij mëngjesi, siç i formulon ajo, nuk kanë të bëjnë me lumturinë, me sjelljen dhe me dashurinë e saj ndaj meje.

Këpus dy tulipanë dhe nxitoj t’i jap njërin adoleshentit autik, ndërsa tjetrin muzës sime.

– Do të përpiqem të të dhuroj vazhdimisht lule, por mos më kërko të vishem me kostum. Ma premton këtë!- këmbëngul unë.

Djali me kufizime mendore, i gëzuar dhe i emocionuar nga gjesti im romantik, m’u hodh në krahë. U ndjeva për pak sekonda po aq i lumtur sa ai. Ato pak çaste përfytyrova veten time të veshur me kostum…

 

 

 

 

Tregimi :  Ëndërr e Arratisur

 

 

andrea Danglli

Autor: Andrea Danglli

 

Sonte kam nevojë të arratisem nga kjo botë e humbur në fund të një oqeani të ftohtë, të errët dhe të pafund. Jam verbuar nga ato që kam parë, jam shurdhuar nga ato që kam dëgjuar, jam vrarë nga ato që kam përjetuar.

Jetoj në një burg izoluar nga mure të çjerrë nga lageshtia, me tavan coptuar nga shiu, me dritare mbytur nga qielli i nxirë, me derë të shurdhët, me orë të ngelur, me dritë të fikur, i etur dhe i uritur!

Nga të katërta anët dëgjoj klithjet e minjve që gërryejnë dyshemenë prej dërrase.

Nuk e di se ku duhet të iki, ku duhet të zhdukem dhe të harrohem perpara se ta shoh të përmbysur botën. Të gjithë janë duke u verbuar dhe më shumë ata që kanë dy sy për të parë jetën e tjetrit dhe nuk njohin jetën e tyre. Dalngadalë ashtu pa e kuptuar harrojnë çdo njeri, ndoshta dhe veten e tyre.

E ndjej që dhe unë kam nisur të verbohem pas çdo hapi që i largohem fëmijërisë. Pas çdo hapi jam më i uritur. Uria të ha shpirtin në këtë botë sepse njerzit kursejnë dashurinë e tyre gati të shteruar sepse nuk duan ta pasurojnë. Uria ka prekur këdo, dhe më shumë ata që kanë dy duar për të ngrenë dhe jo për të përqafuar.

Sa nevoje kam të arratisem, kam ftohte poshtë këtyre reve që pikojnë diell. E ndiej se dimri i ka zënë vendin çdo stine, duke qëndruar si ‘’mik’’ në jetet tona. Çuditerisht, ngrohja globale po shkrin akullnajat por nuk po shkrin dot kontinentet e akullit që kanë pushtuar shpirtin njerëzor. Kam nisur të ndjej të ftohtin e trishtë të këtij dimri. Buzët më janë mpirë, goja më është tharë, zëri më është ngjirur, zemra ka ngrirë dhe nuk zjen më si vullkani që shperthente llavë dashurie. Ky dimer të shpërfytyron dalngadalë deri sa një ditë as dialli s’të njeh në çfarë shndërrohesh. Ndoshta po shpërfytyrohem dhe unë. Kam frikë të dal para pasqyrës, dje dola, sot nuk mundem. Sa do që mundohemi të fshihemi pas maskave të bukurisë që shkenca ka prodhuar, kurrë s’do mund të fshehim fytyrën tonë të vërtetë. Se di në mund ta quaj më fytyrë njerëzore. Jam në dilemën nëse njeriu e ka prejardhjen nga majmuni apo nga dinosauri, pasi në një mënyrë apo në një tjetër ka shfaqur të dyja karakteristikat. Në botën e fëmijerisë kisha mësuar se kafshët silleshin si njerez, kurse sot po shoh që njerezit sillen si kafshë. Ndoshta dhe më keq akoma. Sa e bukur do të ishte kjo botë nëse do të mernin frymë të gjitha qëniet njerëzore. E ndjej që kam nisur dhe unë të mos mbushem plotesisht me ajër. A mos ndoshta ajri është shkaktari i shperhapjes së këtij infeksioni që shpërfytyron njerzit?! -Se di. Di veç që kam nevojë të arratisem nga kjo rrugë që kam nisur përpara se të hyj në korsinë e shpejtë të jetës. E ndjej që dhe mua do të më presi i njëjti fat për tu mishëruar si ‘’dikush’’ që kurrë s’do ta njoh.

Kam nevojë të arratisem, nuk dëshiroj. Deshira do të ishte tjetër, do të ishte ajo që se di se kur e kam shkruar si ëndërr në muret e shpirtit dhe sot e shoh që fshihet nga dallgët e jetës.

Ku të shkoj?! Kam nevojë të iki diku, ku të mos njoh hipokrizinë, gënjeshtrën, poshtërsinë, padrejtësinë, mëkatin, ku nuk do me vije turp te jem njeri.

Si e ka emrin ajo rruga qe e ndjen se je njeri?!

Ajo rruga e mbushur plot ngjyra në sytë e pafajsisë, larg gjithçkaje që të verbon, të shurdhon, të shpërfytyron, të sfilit dhe e vetmja gjë që të mjafton është një perqafim i fortë plot dashuri.

Më duket sikur kam udhetuar njëherë në këtë rrugë! O zot, si e ka emrin, si s’po e kujtoj…

Kam nevojë të fle! Mos më zgjoni! Lërmeni të ënderroj, mbase bëhem dhe njëherë fëmijë!

 

 

 

 

Tregimi : Ura e Shpirtit

 

Autore: Shkurta Januzi

 

Fjolla mbështeti bërrylat mbi urën e gurtë, dhe mbuloi faqet me duart e skuqura nga të ftohtit. Ishte një nga ditët e fundit të vjeshtes dhe fjolla të pakta bore tundeshin nga era e vrazhdë. Dielli ndriqonte por nxehtësia e tij ishte shumë e vogël për të ngrohur trupat e njerëzve, që tashmë kishin filluar të veshnin palltot e trasha dhe çizmet e lëkurës. Flokët e zinj e të shkurter i kishte mënjanuar prapa veshëve dhe kapuçin e leshtë e kishte rrasur gjer tek vetullat. Shalli ia mbulonte tërë qafën deri tek mjekra kurse xhupi i trashë i vinte gjer tek gjunjtë. Kishte veshur çizmet me qafa të gjata dhe me lesh në majë që mbërrinin gjer tek fundi i palltos. Ishte ftohtë, por jo kaq shumë.

Vetëm duart dhe fytyrën i kishte të zhveshura. Edhe sytë i kishte të veshur. Të veshur me një shtresë trishtimi e dhembjeje që i ngrohnin pikat e ujit që dilnin nga andej herë pas here.

Shikimin e mbante të ngulitur mbi ujin që qëndronte dhjetë metra poshtë urës. Era lozte me të, dhe e përplaste sa në këtë sa në atë breg. Lumi gjatë verës nuk qe i thellë, por shirat e vjeshtës e kishin rritur nivelin e ujit, sa nga lartësia e urës nuk i shihje dot fundin.

Fjolla qëndroi ashtu për një kohë të gjatë duke parë ujin që lëvizte sa andej-këndej. I dukej i ftohtë, i pamëshirë… por sërish më i dashur sesa dhembja e padurueshme e cila e kishte mbështjellur.

– A nuk të duket pak nxehtë për këtë xhupin që ke veshur? – e dëgjoi një zë krejt papritur. Kërceu përpjetë dhe para vetes pa një djalë të ri që e shikonte me ballin e rrudhur. Mund të ishte dy ose tri vjet më i madh se ajo. Kishte flokë pak më të gjatë se që i mbanin djemtë zakonisht, dhe mbante veshur një bluzë të bardhë me mëngë të shkurta.

– A nuk është si shumë ftohtë për këtë bluzën që ke veshur? – e pyeti ajo e zemëruar. I gjithë trishtimi që pak më parë po i dilte nga sytë pika-pika i qe shëndrruar në një zemërim që kishte zënë vend mbi gjoksin e saj.

– Epo, kur unë dola nga shtëpia ishte nxehtë! – tha dhe gjysmë-buzëqeshi. Fjolla e pa sërish me inat dhe u kthye në poziten e mëhershme duke parë ujin e ftohtë me ngulm. Kishte më tepër se një muaj që nuk kishte qenë aq nxehtë sa për të dalë nga shtëpia në atë gjendje. Ky budallai e kishte gjetur kohën e duhur dhe personin e duhur për të bezdisur.

– Eshtë i ftohtë! – tha ai dhe e shqiptoi fort fjalën “ftohtë”, pasi që kishte marrë të njejtin pozicion si Fjolla, krejt afër saj. Ajo nuk reagoi.- Sa i bukur dhe i dashur duket nga larg. Sa bukur reflektohet drita e diellit në lëvizjen e tij. Zhurma që bën kur perplaset në breg të qetëson mendjen dhe shpirtin.

Fjolla rrotulloi sytë e bezdisur kurse ai mbylli të tijët.

– Por nuk është kështu. – tha duke psherëtirë. Tash Fjolla e pa me vëmendje. – Eshtë i ftohtë, i vrazhdë, i fuqishëm. Të shpon trupin sikur njëmijë thika, të shkakton dhembje therrëse. Kur të futet në mushkëri të zë frymën. Të shkakton një dhembje të papërjetuar më parë. Të lëkund sa andej sa këndej dhe ta turbullon pamjen. Por më e keqja është ftohtësia e tij. Eshtë një ftohtësi aq e pamëshirshme, aq e tmerrshme.

Zëri i tij ishte i thellë, i mbushur me plot emocione. Thua se po i përjetonte ato që po i thoshte.

– Ftohtësia e tij është aq e madhe. – vazhdoi ai ndërsa Fjolla e shihte pa frymë, – Të futet në tërë trupin, të kaplon këmbët, duart, kokën. Ftohtësia e tij të futet gjer në eshtra. As xhupi që ke veshur se ndalon dot. – këtu hapi syte dhe u kthye nga Fjolla që vazhdonte ta shihte e menduar.

– Flet thua se e ke provuar. – i tha pa ia vënë veshin komentit të tij të ri rreth xhupit të saj.

– E kam provuar. – tha ai dhe qeshi. – te gjithë fëmijet e këtij fshati e kemi provuar. Aty poshtë i kalonim ditët e verës kur ishim të vegjël. Nganjëherë më trimat futeshin në mes të dimrit për të notuar. Andaj e di ftohtësinë e tij.

Fjolla ktheu kokën e zemëruar. Iu duk se ky po bënte shaka me të.

– Sa vjeçe je ti? Njëzet? – e pyeti ai dhe ajo pa e ditur pse i përgjegj me zërin e mbushur plot mllef.

– Nëntëmbëdhjetë.

– C’të ka ndodhur ty? Të ka lënë i dashuri? Të ka vdekur qeni? Nuk je pranuar dot në universitetin që ke dashur? Të ka tradhëtuar shoqja e ngushtë? Ke humbur ndokë? Po të divorcohen prindërit? Mos je e zhytur në borxhe? Apo je bindur se i ke provuar të gjitha bukuritë e jetës?

– Kush mendon se je ti të më bësh mua këto pyetje? – ia ktheu e mllefosur edhe me tëpër. Djali mbështeti bërrylat mbi urë dhe mbajti kokën lart teksa shihte tutje.

– Nuk e kuptoj pse do të provoje ujin e lumit në një ditë të këtille kur mund ta provosh gjatë verës dhe të mos kesh frikë nga ftohtësia e tij.

– Kush te tha ty se dua të…

– Të kuptoj. – e ndërpreu ai – Je e merzitur nga jeta. Dhembja që ka mbështjellur sytë e tu të bën të mendosh se pesha që rëndon brendinë tënde nuk do të zhduket asnjëherë. Secili që të thotë një fjalë të mirë, të duket se e bën nga keqardhja. Secili që të kritkon të duket se e bën nga urrejtja. Secili që mundohet të të ndihmojë të bën të mendosh se po mundohet të udheheq jetën tënde. Mendon se askush nuk e di se si ndihesh përbrenda. Nëse të tjerët do e përjetonin atë që ti ke përjetuar do dorëzoheshin shumë më herët, mendon. Por.. në të njejtën kohë ndjen nostalgji. Ndjen nostalgji për qoftë edhe një moment të bukur. Të duket se ia vlen të jetosh për të kujtuar vetëm atë moment. Pastaj takohesh me sytë e njerëzve. Të duket se secili sy kërkon diqka të pamundur nga ti. Dhe atëherë bindesh se ia vlen të sakrifikohet kujtimi i atij momenti për të mos përjetuar dhembjen që shkaktojnë shikimet.

– Kush je ti? – mezi i doli zëri. Ky djalë që nuk ia dinte as emrin po e përshkruante gjendjen e saj aq mirë.

– Banoj në shtepinë rrëzë kodrës. Në atë që duket se do rrëzohet nga çasti në çast. – tha dhe bëri me gisht. Fjolla e vërejti menjëhere se për cilën shtëpi e kishte fjalën. Por ajo nuk e kishte marrë përgjigjjen e pyetjes së saj.

– Kush je ti? – e pyeti e vendosur për të marre një përgjigjje.

– A ka rëndësi? Nëse ta them unë emrin dhe largohem tani, ti do mbetesh këtu e vetme për të përfunduar atë që ke nisur. Pas gjysmë ore a do të ketë vërtetë rëndësi emri im? Mund të jem Shpendi, Agroni, Lumi, Dreni apo dikush tjetër. Mund të ta them një emër që ti kurrë se ke dëgjuar. A ka rëndësi vërtetë se kush jam unë?

Ajo nuk u pergjigj. Vërtetë që nuk kishte rendesi.

– Nuk ka rëndësi kush jam unë. Ashtu sikur nuk ia vlen të lësh veten në mëshirën e ujit të ftohtë therrës. Ashtu sikur nuk ia vlen të humbasësh gjithë bukuritë e jetës për shkak të mllefit që ke brenda vetes.

– Hëh, bukuritë e jetës. Të kishe veshur këpucët e mia nuk do i thoje këto.

– Kur është hera e fundit që ke pirë nje filaxhan kafe e mbështjellur në një batanije të ngrohtë duke lexuar një liber në ballkon?

Ajo u mendua. Ndoshta para dy vitesh gjersa ishte ende në shkollë të mesme. Për një çast seç i erdhi një dëshirë të ishte tani në kopshtin e shtëpisë së saj duke lexuar një libër dashurie, e mbështjellur në një nga ato batanijet rozë që e ëma ia kishte dhuruar, me një filxhan të nxehtë kafeje në dorë.

– Kur ka qenë hera e fundit që kur dikush të ka thënë një fjalë, ti nuk e ke marrë si qortim apo keqardhje por thjesht si një fjalë që është për të mirën tënde? Kur është hera e fundit që ke takuar njerëzit që e di se të duan vërtetë? Njerëzit që ti i shtyen tutje ngase të duket se të bezdisin me këshillat e tyre që në fakt jane vetëm njerëz që ta duan të mirën? Kur ka qenë hera e fundit që në të keqen që të ka ndodhur e ke parë një të mirë?

– Cila e keqe ka nje të mirë?

– Secila, secila. Epo, përveq ftohtësisë së këtij uji. Ftohtësia e tij nuk ka asnjë të mirë. Mos e burgos veten brenda mendimeve se çdo gjë rreth teje sjell trishtim. Nostalgjinë që ke brenda vetes për një të mirë që të ka ndodhur, nxjerre dhe bëje realitet. Përsërite atë moment. Bëje të ndodhë përsëri, përsëri e përsëri derisa të ngopesh. E kur të ngopesh brenda vetes do gjesh shumë gjera të tjera të cilat do të të ngjallin nostalgji. Ato nostalgji nxjerri dhe kështu jetës tënde ktheja ngjyrat që ia ke marrë. Përjetoje lumturinë e momenteve që mendoje se nuk ia vlenin vetëm për shkak të diqkaje që ke humbur. Mos lejo që të tjeret të mbështjellen me dhembjen që ti je mbështjellur. Mos u trego egoiste karshi të tjerëve dhe karshi vetvetes.

Sytë e Fjolles qenë lagur nga lotë të nxehtë. Ky i panjohur ia njihte brendesinë më mirë se ajo vetë. Djali ia ktheu shpinën dhe u largua. Deshi shumë të thoshte diqka por nuk mundi dot. Nuk gjeti asnjë fjalë në boshllëkun brenda saj, që ajo vetë e kishte krijuar.

 

***

 

Vetëm pas dy-trembëdhjetë vitesh Fjolles iu kujtua të pyeste veten se kush ishte ai i panjohur që ia kishte shpëtuar jetën. Si e kishte kuptuar ai se ç’planifikonte të bënte ajo? Si e dinte me aq precizitet se si ndjehej ajo, dhe si ia kishte arritur të gjente fjalët e duhura për ta bindur atë të rrinte në jetë?

Një mëngjes të bukur prilli, bashkë me të bijën katër vjeçare shkoi tek fshati në mes të lumit dhe maleve dhe qëndroi edhe njëherë mbi urën e gurtë për të kujtuar secilën fjalë që ai ia kishte thënë. Ende çuditej me efektin që ato fjalë kishin pasë në të. Jeta e saj kishte ndërruar për 180 shkallë. Kishte filluar ta shihte jetën pa ato lenset e errëta që se lejonin të gëzohej.

Me të bijën përdore eci mes për mes fshatit gjersa arriti tek shtëpia rrëze malit. Trokiti në portë. U desh një copë herë derisa një plakë e kërrusur që mbahej fort pas një bastuni e hapi derën.

– A mund të të ndihmoj bija ime? – pyeti ajo.

– Zonjë po kërkoj një djalë. Në fakt tani duhet të jetë një burrë i rritur. E kam takuar para shumë vitesh.

– E kuptoj, – tha plaka dhe shikoi njëherë majtas, pastaj djathtas – eja brenda.

Fjolla e përcolli instiktivisht. Gruaja i ofroi të ulej në një karrige, pastaj solli një sënduk dhe e hapi.

– Eshtë ky? – e pyeti duke ia zgjatur një fotografi. Fjolles iu kujtua ai djali i qetë me flokë pakëz të gjatë e me bluzë me mëngë të shkurtëra, që ia kishte prekur pjesët më të fshehura të shpirtit.

– Ky është. – tha ajo plot entuzianzëm.- A nuk është këtu?

– Nuk je e para, nuk je e para. – mërmeriti plaka pastaj u ngrit në këmbë, u soll nja dy herë rreth dhomës e menduar dhe u kthye sërish pranë Fjolles. – Kur e ke njohur tim bir?

– Para nja trembëdhjetë vitesh. – iu pergjigj e menduar. Gruaja dukej tepër e vjetër për të qenë nëna e tij. Ndoshta e kishte lindur në moshë të vonë. Ajo kroi mjekrën dhe mërmeriti sërish me vete. Më pas iu kthye Fjolles dhe i foli.

– Ti nuk je e para. Para më se dhjetë vitesh erdhi një djalë më i ri se ti dhe e kërkoi. Vite më pas erdhi një grua. Më pas nje burre i shtyrë në moshë, dhe një vajzë shumë, shumë e re. Une nuk e di si është puna. Ndoshta fajet i ka ajo ura e mallkuar që e mori nga duart e mia. Ndoshta fajet i ka lumi dhe uji i ftohtë nga i cili im bir kishte aq shumë frike. Apo ndoshta une po çmendem dhe po i imagjinoj tërë këto gjëra.

Fjolla nuk po kuptonte gjë. Një lëmeh i qe mbështjellur në gryke. Nuk ia kishte idenë se ç’po thoshte gruaja e vjetër por e dinte se kjo nuk qe diqka e mirë. Deshi të ngrihej nga aty por e dinte se e kishte borxh një falënderim.

– Shiko zonjë unë vetem dua ta falënderoj këtë djalin. Ai më shpëtoi jetën para shumë vitesh.

– Këtë dëshironin edhe të tjerët, por nuk është e mundur.

– Si mendoni, a nuk është ai këtu?

– Nuk është.

– Ku është pra?

– Askund, askund.

– Nuk kuptoj. – tha ajo dhe zëri iu dridh. Po frikësohej.

– Zonjëz e bukur, një mëngjes të ngrohtë vjeshte im bir doli nga shtëpia. Mbante veshur një bluzë të bardhë dhe pantolonat e reja që ia kisha blerë. Po atë ditë filloi një shi i dendur i ftohtë. Ai nuk u kthye në shtëpi. As të nesërmen, as kurrë më. Kot prita. E gjetëm pas një jave. Uji e kishte lënë në breg të lumit disa fshatra më larg. Trupi i qe ngrirë. Ah foshnja ime, kishte shumë frikë nga të ftohtit. – tha dhe vuri dorën mbi gojë.

– Nuk më besohet që paska vdekur. Jo në këtë mënyrë. – tha Fjolla dhe sytë iu lagën. Gruaja e pa me bisht të syrit.

– Por ka edhe diçka tjetër. Ti thua se e ke takuar atë para trembëdhjetë vitesh, por ai ka vdekur para më se tridhjetë vitesh. Nuk e di se si e keni takuar, por njerëzit e fshatit kanë marrë vesh për të tjerët dhe kanë filluar të quajne urën “Ura e Shpirtit”. Thonë se im bir vrau veten dhe tani shpirti i tij i përzënë nga parajsa vërtitet andej. Ai s’do e bënte një gjë të tillë. Kishte frikë nga uji i ftohtë. Me siguri i rrëshqiti këmba…

Plaka vazhdoi të fliste por Fjolla kishte kohë që s’po e dëgjonte. E bija, ulur në prehërin e saj, po ia fshinte me dorë lotët që i rridhnin faqeve. Ajo nuk po i besonte dot ato që po dëgjonte. Njeriu që ia kishte shpëtuar asaj jetën, as që kishte qenë një njeri. Kishte qenë një shpirt që kishte përjetuar ftotësinë e atij uji. Një shpirt që e kishte parandaluar atë të përjetonte një dhembje më të madhe sesa ajo që kishte në vete.

 

 

 

 

Tregimi: Romancë dashurie

 

 

rabije bytyqi

Rabije Bytyqi

 

!!…Isha pranë dritares. Befas më erdhi një hije e çuditshme, një fytyrë engjëlli më rrezatoi në errësirë. U shtanga e tëra. “Aaahh, thashë me vete- pse ky yll në mes te natës së errësuar më trazoi ndjenja të papritura?”

Hëna nga habia ndërroi ndriçimim e saj. Ula perden nga xhami. Ashtu e shtangur mblodha veten dhe u struka në dhomën time te vogël. Pyeta veten si m’u shfaq ai engjëll në xhamin tim. Pa përgjigjje mbeta! U mundova të flija, por ishte krejt e pamundur. Hija e tij më ndiqte pas. Shi binte dhe melodia e pikave kumbuse sikur më ngjante me zërin e tij!!! Nē heshtje ika në shtratin tim të vetmuar. Në jastëkun tim u mundova disi ta qetësoj veten.. Jo, jo, ishte e pamundur. Ahh, thashë me vete: “ Zoti ishte çmendur apo isha në ëndërr.?” Fytyra e tij m’u shfaq para meje krejt si një yll polar që rrezatoi globin. Zemra mori ritëm të shpejtuar. Venat e mia disi u ngrinë. As gjaku në ato momente nuk lëviztë dot. Dora e tij preku trupin tim të akullt. Erdhi një ngrohtësi dhe shiu ndërroi melodinë. Buza plot zjarr puthi buzën time shkrumb. Trupi u tjetërsua iku jasteku në qoshen e dhomës … Romancë filmi hija u shndërruan në një dashuri romantike në dritën e qiririt Shiu pushoi … !

Të nesërmen u gdhiva me lumturinë e mbrëmjes romantike. Dielli  kishte lëshuar rrezet dhe shndriste lulet shumëngjyrëshme një aromë të këndshme. Freskuan dhe  shpirtin tim të trazuar. Eca rrugës së pritjes. Udhëkryqi ma ndërroi drejtimin. U tërhoqa si e humbur me puthjet e mbrëmjes. Makinat lëvizenin  pa ndalur dhe pluhuri i rrugëve kishte mbuluar trëndafilin e kuq.Ooooh!! Kishte kohë që s’ishim takuar. Çmimi ngjalli kujtimet e vjeshtës se 2013 kur hyri njē ëngjëll në korridorin e asaj kohe . Vetëm pak rreze dielli depertonin në dhomën e gjumit. Hapa derën e dhomës dhe më erdhi si yll polar në kraharor . Buzagaz e me ëmbëlsi deshi të më thotë një fjalë. Ngurroi se puthja e mbizotëroi Humbi në kënaqësinë e çastit të asaj ditë vjeshte. Jeta ju duke pak më ndryshe. I harroi vuajtjet e jetës dhe punët me stres që e kishin kapluar Një bilbil këndoi në veshin e tij me melodinë: “Të duuaa!!!” Një çast, sa një jetë pëshpëriste. Ju ktheva më gjithë forcën e shpirtit.

-Jeta ime, të duaaa!!

Një panoramë e ngrohtë u formua në vjeshtën e bukur nga kënaqësia ime.

-Do rri?- e pyeta.

-Jo, jo!! Do iki .Jetës m’i dhe kuptim.

Ma ktheu:

-Sikur ishim njohur me vite.  E putha , dhe një herë me fjalën “LAMTUMIRË!  Prita se do të vinte përsëri. Pemët u zhveshën nga gjethet. Dimri u afrua. Dëborë, acar bënte. Ai më nuk erdhi… Vetmisë i trokiti prapë fati.

Kaluan disa muaj e vite. Asnjë zë,  asnjë thirrje. Pritja me mërzi më kaploi. Ditët plot shpresë u errësuan. Në ngjyrat e ylberit shkruaj emrin e tij me shkronja alfabeti të artë. Ruaja me xhelozi trëndafilin e kuq të asaj kohe dhuratë shumë të çmuar. Aroma e këndshme më ngjasonte me të. Fletoren time të vogël ,e mbushja plot kujtime. mungesa ndihet si rrezet e diellit. Melodia e zërit të bukur nuk dëgjohët! Bilbili, rri si i vrarë Zemra ka mall. Shpirti digjet si qiriri, buza buzën mjaltore kërkon. Trupi nga dyert engjëllore ngrohtësia i mungon Shiu prapë filloi. Ndihen hapat e lehtë duke ecur!! Pikat e tij melodi më ofronin!! Po, po , thashë në heshtje. Ai ?!! Gjumë nuk kisha , pritja shpirtin ma kishtë lodhur.zemren dobësuar-e fletoren e stërmbushur me kuptime. Shfletoja ditarin e çdo natë flisja me hënën për ata sy të bukur .. me yjet për trupin engjëllor. Disi dhoma e gjumit më mori inat . Pse aq shumë e doja!! E ndjeja se do të vinte e sytë më ishin verbuar. E ndjej në çdo çast aromën e tij!! Oh, erdhi! Kishte kohë që s’ishim takuar. Epshet filluan.

-Ti je bota ime , –  më pëshpëriti në vesh,  ti me ke munguar!! Nuk iki dot. Kjo ështe dashuri! Kjo është dashuri!

Fliste duke bërtitur:

-Frymëmarrja ime, oksigjeni im, gjaku i venave të mia.  Globalja ime, bota e vogël. Pa ty…Në gjoksin tënd dua të vdes. Pa ty s’mundem Ti je vetë jeta ime … Le të përmbyset bota. Të duua. Më puthi fort dhe u largua. Me fjalën :  “nëse para teje vdes në parajsë do të pres në përjetësinë të jetojmë së bashku engjellushja ime….

Përgjigja ime ishte:

-Nëse unë vdes:  “të parën fole në parajsë kam për ta ndërtuar. Dashurinë në përjetësi në botën e amshuar!”

Pa dashuri s’ka jetë.

 

 

 

 

Tregimi : KOHA E PENDIMIT

 

 

pol milo

Autor: Pol Milo

 

“Besimtari emotiv, pasi i mbushi plot e përplot muret e mendjes së tij me afreske plot figura, duke plotësuar kuptimet pamore me thënie teologjike e vargje ungjillore, në fund u drejtua nga mëkati:

– Mëkatet e gjithsecilit nuk duhet të soditen. Këtu mungon pendimi!”

 

Ishte e diel. Ashtu si çdo e diel tjetër në ishujt e nxehtë të Mesdheut, ku vapa gërshetohet me zhurmat e gjinkallave të etura për të treguar pasione aventurash dhe historish të dëgjuara e të padëgjuara, të thëna e të pathëna gojë pas goje në formë trillimi. Ai ndaloi së ecuri, ashtu siç frenon koha kamionët e saj të ngarkuar me ngjarje, ku sasia e madhe e lëndës që transporton ajo nuk lejohet as të hapet e as të rishfletohet sërish, duke i lënë kështu ngarkesat në pluhurin e shekujve, derisa të dalin gjinkallat e reja e të tregojnë trillimet e radhës. Vetëm atëherë pesha e ndërgjegjes frenon midis sekondave të shpejta dhe u kërkon llogari kamionëve të pakontrolluar të kohës, ndërsa vetëdija i flet arsyes së freskët si hije shelgu që ngrihet mbi asfaltin e nxehtë të rrugëve.

 

Pikërisht te hija e shelgut ai ndaloi, nën freskinë që krijonin pemët e veshura me gjethe jeshile, të cilat tregojnë për prejardhjen e një evolucioni të gjatë e të zhveshur nga brengat e ngjarjeve.

Që të respektohet qartësia e mendimit, për këto brenga është e nevojshme hija e drurëve të qetë me forma të veçanta. Pas shelgjeve vijonin selvitë dhe aty, në mes, ishte një kishë e vogël bizantine me një kambanë të rëndë bronzi, si pesha e mëkateve që u rëndojnë njerëzve mbi supe në kohën e pendimit.

 

U ul në hijen e shelgut më të dendur përballë derës së vogël e të mbyllur të kishës bizantine, oborri i së cilës ishte mbuluar me gjethe të rëna. Ishte momenti i duhur, pas drekës me mish të pjekur pule që kishte ngrënë, që të reflektonte mbi mëkatet e tij, rolin e tyre mbi të tjerët dhe, në fund, të mbyllej me një pendim, ashtu siç e do procedura rigoroze e gjithë këtij procesi transparent në marrëdhënie me vetveten. Thuhej se pendimi kishte ndihmuar në rrotullimin e Tokës rreth Diellit për ruajtjen e ekuilibrave të sistemit planetar, edhe pse gjinkallat ende nuk e kishin konfirmuar plotësisht këtë pretendim të njëanshëm.

 

Ndaj ai duhej të pendohej!

 

Në kohërat kur egocentrizmi duhet luftuar, nuk ka moment më të mirë për ta luftuar atë, pikërisht pas një dreke të bollshme, nën hijen e drurëve të palëvizshëm të rrugës, shoqëruar nga kori i gjinkallave si kritikë e mendimit dhe e absurditeteve të veprimtarisë njerëzore. I ulur, në heshtje, ai nisi të pendohej për mëkatet e shkaktuara nga egoja e tij. Filloi të mendonte se nga do t’ia niste.

– Po e filloj nga fundi, – tha, – nga mëkatet e ditës së sotme.

Pasi solli ndër mend atë që kishte bërë gjithë ditën, nuk gjeti asnjë mëkat për t’u penduar. Atëherë filloi të kujtonte ndonjë mëkat nga ato të ditës së djeshme. Por vuri re se as dje nuk kishte bërë asnjë mëkat. As pardje. As javën e shkuar. As muajin e shkuar. Tani që po sillte ndër mend gjithë atë kohë, po kujtonte se atë vit nuk kishte bërë asnjë mëkat.

Filloi të shtrydhte vitet e shkuara në jetën e tij. Asgjë! Sërish nuk dilte asnjë mëkat për t’u penduar.

 

– Jetë e çuditshme, – tha, – pa mëkate! Pastaj u çua nga hija e freskët e drurëve të oborrit të kishës së vogël bizantine me derën e mbyllur dhe kambanën e zbrazur nga pesha e mëkateve dhe zhurma e pendimeve, e vijoi rrugën përgjatë asfaltit të nxehtë. Për një çast ndaloi, pështyu një herë në tokë dhe blasfemoi me zë të mekur: – Sistem i dështuar, shtet i kalbur, politikë e korruptuar dhe botë e pabindur! Një buzëqeshje shkëlqeu fshehurazi brenda tij.

– Tani e kam një mëkat për të dielën e ardhshme, në kohën e pendimit!

 

 

 

 

Tregimi :  PIANO

 

migena

Autore: Migena Arllati

 

Arseni ecte. As vetë nuk e dinte se ku po e shpienin këmbët por vetëm dëgjonte kërcimën e tyre në trotuar dhe ecte e ecte, duke ia lënë gjithçka në dorë atyre. Kishte vërtetë dëshirë për të ecur por kësaj gjëje sikur nuk po dinte t’i gëzohej. Ecte dhe vetëm kaq. Në fund të fundit edhe ecja është një punë, ose të paktën punë i dukej atij.

Dalëngadalë kuptoi se kishte hyrë në një rrugë tepër të njohur prej tij ose thënë ndryshe, më mirë do të quante një rrugë të rutinizuar. Ai shkonte çdo mëngjes në shkollën ku jepte mësim, nëpër këtë rrugë kalonte dhe as që i shkonte ndonjëherë ndërmend të ndërronte kalim. Çdo vajtje – ardhje i dukej krejtësisht normale, por sot jo. Sot, ai kishte dalë për qejf, kishte dalë kot, s’kishte asnjë detyrim.

Ndoshta pse s’e ndeshi asnjë shok a të njohur rrugës, edhe këmbët e sollën drejt e në shkollën e tij, aty ku çdo ditë atë e thërrisnin “mësues”. Sot do t’i pëlqente të shkonte atje me të tjera këmbë, jo si për të kryer detyrën; me të tjera sy, jo si vëzhgues i hollë i nxënësve gjatë mësimit; me tjetër mendje, ashtu si një kalimtar i zakonshëm, si një njeri i përditshëm që kalon andej kalimthi ose hedh përreth sytë vetëm për të parë diçka.

Ja ku i kishte disa hapa përpara disa nxënëse të ciklit të lartë. Ecin, qeshnin, flisnin, përsëri qeshnin! Të reja, gazmore, të shpenguara… Por deri këtu shkonte toleranca e tij prej mësuesi. Më tutje ai vetë s’do të lejonte. Kishte parë se si disa vinin në shkollë të veshura me minifunde, të lyera e të parfumosura si për dreq.

O nënë! Jo shumë kohë më parë thoshin: “thjesht e pastër”. Sot? Sot sikur ka ndryshuar tërë bota, sikur njerëzit e atëhershëm janë zhdukur me farë e me fis.

Ai edhe vetë e dinte që kjo s’ish e vërtetë, se të njëjtët njerëz janë këta të sotmit, po ata të dhjetë a njëzet viteve më parë, por sa shumë kanë ndryshuar, sidomos në kuptimin që i japin gjërave “moderne”. Dhe në fund të fundit ishte e pakuptimtë: të shkosh në shkollë në vendin ku gjeneratat mësohen, edukohen, me garderobën e modës se fundit e të bësh tualet ashtu si nuk i përket as rastit, as moshës, as vendit…

Aq shumë ishte e theksuar kjo dukuri kohët e fundit saqë ishin harruar thuajse fare fjalët : mësim i lehtë, mësim i vështirë, i pakuptueshëm, thyerje note në sjellje etj., sepse nxënësit na paskan të tjera preokupime! Atij kurrë nuk i kishte pëlqyer  të merrej me probleme disiplinore por dukej sheshit që diçka nuk shkonte mirë me këto gjenerata në shkolla. Përderisa kthehej qëllim në vetvete vajtja në shkollë dhe jo vajtja për mësim, çfarë të pritej tjetër. E për këtë nuk ishin të paktë as nxënësit, e as mësuesit.

Kur u ndesh me derën e kuptoi se kishte ardhur në vendin e tij të përditshëm, se mendimet ia kishin shpejtuar rrugën. Nxënës kudo. Kuptohej me të parën herë që ishte koha e pushimit të madh. Nuk do të kishte vend më ideal për atë që ka qejf gjurulldinë. Dhe për këtë të fundit, vënë në dispozicion një alamet zileje, e cila një herë shënonte fillimin e njëherë mbarimin e kohës së kësaj rrëmuje të organizuar.

Ja edhe pak dhe gjithçka do të fashitej, çdo bankë do t’i përkiste një nxënësi, dhe tashmë objekt nuk do ishin marrëzirat (marrëzirat shkollore) por librat e mësimet në to.

Arseni shkoi të përshëndetet me kolegët. E dinte që para se të ndodhte se sekretari i shkollës do t’i thoshte: “Ç’erdhe sot? E ke pushim në mos gabohem!”

Dhe ky do t’ia kthente: “Pushim apo jo, më është bërë refleks ardhja e çdoditëshme në shkollë.” Dhe këto bile do t’i thoshte duke qeshur sepse kjo nuk po i ndodhte për herë të parë. Dalëngadalë çdokush po shkonte në vendin që i takonte. Ai vetë nuk e kishte dëgjuar sinjalin për fillimin e orës së mësimit por ai me siguri që kishte rënë. Qetësia që do të pllakoste disa minuta pas ziles, të jepte përshtypjen se deri tani kishe dëgjuar një zukatje mizash, tepër e lodhshme për veshët.

Mësuesi Arsen u rehatua në një nga karriget e dhomës së mësuesve. Edhe pak, dhe aty ai do të ngelej vetëm, dhe ndoshta do të merrej me diçka sa të prishte qetësinë e kësaj dhome jo fort të madhe, por me karrige shumë.

Qetësia tashmë kishte rënë. Kjo nuk donte shumë mend për t’u kuptuar. Dhe ai mendonte se çdo ditë ishte e njejtë me tjetrën, çdo ditë niste e mbaronte brenda limiteve të së përditshmes, përmes motit që shkonte gjithnjë e më shumë për nga i ftohti. Mjegulla, shiu, era e fortë, bora, acari… të gjitha sikur ishin konservuar diku gjatë gjithë stinës së nxehtë, për t’u vënë në përdorim pikërisht në këtë periudhë të fundvjeshtës.

Pa e kthyer kokën fare nga dritarja, e dinte që prej andej do të shihte ndonjë gjethe të fundit që fluturonte nga qielli në tokë lehtë – lehtë mbi simotrat e saj të cilat kishin ditë që provonin vesën e lagësht e të ftohtët të atij nëntori.

Ishte duke menduar mes asaj mbretërie të vogël qetësie, kur megjithatë kuptoi se kishte diçka që zhurmonte lehtas, sikur gërvishte mbi ajër me pak zhurmë e zë të çjerrë. Doli në korridor dhe atje e kuptoi se nuk i kishin bërë veshët.

Zhurma ishte brenda në shkollë, porse i vinte nga larg, paksa si larg.

Eci nëpër korridorin e gjatë, ktheu majtas dhe mori të ecë edhe andej. Në kthinën e parë, asgjë. Në të dytën, pa hapur dyert e bodrumit. Një zhurmë e tipit goditës tashmë ish ndaluar, veç dëgjoheshin zërat e disa njerëzve të cilët flisnin pa teklif mes tyre. Një llampë e zbehtë mezi ndriçonte me zbehtësinë e saj ato mure përplot me merimanga, të lagështa e të zhveshura. Mësuesit nuk i kishte rënë kurrë të hynte këtej. Ato dyer zakonisht rrinin të mbyllura e në fund të fundit atje s’kish ç’kërkonte. Eci edhe pak e ndeshi përballë me njerëzit. Ishin drejtori i shkollës, sekretari e … jo, askush tjetër.

Arseni kishte të vizatuar një buzëqeshje të lehtë në fytyrë. Ai sapo do t’u fliste.

Do t’i pyeste me se po merreshin apo do t’u thoshte diçka tjetër afërsisht të këtillë por ngeci. Por i ngeci zëri ende pa i dalë, dhe shumë keq bile. Ç’të shihte ?! Drejtori mbante në dorë një sëpatë jo fort të madhe, mësuesja me syze e flokë gjysëm të thinjur ishte ulur mbi një sirtar të vjetër të kushedi ç’dollapi, e sekretari mbante në njërën dorë këmbën e bukur e elegante prej druri, bojë kafe të mbyllur të një pianoje. E kjo e fundit, me trupin e madh, gjendej e shtrirë përmbys, gjysëm e copëtuar. Rreth e përqark copëza të tjera dërrasash, dy këmbë të përgjysmuara, një sharrë me dhëmbë që kishin nisur t’i thyhen…

O Zot, iu duk se pa një kasaphanë! Kasaphanë e qamet!

Kishte ngelur i shtangur me buzëqeshjen e parë ngrirë mes hundëve, me sytë e zmadhuar tej mase e me këmbët hapur njëra pas tjetrës.

– “Sa mirë që ke ardhur tamam në kohë”, dëgjoi t’i drejtohej një zë. Me siguri ishte drejtori. Ai gjysëm i ngrirë, me sytë s’di ku më përpara, sikur s’i ndjeu fare këto fjalë, por gjithnjë e më tepër përpinte me sy atë tablo aq të papritur.

– “Hajde, ç’më rri si i shushatur, eja më ndihmo se më doli fryma me këtë dreq. Gjithë kjo bina s’paska të sosur.” E vërtetë ai dihaste e bulëza djerse ia kishin mbuluar ballin e prerë.

“Por, por si kështu?”, sikur donin të thonin sytë e Arsenit që bënin diagonale sa andej – këtej.

– “Ç’është kjo”, foli Arseni, duke treguar me dorën e djathtë këmbën aq fine të pianos, edhe pse ishte shumë e qartë se çfarë ishte ky objekt.

“Po kjo?”, pyeti duke bërë me dorë nga këmba tjetër.

“Ç’bën me këtë sëpatë, pianon po e thyen drejtor ? Pianon po e …”.

Atij i ngeli fjala në grykë dhe as vetë nuk e dinte se ç’fliste, as më vonë nuk e kuptoi se ç’kishte folur. Ai belbëzonte: “pianon, pianon, drejtor, pianon”                               Mori në dorë një nga copëzdërrasat. Sa e lëmueshme! Pastaj një copëz këmbë, dukej mu si një putër luani, ashtu e përkulur. Oh ç’mëkat! Pianoja, pianoja!                                                 Ai murmuriste mes dhëmbëve me sy tashmë të hakërryer e endej sa andej – këndej si për të parë bilancin e asaj batërdie.

– “Hë more se do të ngrohen nxënësit mirë me dërrasat e saj, apo s’i paska pasur të rënda plumb, m’i bënë duart plagë. I ftohti po vjen, duhet të nisim të nxehemi nga pak”, vazhdonte të fliste po ai zë dhe bile me tonin e një kryeneçësie që e bëri Arsenin të përmendej nga humbja në të cilën po sorollatej qëkur.

– “Pianon? Pianoja? Ngrohen nxënësit? E rëndë pianoja?”

Ai tashmë ishte kthjellur krejt, ish bërë i ftohtë, i ftohtë si mermeri, e belbëzimet i formonte të plota, të forta e më të forta.

Mësuesja e ulur pak më tej, e hapi gojën e foli:

– “Unë mendova që ta rregullonim por meqë ustai që kaq kohë nuk erdhi, e kotë që të rrinte këtu, veç vend na zinte.”

– “Pianoja, pianoja të zinte vend? Kjo… ty, këtyre, të gjithë neve na ka ngushtuar kjo piano? Po si është e mundur? Kjo është një artiste më vete. Ajo ka pritur vetëm një dorë të vogël riparuese që të bëjë të rikëndojë më bukur se tërë bilbilat. Pianoja të ka zënë vend? Po kjo është jetë, kjo ka marrë frymë, ka dihatur. O Zot, po kjo është krijesë e gjallë, sepse këndon, vallëzon, krijon…”

Kështu fliste duke i ndarë fjalët në rrokje, e ato vetë i rëndonin mes buzëve, e prapë fliste: “Ajo këndon, vallëzon, krijon. Ajo merr frymë, është jetë.”

U rrotullua edhe njëherë rreth vetes së vet e rreth pianos së dergjur.

– “Është jetë e jep jetë. Po kjo gjallon more, mor përbindësh, mor … e prishe gjënë më të gjallë mes nesh, virtytin më të pastër, këndonjësin më të mirë, zërin më të ëmbël, pianon e madhe e të vjetër, më të paçmueshmen mes nesh.”

Dhe rrëmbeu shpejt nga ato duar të qullura me djersë sopatën e nderur dhe e fluturoi mes kokave të tyre, andej nga fundi i dhomës mbushur me shkatarrina e vjeturina, andej nga ajo sopatë kishte me të vërtetë punë për të bërë. Një klithmë e trembur fluturoi bashkë me sopatën në ajër, mbi kokat e shkatërruesve.

– “U trembët? U trembe madamë, u trembe edhe ti zotrote? Këto duar të ndyra duhen prerë, këto duar, këto …”, dhe Arseni shtrëngonte mes grushteve duart e drejtorit i cili mes lemerisjes s’gjente fjalë.

– “Këto. Ti duhesh prerë, ti duhesh prerë, ti”, vazhdonte ai me sy e duar sa nga njëri e sa nga tjetri.

– “Kjo piano, kjo vegël, krijesë e butë, e paqtë, që lëshon zë si qengji i njomë, e kur egërson si luani mes stepës hungëron, që është jetë e që është zjarr, zjarr u bëftë kjo piano për juve, o mishra të pashpirt, o jetë të vdekura. E vratë, e vratë të gjorën dhe e hodhët tej, vratë këngën, vratë shpirtin, e humbët shpirtin.

I dërrmuar dhe i cunguar ndihej i gjithi, më keq se ajo piano e madhe, e vjetër, e shndrritshme, tashmë përçudnuar e pafrymë. Ajo piano që cicëronte me bilbilat e këndonte me laureshat këngën më të bukur, këngën e këngës.

Rrëmuja në koridor kishte rinisur. As që kishte pasur nevojë për zile! Kishte fituar pushtetin e saj në një vend “ideal”: në shkollë!

 

 

 

 

Tregimi : H A R R O J E   P A N A J O T I N

   

 Të paharruarit Vanja.

 

 

Murat aliaj

Autor: Murat Aliaj

 

Kjo jetë ka nevojë për kujtesë të fortë, por ja që nganjëherë është e nevojshme edhe harresa. Askush nga ne s’donte ta kujtonte atë ngjarje e cila përfundoi ashtu siç nisi.

Ishte një nga çastet më të vështirë që kalonim, mbetur rastesisht, pa asnjë mbështetje në qytetin portugez të Portos. Mbase e kishim tepruar ca me oreksin e papërmbajtur për të gëzuar kudo që na shkelte këmba në tokë. Mbase ishin treguar hileqarë kolegët tanë, që ngritën spirancën pa na pritur. U detyruam të gjenim mënyrën për të vrarë kohën, deri në kthimin e vaporit tonë nga Panamaja. Se ç’dreqin na kishte përplasur neve në këtë skutë, kjo është histori tjetër, që nuk e ka vendin këtu. Desha të thosha se edhe në çastet më të veshtirë të njeriut, gjendet rrezja e shpresës, që i jep bukuri pritjes.

Të mbetur pa asnjë monedhë në xhep, na duhej të punonim dhe punë më të përshtatshme, as mund të mendohej, se sa në atë kantjer detar ku meremetoheshin vaporët e linjave të ndryshme transoqeanike.

Ferri nuk është kaq i tmerrshëm sa e bejnë njerëzit frikacakë. Ne e shihnim atë ne çdo çast të ditës dhe na ngjante sikur ishim mësuar me të.  Ishte nevoja që na detyronte t’i shpërfillnim vështirësitë, por një ditë ato u bënë kaq munduese, sa nuk besonim se do vinte një ditë që të shpëtonim prej tyre. Ndryshe nga ferri i njohur gojdhanave, ferri ynë ishte më i tmerrshëm. Ai fillonte me hambarin e poshtëm të vaporit dhe vazhdonte me tri hambarët e tjerë të mësipërm.  Meremetimet e vaporëve kanë një sekret që kapitenët akoma s’duan ta përfillin. Se mund të futesh vetëm për një difekt të thjeshtë dhe pastaj s’del dot pa kryer riparimin kapital. Pasi njeri difekt nxjerr tjetrin dhe ky zinxhir vazhdon derisa boshatiset arka e shoqërisë së lundrimeve .

Ne ishim tre shokë që kishim kapërcyer situata nga më të vështirat bashkë. Nuk na kishte futur njeri me pahir në këto punë deti që të ndajne me gjallje nga njerëzit e të dashurit, por sejcili paguan përzgjedhjet e veta. Si njerëz që na kishte shkuar jeta dëm, pa bërë prokopi, kishim pranuar këto vështirësi, me shpresë se po shfrytëzonim të fundit mundësi, për ta ndryshuar fatin tonë. Ishim në prag të pensionit dhe s’shpresonim shumë në mundësitë që sjell jeta

Punën në vapor e fillonim pa dalë dielli dhe e linim kur dielli ishte fundosur në botën tjetër. Me vete merrnim ndonjë sandwich për të shuar urinë në drekë dhe bam e bum, gjithë ditën, nga njeri hambar në tjetrin.

Gëzimi ynë i veçantë fillonte me lenien e punës, në darkë vonë. Puna nëpër hambarë na çpërfytyronte e na jepte pamjen e lugetërve që s’mund të shndërroheshin lehtë në njerës. Na duheshin pako të tëra me shampo, për të hequr zgjyrën prej trupit e fytyrës. E prapë kruarjes së tmerrshme që krijonte leshi i xhamit, nuk i shpëtonim dot. Ai na kishte hyrë në poret e lëkurës,  e ishte bërë pjesë e gjakut.

Vanja ishte më i riu mes nesh. Pjella më e mrekullueshme e hapësirave të Polltavës, e cila kishte me se të mburrej. Një djalë i bukur në fytyrë e në shpirt. Bukurira të tilla s’mund të shkojnë pa rënë në sy, në këto vende ku atë e çmojnë kaq shumë. Nuk iu desh ndonjë përpjekje e madhe Vanjës që mbi të të gozhdohej vëmëndja e kamarjeres e cila na mori në patronazh për çdo darkë. Nuk u çuditëm fare pse tek ne pjatat duhej të shndërroheshin në sahanë, për të nxënë gjithë atë mish që Greta ngjishte nëpër ta. Nga ta dinte ajo që ata vite të vështirë na e kishin tkurrur edhe stomahun i cili s’mund të gëlltiste dot më shumë se dy copëza të vogla mishi. Por ajo bënte detyrën e saj, duke na rrëfyer sa shumë ishte gozhduar vëmëndja e saj tek Vanja.

Një mbrëmje Vanja  u ngrit dhe shkoi tek banaku ku Greta qëndronte e vetme, pa na e ndarë vështrimin.

–Kujdesi juaj na bën borxhlinj– i tha Vanja i cili nuk nguronte të derdhte mjaltë kur ndodhej përpara një bukurosheje të tillë–Ju e meritoni nderimin tonë edhe pa na i mbushur kaq shumë pjatat.

Ajo qeshi e lumtur që kujdesi i saj s’kishte kaluar pa rënë në sy. Por Vanja ishte njeri serjoz, me grua e me fëmijë që i kishte larg. Siç ka thënë i moçmi, uji po kaloi dyzet gurë, bëhet i pijshëm po kështu edhe burri po kaloi dyzet ditë larg famijes, bëhet beqar. Vanja s’kishte asnjë faj pse vështrimi i Gretës ishte mbërthyer mbi të.

Është e tepërt të them se mbrëmjet kur mblidheshim tek taverrnë buzë detit, ishin festa të paharruara për ne. Rrinim deri në mesnatë. Ngriheshim kur na rëndonin qepallat e lodhura, kur yjet mbushnin qiellin si kopsa të arta dhe personeli bëhej gati për t’i vënë çelësin lokalit. Greta nuk na linte vetëm. Ajo ishte  bërë pjesë jona, por bisedat tona të ashpra nuk mund të ishin të këndëshme për veshët e saj. E dinim që dashuria bën llafazan edhe më të pagojët, ndaj shpesh i thoshnim Vanjës të shkëputej prej nesh.

Mesnatave kur ndaheshim, ne e porotnim Vanjën, t’i jepte Gretës edhe ndonjë puthje falënderimi, në emër tonë? Mirëpo Vanja s’ishte nga ata njerës që e pinin vodkën pa meze, ndaj pas puthjes, ata vazhdonin të çmendur marrëzinë e tyre, derisa pagjumësia e raskapiti dhe drobiti mikun tonë, aq sa na vinte keq kur e shihnim ashtu .

Futja e kësaj vajze mes nesh, e theu monotoninë e punës së përditshme. Tashmë kishim përse të bisedonim atje në hambarë ku të mbyste era e mykut dhe kalbësirave. Kishim arsye ta prisnim edhe më me padurim darkën, e cila na kthente në njerëz të vërtetë që s’kanë asgjë të përbashkët me ata lugetër që e shkojnë jetën mes minjve e kacaridhave. Madje, patëm edhe çaste kur lusnim perëndinë të na e vononte sa më shumë atë vapor i cili do na merrte me vete.

Mirëpo kjo ëndërr e bukur s’mund të vazhdonte gjatë. Diçka e pakëndëshme ishte duke ndodhur me ata të dy. E merrnim me mënd se shkaktari duhej të ishte shoku ynë i cili kishte harruar porositë që ne ia përsëritnim çdo ditë, për t’u sjellë si zotni me Gretën. Cila dashuri mbeti e përmendur se s’la brenga nga pas?

Dashuritë në moshat e reja, shtyhen nga ndjenjat, kurse dashuritë tona të moshës parapensioniste, nxiten nga prapamendimet. Cilido që të jetë motivi i një dashurie, ai përherë ngelet miklues, sepse ngroh zemrat dhe thyen monotoninë e jetës.

Njerëz të shumtë braktisen nga të afërmit e tyre, atëherë kur ata kanë më shumë nevojë për ta. Dashurive rakitike u merren këmbët dhe vdesin në mesin e jetës. Jo më të paktë janë ata që humbasin gjith ç’vunë me mund gjatë një jete e tashmë kërkojnë një mbështetje, për të shtyrë vitet. E vetmja gjë që u ka mbetur, është zemra e cila në këtë moshë duhet të korigjojë gabimet e shkuara. Dashuritë e kësaj moshe janë edhe më dramatike se ato të moshave të reja, pasi i kanë të kufizuara kohët, për të bërë korrigjime. Ndaj rrallë kush mund t’ju hyjë me qejf të tilla aventurave, në të tilla mosha delikate.

As Vanja s’mund t’u shpëtonte këtyre kurtheve të dashurisë. Këtë e kuptonim çdo natë kur ai kthehej në dhomën e hotelit dhe ndërsa ne ishim në përgjumje, ai lëshonte ca psherëtima të dhimbura që i dilnin nga shpirti. Me të hapur derën, e zbraste brengën: “Ah Panajot…Panajot!”

Asnjeri prej nesh nuk e dinte kush ishte Panajoti që guxonte të turbullonte dashurinë e shokut tonë? Por ai s’mund të ngelej për shumë kohë i panjohuri ynë. Ndaj një mëngjes i thamë Vanjës:

–Na e rrëfe kush është ky Panajoti, t’i japim një mësim që të mos e harrojë sa të jetë gjallë.

Ai u befasua. Psherëtiu dhe nuk tha gjë. Ne kuptuam se në dashurinë e tij paskej hyrë edhe një i tretë. Na takonte neve që t’i rrëfenim vendin.

Megjithë këmbënguljen tonë, Vanja nuk dha hollësira për atë njeri. Dukej se ndihej i aftë për ta mposhtur vetë Panajotin, pa ndihmën tonë.

Mezi prisnim rastin të njiheshim me Panajotin, ndaj me padurim nxitonim të zinim vendin tonë të zakonshëm, në tavernë. Pasi vinin orët e rrallimit të klientëve në lokal, Vanja shkëputej, shkonte e zinte një tavolinë pranë nesh, duke e rrëfyer hapur brengën që s’po e kalonte dot. E shihnim tek rrinte për kohë të tëra i përhumbur, duke dëgjuar indiferent rrëfimet e Gretës që s’kishin të mbaruar. Femrat janë nga natyra llafazane, dashuria ua dyfishon këtë difekt. Vanja ia ngulte vështrimin fytyrës së saj dhe e dëgjonte me kureshtje. Ajo rrëfente me kaq pasion, sa fragmente të tëra arrinin deri në veshët tanë.

–Eh Panajoti…njerëz të tillë s’vijnë dendur në këtë botë,– vazhdonte rrëfimin Greta duke kujtuar hollësitë e një dashurie të shkuar.

Ne e kuptonim se nuk është e këndëshme që dashnorit të ri, t’i kujtosh haretë e dashurisë së shkuar. Por ajo s’ndjente të përmbajtur dhe vazhdonte ta rrëfente hapur brengën e saj:

–Çdo të shtunë vinte këtu qysh në mëngjes, më merrte leje nga pronari i tavernës dhe largoheshim për dy tri ditë. Shkonim në ishuj, atje ku s’të bezdis njeri me kureshtjen arkaike të provincialëve. Mesdheu ka kaq shumë vënde përrallorë. Kur kthenim të hënën, ai më mbushte xhepin me të holla dhe më përsëriste atë kërkesën e tij të përnatshme, që ta lija këtë punë të rëndomtë e të jetoja vetëm për qejf. Më kot përpiqesha unë për ta bindur se puna më ishte e nevojshme, jo për të siguruar jetesën, por thjesht për të kaluar kohën. Ai kishte të tjera mënyra, më të bukura për ta shijuar jetën.

–A kishte punuar ndonjëherë vaporëve Panajoti?-dëgjuam zërin e rëndë të Vanjës që e pyeti, pa ia ndarë vështrimin e ftohtë.

–Ai s’kishte nevojë të punonte. Jetonte me trashëgimin që i kishte lënë gjyshi dhe po bëhej gati të më hapte edhe mua librezë kursimi. Ndaj këmbëngulte që ta lija punën e t’u kushtoheshim udhëtimeve. Por fati e keput fillin, aty ku bëhet demi më i madh.

–Ç’hyn fati në xhepin e një miljoneri të tillë, që jetën e ka vetëm për zbavitje?

–Fati hyn kudo. Madje ai tregohet më i egër ndaj atyre që e kanë shpërfillur. Ne kishim dy vjet që bashkëjetonim. Ai kishte një grua që ia nxiu jetën dhe dy fëmijë të rritur që vazhdimisht i kërkonin pjesë në aksione. Kjo puna e aksioneve ishte papjekuria e tij më e madhe. Për t’u shpëtuar taksave, ai i kishte kaluar në emrin e së shoqes. Për vete kishte mbajtur aq sa të përballonte shpenzimet e përditshme. Me mua ndihej i përtërirë, por më vinte keq kur shikoja se pas çdo takimi, bëhej më i zymtë. Ajo nuk mund ta pranonte dot këtë freskim dashurie që i shoqi po i bënte jetës së tij dhe gjithë ditën qëndronte me telefon në dorë. Ju s’mund ta kuptoni se ç’mund të bëjë gruaja, kur sheh se po i rrëmbejnë burrin i cili i ka qënë një minierë ari për ta. S’mund ta ndihmoja ndryshe, veç prisja ditën që ata të bënin divorcin dhe të jetonim bashkë në ndonjë qoshe të qetë të kësaj bote. Ai njeri fisnik e meritonte gjithë ngrohtësinë e zemrës sime.

–Po unë aspak?- Pyeti si në përgjumje Vanja.

–Ti je ndryshe dhe gjith ç’mbeti, të përket ty. Por unë e kisha fjalën tek Panajoti Shpresoja se dita e bashkimit tonë, do ishte e afërt. A s’kemi thënë se është në dorën e njeriut për të realizuar dëshirat e tij? Por Panajoti nuk e quante kaq të lehtë këtë punë. Një veprim rrebelues siç është divorci, mund t’i humbiste gjithë aksionet e ta shndërronte në njeriun më të mjerë të botës. S’do e harroj fytyrën e tij të hequr ato ditë të vështira. Ndoshta kjo mëdyshje u bë shkak që e goditi ajo, e keqja që akoma s’i është gjetur ilaçi. Në emër të dashurisë për të, unë bëra çmos nëpërmjet avokatit, që aksionet e tij të viheshin në dispozicion të mjekëve, për ta rikthyer në jetë. Por nuk kishte të njejtin mendim e shoqja, për të cilën kishin më shumë vlerë aksionet, se sa shendeti i Panajotit. M’u desh që të gjitha kursimet e grumbulluar prej punës sime të shumë viteve, t’i vija në dispozicion të Panajotit. Se, kur unë i besoj vetveten dashurisë, si të mos i besoj edhe kursimet gjithashtu? Avokati ishte nga më të mirët dhe më siguronte se do e bënte të mundur transferimin e aksioneve. Ato kohë jetoja me ëndrrën se zoti po më bënte njeriun më të lumtur në botë. Por s’qe e thënë. Atëherë kur ne shpresonim se po e arrinim suksesin, Panajoti s’duroi dhe i mbylli sytë përgjithnjë. Nuk mund ta besoja këtë goditja. Tek duroi dy muaj duke u përpëlitur si mos më keq, le të duronte edhe një javë. Ja thuajmë tani, a s’është çështje fati kjo?

Vanja tundi lehtë kokën dhe u mbyt në gotën e kristaltë të votkës. Ne rrinim të heshtur, me vështrimin e ngulur në një cep të sallës, duke pritur vazhdimin e bisedës.

–Gëzuar!- i tha Greta duke e trokitur gotën me të tij dhe pasi rrufiti një gllenjkë që desh e mbyti, vazhdoi:– Mbase jeta s’do kishte lezet pa këto të papritura që ndryshojnë fate njerëzish. Unë e kuptoj se nuk ishte e lehtë që një punonjëse me ditë pune, papritur të zgjohej miljonere…por jeta i ka të gjitha çudirat brenda. Sa herë që ajo të mbyll një derë, s’përton të të hapë një dritare. Unë pësova shok, pas humbjes së tij. Kisha nevojë ta zvëndësoja Panajotin dhe ja ku u njohëm bashkë. Por s’qënka në dorën time t’i shkul nga shpirti të gjitha kujtimet që më lidhën me të. Ti nuk e merr me mënd se ç’burrë ishte Panajoti. Njerëz të tillë rrallë vijnë në këtë botë.

–Megjithatë, ti duhet ta heqish nga mëndja Panajotin, – i tha Vanja me një ton të dëshpëruar, gati si të ishte duke iu lutur.

–Edhe unë atë dua, por nuk është kaq e lehtë. Me ndihmën tënde, mbase…

–Harroje Panajotin. Kjo dashuri nën hijen e një vdekuri, s’më lë vënd për t’u ndier i gëzuar.

–Ne jemi njerëz dhe shumë gjera nuk i kemi në dorë.

Kjo ishte një bisedë e vështirë që zgjati gjithë natën dhe për herë të parë ai lokal nuk u mbyll në kohën e zakonshëme. Greta mori çelësat prej pronarit dhe gjithë natën e kaluam bashkë. Biseda e tyre na kishte rrëmbyer edhe ne dy të tjerëve që s’na bënin këmbët të ngriheshim. Por as të drejtën e ndërhyrjes nuk e kishim. Dashuritë e kësaj moshe, gjithnjë i kanë brenda të tilla rreziqe dhe ne kishim bindjen se shoku ynë do ishte i gatshem për ta përballuar.

Kishim nisur të ndiheshim ngushtë. E merrnim me mënd zemërimin e Vanjës i cili s’mund të pranonte që në dashuri të kishte zvëndësuar një të vdekur, por që s’kishte as mundësinë të shpërthente. Për herë të parë i kuptuan drejt psherëtimat e tij të përnatshme, që i drejtoheshin një të vdekuri. Ishte tjetër tip Vanja dhe s’pranonte ta krahasonin me Panajotin.

Siç ndodhte rrallë herë me ne, alkoli që pimë atë natë, na kishte bërë të papërgjegjshëm e na kishte prishur rregullin e zakonshëm. U ngritëm nga tavolina vetëm kur dëgjuam një sirenë të çjerrë vapori që po i qasej molit. Ishte pikërisht vapori ynë që vinte nga Panamaja e që e kishim pritur me padurim gjatë atyre dy muajve. Aq sa kohë kishte vuajtur i ndjeri Panajot, para se të largohej përgjithnjë. Aq sa kishte gëzuar Vanja, duke e zvëndësuar në një dashuri zbavitëse. Aq sa ishim munduar edhe ne të tjerët në barkun e një vapori që kishte mbledhur të gjitha ndyrësitë e kësaj bote.

Fytyrat tona u qeshën. I lamë gotat të paprekura mbi tavolinë dhe u ngritëm të përshendesnim vaporin që do na merrte me vete. Greta nuk mund ta kuptonte dot entusiazmin tonë. Në port nuk kishte natë që të mos ndaleshin transoqeanikë të të gjithë llojeve, por asnjeri prej tyre nuk ishte pritur me kaq brohori e entusiazëm.

Fatalisht në jetë ka ca çaste të vështirë që s’mund të shpjegohen me fjalë dhe ajo e kuptoi se ishin çastet e fundit që po ndihej në krah të Vanjës.

Ajo na shoqëroi deri tek vapori dhe para se të ndaheshim tha:

–Mos na harroni. Mua do më gjeni gjithnjë këtu, me vështrim nga deti në pritjen e kthimit tuaj.

–Po,– ia ktheu Vanja– Veçse në këtë botë i gjalli e ka vendin me të gjallin, ndaj ti duhet ta heqish nga mëndja përgjithmonë Panajotin.

 

 

 

 

Tregimi  : Në   shoqëri   me  veten

 

 

Autore : Valjeta Krosi

 

Dëshiroja  me  gjithë  shpirt  të  rrija  vetëm,   sepse  njeriu  shpesh  herë  ndihet  i  izoluar   për  shumë  arsye,  por  mund  të  them  më  shumë  se  dëshirë , ishte  nevojë  urgjente, sepse  doja  shumë  të  isha  nën  shoqërinë  e vetes. Më  dukej  sikur  të  gjithë  më  ndillnin  tersllëk. Drita  ishte  e  mekur, për  çudi  nuk  është  se  më  bënte  përshtypje, rrekesha  të  këndoja  një këngë  shumë  të  hershme…oh  sa  dëshirë  kisha  të  isha  në  atë  çiflig, më dukej  si  një  dritare  e  hapur. Kujtesa  më  ishte  bërë  lumë…  sa   e  vështirë  qenka  për  të  kontrolluar   të  gjitha  mendimet. O  miq  të mirë…  nga  mendimet  tona   varet   e  ardhmja  jonë,  e  për   këtë: ju  siguroj  se  mënyra  e  vetme  për  t’u  ndier  i  qetë , është  të  qenurit  vetëm . Të  jesh vetëm; nuk  do  të  thotë  të  mos  kesh njeri  afër,  por  të  jesh  vetëm , do të  thotë: të  jesh  pa  zë , larg  çdo  gjëje , ku  dhe  vetja  të  bëhet  e  tepërt  ndonjëherë. Më  ndodh  shpesh , që  të  ndihem  e  rrëmbyer  nga  vetja  ime, sepse  është  shumë  e  vështirë  t’i  drejtohesh  vetes. Po si mund  ta  njohim  veten? Drama  e  jetës  po  mbushej  me  mendime  të  çuditshme, ku  edhe  nëse  do  të  vrapoja  me  sa  fuqi  të  më  gjendej  për  të  kërkuar  veten, s’do  ta  arrija. Shpesh,  më  kap  një  tërbim  i  llahtarshëm  dhe  them: sa  e  marrë  që  jam  thashë  me   vete!  Po  pse  duke  vrapuar  do  ta  njoh  unë  veten ?  Ne,  duhet  t’i  ushqejmë  vetes   atë  lloj   energjie  që  na  bën  të  ndihemi  mirë, vetëm  atëherë  do  të  jetë  e  mundur  ajo  çfarë  ne  duam.  Përveç  rrudhave, nuk  është  se  mund  të  njohim  shumë  gjëra  rreth  vetes. Nuk  është   nevoja  të  stërmundohemi  shumë , e  vërteta  e  jetës  është  brenda  nesh .

 

 

 

 

Tregimi : LUTJET SALIKE

 

 

Aferdita Salihu

Autore : Afërdita Salihu

 

Ora 630 e mëngjesit. Ngrihet të bëjë kafenë. Në ora 7.00  duhet të niset. Ndal zilen e celularit. Në fakt është zgjuar që në orën 6.00, por me të parë përmes dritares dritën e bardhë të zbardhjes së agimit, ku perdet i ndante një kufi i ngushtë hijeje (kufirin ua caktonte ajo vetë ) vuri re vezullimin e një dite pa shi dhe të fuqizuar si me ndonje magji. Është 3 Nëntor 2015. Mirë është, thote me vete, ky çerek diell është ar. Në po këtë muaj, vitin që  shkoi kish filluar  bora e parë dhe i ftohti i kishte mpirë  këmbët.

Pi kafen e zakonshme, sheh oren: fix 7.00. Kafen e pi në oborr, në tavolinën e verës, çuditërisht, për fat të kujt mban ky mot me diell? Ajo gjithësesi i falenderohet Zotit, për këtë kohë të mirë. Koinçidencë e vetmja e mirë në këtë mes: ajo dhe refugjatët ishin “vegjetarianë” të dimrit.

-Vdiq! vdiq!-dëgjoheshin zëra nga jashtë, ndërsa ishin duke kërkuar një palë pandallona për nja djalosh 7-8 vjeç, i cili u ndal bashkë me të atin e tij, ndërsa turma paraprake ikte me porcionin e bukës, por se ku, as vetë ata se dinin. Ata pyetnin: Where is the bus?Is the bus far ?

O Zot, kush vdiq? -ishte pyetje që s’kishte përgjigje, ndërsa u gjend jashtë në krahët e njërit nga punonjësve  të shoqatë një mesoburrë. Djersët i kishin mbuluar fytyrën.

-Ç’ ka? Ç’ u bë-pyesnin njëri-tjetrin, ndërsa fëmija përballë i shihte me habi, duke mos ditur si të reagonte.

-Shpejt, shpejt; thërrisni ndihme, le ta hipim në veture, ta dërgojmë në ambulancë,- dëgjoheshin zërat.

Zvarrisin burrin gati të vdekur  gjer tek vetura, e vendosin në uleset e pasme. O Zot!  Mos e merr, thotë me vete, edhe pse nuk kishte shenja jete. O Zot, për hir të femijës. Vetura u largua. Vargu i gjatë me refugjatë vazhdonte të vinte.

Të shpejtojmë -thote R… Mbi tryezë pritnin qeset për t’ u mbushur me porcione ushqimesh, një kulaç buke, një jogurt dhe një pashtete.

-Të ketë vdekur?- e pyet njërin nga punonjësit.

Rrudh krahët.

Fillojnë mbushin porcionet me shpejtësinë e ritmit të pulsit të zemrës. Ne heshjtje luteshin për fëmijën, ndërsa për burrin luteshin që të jetonte per hir të vogëlushit. Kanistrat plastike sa mbusheshin, zbrazeshin. E pirgu i rrobave derdhej si ujëvarë nga ndihmat që vinin pareshtur, ishte e pamundur të krijoje një stivë me to.

Përkundër motit me diell, (çerek diell-ar), ata mbrrinin herët në kufirin e Serbisë dhe rruga që bënin deri te pika ku ishte vendosur qendra e solidaritetit (Qendra e solidaritetit me seli ne Preshevë), merrte 2-3 orë udhëtimi në  këmbë, pa llogaritur “ditën e nisjes”.

The shous- një vajzë e re, kërkon këpucë, ndërsa një djalë i mitur  i afrohet ngadalë dhe i prek duart,

The cold, my hands are cold- dorashka kërkon.

O, sory,We don’ t have- i’a kthen me keqardhje, ndërsa kthente kokën nga punonjësi sikur ta akuzonte atë, pse s’ka dorashka?

Vajzës i gjetën këpucë, po djaloshit? Ende ndjente në duart e tij ftohtësinë e duarve të njoma..

Pikëllimin për mungesë dorezash e nderpreu lajmi i mirë:

-Shpëtoi, mirë është.

-Vërtet?-njëzëri reaguan.

-Po- shtoi përgjegjësi, i dhanë infuzion në ndihmen e shpejtë, e kishte nga lodhja, ndërsa çunin e zuri gjumi në ulëse të karrikes në repartin e ndihmës së shpejtë posa hymë aty. I’ u kujtua një thenie me shume kuptim: fati në fatkeqsi. Kjo qenka.

 

***

 

Bie zilja e celularit.E di, është shoferi që i bën me dije se është duke pritur.

Veshi pallton dhe doli.

Nisen për të pritur refugjatët, por jo të gjithë, sepse ata vinë edhe në mbrëmje, e ndonjëri nga volunterat edhe në orët e vona del në terren për të harxhaur ato porcione me ushqim që kanë mbetur për t’ua shpërndarë. Ne secilin prej tyre,i duket vetja Dejavu, jo ne fizionomi, por në qëllim.

“Edhe ne, populli ynë, para 16 viteve, e që i dukej  sikur të kish ndodhur para dy para dy dite, ishim “refugjatë|” .

Me të dalë nga dera, tek vetura ishte dhe dikush tjetër, një person me fytyrë aziatike që mbante veshur bluzë solidariteti. Po ky, kush mund të jetë?

-Miremëngjes- good morning- thotë dy herë.

-Fol në gjuhen serbe-i thotë shoferi, e flet serbishten ky, është mjek sirian, pediatër.

Aha, kako ste? (si jeni)-e pyet.

-Dobro, hvala- (mirë,falemnderit)-i përgjigjet, pa bërë përpjekjen për të kthyer kokën prapa.

Kushedi sa mendime i vlonin nëpër koke, mbase edhe pritja në veturë deri sa ajo kishte pirë kafenë e kishin  shqetësuar  kujtime të tjera, të  ikjes nga vendi i tyre.Kishte ardhur që të vizitonte emigrantet, refugjatët qe vinin nga Lindja e mesme, sirianë, afganistanë, irakenë, marokenë, pastaj kishte që vinin edhe nga Bangladeshi…

-Oprostite, kako se vi zovete? (me falni, si ju quajne?)- i bën pyejte sikur ajo të ishte gazetare dhe kishte ardhur për të bërë   intervistë.

-Ja sam Yaser-u përgjigj ftohtë..

-Kao Jaser Arafat?-vazhdoj ajo me të sajën.

-Jeste dhe e vërejti që filloi të qeshte, sepse ajo nga ulësja e pasme e vëzhgonte me  kuriozitet,  më tepër për të  kuptuar, si, qysh, kur ishin këtu?..

Kur kuptoi emrin e tij sikur u shpërqëndrua që e kishte pyetur, te paktën ta kishte bërë me dije se e kuptonte situatën e tyre. Atë ditë nuk shkuan në pikën kufitare të fshatit M, por u nisën në stacionin hekurudhor, deshirë dhe e mjekut sirian, që të shkonin aty njëherë, pasi ishte më afër, e më pas të vazhdonim atje ku shoqata e solidaritteit me punonjësit  e saj shpërndante ndihma si në ushqim, veshëmbathje, ndihma të cilat  vinin nga shoqatat simotra, si: Arche Nova nga Gjermania, Muslime helfen,Gjermani, Global Medic nga Kanada, nga Austria, Zvicra,Britani e Madhe, Çeki, Hungari, Poloni, fondacione joqeveritare, pa munguar as ndihma vendore individuale apo kolektive.

Në veture mbretëronte një qetësi e tejheshtur, shikimet e tyre zbrazeshin rrugëve, fjalët mbeteshin aty, tek migrantët që vinin grupe- grupe.

-Mozhemo li da stanemo ovde?- (mund të ndalemi këtu)- pyeti mjeku sirian.

-Kako da ne- ishte përgjigjia.

Dolën që të dy, ndërsa ajo mbeti vetëm, në ulësen e pasme. Se si ju duk vetja ndoshta  si një sfrat i gjallë.

Ashtu pa ndonjë cak të qartë mendimesh, mendja dhe syte shëtisnin kuturu. Cilin të vështronte më parë? Ne të dyja anët e trotuarit vërshonin refugjatë, gra, fëmijë, pleq, me shapka, sandale, pa çorape…

-Një kërcitje e lehtë e hapjes së bagazhit   e ndërpreu “qetësinë kuturu”. Mjeku sirian nxirrte një pako kartoni me rroba, ndërsa ndihmat e tjera i kishte vendosur në depon e shoqatës së solidaritetit. U ndje e privilegjuar teksa rrinte në autoveturë, në ulësen e pasme, keshtu që prapë ndërroi mendje: do te dal. Kthen kokën, dëgjon zhurma fëmijësh kryesisht, bisedat që si kuptonte  mes mjekut dhe refugjatëve.

Duart e një nëne, me një bebe në krah po lëvronin në kartonin me rroba, ndërsa bebja nuk ndalej së qari, për mënge nuk i hiqej një djalë 5 vjeçar, ndersa pak më larg, ishte burri i gruas së re  me bebe, sepse hera-herës e tërhiqte për krahu djaloshin. Përpiqem të bëj diçka,edhe ajo si rastësisht deshi të gjente  një bluzë të mendafshte, si te porositur për beben. E veshin së bashku beben, e cila me atë nënkëmishë të holle ishte maviosur dhe kishte ftohtë.

Fëmija që i rrinte të ëmës në krah, kur e sheh me beben e tyre në dorë, në momentin që ja zgjat në duart e së ëmës, ai refuzon hyn mes saj dhe së ëmës. I thote diçka, sikur: merre beben, s’ka ç’na duhet. Ajo i kthen beben, fillon e qesh, sepse e kupton xhestin e tij. Ai e shtyn tutje, sikur i thotë: merre dhe ik. Prinderit e rinj filluan të qeshin. I shkreti djalë, ishte shumë i vogël për t’u lodhur kaq shumë, kushedi, ndoshta nuk i dhimbsej vetja por nëna e tij që duhej ta bartëte tërë kohën në krahë, ose xhelozonte sepse i kishte zënë vendin dhe kishte rrëmbuer gjithë dashurinë e saj. Edhe ky kishte nevojë ta mbanin në krahë, të ndjente aromën e nënës së tij, sepse ishte e vetmja ëmbëlsi që ai e dëshironte më shumë se ç’ do gjë.

Dy metra më larg, një çunak i shkëputur nga familja e tij, endej në rrotullim 180 gradë. Me hapa breshke, afrohet drejt tyre, te pakoja e rrobave. Me një pallto të shkopsitur, çdo koment ishte i tepërt. Duart i fërkon nga ky mëngjes i hershem. Hedh sytë nga pirgu i rrëzuar me rroba dhe këpucë të shpërndarq nga vetë mjeku sirian. Merr një batanije, dhe ja hedh djaloshit supeve. Nuk mund të flitej për lluks, por për kujdesje dhe rehabilitim të momentit.

-Shukran (falemnderit)- ishte fjala që tashmë e kishte mësuar.

E përqafon, i shtrëngon batanijen pas trupitqë ta mbante sa më ngrohtë

Djali nxjorri duart nga batanija.

-Bard!-murmurit nën dhëmbë.

-Shta kazhe?(Ç’ po thote?) – e pyet mjekun.

-Kazhe da je hladno, -(thotë se ka ftohtë)-sqarohet mjeku sirian.

Me sy të prekur përkëdheli djaloshin dhe e përshëndeti. Më pas vazhduan  rrugën për në fshatin M.

 

***

 

Mirëdita – hyn në zyrën e solidaritetit dhe bamirësisë,dhe aty gjen edhe  Drejtorin e Qendrës.

-Ç’ kemi,si po kalon? -e pyet ai. -Ka ndonje kërkesë, ndonjë parregullsi?

-Kërkesat janë nga më të ndryshmet, por falë Zotit, po përpiqemi dhe po ia arrijmë që të paktën t’i mirëpresim.  Ajo qa ma bren është se mungojnë dorezat për fëmijë.

-Mbrëme vonë isha në teren dhe një shoqatë kishte sjellur dorashka, por që të gjitha u shpëndanë –tha  drejtori i shoqatës. Perveç këtij lajmi, kemi edhe telefonata nga fondacione të tjera të ndryshme që duan të ndihmojnë.

-Ky është lajm shumë i mirë  -u gjegj plot optimizëm ajo.

Atëherë të përshendes e të uroj një ditë të mbarë, sepse sikurse e shikon jam shumë I zënë.

-Ditën e mirë, pershendeti ajo dhe u largua me hapa të shpejtë drejt shtëpisë.

Sa hyri tek dera u ndesh me vështrimin e nënës.

-Si kalove sot?-e pyeti ajo, porsa e pa që hyri brenda.

-Mirë, po ti ç’ bëre sot?

-Sot  isha në farmaci për të marrë  barnat që duheshin.

– Mirë bëre, sapo thoja me vete, se si munda unë të harroja blerjen e tyre.

Pasi hëngrën drekë u nis në dhomën e saj, që të pushonte pak. Shtrihet, por krejt afër, mbi tavolinë rrinte libri që kishte  filluar ta lexonte “ Lumturia e Damave”. Do lexoj pak, -mendoi me vete dhe më pas dal e pi ndonjë kafe jashtë  me ndonjë nga shoqet e mia.  Ende vinte ajri i nxehtë i verës. Nuk ariti të ëprqëndrohej në lexim, sepse se mbërtheu dilema e kohës që ishte në mesin e refugjatëve. Diku mes rreshtave u përlot. Ishte edhe më i madh emocioni.

“Personazhi Mynjo për dy ditë kishte bërë  një dizenjim rrobash, diku në një qendër europiane, në një repart rrobash. I erdhi të bërtiste:

-Mynjooo, na e sill këtu atë prodhim të madh rrobash, le të rrezohet ai pirg modern i dizajnuar për dy ditë rresht, këtu tek ne po troket dimri.

Ndërsa para syve rigrihej një tog i madh me rroba dhe këpucë, imazh luksi që zbukuronte  shtëpitë  zvicerane, gjithçka këtu ishte “out”, vetëm refugjatet ishin “inside”, duke zvarritur me vete urinë, pikëllimin dhe shpresën e fundit që i ndiqte pas dhe u rrotulohej, si “Gur i Sizifit”.

 

 

 

 

Tregimi : Legjenda për Lyhnidën

 

 

Zejnepe Alili Rexhepi

Autore:  Zejnepe Alili Rexhepi

 

Atëbotë, pritej që vera të ishte më trazuese, me vete të sillte tërë tundimin e stinës, tok me rrëfime legjendash. Pa çka se mund të barte kapërcime vitesh edhe pas ndonjë mashtrimi të syve liqenor?! Stinë e admirueshme do të mbetej.

Ca psherëtima të rënduara u ndien dika, sikurse vala që vinte drejt shkëmbit. Flluskimet e valës, pas pak, u tretën si mendimet e saj fluturake, mbi një tjetër shkëmb aty pranë. Në shpirt e gërryente malli për historinë e largët, si mister i rënë në fundin e liqenit. Ajo, ishte Lyna e Liqenit të magjepsur.

Lyna s’e kishte më atë buzëqeshjen e dikurshme, meqë ëndërronte krejt të tjera gjëra nga ç’ëndërron një grua e zakonshme. Edhe jeta për të ishte ëndërr, mbase më shumë se ëndërr! Sa shpesh ëndërronte për yjet, trëndafilat dhe librat. Sa ia kishte ënda të lexonte nën dritën e hënës e ta kundronte përballë kopshtin e trëndafilave, duke e përkëdhelur kështu fantazinë prej gruaje. Ndjesitë e tilla, për të ishin më shumë se përmbushje. Të tillë e imagjinonte edhe lirinë, të brishtë si petale trëndafilash, larg trishtimit dhe vetmisë së jetës. Ajo nuk guxonte të ndjejë trishtimin e kohëve të ikura, por barte një emër lashtësie. Atë e kishte pagëzuar gjyshja, duke i dhënë kështu përjetësisht kujtimin e legjendës së vendlindjes së saj – Lyhnios. E donte këtë emër, ndonëse i ngjallte shumë dhembje për historitë e shkuara. Dhe ja, papritmas u gjend përballë zotave të paepur, që vinin nga fundi i liqenit për t’ia ngacmuar vajin, ashtu si mbi buzët drithëruese që i lageshin nga përhedhjet e valëve.

Këtë vit, vera erdhi më herët dhe kishte kohë që me vapën frymëzënëse i pati lënë lamtumirën pranverës, ashtu si loti i tharë në sytë e Lynës, si ato përrockat e shterura matanë bregut. Gjersa e vriste mendjen për gjëra të largëta, ndjeu se si një dorë e butë ia përshkoi flokët e purpurt, ku e kishte vënë kurorën, emblemë të fisit. Njeriu që ndodhej pranë saj ato çaste, gjithë ato vite mallëngjimi i kishte qëndruar afër. Ai ishte gjysma e botës së saj që i bënte dritë në netët e errëta si ligësi përbindëshi. Mbi sipërfaqen e liqenit u lëkundën hijet e tyre teksa imazhe ligatinash qenë sajuar mbi rërën e rrëkeshme, dhe aty-këtu dukeshin pellgje ujërash, si të mbetura nga shirat e harruar të një shekulli më parë, pa e vrarë shumë mendjen që ta kujtonte vitin e saktë të atij pellgëzimi.

Mund të ishte kjo vera e shumëpritur, mendoi një çast Lyna. Ndoshta, me ardhjen e kësaj vere ndonjë këngë e largët e ca puthje do t’i binin lehtas mbi buzë, si valët e kristalta. Edhe Lyhnida*, kjo qytezë gjysmëgërmadhë, do të rigjallërohej me të ndjerë llastimin e valëve, praninë e mjellmave. Pulëbardhat do të ktheheshin mbi shkëmb si dikur, për të parë ritualin e një mbarsjeje të re të Ilirisë. Iliria do të rizgjohej me ëndrrën e ndërprerë, që atëherë kur Lyhnidën ia shkëputën nga trupi, si një skllave të blerë. Një përbindësh ia pati pushtuar trupin, gjersa nuk ndiheshin më dihatjet e saj të rënduara. Sa kohë të largëta ishin këto, e si për dreq, Lynës nuk i shqiteshin nga kujtesa.

Dielli atë ditë, veç më e kishte zënë vendin e zakonshëm në horizont, krejt ndryshe nga një vit më parë, kur shiu i pranverës qe bërë shi i rebeluar vjeshte e s’pyeste në mos ishte i tepërt. Që me rigat e para të shiut i zbarkonte edhe mërzia në shpirt. Vetmia, sado që e rëndomtë, qe bërë e padurueshme m’u sikur shiu i trishtë. Jeta do të ishte një hiç pa Diell. Po, pa ato rreze që ia miklonin ëmbël edhe misteret e paprekshme dhe ia trazonin kujtimet e përgjumura, nuk do të kishte as jetë. Kështu mendonte Lyna, mëngjesin e asaj vere, kur qe nisur drejt qytetit të Liqenit dhe në çdo shtegtim e barte brengën për vendin e fisit të saj. Qe e madhe ajo brengë, sa vetë malli dhe dashuria për të. Pamjet përrallore të liqenit sikur e bënin xheloze, meqë ato bukuri s’i shijonte më fisi i vet.

Malli i saj sa vinte e shtohej, teksa një borizanë valësh që përplaseshin shkëmbit, si në pasqyrë i parakalonin furtunat e së kaluarës me humbje e fitore, përplot dhembje, lot, ujëvara gjaqesh… dhe sërish nga fillimi. Gjithandej, ndjente mall e dashuri sa vetë lashtësia e fisit. Këto mendime i silleshin në kokë Lynës, atë ditë të bukur vere, tejet ngacmuese për të shpalosur ca kujtime të lashta. Në çast, iu bë sikur rrezet e praruara, që s’dihej se cili piktor i skaliti aq mrekullueshëm, binin mbi valët e liqenit e thyheshin si imazh mbi buzët e saj për t’i dhënë vetëm një puthje atij, që t’i mbetej vragë. Mirëpo, nuk ia doli.

–           Mos u dashuro pas saj, më thanë dikur! – e ndërpreu heshtjen ai dhe si pa dashje, me majë gishtrinjësh filloi të rrëmonte myshqet mbi shkëmb.

–           E di! Dhe kanë të drejtë. E si mund të dashurohet një nimfë – ia ktheu Lyna?

–           Shshsht…, ndiq puthjen e valëve dhe shkëmbit, sa skenë e bukur dashurie! – shtoi ai.

–           Aty skalitet historia: e kaluara, e sotmja dhe kushedi se sa të thella i kanë gjurmët këto valë – i tha në gjysmëfrymë ajo.

Biseda mes tyre i përkiste rrëfimit mbi Kështjellën e Lyhnidës dhe manastirit të dorëzuar më se njëqind vjet më parë. Më pas, diku midis dallgësh humbën fjalët e të dyve. Në përhumbjen e tyre ra një tis kujtimi, pa imagjinatë të shfrenuar. Oh, jo! Kjo kështjellë nuk duhej ta kishte fatin e Makondos. As pluhuri i rrënojave dhe mureve gjysmë të shembura nuk ishin pasojë mallkimi biblik. Nuk ishte ai fisi i dënuar me copëzime të përjetshme. Iliria, patjetër duhej të gjente pergamenën e lashtë, ku përvijohej toka e saj.

Befas, përtej shikimit të tyre sikur po ringjallej legjenda. Ai dhe Lyna u ndien, siç ndihemi pas zgjimit nga ndonjë ëndërr. Aty, vrullshëm shpërtheu me valët e liqenit, si krijesë e brishtë, me bukuri fatale, ajo e Bukura e Dheut që kishte buzët prush e gjoksi i gufonte joshës si vetë legjenda. Flokët mëndafsh i gjarpëronin mbi mollëzat engjëllore, e sytë e saj zjarr digjnin rrufeshëm.

Shiko…! Derisa në ne të dy shtohet etja, pranë liqenit me të madhe do të shtohet jeta – pëshpëriti Lyna. Dhe, ti ndihesh keq për lotin e saj?! Mirëpo, nuk mori ndonjë përgjigje, atë çast.

Joshës, sa joshës imazhi për të, për të Bukurën e Dheut, mendoi Lyna. Tashmë, si në ëndërr, e shihte në sfondin e rrëfimit. Një prekje lehtas lëshohej mbi të Bukurën e Dheut dhe ajo bëhej e pa denjë mbi hijen e saj. Përpëlitej duke iu dorëzuar mëkatit, kësaj prushane të parrezistueshme. Gjithherë, ëndja qe më e fortë se mëkati dhe ajo më kot përpëlitej për t’iu shmangur. Edhe ai e ndiqte lojën e saj, përpëlitjet, shikimet në horizont, joshjen… Një lojë e tërë si simfoni shpirti. Sa mall derdhej mbi hijen e asaj krijese!

Mandej, ca pika vese i shihen mbi trup. Margaritarë duken nga epshet. Çdo gjë qe përsëritur herë pas here, kohë pas kohe, me vite, me shekuj dhe në çast aty shpërthen legjenda e krijimit të jetës, virgjëria e Ilirisë. Joshja kurdoherë qe më e fortë se mëkati. Përballë shikimit të tyre, me një hije misterioze ngrihej manastiri sikur donte të shpëlante këtë mëkat.

Lynës, një ndjenjë e pa frenuar ia buiste iluzionin për përkatësinë e Kështjellës. Prej andej, as qyteti Lyhnios nuk e fshihte më lëndimin e mbetur mbi gjurmët e veta. Disa plasaritje dhe ca murana të shembura përbri dëshmonin për furtunat e kaluara mbi të. Kjo kështjellë mijëvjeçare as që kujtonte gjë tjetër, veç kafshimit shtazarak. Ca ethe mbretërore i faniteshin në ëndërr. Si në dremitje, mbi grilat e dritareve, që dukeshin si qepallat e ndonjë vashe të lodhur pas humbjes së dashurisë, i shfaqej dhembja tinzare. Jo vetëm kaq, ajo i shihte jargët e deshifrimit të asaj tradhtie të dikurshme midis dy mbretërish: njëri nga trojet me ullishta e ama të shumta uji, që buronin nga shkëmbinjtë e lartë ku bënin roje shqiponjat dhe tjetri, nga Karpatet, ato shpatije malesh që vetëm egërsinë mund ta shisnin si virtyt. Lyhnida pati rënë pre e kapricjeve mbretërore. Ca kojrrilla u sulën mbi shqiponjat tek sodisnin majë shkëmbinjësh. Një shpend ndjellakeq fluturoi pranë së Bukurës së Dheut dhe ia rrëmbeu kurorën me gur rubini të gravuar. Në këto anë e quanin Zog.

Sytë e kaltër të Lynës u përshkuan nga rrëke gjaku. Shikimi iu mjegullua nga marramendja që gati e plandosi përdhe, pas tërë atyre që pa. E ngriti dorën që ta fshinte gjakun, po sytë iu mbushëm me një tis verbimi.

Ujë…, ca ujë dua! – u dëgjua zëri i mekur i saj.

Ndjej etje, po vdes…! – pëshpëriste, duke e ndjerë që fuqia po e lëshonte. Një re kobzezë pothuajse ia mbuloi shikimin. Si në kllapi shihte një gjarpër që lëshohej mbi trupin e saj me jargavitje, shtrëngime, kafshime që i ndiente mbi trupin e ligështuar. Helmi i gjarprit i futej në dejtë e gjakut. Më pas, sërish jargë të reja e disa dhembje kafshimesh ndjeu mbi trup. Mbeti e helmuar një shekull të tërë, në mëshirën e fatit…

Misteri i lirisë dhe Lyhnidës së bukur vazhdon të ndjejë kafshime të reja, edhe më shtazarake se atëherë, para njëqind vjetësh. Edhe absurdi i djallit do të ishte më i kapshëm përpara kësaj enigme. Mistere të njëpasnjëshme e përcjellin këtë tokë të (I)lirë, ku edhe liqenet kanë etje, teksa e Bukura e Dheut ndien pareshtur dihatjet e rënduara të stinës dhe si për dreq as erërat perëndimore nuk na paralajmërojnë për fundin e kësaj legjende. Është koha që të marrë fund historia e stinës së brishtë që përgjysmoi ëndrrën e shqiponjave majëmalesh mbi Kështjellën gjysmë të shembur të Lyhnidës.

 

 

 

 

Tregimi :  Katër pamje në një kornizë dashurie.

 

 

Autore : Syvala Lumi 

 

Ajri  ishte bërë gur.Toka tkurrej nga të gjitha anët.Nga të çarat qiellore pikonte ftohtë. Horizonti mblidhte qelb. Dita përgjonte.Darët e torturës lotonin në paradhomë prangimi. Zjarri i prushtë , dremisje flakëruese notonte nëpër ndjenja. Torturat ngjiteshin nëpër mure e apatamente afshrore. Ai rrinte i tendosur e galuc mbi një qoshe bote. Veshi përgjonte tej honeve të ligatinave. Orët zvarrë  copëzonin kohën dhe e jargët levizja behej strukje.Ai ngrihet nga ankthi, bërtet , përgjërohet. Çmendet dhe ikë në vetevete.Litarët e komunikimit ndeshen në kryqëzime të verdha.Torturat braktisin muret dhe bien përmbi çdo send  rrethanor, mbi asfalt mendimesh.Qelia e torturave merr frymë. Hapa nuk afrohen…Muret gulçojnë. Blloqet sokëllinjë.Rrugicat e sheshit kuisin.Përmes të çarave flakëron Ferri. Ajri bëhet një plumb përvëlues.Zjarri bëhet një  derdhje mbi trupin dhe mishin e gjallë.Sekondat bëhen të përjetshme.Ai rri galuc  në një qoshe të jetës. Sytë e tij janë të zbrazët. Duart akull. Koka ngrirë acari. Qelia e torturës është lodhur. Gjaku mpikset. Neveria vërshon nëpër kangjela.. Heshtja zë në ngërç. Koha zgjohet. Sekondat fillojnë e kërkojnë të prekura. Zjarri lepinë xixat e fundit të shpirtit. Rikthim nëpër kalvar. Një kozmos mallëngjim. “Si të lashë , e kurrë s’të pashë….” vazhdonte një ngacmim torturues  kënge , vazhdonte…

 

      II.

 

Dita e dëshironte mbyllje.Perëndimi kërkonte shpejtsësi për ta katandisur diellin.Rruga rënkonte.Tepër e rëndë makina në drejpeshim. Tej shikimit të vorbullt lot meditimi mbi timon. Udhëtim nëpër  kurrizin e gjarpërit. Nata shkrihet me udhëtim. Yjet janë të verdhë nga anemia.Hëna ngjyrë kafe.Pishtarët digjen zi.Ndjenjat arratisen.Ai shikon duar të huaja… Fanitje që vërsulen. Fytyra  të maskuara vargmalesh,sy  humnerash.. Ai ecën nëpër rrugë dhiare të trishta. Mbi timon bie hija. Mbi qerpikë trishtueshëm reflekton kujtesa. Shiu rruget i bëne të qajnë. Pikëllimi ngjitet nëpër bregore të thepisura. Egërsi pllajash. Hutim në imazhe. Frikë nga qielli , nga errësira, nga kthimi. Nata prehet. Dita është larg.

 

     III.

 

Dhoma merr frymë qetë. Errësira e ngrohtë.Rikujtimi për atë e zgjon nga një sekondë pushimi. Një përplasje muri mbi tenin e natës. Pritje. Ankth.Vonesë.Qielli përsëri varet mbi tokë . Pikëllimi përsëri zvarritët trembshëm.Ajo ulet në kolltuk . Merr një gotë verë të vjetër. Vera është gjak si gjaku tij.Qetësia luan nëpër hapësirën pezull. Hapë një dritare. Dhe hapë një tjetër. Lexon një përmendje. Lexon një mesazh. Pikëllimi përsëri bie mbi pore , në çdo qelizë. E kotë për një një përgjigje. E zbrazët për pytje. E tejzbrazur për një përgjigje. Dëgjon një zë: “ Unë jam një grua dhe kam dy femijë .Kam një burrë. Jam flori. Kam miq… Dikur nuk do të kem asgjë. Do të plakem. Do të kalbem.Do të jem si ti. Jeta ime është zbritje në hiç. Jeta jote poashtu do të jetë hiç.Ta kam zili. Je egoist. Jam egoiste.Jam qenie mendore me e lumtur .Ti nuk din asgjë nga lumturia ime.Kam shijuar çdo stad afshror. Afshi im u hodh në erë. Mbeti neveria.Ti torturon . Ti luan një lojë. Ti  ke brirë , unë kam bisht. Mund të ndeshemi.Mund të mbesim përjetë të ngatëtrruar…”.Fjalët rrahin veshët e tjetrit. Një gotë rrëzohet. Vera derdhet mbi tavolinë.Puthen duar të buta. Dëgjohen pasthirma.Hije fluturojnë.Ajri këndon për një pyetje.Ajo ngrihet. Ka mallë, ulet, shkruan. Në dritare , në pasqyrë. Pret, dihatë , ngryset diçka, vezullon. Fanitje.Imazh. Fjalë hijesh.” Jo…. Dashuriiii për dikend. Dashuri. Dashuri.!”

 

     IV.

 

Një hapje qielli, një vezullim komete. Një aurorë në mesnatë. Një ag para agut.Ajri  drejt tij flakëron  një zjarr. Drejt tij vijnë shkëndija. Drejt saj lëshon buzëqeshje edhe nata, erësirrë e zbardhur.Prishen ligjet e universit. Lind diell në mesnatë. Torturuesi bëhet engjëll. Ajo i flet:” Pse nuk erdhe?!”. Zoti Buzëqeshë. “Pse nuk u takuam, pseeeeeee….?!”.Zoti Buzëqeshë.”Një njeri më duhet? Nuk me duhet hija? Nuk me duhet vetëm fjala, fryma?!Nuk më duhet vetëm trupi!” Zoti Buzëqeshë.” Më duhesh ti , e din? I tëri dhe e tëra na duhen për një të plotë. Ne jemi Dashuria e din?” Zoti shmaget  , tretet me buzëgaz kur u përmend Dashuria.  ”Më duhesh sonte. Ani pse je larg. Jam aty, jam atje, jam këtu, jam këtej”.Ajo merr fluturimin, kërkon nëpër botë vetëm dikend. Ai qetas dhe i mbetur i vetëm në botë vetëm për atë i hidhet në përqafim:” Të dua, të përqafoj, të mbajë në krahëror  afër zemrës dhe të puth, të puth…”. Më mjafton për sonte si rinisje një zë dhe përsërit refrenin , një frymë e afërt, e ndjeshme , e këndëshëme me sharm dhe e thotë: “unë këtë e prisja sonte sepse dua të flejë në krahërorin tënd të ëndërruar, të të ndjej ashtu si kam dëshirë, të përjetoj në tërë zbazëtirën . Ai thotë dhe ajo i mbanë iso :” Dëshirojmë të jemi në çdo pjesë të boshllëkut tonë ,  ne do të jemi Përmbushja e Madhe, i tëri te ti dhe e tëra te unë…përjetësisht….Dashuriiii”.

 

 

 

Tregimi : SKLLAVE APO HEROINË?…

 

 

natasha Limaj

Autore: Natasha Limaj

 

Nga që shumë punë të miat i bëj gjithmon në orët e vona të mbrëmjes , abuzoj me gjënë më të domosdoshme për shlodhjen dhe rigjenerimin e aftësisë mentale të qënies njerëzore , gjumin ,duke i vjedhur në mënyrë të dhunëshme kohën që i takon. Abuzim që vjen mbasi këtu  gjej lirinë në përmasa të pakufijëshme, prej së cilës largohet totalisht ndërhyrja e elementeve të tjerë shpërqëndrues që kërkojnë vëmëndjen time. Jo, se më pëlqen vetmia e nuk i dua njerëzit, por është një fie-zë pasioni ndryshe nga të tjerët që më bën ta kërkoj atë. Duke u marrë ndopak me vargun hallakatem nëpër fjalurina, kur në shtëpi mbretëron qetësia dhe jam e zhveshur nga cdo impenjim familjar.  Ç’janë rrotull meje  nuk para  m’i pëlqejnë e më thonë: -Lodhesh kot ! Por kjo ligjëratë  nuk më  shqetëson fare , pasi,  në momentin që shkruaj,  nuk mendoj kurrë a do të pëlqehen, a jo !..Jam e ngarkuar me një lloj emocioni që më godet si foshnja nënën në momentin e lindjes, t’i qeshi dritës së diellit. .E rëndësishme për mua,  të materializohet vargu, ashtu ,siç   duhet ,duke derdhur mendimet nëpër figura arti dhe mesazhi të dalë qartë , sipas optikës sime letrare .

Kjo më relakson  e më jep një ndiesi sikur shpirtit i kam hequr murin rrethues dhe ai i lirë fluturon si pegasi në lëndina lirike duke shijuar ambrozin e saj .  Nuk e kuptoj ,pse jam kështu??. Cingërisem nga çdo gjë që shoh, si gëzim, si hidhërim . Këndi i vështrimit 360º përfshin edhe grimcën më të padukshme, kuantike të universit, pastaj instiktivisht nis loja me fjalë e figura letrare e tëmthat fillojnë rrahjen e tyre pa pushim si vareja mbi hekurin e nxehur .S’e kuptoj dhe as e gjej dot se  çështë kjo llavë përvëlonjese, nga më vjen?…Kujtoj ndonjëherë fjalët e Niçes  për artin i cili e quan gjë hyjnore dhe thotë se arti është dëshira për të bërë  dhe parë gjëra të përsosura dhe bota është e përsosur falë dashurisë ,por edhe të një studiuesi letrar , Shpëtim Kelmendi i cili kishte botuar  një ese në gazetën “Mapo” ku sqaronte shumë saktë se ç’është krijimi dhe krijuesi. Më vjen mirë që fjalët e tij t’i rendis në këtë copëz ndijimesh ku thosh :    “Në të gjitha nivelet e tij krijimi është vlerë dhe vepër vetëm e  zotit. Shkrimtari mbetet gjithnjë instrument, mbase një instrument i mirë ”  Kjo më bën të jem “hajdute “ kohe dhe bashkëudhëtare me hën’e  yje nëpër galaktika imagjinare e të kem nderin , mbase jo perfekt, por t’i afrohem sadopak këtij  “instrumenti “ të tillë .

 

Edhe këtë fillimjave ndihesha shumë e lodhur, kur normalisht duhet të më shperthenin energjitë e ditës së re . Shtrirë në krevat po përpëlisja qerpikët  të cilët nuk më bindeshin për t’u hapur  të prisnin aurorën mëngjesore. Rrotullohesha në shtrat, duke e vërtitur mendimin  se duhej te ngrihesha . Me vete artikulova  frazën  “të zuri dreka”, të dëgjuar me mijëra herë nga  gjyshja ime ,por prap sytë nuk po i hapja .  S’vonoi shumë, një rreze dielli depërtoi nga xhami i dritares  drejt e në fytyrën time , ja, thashë: “kjo po me thërret të çohem” !.. Nuk prita, mblodha këmbët shuk ,vura dy duart te gjunjët e  një i dhashë çarçafit dhe kërceva nga krevati .Siç e kam zakon  ,pasi ngrihem, brënda dhomës sime, bëj një mikro gjimnastikë për të shpirë kockat e mpira nga gjumi i natës .Edhe sot   vazhdova me ritualin tim të përdtshëm,  ku  shpalosa aftësitë e mia në drejtim të përkujdesjes ndaj trupit dhe shëndetit, të dëgjuar shumë herë nëpër media e televizione .Gjithë-gjithë tre-katër lëvizje te fundi i krevatit , disa ulje-ngritje nga dyshemeja me anë të muskujve të duarve,  përbënin gjithë palestrën time. Dal nga dhoma e gjumit ,bëj një tualet të shpejtë, rrufis një kafe, pasi nuk ka zot të m’i hapi sytë në mëngjes, pa pirë filxhanin me një makiato i thënçin, se unë mbush një filxhan me qumësht, i hedh një lugë kafe të pa zier, sheqer dhe kaq . Kjo është e famshmja “makiatua “ ime, katalizatori i ditës së re. Vishem me të shpejtë, edhe pse bëj një lëmsh? O zot !…, Te dollapi, nga përzgjedhja e lodhshme marrë  çantën, të cilën asnjëherë nuk e lë te vendi i duhur ,një të puthur mamit në të ikur e turravrap në krye të shkallëve. Në zbritje e poshtë  kontrolloj për çelësat e makinës e të magazinës  në të cilën punoj, duke futur dorën pa i hedhur sytë  brenda saj. E ndjej që  të dy palët  i kam aty , por sigurohem edhe një herë duke i prekur me dorë ,se në çantën time ç’nuk gjendet:  lloj-lloj gjërash,  nga më të paimagjinueshmet . Nuk e shoh të arsyeshme t’i   rendis këtu, pasi juve do t’u zvetënohej dëshira për të vazhduar leximin  e për mua do të ishte humbje kohe, gjë që e kam të çmuar ,por po e përmbledh me një frazë që përdoret rëndomë midis nesh ”  Çantë femre aq” , çfarë nuk mbledh brenda ?!… Fluturimthi zbres shkallët e pallatit  , janë katër kate me nga 12-ë shkallë, zëre se kërcej nëpër to, aq shpejt iki,  nuk janë pak, 48-ë zbritje që në mëngjes , ja dhe  një minigjimnastikë tjetër..Ndonjëherë them: Oooo, kush i ngjit gjithato ,por vazhdoj mendimin ,më mirë se më stërvisin muskujt e këmbëve , apo ç’jemi motorrizuar ,këto kohët e fundit ?!… U dembelosëm fare .   Aty nga kati i parë ndjej ajrin e ftohtë të më përplaset në fytyrë, pa ma kursyer ndiesinë njomëzuese të ujëvesës së agimit,e cila më bëri t’i çapëlyej flegrat e hundës, për të thithur eterin  mëngjesor  brenda kraharorit tim. M’u duk sikur trupi më ledhatohej nga fllad i pulverizuar vese , veten e ndieja sikur kisha flatra , ndiesi që t’i jep çelitja e gjallimi i ditës së re.  Gjithmonë kam qënë e etur për freskinë mëngjesore, fëmijë vdisja për pikëzat kristal mbi fijet e barit që ngjanin si diamante transparente, u afrohesha, i vështroja  me vëmendje dhe, pa e kuptuar, vija gishtin mbi to .  Ato menjëherë e humbisnin egzistencën, ktheheshin në ujesë . Pyesja gjithmonë mendjen time të pazonjën të jepte përgjigje : sa të bukura janë!.Sa ngjyra të lehta kanë!.. Njëçikë qielli ,njëçikë rozë, njëçikë transparencë , po si diamantet

 

Këmbët i hidhja  kuturu, hapat të  paorganizuar , gjumi akoma pa marë arratinë ,prej meje e memorja duke më bluar lloj-lloj mendimesh, si sonamul , pa e kuptuar fare u gjënda te dera e makins , hapa derën e parë dhe ulem në sedile, vendos çelsin, e ndez, pres gati një minutë, sa makina të nxehet, kur në moment  shikoj një kokë  kaçurelëse e dy sy që afrohet e vëzhgon me vështirësi  te xhami i makinës nga e majta .  Ul xhamin dhe shoh Gazin, gjitonin në katin e parë , – Po pse kaq shpejtë në punë, moj Luli ? Ti e ke dhe punën private , je vetë punëtor e vetë drejtor? – Eh ,..O Gazi, edhe mua më qan syri të rri dhe pak në shtëpi ,por ç’t’i bëj ?… Ma zjen ajo që nuk e di mirë akoma parkimin e makinës, vete parkoj e para, kur nuk ka makina të tjera !..Kështu është kur e ndjen veten të paaftë në diçka njeriu, mundohet të gjej zgjidhje të tjera . Kot nuk thonë se   duhet të të punojë mendja, të dalësh  nga situata t’u paraprish vështirësive, megjithatë më mirë , shpejt se sa vonë, mengjesi e përtyp gjithë ditën,  po  hajde ditën e mirë dhe të fala Etlevës! I them për të shoqen. Një grua shumë e aftë të mbaj me krenari kurorën e gruas se përkushtuar për familjen , gjë që në  kohën e sotme rrallë gjen krijesa të tilla, që të sakrifikojnë me stoiçizëm kristian për ta mbajtur kurorën familjare të bashkuar. Jo se nuk duan ,por janë derivime të kohëve të reja moderrne thonë .

I jap gaz makinës,  nisem për në punë .Rrugët e lagjes  copë-copë më kushtëzojnë të  bëj sytë katër ,mos përmblidhem në ndonjë gropë të mbushur me ujë nga shiu njëzetekaërorësh pa pushuar. Avash-avash  arrij te dal nga lagjja rruga më jepte idenë se po guidoja në rënoja lufte . Kaloj  rrethrrotullimin te bashkia dhe gjëndem përpara magazinës në të cilën punoj . Parkoj rehat-rehat ,kënaqasi dhe siguri që ma sillte mungesa e makinave të tjera e më bënte të mos kisha frikë nga ndonjë gërvishtje e padëshirueshme që ndodh zakonisht nëpër parkingje. I ngre me vështirësi të jashtëzakonshme qepenat e rëndë për trupin tim ,nga skoriet ndryshkore të vjetersisë shumë vjeçare  . Vërvis çantën mbi banak dhe menjëherë marrë librin që kisha lënë nga dita e djeshme mbi banak ,përmbys deri tek faqja ku e kisha lexuar. Ështe  libri me poezi i poetes me fame ruse” Ana Ahmantovës “.  P oete me famë botërore në rrymën e  romantizmit . Më pëlqejnë poezitë e saj, kanë  polisemi të zhdervjellët dhe  mesazh te qartë, nuk të hiqet kurrë nga mendja .Kur lexoj Ahmantovën , ndjej njomështi, sinqeritet ,por edhe pak rebelizëm, gjë që mua më pëlqen.   Nuk e harroj kurrë  thënien e saj: “Damka e artë – Njeri i pafat “

-Nisa te lexoj poezinë “ Muza “ nuk e di dhe nuk e shpreh dot emocionin qe më dha , thellë – thellë e admiroj dhe adhuroj autoren edhe pse kishte jetuar shekuj para meje , memorja ma rrokte shumë afër imazhin e saj  nëpërmjet vargut brilant që lexoja . Në sekondë shikimi im u davarit jashtë dyqanit ,por në mendje kisha Ahmantovën dhe magjinë e vargut të saj. Gjithmonë i kam adhuruar poetët. I ndjej shpirt njerëzimi,mos të them  eliksiri  jete .Aq më shumë, kur janë femra ,më rrëmben emocioni ,bëhem me flatra e më duket sikur fluturoj në gjithë botën, ndiesi dhe fluturime që i ke dhuratë veç nga poezia. . Amantova më sillte në veshin tim një  zë të largët që jehononte ,për gjithë femrat e rruzullit, aq më tepër per mua që mundohesha t’i avitesha ndopak  vargut poetik.

 

-Po ku je moj Luliiii!..

-Më përplaset zëri në vesh, gati sa s’më shurdhoi , ishte Irena, shoqja ime e femijërisë, u shfaq te pragu i derës , shumë entuziaste dhe e gëzuar .

-Më në fund të gjeta!… – Kam kohë që vi këtu dhe mbyllur .Po ku je, aman, se na mori malli!?!…

-Më hodhi duart në supe dhe  të dyja derdhëm një përqafim mallëngjyes ,që buron vetëm nga shpirtrat e pastër dhe të përmallur, pasi ajo ish e emigrante në Greqi , kurse unë këtë muajin e fundit në Itali .

-E di ti që të kam parë në internet ?…  Ke botuar  vëllimn e radhës  me poezi , mos gaboj, e ka titullin ” Trokitje Shpirti ”

– Sa më pëlqeu edhe kopertina  , shumë bukur ta kan punuar , brravo i qoftë edhe shtëpisë botuese”Muzgu” ,m’u duk shtëpi prestigjioze , pash interesin që kish treguar ,për performancën paraqitëse .Të kishin bërë goxha publicitet.  Redaktoria m’u duk emër i ri, po kishte bërë një analizë dhe zbërthim të vargut nga ana teorike në standarte shumë të larta. Aman Luliii më thuaj ku ta gjej ,se vargu yt më ngjit shumë dhe sidomos ato poezitë për nënën i qan fare ti!…

Dhe fytyrën ia mbuloi tis mërzie e hollë, që më pas i solli një drithërimë të lehtë gjë që u mundua të mos e shfaqte ,por nuk e përmbajti dot  , kurse mua më ngacmoi  gjithë qënien  dhe tyriela mendore filloi të çponte imagjinatën  .

– Po te Beni e ke, moj Irena  ,te libraria këtu ngjitur ,Beni që ka qënë me ne në Gjuhë -letërsi , atje do ta gjesh !…

– Ta dish, Luli, i lexoj shumë poezite e tua ,seç të cingërisin ato , thua se të zbulojnë plagët, her -herë i mësoj  përmendësh , më vjen shumë ëmbël rrokja jote , vertetë ti i ke dy vargje të lira dhe dy të tjerët të rimojnë ,por ato lidhen aq bukur dhe në sinkron ,sa që katrenat e tua nuk i lexoj, i këndoj .Pastaj me vjen në mendje gjithmon leksioni i profesore Gladiolës në stilistikë që na thosh gjithmonë: “ poezia të jetë e bukur, ta japi qartë mesazhin, abstragimin ta ketë gjithpërfshirës, duhet që rrafshi horizontalë të përputhet me rrafshin vertikalë, por baza që mban peshën e mesazhit është rrafshi vertikalë  e tek vargjet e tua qëndron shumë kopsitur kjo teori e më duket se përsëris leksionin .Pastaj mua në poezinë tënde më pëlqen gjeografia e bukës poetike , lënda poetike e poezive të tua moj, Luli, nuk lë skut të jetes pa zhbiruar, le më  shpirtin e njeriut ,natyrën, gëzimin, dhimbjen gjithë egzistencën .”

-Po avash , moj avash se na bere Lazgush fare, o Irena ,se  vrgdashëse  jam ,nuk jam “nëna” e tij  !….

-Jooo e ke gabim,  unë i pelqej shumë, por të shoh edhe në internet që ke shumë lexues e admirues  të vargut . Vë re që janë dashamirës, me përgatitje dinjitoze letrare , gjë që e tregojnë analiza dhe zbërthimi i vargut , në mesazhet e tyre .   I lexoj me vëmëndje ato , se aty herë – herë mësoj edhe për vete ndonjë gjë rreth letërsisë . Ështe shkollë  më vete interneti  edhe pse ndonjëherë ta shpërdoron kohën që e kemi aq të çmuar, por në shumë raste, më ka ndihmuar  në drejtim të poezisë. Se ti nuk  di gjë fare, nga mua Luli!…S’je në korent të jetës sime private .

– Po ,pse moj ç’të reja kemi që s’i di unë?!…

-Eeeeh …, moj Luli, kam plot, më shumë të këqia se të mira , por po e filloj me këtë grimcëz që më jep një fie-zë gëzim në këtë skëterrë shpirtërore që më mbyt .

– Me turp po ta them, se më duket vetja e vogël para teje që je marrë qysh herët me vargun.

-Çfarë është ajo ,moj, që unë paskam qënë shurdhe e nuk e kam dëgjuar ,për ty?…Pa ma thuaj !…

-Hiç, moj hiç, Ja edhe unë tentoj të lidh ndonjë varg .

-Ç’thuaaa moooj??…Dhe nuk më ke dhënë mua asgjë për të lexuar?!…

-Të thashë , që më vjen turp ,por këto ditë unë po përjetoj një kataklizmo  në shpirt dhe nga kjo nuk durova dot .  Mirë sa nuk më plasi zemra ,por bekuar qoftë poezia që edhe pse do ta quaja thërrime para vargut tënd ,për mua  kjo thurje minorene keto ditë u bë balsam .

-Mjaft , moj mjaft me ankesa ,e ku ke pasur ndonjëherë probleme ti që kur të kam njohur unë  . Ke qënë e dëshiruara e familjes , si motra dhe vëllai linin kokën për ty ,  edhe pse   drejtor Vullneti vdiq shpejtë ,ju nuk e ndjetë mungesën e tij, pasi teta Tefta ishte grua shumë e fortë dhe ju rriti si s’ka më mirë , të gjithëve ju shkolloi  edhe pse ajo vet kish një arsimim modest ,por sa për zgjuarsi, inteligjencë dhe kapacitete mentale, ajo linte pas edhe shumë nga ato që e mbanin veten për intelektuale kalibri ,po hajde na thuaj ndonjë varg se më bëre kurjoze .

-I mban mend ,apo jo ,se unë vet e mbaj  mend pothuaj gjithë krijimtarinë time dhe e dalloj vargun tim ta kem bërë kur të dua ,nuk më ngatërrohet kollaj me të tjerët, gjë që ma vënë në dukje si ,lexuesit ,poetët dhe ndonje studjues letrar që begenis të  merret me vargun tim.

– Eh , ç’ të të  them, moj Luli , po kaloj një krizë tani , po më përmbyset bota!…

-Ç’thua moj ,se më mëre merak?!..

.-Eeee dua natë dimri të të shpjegoj!..    S’di se kush jam , por hajde po t’i them nja dy katrena që më janë gdhendur në tru dhe pastaj të them si e kam hallin !…

-Hajde moj ligjëro tani ,se na plase pa halle as ke, as do kesh, moj motra ime, me atë nënë të  mrekullueshme që ke ti !… Ajo, po, me fikje dritësyri e venitje fytyre ngriti dorën dhe bëri një lëvizje sikur largoi pengesë që i kish dalë para, kroi pak zërin ,mbolli një gëzim të mekur në fytyrë dhe foli.

-Dëgjo, moj Luli, dëgjo: vetëm mos qesh ,me vogëlinat e mia !..

-Pa hë t’i dëgjoj , -bërtita unë entuziaste, por edhe kurioze në maksimum. Ajo filloi duke  shtrënguar dhëmbët dhe grushtat gjithë hidhërm , papritur cepsyrit mori rrugën mes për mes faqes së rozëruar një kristal loti i cili bënte ca ulje-ngritje i detyruar nga spazmat gulçonjëse, ku zërin nuk e penguan, por bubulloi sikur doli nga thellësi e shekujve:

 

Nuk më dhëmb, kur më vret

Kush s’më ka dash ndonjëherë

I huaj është për mua

Dhe unë vet, për të s’kam ndjerë…

 

Por më vret, më dërrmon,

Vraga-vraga më gjakon ,

Ma bën zemrën , copë thërrime,

Kur më shtyn ,pjesëza ime!…

 

-Moj Irena ,po paske qënë thëngjill i mbuluar në drejtim të vargut ti!…Po kjo është shumë e bukur,  fjalët rrëmbejnë njëra tjetrën sikur kërcejnë, rrokja tingëllon e thellë e plotë, figurat letrare shumë mbresëlënëse, mesazhi zbërthehet natyrshëm dhe qartësia si dritë dielli, por aman ,më thuaj kush të ka lënduar kaq shumë , pasi dhimbjen ,vrasjen, gjakimin  dhe shtytjen i ndjeva aq thellë, sa që më duket se edhe mua m’u bë zemra copë e thërrime .

-Ah ,moj Luli ,ta dish ti ç’më ka ndodhur mua ?!…,Do të shokohesh ,vetëm nëpër filma e romane mund të hasesh me histori të tilla . Dua kohë të ta tregoj ,.por, meqënse unë në këtë botë dola filli e vetme dhe të afërm nuk kam , edhe nëse nuk do, unë do të ta them,, se m’u fry zemra gjak , po më zihet fryma, sa ta nxjerr nga vetja këtë zezonë që mora vesh për jetën time .

-Po fol moj xhan, fol  ia ktheva, pasi më mallëngjeu dridhja e buzës së saj dhe loti qelqezuar që i buisi te cepsyri u rrokullis me shpejtësi marramëndëse nëpër faqe dhe përfundoi si ndonjë arturinë në fund të mjekrrës duke pritur tjetrin që ishte duke ardhur ,pasi vetë sytë e Irenës tregonin se breshërima nuk do të kishte pushim nga gjithë ky furtunal që kish shpërthyer në shpirtin e saj .

Nuk po duroja të merrja vesh dhe t’i vija në ndihmë mikes sime ,se ne, pothuaj ishim motra e jo mike ,ishim rritur bashkë edhe shkollimin e kishim pasur ,po në të njëjtat shkolla e fakultete dhe nuk mund ta harronim njëra- tjetrën. Ishim shumë të lidhura.  E nervozuar iu hodha,  siç i hidhet motra motrës,

-Po fol të shkretën fol ,se më vdiqe!… Ajo ,më pa edhe njëherë me sy të mbushur me lot, shikimin e trubulluar nga lumi i kripnajës që i perdezonte pamjen ,mori frymë thellë të pastronte ngashërimat që nuk ishin më  në dorën e saj, por nga hidhërimi i madh ishin rebeluar dhe spazmonin instiktivisht , u kapërdit të fliste më qartë dhe filloi narracionin e jetës së saj :

 

-Lulii… e di pse erdha me urgjencë nga Greqia ?…

-Jo !…, i them,- se ti sikur erdhe para një muaji, para se të ikja në Itali , u takuam bashkë, pse kjo urgjencë apo ndonjë gjë teta Tefta?…,Dhe pres gjithë sy e vesh se çdo të më tregoj.

– Po ja, moj Luli , mami im i mbylli sytë që dje -dhe sot bëhet varrimi.

-Ç’thua, moj ,dhe ti rri këtu me mua dhe flasim ,kodra pas bregut!???? … Prandaj je kështu ti ,moj zemër ,po humbja e mamit është dhimbje e madhe, moj shpirt dhe së brëndshmi qortova veten time që nuk u tregova e vëmëndshme të kuptoja dhimbjen e saj .Por nuk thonë  kot që dhimbja nuk matet me shpinën e tjetrit , por edhe më brente mendimi se ç’mpleksje problemesh të ketë ,- më dukej absurde ndodhja e saj këtu për momentin!…Më mbuloi habia dhe nuk dija ç’të  thosha ,se ka raste, kur dhimbjet janë shumë të mëdha , situatat ndërlikohen  e mbyllen të gjitha portat e zgjidhjeve e s’u jep dot duhmë mendimeve edhe Urtësia më e madhe e kohërave.

-Po jo, moj Luli, jo, vazhdoi ajo, mes ngashërimave ,kam një humbjedhimbje  akoma më të madhe unë, kam humbur , nuk e di kush dhe e kujt jam?…  egzistoj aksidentalisht!…

-Po ç’po thua, mooj…. Irena! , mblidhe moj veten , të gjithëve u ka ikur nëna ,po nuk kanë bërë kështu si ti . E di që dhimbja është shumë e madhe ,por në fund të fundit prindërit e kanë radhën para fëmijëve!.. Pse bën kështu? Mbaje pak veten ,jeta i ka këto lloj humbjesh. Po mundohesha ta ngushëlloja dhe qetësoja e t’ia lehtësoja sadopak dhimbjen që e kishte mbuluar, por prap nuk kuptoja shumë ,pasi nuk po më vinte e qartë situata që po përjetonte. Më goditën ,fjalët e saj “ Unë kam humbur , nuk di kush jam?.. ,  egzistoj aksidentalisht !.. “Jo me guxim të çartur ,por me  kujdesin maksimal  dhe një delikatesë , nga frika se mos shpërthente prapë në rrëkeza kripëzimesh ,-i them:

 

– Pa hë, më trego, moj zemër, se qënkam e humbur fare që nuk di gjë për ty dhe nuk më falet ,po ti e di problemet dhe impenjimet e shumta familjare, emigrimi, vitet  na bënë të shkëpusim lidhjet fare me njëra- tjetrën., edhe pse kjo gjë nuk na falet ,se e gjen mundësinë njeriu të takoj atë që do .

-Është e patregueshme kjo që më ka ndodhur mua, moj Luli, Ti e di, erdha  një muaj më parë ,se  dëgjova nga halla ime,se mami ishte shumë sëmurë .E shqetësuar në maksimum ,pasi ti e di që unë mamin e kam pasur pikë të dobët , nga që ishte gjithmonë imëcake, lodhej shumë duke na shërbyer , pastaj të mos harroj mundimret e saj, kur na la babi . Ishim tre fëmijë jetimë ,Bora e madhja, unë e dyta dhe Drini i vogli ,që për të bënim gjithshka ,pasi ai mashkull na mbeti në shtëpi . Dihet që mami ishte e mbrujtur me mentalitetin arkaik, që e reflektojnë shumë nga brezi i mamit, se mashkulli duhet trajtuar më ndryshe në krahasim me ne ,vajzat dhe bëhej copa për të, jo vetë ,por na detyronte dhe ne .

Pasi përgatitem me gjithë preferencat si për mamin, Borën dhe Drinin , të mësuar gjithë kohën me dhurata nga unë ,pres biletën , hipi në autobus dhe vij . E lodhur nga rruga e gjatë me plot bagazhe në shpinë, por dhe me merakun e madh se si do ta gjej mamin ,pasi ajo bëhej shumë keq nga zemra gjithmonë  dhe nuk mund t’i bëhej as edhe një lloj ndërhyrje kirurgjikale, ,pasi kishte arritur në një degradim të trupit ,sa që nuk mbante dot operacion , e mbanim me terapi me të zbutura të herëpasherëshme , i bie ziles  së derës . Në derë më shfaqet Bora , më përqafoi ,por jo shumë entuziaste që erdha.

– Po ty kush të tha që mami është sëmurë?..Pyeti ajo . Po halla, moj, i them dhe sytë e m’i u  derdhën në butësinë e syve të hallës që po rrinte në krahë të mamit ,që mezi po merrte frymë me supe . Më shkoi një e drithur në trup kur pashë mamin në atë gjëndje, u mbyta në lot ,e dija qe nuk duhet te qaja para saj, po nuk mundesha dot ta mbaja të qarët. U ula në gjunjë dhe iu afrova , ju hodha në kraharor dhe nuk ngopesha me erën e saj dënesja akoma edhe pse ajo nuk më puthi, shtrëngohesha pranë saj dhe nuk më bënte pershtypje që ishte aq e ftohtë, pasi ajo, qysh kur na kishte lënë babi, ishte cilësuar në lagje si grua e fortë ,por unë e kisha dëgjuar këtë fjalë edhe kur ishte babi gjallë, ndonjëherë edhe ai vetë e thosh:

Vetëm Tefta mund të duroj dhe pranoj gjëra të tilla , nuk gjëndet tjetër grua me këtë stoiçizëm barbar që të shkel me të dy këmbët mbi vete , për tjetrin, për këtë durim e admiroj. Veç një shpirt fisnik e bën këtë megjithatë  asnjëherë se kisha kuptuar këtë shprehje ( Se kush ish ky tjetri )të cilës sot po ia marrë kuptimin.

Mami u ngrit ulur,u vrenjt kur më pa, u prish në fytyrë ,gjë që ia hodha dhimbjes dhe dergjies për një kohë të gjatë në shtrat, më vuri dorën në sup, më largoi nga vetja dhe me një ashpërsi që i shkon përshtat një njeriu që nuk është kënaqur kurrë dhe që ka bërë një jetë të ndrydhur, me liri të privuar, më tha :

– Mos më hajde më, moj vajzë!.. Nuk të kam gjë !…Shpirti im e di si ka duruar tërë këtë jetë !…Shtanga në vend… Sytë m’u shqyen nga habia, tavani sikur më ra mbi kokë, jo se kuptova gjë , por nga frika , mendova se mami kaloi ndonjë hemoragji cerebrale dhe fliste përçart. Halla që nuk m’i ndante sytë, dridhej me lot në sy i tha:

-Po ç’thua moj Tefta?… Qetsohu , mos fol, se je sëmurë e do bëhesh më keq. Por ajo u egërsua në fytyrë , drejtoi trupin  dhe ia dha një të bërtiture të tmerruar.

-Do ta them këtu !..Se marr me vete edhe atje, se më mbytiii tërë jeën ,apo doni qe edhe  atje të më zërë fytin ?…Dhe ra përmbys mbi batanie , dëneste me të madhe si një fëmijë i zënë në faj, duke përciellë një dhimbje therëse , ku zëri i dilte sikur vajtonte .  U tmerrova nga kjo kuje,  S’po kuptoja gjë. Me sytë e shqyer hodha shikimin nga Bora dhe halla ,por ato nuk ishin kaq të shqetësuara sa unë, por veç se në fytyrat e tyre dallova pelerinë mërzie, keqardhje pikëllimë ,më shumë te halla e cila dukej sikur ishte midis dy zjarreve. I vinte shumë keq për mamin që po kalonte këtë gjëndje , por edhe mua nuk ma ndante shikimin dhe dukej sikur më lutej me sy . Edhe pse unë akoma s’po kuptoja gjë, u largova pak nga mami dhe u ula në kolltuk , mendova t’ lija kohë,i të qetësohej , mos i jepnim  bezdi kur i rrinim shumë afër, si çdo  të sëmuri që dergjet shumë në shtrat. Ajo, pasi, u shtri, mua prapë më shikonte me një urrejtje të thellë që dukej sikur vinte nga katakombet e nëntokës. Nuk bëra zë, veç e shihja me sy të malluar,ç’ka se friksuar e përlotur deri në palcë , por ajo s’donte t’ia dinte. Ndoshta kishte shumë dhimbje e reflektonte kështu .

Dëgjova derën  që u hap dhe shikoj Drinin që hyri në dhomë . U ngrita me vrap,  iu hodha në qafë, e putha, e përqafova fortë si motra vëllanë.

-Por nuk e di, moj Luli!.. Pse ndiejva në përqafimin e tij ftohje, largim që as vetë nuk  dija si t’ia vija emrin ,por thashë me vete:

– Ky është i vogli i fëmijëve dhe e ndjen më shumë sëmundjen e mamit , do kemi kohë të shmallemi e luajmë ,si dikur , sa të shërohet mami dhe me gjuhën e brendshme  lutesha ,aman o zot shëroje !… Bora , Drini dhe mami duket sikur ishin veshur me çehre antipatie dhe bezdie nga prania ime në dhomë , vetëm halla kishte një shikim dashamirës ndaj meje dhe sytë e saj, edhe pse shpesh m’i largonte picërronin, bulëza loti   të cilat hamendia ime ia atribuonte sëmundjes së mamit . Halla gjithmon që në fëmijërinë time ishte treguar shumë e dashur me mua.

– Pooo Irena!… ,ajo vinte edhe në shkollë që  kujdesej për ty , edhe për ditëlindje ajo të blinte dhuratë shumë të bukur, më kujtohet, përkushtimi i saj ndaj teje,sa që ndonjëherë e tejkalonte masën ,për hallë , pothuaj barazohej ,me përkushtim nëne të dhimbsur.

– Eeeh , moj Luli edhe unë e kujtoj shpesh, po të njëjtën dashuri, pak më të dallueshme ndaj dy të tjerëve e kisha ndjerë edhe nga babi ,  i shihja me adhurim të dy në çdo festë që kishim në shtëpi, mua gjithmon më bënte dhuratë halla dhe babi ,kurse Bora me Drinin merrnin nga mami dhe nga tezja ,se mami vetëm një motër të vetme kish dhe ne e donim shumë atë. Por unë kurrë nuk vija re pse nuk më bënte dhuratë pasi ,gjithnjë imja ishte më e mirë ,pastaj edhe Bora me Drinin ,nuk mërziteshin asnjëherë, kur babi dhe halla nuk u bënin dhuratë ,pra kishim bërë një marrëveshje të pashkruar që nuk e kuptoja si ishte vendosur edhe pse e shkoja ndonjëherë në mendje, nuk pyesja, ,pasi mami na kish mësuar për shumë gjëra që i vendosin të mëdhenjtë, mos pyesni ,por vetëm binduni dhe ne ashtu bënim. E kishim ligj fjalën e mamit !…Nuk di pse edhe babi nuk e kundërshtonte kurrë atë ,seç kishte një forcë ajo  , ndonjëherë më ngjante si ato vajzat ‘burrnesha” të malsisë që kishim trajtuar në letërsi.

-Më kishte mbështjellë një hidhërim i madh, duar e këmbë nuk po më bindeshin t’i afrohesha mamit prapë ,por me mundim të madh u ngrita nga kolltuku ,kur dëgjoj Borën

që më tha:- Luli, kalojmë nga dhoma tjetër, se mami nuk është mirë !… U habita ,dhe thashë me një notë proteste në zë.

-Po avash, moj ,sikur është vetëm jotja ajo  dhe e do më shumë nga ne ti. Vura re që mami e ngriti pak kokën nga jastëku, sytë plot me lot, ,pa me inat dhe si në gërrhamat e fundit bertiti :

– Të thashë njëherë, moj  vajzë , më hallemadhe se unë ,s’të kam gjë dhe mos më hajde më!..Në këtë moment nuk e mbajta veten  , zemra sikur m’u ça , shikimi më iku çdo gjë para m’u bë errësirë. Për çudi e ngrita zërin.

-Po ç’thua, moj mamiii?!… dhe më mbytën ngashërimat . Nuk doja të dilja nga dhoma dhe u mbështeta tek dera, nën perden e lotëve e shihja që nuk i lëvizte asnjë nerv në fytyrë ,pa çka se unë në të folurën e saj ndjeva një dozë keqaedhjeje për mua. Dukej sikur kishte vendosur një maskë hekuri dhe rrinte si e ngrirë, nuk shihja asnjë grimcë ëmbëlsie në shikimin e saj , gjë që e kisha ndjerë që fëmijë, por e hidhja mbas krahëve me pretendimin se është e lodhur .

Pastaj ne kishim marrë një edukatë nga ajo vetë, por edhe nga babi ,se nëna ,babai ,motra ,vellai duhen sido që të jenë, se nuk i zgjedh, por janë dhuratë nga zoti . Babi thosh gjithnjë se gjaku duhet dhe nuk bëhet kurrë ujë. Akoma s’po vija në të, ç’po ndodhte me mua, kështu nuk e kuptoja  pse mami ,Bora ,po edhe Drini, që më donte aq shumë dhe deri sa kam ikur në Greqi, flinte me mua si i vogli që ishte , sikur ishin një trup i vetëm .M irë ajo që është e sëmurë ,por ‘s’po ndjej asnjë grimcë dashurie as në sytë e tyre. Zhytur thellë në këtë vorbull kataklizmoje që po ndodhte në shpirtin tim s’di pse më ngacmoi ,fjala e mamit “më hallemadhe se unë “. Më mbytën pyetjet :

– Ç’halle kish ajo?.. (që unë nuk i dija) , po unë ç’halle kisha ?… Më afrohet halla , më fut krahun dhe thotë:

– Luli hajde shkojmë nga shtëpia ime !..

– Po dale ,moj hallë , se unë nuk jam shmallur me të shtepisë njëherë , pastaj mami është shumë e sëmurë!…

– Po ti hajde, se edhe andej nga unë shtëpia jote është ,pastaj mos u bëj merak, se është Bora me të  dhe me të e ka gjetur gjuhën, se ështe e madhja ajo.!..

Edhe doja, edhe s’doja të shkoja me hallën,  doja ,pasi nuk di pse nga situata qe u krijua m’u duk vetja e tepërt aty ,ndjeva një ftohtësi siberiane që më kallkanosi deri në palcë, të mos shkoja , prapë isha e dyzuar, pasi më shqetësonte sëmundja e mamit , prisja të qetësohej, më mbante shpresa, se do të ndryshonte në qëndrim me mua, por më shumë më interesonte të ish ajo mirë. Kërshëria më shtynte të prisja si do te reagonte më vonë . Edhe pse fjalët e saj më dukeshin absurde, themelet e shprtit tim, sikur po lëkundeshin tamam si themelet e ndonje karkatine të vjetër qindra vjeçare ,ngrënur nga erozioni kohor, zemra më mori krisje tejpertej, ndjeja apati, lodhje, therje në të gjitha kockat e trupit, por halla që po më shikonte me vrejtje me shtyti pothuaj me tërhoqi zvarrë jashtë nga dhoma dhe dolëm në koridor .

-Mirëupafshim i tha mamit dhe Borës, rrëmbeu çantën time dhe dolëm në rrugë. Po ecnim ngadalë ,unë e përhumbur në brendinë time , më rrihnin tëmthat .

Pyetja” ç’më gjeti kështu ?… “-vazhdonte të pulsonte në mendjen time, gati sa të bërtisja, kurse halla e detyruar nga apatia ime i hiqte këmbët zvarrë më keq se unë . Avash – avash u afruam tek shtëpia e saj , hapi portën ,ajo kishte shtëpi private , u ulëm në verandën e saj mbushur me lule ngjyra-ngjyra. Nostalgjia e fëmijërisë më bëri ta zbërthej gojën dhe i them hallës

-Sa të bukura këto lule moj hallë?!…,Mbete gjithmon nje lulerritëse pasionante. Sa e dashuruar je me të bukurën !..Shpirt artisti ke ti hallë.!.

-E di, moj xhan, i hallës e di ,por edhe ti më ngjan mua se i ke qejf lulet!.. Dhe më puthi me dashuri. Ngrohtësinë që më jepte puthja e hallës,  nuk e harroj kurrë edhe kur largohem nga Shqipëria , më kujton fëmijërinë .  Rrembimthi më shkoi mendja te mami, si nuk më puthi njëherë tërë jetën ajo?.. por ajo ashtu ishte e “Fortë” siç thosh edhe babi!..

-Kështu moj Luliii, atë ditë ndënja tek halla për drekë. Ç’nuk na kishte bërë e shkreta, ,gjithë shpirtin kish derdhur në atë tavolinë ,sikur e dinte që do të ndodhesha aty për drekë, ndoshta ka qënë dhe e paramenduar nga ana e saj ?…

– Mbase , nuk di ç’të them ?….

-Po ajo nuk të tha gjë fare për këtë situatë  që u krijua?…

– Dale, prit, se të them unë ty…Fizikisht isha te halla po mendjen e kisha në shtëpi ,mendoja si ishte mami, ç’bënte ajo ,a ishte qetësuar ,a pyeste për mua ,po kjo Bora si nuk mori në telefon  të na thosh ndonjë gjë për mamin?..  Shumë mendime ndjellakeqe më lëvrinin në kokë. Shtroi ajo e shkreta tërë të  mirat në tavolinë , mos kish derdhur aty gjithë të mirat e botës ?…,Po ku më hapej goja mua?… Mendja ime fluturonte te femijëria, sillja kujtime, që andej doja të bëja lidhjen me sjelljen e mamit ,por nuk kuptoja gjë!…Vetëm një  dialog të shkurtër midis mamit dhe babit ma sillte kujtesa . Çudi këtë nuk e harroja dot.- Më ishte gdhendur në tru .

– Vullneeeet …,kjo do na turpëroj ne!…

– Jo, moj Tefta , nuk e sheh sa e bukur po bëhet , apo sa nota të mira merr edhe në mësime ?!…Ajo ia kthente:

– Mjaft e mburre , mos ia hap synë se ato të “bukurat” ta bëjnë gjëmën , ta shohim me kohën . Unë nuk kuptoja ,a besonte apo miratonte sa për sy e faqe ,se e kishte ligj fjalën e babit nuk e kthente kurrë. Ata të dy nuk është se shprehnin ndonjë dashuri të madhe  me njëri-tjetrin , por kishin vendosur ca rregulla  për familjen dhe i zbatonin me përpikmëri ,gjë e cila i bënte që të shumtën e kohës të mos atakoheshin  . Këtë cilësi të prindërve e merrja në fëmijëri ,( kur nuk dija) si dashuri, u thoshja gjithnjë shoqeve se mami dhe  babi im nuk zihen kurrë, ata duhen shumë, paçka se nuk e pashë babin ,deri sa  mbylli sytë të tregojnte ndonjë afeksion të madh ndaj mamit .  Mendoja se ky duhet të jetë modeli perfekt i mardhënieve në çift , nëpër mendje kaloja edhe unë se mamit do t’i ngjaja, pavarësisht ,se fizikisht nuk i afrohesha fare. Bora  me Drinin i ngjanin më shumë . Ti , Luli, gjithmonë ma ke vënë në dukje korrektesën dhe preçizitetin kur ziheshim  më thoshje :

-Sa i ngjan  teta Teftës në veprime , se nga pamja ta ka marrë Bora me Drinin.

Cunamin e mendimeve të mia e çau zëri i hallës

– Irena do të tregoj diçka për jetën tënde .por ti nuk do mërzitesh, se ke mua , mbase e asaj nuk je ,por imja je!… . Nuk po kuptoja gjë, por duke e ditur dashamirësinë, përkujdesjen dhe dashurinë që tregonte halla për mua, të cilën herë-herë e ndjeja si nënë,  kuptova se çështja ishte serioze dhe do të vinte tek unë e qartë dhe e pastër  dhe sëfundi do të shfaqej çdo sekuencë e jetës sime . Ndjeva se misteri po zbulohej , m’u duk vetja si gjethe e zverdhur  vjeshte që e vërviste era sa andej, sa ketej ,nuk dija ku të mbahesha .  Mami ,Bora, Drini më dukeshin të huaj ,shumë larg ,sikur nuk isha pjesë e tyre . Po prisja pa i dhënë okej-in hallës ,por edhe ajo nuk e kishte të lehtë, e shihja qe kapërdihej dhe  ma largonte shikimin ,nuk donte të kryqëzonim sytë, pra dukej sikur donte të tregonte diçka shumë të fshehtë. Më dha ndiesinë sikur ruhej edhe nga muret e dhomës ,   dukej si  laureshë e trëmbur. .  Perhumbjen time e çorri me zërin e drithur

– E di si e nisi, Luli?…

-Si?.. Ia kthej unë!…

-Irena, ty Tefta nuk të ka vajzë, !…dhe ajo nuk gënjeu , tha një të vërtetë, por ti mos u mërzit, se do ta them unë të gjithë historinë e jetës tënde .Hakshe-hakshe edhe ajo nuk ka faj, po kështu e solli fati dhe duroi !…

– Se ke idenë, moj Luliii ,ç’ndjeva . M’u permbys botaaa, si moj s’më ka gjë , nuk jam gjaku i saj, unë- i ulërita hallës

-.Si është e mundur ?.. Nuk e besoooj ..jooo , nuk e besoooj !…Fillova me të qarë dhe e mbytur në ngashërima,- i them.

-Po unë nuk jam as vajza e madhe, por jam e dyta nga fëmijët, kam edhe Drinin, mbas meje?.. Si ka mundësi kjo, moj hallë ,ky është ndonjë mashtrim apo lojë ,ç’më thua kështu për mamin!…

Për çudi në tërë këtë përmbysje, më vinte në mendje përsëri dialogu i prindërve.

– Dëgjo ,Irena akulli u thye, unë tani do të tregoj gjithë historinë e babait tënd ,vëllait tim që ka lidhje me jetën tënde!.. Ti e di se babi yt ka punuar në arsim dhe që ka qënë drejtor shkolle .

-Po,- i them .

-Tani të vazhdojmë që ti marrësh vesh të gjitha ,se tani ti je e rritur dhe i kupton gjërat.  Ai ka qënë gjithmon njeri i rregullt dhe korrekt me familjen dhe me mamin , kanë pasur një martesë të lumtur dhe sidomos,  kur lindi Bora, ata ishin çifti më i dashur  dhe më i përkushtuar për njëri-tjetrin. Ndodh  ndonjëherë ndonjë lajthitje në jetën e njeriut, nuk mund as të fshihet e as nuk mund të rimerret dot mbrapsht , gjë që i ndodhi edhe babit  tënd  me ty ,prandaj mami me të drejtë thotë që nuk të kam gjë.

-Po ç’thua, moj halla, akoma me këto ti ,po të thashë që unë jam më e vogël se Bora ,si është e mundur të gjëndem në ketë shtëpi kur babi ka qënë i martuar edhe me fëmijë ,pastaj pas meje është Drini ,si ka mundësi të ndodhin këto gjëra dhe jeta bashkshortore midis mamit dhe babit ka vazhduar normalisht edhe mbas lindjes sime?…

-Eeee, vazhdon halla ,po këtu qëndron paradoksi dhe stoiçizmi i mamit dhe prandaj e vlerësojmë dhe ia durojmë edhe ndonjë fjalë më tepër asaj.

-Mua, Luli, nuk po më durohej të merrja vesh se nga kisha ardhur unë?…. Isha vajza me nënë,  por pa mëmësi , nuk po merrja vesh të vërtetën akoma. Halla po ma plaste shpirtin me ato ndalesat e saj, e kish të vështirë dhe ajo të ma thoshte copë , e harrova fare mamin ,Borën, Drinin ,për një moment m’u dukën sikur nuk ishin pjesë e imja  dhe po  bindja veten se vërtetë nuk i kam gjë .  Tollovia e mendimeve po me merrte frymën , po desh fati dhe halla e zgjidhi gjuhën përfundimisht duke vazhduar  me ketë narracion të çuditshëm mbi jetën time .

-Babi yt, moj Irenë, nuk kishte faj ,por , seç dreqin i çaun një mësuese të re , të bukur ,por sipas fjalëve të tij po edhe të mësuesve të tjerë shumë e zgjuar , më duket se ishte edhe bionde me sy  të shkruar si ti , dhe ju bë ferrë nëpër këmbë , pa jo se donte , por si drejtor që ishte, do bënte punën dhe do kujdesej pak për të, sa t’ia merrte dorën mësimdhënies. Si duket ajo përkujdesjen e ka nngatërruar dhe i ka kërkuar më tepër ,se kështu janë disa lloj femrash u jep pak dorën dhe të rrembejnë krahun, edhe ai burrë ishte s’kish çbënte dhe ndodhi ajo që ndodhi…. Ja, kështu, erdhe ti ne jetë. Por  babi yt si burrë me reputacion  dhe me një korrnizë vlerash dinjitoze si një fisnik , për të mbrojtur atë vajzën, i hodhi mbi vete te gjitha fajet , e hoqi nga shkolla, e transferoi në një shkollë tjetër deri sa linde ti.  Ty të mori në shtëpinë e tij…..  Të bëri bashkë me tët motër dhe iu rriti të dyjave ,poor gjithnjë me meritën e Teftës edhe pse njerëzit dyshonin  dhe hidhnin fjalë, por ajo ishte e zonja dhe shpesh dilte nga situata dhe e mbronte shume timvëlla dhe babin tënd .Edhe për ty ajo përkujdesej shumë dhe të edukonte si donte ajo ,paçka se ndonjëherë e tejkalonte me punët që të jepte ,kur  Borën që ishte më e madhe nuk e ngarkonte aq shumë .

Halla vazhdonte ligjëratën dhe nuk më shihte mua fare në fytyrë që më rridhnin lotët dhe e ndërpres me një ulërimë rrëqethëse.

– Po ai, moj, nuk kishte faj fareeee!… Vetm ajo mësuesja kishte faj dhe u përplasa në çimento,  më mbytën dënesat me të qarë.

– Ç ‘të të them, moj Luli, m’u duk vetja llozhur ,s’dija e kujt isha , në kokë lloj- lloj mendimesh ,para syve risillja imazhe të grave bjonde me sy të shkruar , pyesja:

– Vallë a do më ketë parë ndonjëherë ajo ,mos më ka folur dhe unë nuk e di?…Mos ndoshta më ka dhënë dhe mësim ?…

Megjithatë  mua atë ditë vetja m’u duk vetëm . Unë  qënia që isha e destinuar të  kisha dy nëna një të ligjëruar që më la ,por dhe një të detyruar ,që më rriti me përkushtim po më lë.  E dyta me dhimbje therëse që ma bëri zemrën të më kulloj gjak .s’ma merr mendja të gjej qetësi  për tërë jetën . Hallën e ndalova të vazhdonte dhe që në moment  bëra valixhen gati dhe ika prapë në Greqi.Atje fillova t’i shoh e t’i radhisë ngjarjet e jetës sime me gjakftotësi Nuk bëra as muajin , më merr halla prap në telefon dhe më thotë se mami i mbylli sytë . Qava sa qava ,pasi unë e doja shumë atë, se më kishte rritur dhe nuk ia harroja dot vuajtjet e saj edhe përkushtimin ndaj meje ,paçka se pak e ashpër me mua. Nisem menjëherë të gjëndesha në pëcielljen përfundimtare të njeriut që me durim të hekurt  në emër të mbrojtjes së moralit fallco të burrit të saj nuk më hodhi në ferrë, siç ndodh rëndomë ,por më rriti, edukoi bashkë me fëmijët e saj. Që kur kisha ikur nuk e dija se ç’kish ndodhur më me mamin , nuk kisha bërë as bisedën më të vogël në telefon  me Borën dhe Drinin .Ftohtësia e tyre më jepte idenë se ata  kanë qënë në dijeni të problemit tim qysh më parë  dhe si duket u vinte keq për nënën e tyre.(që faktikisht ishte dhe imja) Sa zbrita nga autobuzi rrembeva valixhen zvarrë, me një frymë hodha sytë  tek shtylla ku vendoseshin nekrologjitë . Me drithërimë afrohem , shoh foton e mamit . Kishin vënë një foto , jo të tanishme, por kur kish qënë e re .  Atë ia pëlqeja edhe unë, pa çka se kish veshje të dalë mode ,ua tregoja gjithmonë  shoqeve në shkollë.Vështrova me kujdes, më dridhej trupi, nuk e mbaja dot veten ,ç’ka se sforcohesha jashte mundësive të mia.  Në moment m’u vërdallos fëmijëria para syve, tingëlluan fjalët e shoqeve ,sa u tregoja foton,

– Irena, ti nuk i ngjan fare mamit, interesante është me ty ,se nuk para ngjan shumë as me motrën e vëllanë ?… Pyetje apo sygjerim që nuk i dhashë dot përgjigje . Instiktivisht zbrita shikimin më poshtë të lexoj ç’thuhej në nekrologji dhe për të marrë vesh orën e varrimit. Pashë njëherë rreth e rrotull ,se mos më njihte ndonjë dhe nisa të lexoj  :

 

LAJMËRIM

 

Me  hidherim të madh lajmërojmë humbjen e nënë sonë  të dashur  Tefta Kaltri.  varrim bëhet sot në orën 12ºº. Na nderoni me praninë tuaj!..

Fëmijët: Bora, Drini Kaltri.

 

Një gozhdë tjetër për zemrën time të gjakosur nga kjo histori ,por nuk e dhashë veten , pothuaj kisha një muaj që isha mësuar me këtë situatë, ishte bërë pjesë e nënvetëdijes dhe më shoqëronte ngado,helëm që e përtypja me normalitet, u nisa drejtë për në shtëpi . Gjithë hyrja ishte mbushur me njerëz që kishin ardhur të përcillnin mamin ,pa vajtur akoma te hyrja , nga dritarja halla nuk e di se ku më pa, më doli përpara, pasi u takua me mua më tha:

– Zemra e hallës hajde mos u fut brenda ,se ajo e ka lënë amanet në fjalët e fundit ,të mos vish në përciellje.  Vendosi vet në gërrhamat e fundit dhe tha:

-Po e lë amanet , të mos vijë… Më jepni fjalën të iki e qetë në atë botë !..  Më lini rehat dhe mos me detyroni të paktën atje. U ka thënë dhe fëmijëve dhe ata  u betuan ,para saj t’ia çojnë në vend amanetin ,pastaj ti e di edhe vetë” amanetin se tret as dheu…”

-E bëra zemrën gur, dhëmbët i shtrëngova fort,  lotët mundohesha t’i pija me buzë dhe bëra sikur nuk dëgjova gjë. Pa rënë në sy fare,  ika.. Nuk u ktheva as te halla edhe pse ajo m’u lut që të rrija në shtëpinë e saj.

– E siç më sheh, jam këtu  tek, ty, moj Luli, e nuk jam atje ,bashkë me vëllanë e motrën t’i bëja edhe unë përcielljen e fundit asaj që nuk më ndau nga gjiri i saj,  edhe pse  unë paskam qënë plagë për të çdo sekondë që ajo ka frymuar ,(pa e ditur). Eh si është kjo botë, pa dashje, njeriu lëndon aq shumë, saqë nuk harrohet as në frymimin e fundit , po çfaj kisha unë?…Edhe pse prodhim dashurie , por paskam qënë farmak!..  Tani nuk po më dhëmb aq shumë ,se u mësova me këto shufra përcëllonjëse të jetës sime . Edhe pse mbeta vetëm në këtë botë e ajo që më ka mbajtur nëntë muaj në bark ,të më dal përpara s’besoj se do më ngrohet shpirti me këtë pelin që mora,pasi mua më rriti ajo me bindjen e patundur  se ishte  nëna ime…Lutem me shpirt për të, u preftë në paqe, se e di që ajo ka provuar vuajtje çnjerëzore për të mbajtur familjen të bashkuar dhe për të ruajtur të papërlyer nderin e burrit që donte,

– E ç’të vazhdoj më ,moj Luli motra, kjo është gjithë historia ime,  dhe ato vargjet e hidhura , më dolën nga shpirti ,se mirë mami që mbase dhe kish të drejtë të sillej ashtu ,po Bora me Drinin ma thanë zemrën fare , jam rritur me ta dhe nuk e duroj dot abandonimin e menjëhershëm të tyre. Por ndoshta janë të hidhëruar nga humbja e mamit , shpresoj me kohën të ndryshojnë gjërat, shpresoj…  E tani do të nisem direkt ,për në Greqi,  siç i dëgjove  ato dy katrenat e mia plot mbllef  janë derivivim i kësaj situate që po kaloj , por unë mendoj se do të merrem gjatë me vargun ,se e ndjej që  më pëlqen.A nga e mira , a nga e keqja ?… Por do të merrem.  Më hodhi duart në qafë më përqafoi fortë .  dhe tha:

-Mirupafshim vitin tjetër !… Do kthehem te Beni të marr librin , pastaj direkt  te autobuzi. U përqafuam të dyja të mallëngjyera,  ajo se po kalonte nje shok identiteti ,kurse unë nuk e prisja kurrë këtë histori absurde . Doli nga dera e magazinës ,ma bëri edhe njëherë mirëupafshim me dorë . Sytë e mi u përplasën me dy liqenjtë kaltërosh të syve të saj që vezullonin  kristale  loti, të cilët nuk vonuan e u rrokullisën faqeve . -Ikaaa …më tha! -Jam vetëm , nuk e prisja të më kthenin shpinën Bora me Drinin !… Të paktën me ata kam pak gjak të përbashkët, puthi për mua po i takove… dhe nxitoi këmbët te kthesa, nuk e pash më… . Futem brenda, ulem në karrike , marrë prap në dorë librin e Ana Ahmatovës , dua të lexoj ,por e kotë, në memorjen time fillon një shfaqje e rishfaqje panoramash, veprimesh, situatash në të cilat vendosja jetën e Irenës qysh nga fëmijëria dhe deri tani . Çudia që ndodh me mua është se më vinte keq shumë për Irenën ,por në fund të fundit ajo ishte rritur , shkolluar dhe nisur jetën në një famile normale me motër , vëlla me prindër për t’u admiruar pavarësisht se nuk ishte nëna biologjike ,por për atë deri para një muaji ajo ishte e bindur si “buka që ha” se ishte nëna e saj. Kështu që asaj nuk i ka ngelur gjë mangët , deri në momentin e sëmundjes së teta Teftës. Vetë flisja dhe vet dëgjoja e jepja përgjigje . Nuk kisha njeri te puna , kjo më bëri të futem në mendime të thella  dhe kujtoja Teta Teftën, lodhjet dhe përkushtimin , ashpërsinë e saj  e lidhja me  durimin që kish treguar për të mbajtur  brenda vetes këtë histori . Sa e fortë ka qënë?..Edhe kasafortë hekuri , të kish qënë ,do ishte shqyer nga kjo e fshehtë jetësore .  Instiktivisht nxori krye  pyetja , A ka gra të tilla sot ?…Të bëjnë sakrifica të këtij lloi. Të shkelin mbi veten dhe dinjitetin e tyre me të dyja këmbët për t’i  treguar opinionit një zemër të gëzuar nga jashtë, kur së brëndshmi kullonte gjak?…S’di ku ta rendis teta Teftën , në skllave, apo në heroinë ?…, Më thoni Ju lexues të dashur !…

 

 

 

 

 

 

 

 

Çmimi Letrar “Frang  Bardhi”-2014

Frang Bardhi” Literary Prize – 2014

POEZITË QË PO KONKUROJNË  PËR ÇMIMIN  “FRANG BARDHI”  2014.

POETRY VOLUMES THAT ARE BEING CONSIDERED FOR THE FRANG BARDHI PRIZE 2014

LUTEMI TË KLIKONI MË  POSHTË   POEZITË  QË   KONKUROJNË  PË R ÇMIMIN  ‘FRANG BARDHI’ (2014)

PLEASE CLICK BELOW TO VIEW THE INDIVIDUAL POETRY SUBMISSIONS FOR THE ‘FRANG BARDHI’ PRIZE (2014)

 

 

 

 

frang

 

 

 

“Unë e mora përsipër këtë barrë për të shkruar, veçse që të qes para syve të tu, lexues, të vërtetën lakuriq e të panjollosur”

                                                                                     Frang Bardhi

 

 

 

 

NJOFTIM

 

Në kuadrin e organizimit të aktiviteteve letrare Galaktika Poetike “ATUNIS” shpall konkursin poetik Ndërkombëtar dhe jep Çmimin Letrar “Frang Bardhi – 2014”.

 

Çmimi “Frang Bardhi” është dizenjuar nga piktori Zeni Ballazhani dhe përgatitet nën drejtimin e përfaqësuesit të Bordit Drejtues Galaktika Poetike “ATUNIS”, Peter Tase (USA), çmim i cili i jepet fituesit për poezinë më të mirë, të përzgjedhur nga juria :

  1. Dr. Albana Alia
  2. Dr. Tholana Ashok Chakravathy
  3. Dr. Zejnepe Alili Rexhepi
  4. Shefqete Goslaci
  5. Miguel Angel Bernao Burieza

 

 

Kriteret e konkurimit :

 

a- Të gjitha poezitë konkuruese duhet të jenë në versionin shqip ose anglisht.

( Për konkurim pranohet vetëm një poezi ( në gjuhën shqipe, gjuhën angleze ose e njëjta poezi në të dy versionet (shqip +anglisht)

b- Të gjitha poezitë konkuruese do jenë të shpalluara me Nr rendor ( jo me emra ), në linkun përkatës të faqes zyrtare : Galaktika “Poetike” ATUNIS” , link i cili shërben për vlerësimin poetik nga ana e Jurisë.

 

Link : https://atunispoetry.com/cmimi-letrar-frang-bardhi-2014/

 

c- Korospodimin e emrave të autorëve të poezisë me nr rendor të tyre e menaxhon kryesia e Bordit Drejtues.

d- Përjashtohen nga konkurimi antarët e Jurisë dhe ata antarët të Bordit Drejtues, që merren me menaxhimin e konkurimit.

e- Afati i postimit të poezive konkuruese është 11 Nëntor 2014 – 15 Dhjetor 2014.

f- Afati i shpalljes nga ana e Jurisë është 25- Dhjetor 2014

g- Publikimi i poezisë fituese bëhet nga Bordi Drejtues në Dt 30 Dhjetor 2014

 

 

Kordinatorëtn e organizimit të konkursit Letrar:

 

1-Agron Shele E Mail : sheleagron@yahoo.com

2-Prof. Dr Muhammad Shanazar E Mail: shanazar@hotmail.com

3-Peter Tase E Mail: pmtase@gmail.com

 

 

Poezitë konkuruese dërgohen në adresat :

 

E_ Mail : hasije.kryeziu@hotmail.com

 E_ Mail : sheleagron@yahoo.com

 E-Mail: shanazar@hotmail.com

 

Ftohen të gjithë krijuesit që të bëhen pjesë e këtij konkurimi , si pjesë e shprehjes universale letrare individuale, por dhe si pjesë e kontributit dhe përpjekjes së vazhdueshme të zhvillimit të poezisë sot.

 

 

Bordi Drejtues Galaktika Poetike “ATUNIS”

 

 

 

NOTIFICATION

 

In the framework of literary activities, Poetry of Galaxy “ATUNIS” announces the International Poetry Competition for the “Frang Bardhi – 2014” Literary Prize.

“Frang Bardhi” Literary Prize is designed by the painter Zeni Ballazhani and  prepared under the direction of Peter Tase (USA), a representative of the Board of Directors of Poetry of Galaxy “ATUNIS”. This prize will be given to the winner of the best poetry, which will be selected by the following jury:

 

 

1- Dr. Albana Alia

2- Dr. Tholana Ashok Chakravathy

3- Dr. Zejnepe Alili Rexhepi

4 – Shefqete Goslaci

5- Miguel Angel Bernao Burieza

 

 

Competition Criteria

 

a-     All the competing poems must be in Albanian or English.

b-    All the competing poems will be identified by a number (not the poet’s name) in the relevant link of the official page: Poetry of Galaxy “ATUNIS” https://atunispoetry.com/cmimi-letrar-frang-bardhi/. This link will be used for poetry evaluation by the jury.

c-     The Chairman of the Board of Directors will manage the matching process of authors’ names with their corresponding numbers.

d-    The members of the jury and of the Board of Directors who manage the process are not eligible to participate in the competition.

e-     The submission window is November 11, 2014 to December 15, 2014.

f-     The jury will declare the winner on December 25, 2014.

g-    The Board of Directors will publish the winning poem on December 30, 2014.

 

Coordinators of the Literary Competition:

 

1-Agron Shele  / Email: sheleagron@yahoo.com

2-Prof. Dr Muhammad Shanazar / Email: shanazar@hotmail.com

3-Peter Tase / Email: pmtase@gmail.com

 

 

Please send your poems to:

 

Email: hasije.kryeziu@hotmail.com

Email: sheleagron@yahoo.com

Email: shanazar@hotmail.com

 

We invite all the poets to be part of this competition, as a symbol of your individual literary expression, but also as a contribution to the continuing effort to grow today’s poetry.

 

 

The Board of Directors of Poetry of Galaxy “ATUNIS”

 

 

POEZITË KONKURUESE PËR  ÇMIMIN  LETRAR  “FRANG  BARDHI- 2014”.

 

 

EVALUATION OF POETRY (ENGLISH) AS MEMBER OF JURY FOR THE FRANG BARDHI -2014 INTERNATIONAL POETRY CONTEST, ALBANIA

 

 

It is indeed a very hard task and a tough analysis for any poet to evaluate among so many poems as to which poem bears and justifies all the parameters that would catch the attention of a reader with a befitting presentation.  In a quest to justify the responsibility with which I am shouldered with, I evaluated each and every poem TWO TIMES / EACH DAY for two days and later arrived at a conclusion to declare the following POEMS as ‘the best’ and ‘the meritorious’ and hence eligible for THE FRANG BARDHI -2014 award:

 

  • Poem No. 37 – ANDROMEDA’S HOURGLASS
  • Poem No. 05 – SUICIDE
  • Poem No. 13 – DON’T LET ME GO AWAY
  • Poem No. 6 –   Brittle Me, I wait…

 

It is but appropriate to mention that the competition was very very tough but due to the compelling circumstances with which I have to act under the specified parameters, some of the best poems have been respectfully kept apart.

Last but not the least; I whole-heartily appreciate your efforts to promote POETRY in all corners of the world by organizing the Frang Bardhi Poetry Contest every year.   I SALUTE you all for this inspirational approach to influence and inspire upcoming poets to enliven the spirit of “Poets & Poetry”

CONGRATULATIONS and best wishes to one and all

 

 

Dr.T.Ashok-ChakravarthyD.Litt_

Dr. Ashok T Chakravarthy, Litt.D, INDIA

www.worldpeacepoetry.com

 

 

Galaktika Poetike “ATUNIS” shpall Çmimin Letrar “Frang Bardhi – 2014”/ “Frang Bardhi” Literary Prize – 2014 për krijimet më të mira që u paraqitën në këtë konkurs poetik Ndërkombëtar/ International Poetry Competition.

 

Të dashur miq, krijues, dashamirë të fjalës artistike! Dear friends and poets!

Përshëndetje të gjithëve!

 

Edhe këtë herë konkursi poetik Ndërkombëtar për çmimin “Frang Bardhi – 2014”/ the International Poetry Competition for the “Frang Bardhi” Literary Prize – 2014 i organizuar nga Galaktika Poetike “Atunis” pati shumë sukses falë pjesëmarrjes suaj serioze. Vlerësimi i krijimeve më të mira solli kënaqësi dhe shumë interes profesional për larminë e llojeve, formave, stileve, gjuhëve (e varianteve dialektore), tematikave, efekteve dhe njësive strukturore, por kryesisht për origjinalitetin dhe mesazhet poetike që ato transmetojnë në lidhje të ngushtë me kontekstin e prejardhjes (duke përjashtuar çdo lloj  genetical fallacy) apo të përvojës personale letrare në proces zhvillimi të vazhdueshëm të secilit krijues. Në një shoqëri si kjo e sotmja, ku identitetet mbivendosen dhe shumëfishohen, intertekstualiteti apo aluzionet që i referohen një kulture Tjetër, fitojnë natyrshmëri. E pra, në poezitë në gjuhën shqipe gjejmë edhe Ofelinë shekspiriane apo përkime mitologjike dhe historike me popuj të tjerë, pa harruar traditën tonë aq të pasur dhe aq të lashtë.

Cilat janë poezitë e këtij viti? Të gjitha poezitë konkuruese janë paraqitur në versionin shqip ose anglisht duke përfshirë edhe variantet dialektore të mundshme. Për jurinë janë vetëm vargje të talentit poetik, vargje që rrjedhin lirshëm e vargje tepër të kontrolluara, fjalë që trasformohen në imazhe poetike delikate apo të fuqishme, fjalë që kthehen në tinguj dhe transmetojnë energji e tension apo sensualitet e ëmbëlsi, neologjizma si shenja të rëndësishme të njohjes së thellë të gjuhës dhe të kulturës në zhvillim, por edhe vargje me detaje të përpunuara me pak kujdes apo të hedhura rastësisht në letër nën vrullin e papërmbajtshëm të shprehjes së ndjenjave nëpërmjet asaj krijese të mrekullueshme që e quajmë Poezi.

Konsideroj nder dhe kënaqësi të veçantë bashkëpunimin e frytshëm me grupin e punës të përbërë nga anëtarët e tjerë të jurisë: Dr. Zejnepe Alili- Rexhepi, zj. Shefqete Gosalci, Dr. Ashok T. Chakravarthy e Miguel Angel Bernao Burieza. Shkëmbimi i mendimeve mes studiuesve nga vende me gjuhë, letërsi dhe kulturë të ndryshme, pra një ndërthurje e veçantë këndvështrimesh profesionale, solli si rezultat një vlerësim gjithmonë e më objektiv gjatë fazave të këtij procesi.

Për poezitë në gjuhën shqipe juria ndoqi këto kritere vlerësimi: niveli “fonik /ikonik”: metrikë, ritëm, imazh, muzikalitet (veçanërisht në rastin e vargjeve të lira); niveli “përmbajtje”: strukturë, leksik, nivel gjuhësor, tematikë/key words, mesazh poetik, forcë komunikimi; niveli “figurativ”: figura retorike (fonetike-ritmike, sintaksore, semantike), formë grafike; origjinaliteti dhe aftësia shtjelluese e idesë; receptimi personal dhe vlerësimi i përgjithshëm.

Përsa u përket poezive në gjuhën angleze, janë marrë parasysh këto elemente: Diction, Imagery, Theme, Figure of Speech, Grammar, Poetic flow, Novelty of Thought, Sensual Approach, Clarity of Thought,  të përzgjedhura me kujdes nga Dr. Ashok T. Chakravarthy i cili ndër të tjera shkruan: “It is indeed a very hard task and a tough analysis for any poet to evaluate among so many poems as to which poem bears and justifies all the parameters that would catch the attention of a reader with a befitting presentation. I whole-heartily appreciate your efforts to promote POETRY in all corners of the world by organizing the Frang Bardhi Poetry Contest every year. I SALUTE you all for this inspirational approach to influence and inspire upcoming poets to enliven the spirit of ‘Poets & Poetry’ “

Për krijimet në gjuhën shqipe dhe në gjuhën angleze juria vendosi çmime të veçanta. Duke konsideruar nivelin e lartë dhe të larmishëm të poezive konkuruese, përcaktimi i pesë fituesve të vitit 2014  u paraqit tepër i vështirë.

Me këtë rast, më lejoni që në emër të jurisë, t’ju bëj të njohur krijimet fituese:

 

  • 1° Poezia nr. 24 “Nokturn…”

 

  • 2° Poezia nr. 40 “Po të le mbi tryezë këtë poezi”

2° Poezia nr. 63 “Nuk di ku ta paguaj taksën e shpirtit”

 

  • 3° Poezia nr. 26 “Kur zemrën i theve Nënës, mungoi dhe dritë e Hënës”

3° Poezia nr. 36 “Ngjyra e verdhë e jetës”

 

The jury also concluded that the following poems are ‘the best’ and hence eligible for THE FRANG BARDHI -2014 special award:

  • 1° Poem No. 37 – Andromeda’s Hourglass
  • 2° Poem No. 05 – Suicide
  • 3° poem No. 13 – Don’t let me go away!
  • 3° poem No. 6 – Brittle me, I wait

 

Në emër të jurisë, uroj përzemërsisht autorët e krijimeve fituese, falënderoj të gjithë pjesëmarrësit dhe drejtuesit e organizuesit e këtij konkursi ndërkombëtar dhe ju ftoj ngrohtësisht të merrni pjesë në aktivitete letrare të mëvonshme! Urime e suksese!

 

Albana Alia

Kryetare e Jurisë

Dr Albana Alia

 

 

 

 

Çmimi I Flutra Malo

Poezia Fituese e Çmimit Letrar ” Frang Bardhi” -2014

 

Nokturn….

 

Githçka hesht…
E gjithçka ka profumin tand…
Dashnija jeme,
T’shof aty….si dikur….
N’karrige tundse që flen….
Gjithçka asht ndal aty,
Që t’andrrosh i qetë k’të natë,
që me yje mbramja e ngjyrzon….

Dy shpirtna…
T’mshtjellna nga koha jena,
Na rrethon qetsia….
Asgja s’peptin….
Vetëm shikime t’lehta
Që fluturojnë n’qiell…
Na jena ajri i mshehun n’buzë,
puthje të shkrime,
ne luginat e zemrës,
labirinthe refleksesh…
mes hapave të dy maskave..
trupe që tregohen mes ernave t’lkurës….
Lule te mshehna n’errsinë…
t’nënshtruem në lojën e heshtjes.
Ndërsa heshtin shikimet mes nesh,
nokturn magjik i lehtë,,
Pa b’ za bjen nata,
gjithçka asht në qetsi
e gjithsija hesht.

Nuk egziston asgja
Që m’ndal….
që t’prek përsri dorën tande….
Do e kërkoj xheloze….
Që ta gjej t’ lirë….
Do e mbaj gjys t’mbyllun,
me të temen….
E n’se e ytja nuk do t’ dishroj ta lshojë…
Do e mbaj me mue…
N’se ti dishron…
Me e mbajt shterngue n’jeten tande…..
Për mos me e lanë me ikë!!!!!!

 

@Flutra Kuqani Malo 1980

 

 

Poezitë konkuruese për Çmimin Letrar “Frang Bardhi” -2014

 

 

 

 1-raimonda

Raimonda Moisiu  (Poezia Nr 1 )

 

 

Nuk mundem më…

(version shqip)

 

Çdo ditë shoh gra, të fyera, të dhunuara,

të braktisura, si,

kufomat mbi ujë nga mbytja e varkës,

të flakura nga krevati i dëshirave,

epsheve,

dhe pikat e gjakut…

-.-

Ndihem si ato në notimin mortal,

sikur do kaloj mes Skribës dhe Karilbës,

drejt dyluftimit me egërsirat e detit.

Ndjej vertebrat e trupit,

të gjitha kërcasin e therrin.

Dhëmbin!

Mos po më cojnë drejt heshtjes,

së varrezave?

-.-

Ndjej se po më shterrojnë forcat përditë,

Si një qiri i ndezur që mezi mbahet,

Duke u përpëlitur nëpër erën dhe

errësirën e dhunës.

Ah të kisha forcë, se

nuk mundem më

të duroj fjalët e mashtrimit,

që ngërthejnë trupin e dëshirat,

thellësitë e të fshehtave të mija…

Sa e dridhëshme kjo frikë,

që ka kapluar sytë e mi!

-.-

Nuk mundem më,

të shijoj, cicërimat e zogjve,

e të fëmijvë në rrugë.

Dua të marr frymë, të ndjej, flladin e erës,

që vjen nga frymëmarrja e thellësirave,

të shpërthimit të aromës së borzilokëve.

Ndjej që gjithshka plasarit zemrën time,

me emrin tim, dua të flak mashtrimin,

e oazit të errët të tradhëtarëve

të dashurisë,

oazin e tufës së premtimeve,

që zbukurojnë krevatin e nënshtrimit.

 

 

I can’t anymore..

(English Version)

-.-

Every day I see women violated,  raped,

abandoned

like cadavers floating on the waters

off sinking boat,

thrown away from the bed of flash greed,

passion, bloody drops.

.-.

My feeling  the same,as if swimming to death,

As if going through Scribes and Caribes,

To meet the duels with the sea beasts.

I feel the cracks and bites in my body,

all painful!

.-.

Wondering:bringing me to the eternal silence,

To burial place!

.-.

Feeling every day losing my energy,

Like quivering candle to survive its light,

in the face of the wind and darkness of violence.

Oh Lord!I only wish I had power !

.-.

I can’t anymore…

endure the deceiving words,

sweeping away my body‘s desires,

and the depth of my secrets….

.-.

How shocking is this fear,

rocking my eyes!

I can’y anymore ..

enjoy the birds tweet,

the children sing across streets.

-.-

Want to breathe, to feel wind’s breeze,

coming from the deep breathings,

of the spreading scent of sweet basils.

I feel everything burning deep in my heart,

around my name.

.-.

Want to get rid of deception of

the dark oasis of love’s betrayers,

of streams of promises,

that beautify the bed of deception.

 

I can’t anymore!

 

 

 

dib 10

Dibran Fylli  (Poezia Nr 2 ) 

 

 

DY EMRA

 

…ik turkolosh nga trojet e mia

foli Gjergji

shpata i vringëlloj

në ndjekje

deri përtej detit

nuk ta dua gjuhën

as kulturën turkomene

e dua AtDheun e lirë…

 

…kaluan shekuj e vite

copë më copë e bënë Shqipërinë

Gjergji heshti

në Nëntorin e vitit 1955

flamurin ia dhuroi Ademit

e shikoj në bebëza syri

i foli mbi djepin e tij

ah po ç’fjalë të madhe i foli

ti do ta bësh Shqipërinë Shqipëri…

 

…lind e rritë e burrërua

në frymën Skënderbegiane

shpatën e bëri pushkë

gjithë ato vite kërkimtar lirie

vra e pre e mbush gjak

ai s’ndaloj së kërkuari udhën e lirisë

derisa e bëri Kosovën Ademjashariane

e Shqipërinë Shqipëri

 

 

 

HERE, WHERE YOU HAVE BEEN

 ( To mother Theresa )

 

…was there

one saved life

a cured desease

Just there

where

the tears on youless faces

use to transforme in smilings

 

for the houseless

you were

a roof

for the waifs

were bread

for the orphans

Mother…

 

 

Where you were

has no place for enmity

you loved the peace

and the humanity

loved and love

You.

 

Where you were

the God was …

 

…it is mistake

it is a wrong saying

maybe a lie

or a windy word

if someone

says

i could not meet

greet

pamper

even and kiss

her hand

– her angelic soul

 

 

 

 

Poezia Nr  3

 

TË JESH POET

 

Nuk mjafton pena, të jesh poet

As librat radhitur mbi tavolinë

Me sy burrërie, të shikosh qetë e qetë

Kur prangat të shtrëngojnë, për lirinë.

Nuk mjafton vepra të jesh poet

As sytë që të lexojnë në bibliotekë

Me dashuri të shikosh atdheu kur të vret

Plagën e varreve kur në zemër të djeg.

Nuk mjafton fama,të jesh poet

As çmimi Nobel për poezi

Mjafton për njerëzinë të jesh qielli vet

Ku mund të ecin të kuq, të bardhë, të verdhë e të zi

Pa skamje, pa plagë, pa uri

Të shijojnë të shtrenjtën liri.

 

 

 

genta foto libri

Genta Kaloçi  (Poezia Nr 4 )

 

“NËN PETKUN E VDEKJES”

 

Vdekjen diku,

dikur mësova ta respektoj

vdekjen mësova t’a pranoj

mësova si ta mbart gjithmonë me vete,

por s’munda dot t’a anatemoj.

 

Vdekjes, vargje i thura,

paqe të vendosja,

vdekjen, desha të korruptoja.

Vdekjes nanulla i këndova,

por ty kurrë s’të shpëtova.

 

 

Dhimbjet,

në shpirt më therrën

në gjunjë u ula,

për ty u luta

lotë derdha,

biletën e kthimit se bleva

shpirt, i qetë dhe, nën tingullin e fjalëve të mia.

 

 

Ike, por si pranove të ikje

plane e ëndrra pa fund kishim

vdekja në mes i këputi

dhe unë pa shtyllën time mbeta.

 

Të ndjej në çdo fjalë që më thuhet

magjinë tënde në çdo propozim

përkrahjen tënde në çdo kompliment

mbështetjen tënde në çdo përqafim.

 

Të humba në tokë, në qiell të gjeta

ëngjëllin mbrojtës u shndërrove

me shenja më flet

në çdo figurë të reve fjalët e tua lexoj

në çdo fëshfërimë të gjetheve ty të dëgjoj.

 

Boshllëku yt, i pashmangshëm

mungesa jote, e paplotësuar

rrënjët u shkëputën, degët u prenë

vdekja form tjetër të dha.

 

Nën petkun e vdekjes dhimbja u shndërrua

loti shteroi,

u tha,

nën petkun e vdekjes ndjenja rrugën humbi.

 

 

 

 

Picture8

Fakhira Batool  ( Poezia Nr  5 )

 

 Çmimi Special për Konkursin “Frang Bardhi” – 2014 ( poezi anglisht)

 

Suicide

“Written on Mother Day”

 

She beholds yellow faces of her kids,

Sometime she caresses them,

Sometime she traces in their eyes

Deep hunger and thinks

She couldn’t impart them any pleasure,

She couldn’t afford the life,

The home is sans contents of food,

She couldn’t pay bills of utilities,

The kids have been struck off from the school,

They only look at an empty railway track,

Perhaps the time of arrival of the train is near,

At that moment

She detaches them her from her bosoms,

And kisses them for the last time,

And softly she tells them

“The world we are going to, there is bountiful to eat”.

The train comes and then goes away,

The spot where mother and the kids sat,

There is nothing, only a few scattered bits,

An empty satchel and shreds of motherhood,

There remains nothing behind.

 

 

 

Picture7

Sadia Khan (Poezia Nr 6) 

 

 Çmimi Special për Konkursin “Frang Bardhi” – 2014 ( poezi anglisht)

 

~ Brittle me, I wait … ~

 

Wintry northern wind doth blow,

Blowing, so straight from heaven,

Pinching, pricking, piercing, of me,

Pieces of warmth, beholden, leaven …

 

Oh, tell … would thou come too?

With the icy breaths of November,

Rubbing cheeks against the wall,

Of the noon of my sultry slumber …

 

Like a shriveled veined last leaf,

I’d look out for thy silent arrival,

Lynched on lone branch, so corny,

Where a prosaic gust doth gravel …

 

Tread softly, on my brittle terrain,

For I’d seek, a secret soft wedlock,

In the heaths, away from a coven,

Wearing solitude, a whitish smock …

 

 

Come as thee wish to … gently to me,

Doth hurry, up the hill, would ye scurry?

Wait await in my plain mournful eyes,

Dry northern wind shalt pluck to bury!

 

 

 

gazmend beqaj

Gazmend Beqja (Poezia Nr  7 )

 

Nëna e dëshmorit

 

Me etje me dhembje me shpirtin nё vaj

Çdo pranverё pret tё çelë ёndrra e saj

 

Ajo ka jetё tё heshtur e vdekje me jehonё

Me etje shterrë durimin tjerrë pritjen e paskaj

Purpush hirin e kujtimeve nё natёn e vonё

Idhёt duke pёrtypur dhembjen e fatit tё saj

 

Me lotin e mbledhur kokёr nё syrin e vetmisё

E harruar e dёrmuar  ndjellё thirrjet e largёsisё

Zgjohet me mllef me pezmin e egёr tё zhgёnjimit

Derisa gjaku e zemra ngrinё nga hije tё pikёllimit

 

 

 

ermira selami

Ermira Selami (Poezia Nr 8 )

 

TORSI I JETËS

 

Heshti mendimet një moment

nën rritmin e goditjeve të hapave të tu

dëgjoj si kërcasin gjethet e thara

dëgjoj si zukasin bulkthat në pemë

dhe ndjejë si ndehet zymtësia në qiell.

Ndjejë si bota ngrin për një çast

si pikturohen gjurmët e ëndrrave të shkërmoqura

nën thyerjen e heshtjes

mbi Gjurmë !

mbi muzgun e vetmis …

Në rrugët që nuk më dërgojnë askund

udhëtoj në heshtje ,

zjarr për zjarr me stuhinë

në kështjellën që u shemb

vazhdoj të ec…

drejt heshtjeve të padukshme të diellit

mbi skëterrën

e ndruajtjeve të mia

mbushur me fajshmëri

Ç’robëruar nga pëshpëritjet e lënduara

mbi vargje , mes kufijve të vetmis .

Në gjumë do e marr veten

në shtegtim të gjatë

do kullojnë plagët

zemra do hesht vetë

plagosur …

si ndjenjë dërguar ndjenjës

Torsin e jetës … !

 

 

 

Festim

Festim Liti  (Poezia Nr 9)

 

– NJERIU PA KOKË –

 

Pesëdhjetë vjet u end pa kokë një njeri,

rrugëve dhe rrugicave te qytetit në errësirë…

Nuk mban mend kush,e si ja prenë,

pa dhimbje,ofshama dhe klithma për mëshirë….

 

Ai isha unë.

Unë,që një mizë nuk kisha vrarë në jetë.

Me djallin do kisha fjetur në një shtrat,

brenda shpellash të frikëshme,a pllaja me borë,

dhe Dantes do t’i lutesha,

të më rezervonte një vend në Purgator,

veç të kisha përsëri kokën time në dorë…

 

Me ndihmoni ,o njerëz!

Presidentë qofshi,a ministra,

deputetë,lypsarë,zuzarë a kusarë,

diku po e gjetët,më thoni.

Nuk dua sytë,veshët apo gojën,

as dhëmbët nuk i dua se ishin proteza,

por trurin,ju përgjërohem,të ma ktheni

për të vajtur i lumtur në varreza….

 

 

 

Avdi Ibrahimi

Avdi Ibrahimi (Poezia Nr  10)

 

DHEMBJA KTHEHET NË PIKËNISJE

 

Gjatë gjithë jetës kam shikuar

Dhe kam parë të gjitha imtësitë

E brendshme të njerëzimit

Fiksova të gjtha dukuritë

Në shfaqjet shpirtërore të njeriut

Vijëzoj shprehje artistike

Në sytë e Monalizës

Pastër tek shkëlqenin

Si uji kristalor

Vërshuar nga lagështia

Në buzët e përhimëta

Pikturuar kahmot.

 

Gjatë gjithë jetës kam shikuar

Rrokullisjen e shkëmbit

Drejt majave të larta

Te dhembja kthehet në pikënisje

Laokonti në përleshje me gjarpërinjtë

Ç’fatkeqësi e rëndë për t’u përballuar

Takim tmerresh të perëndive jonjerëzore

Qenie njerëzore tek hedhin valle

Me Jagon e Memfistofelin

Shpirtra këta që u janë dorëzuar djallit

Shfernim dashuriçkash të donzhuanizmit

Nëpër ato biruca manastiresh spanjolle.

 

Gjatë gjithë jetës kam dëgjuar

Baladat dhe legjendat e lashta

Tragjizmin e tyre

Për Trojën e rrënuar

E të braktisur prej trojanëve

Tregimin mbi Paridin dhe Helenën

Kjo urë zjarri e dashurie

Që dogji pallatin e Priamit

Kur ai u kthye në Trojë

Pasqyrime këto që shkaktojnë dhembje

Për popullin e vuajtur e të ndarë

Megjithëse për nga fati të pandarë

Kjo shfaqje e thelbit

Dalë nga shpirti i poetit

Shpreh dhembjen e një populli të tërë

Që i vogli meson të luajë

Në lojën e të madhit

Përsëri dhembja kthehet në pikënisje.

 

 

 

Delvina. Kerluku

Delvina Kërluku (Poezia Nr 11)

 

Mbrëmja

           

Sonte lundroj me anijen pa vela e pa direk;

Më rrëmbeu lumi i mërzisë.

Jeta u bë si det vaji dhe flladi s’kishte pikë freskie.

Zemra ulërin posi sirena, që mbushnin rrugën tonë plot zhurmë

E kam kyçur në vete sekretin, që më lidh me ditën tonë të fundit bashkë.

Do të doja ta takoja në dramën e Shekspirit, e të vdisja kur bie perdja,

Për të mbetur përherë në skenë.

Ofeli në dashuri.

 

 

 

Alban Tufa

Alban Tufa (Poezia Nr 12) 

 

 

LOTË BURRI

 

Loti yt rrëshqet nëpër faqe

si piklat shiut në xham

në një kohë të brishtë malli

që ngreh distancë, largësi,

që qep edhe shqep nëpër shpirt ndjesi të lagështa burri.

 

Loti yt thyen idetë e lotit të padalë,

përmbyt vrazhdësinë sic përmbyset një epokë.

 

Lotët tua zhyten nëpër rrudha dhe devijojnë udhëtimin e moskthimit,

shkurtojnë distancën, largësinë,

shprehin prezencën e mungesë së ashklave tua.

Bimët që rrite s’ta japin oksigjenin

e tashmë zgjon kujtime që brohorasin nëpër shpirt

me një jehonë që ëmbëlson atë cka doje prej kaq kohësh.

 

Loti yt e ngre burrërinë në pidestalin e jetës,

në simbolin, misionin e prindit.

E zhyt në të kistaltën e ndjenjave që quhet ndershërisht dashuri.

 

 

 

 Picture9

Jeta Vojkollari  (Poezia Nr 13) 

 

Çmimi Special për Konkursin “Frang Bardhi” – 2014 ( poezi anglisht) 

 

 

Mos më lini të largohem

 

Jetoj një ëndër çmëndurie

Tretem në gaz, strukem në  frikë

Të fluturoj mbi oqeane

Në arrati ndoshta, një ditë.

 

Të fluturoj unë pas një shprese

Se më ka humbur shpresa mua

Zgjomëni ju nga marrëzia

Të shkoj dhe dua, edhe s’dua.

 

Po ku të iki, ku të shkoj

Një fjale shqip ku ta kerkoj

Po ku ta gjej një mik, një shok

Të më dëgjoje dhe kur flas kot.

 

Po ku ta le nënën e thinjur

Një fjalë të mire, një fjalë të hidhur

Të le një kënge pa kënduar

E një dëshire pa plotësuar.

 

Zgjomëni ju nga marrëzia

E mos më lini të largohem

Të më harojë dashuria

E diku larg, vetë të harohem.

 

 

Don’t let me go away!

 

In a dream of craziness, I’m going through

I melt in joy and crouch in fear

I’m dreaming of flying over endless oceans

In faraway places, my heart to tear

 

Dreaming of flying after a hope

My hope is lost, my way is lost

I want to go and I don’t, I don’t

Oh, wake me up from this madness ghost.

 

But where should I go, escape away

Where should I look for an Albanian word

Where should I find a friend, who can listen

When I speak in vain or tweet like a bird.

 

But how can I leave my silver-hair mother

Forget a good word or a bitter one

How can I leave a song, that’s unsung

An unfulfilled desire or an undone fun.

 

Oh, wake me up from this madness, now

Don’t let me leave. I’m begging you, see?

I’ll be forgotten in the world, somewhere

With my heart in pain and never free.

 

 

 

Arlind Farizi

Arlind Farizi  (Poezia  Nr 14 )

 

POEZIA E SHKRUAR NË DORËN E ZOTIT

 

Më vjen në të ngrysur

E shoqëruar me rrezen e hënës së sapodalë.

Zbret shkallëve të dritës

Si flutur me krahë yjesh.

 

Atëherë,

Shpaloset boshësia e letrës para meje.

Mbështillesh rreth lapsit,

Përdredh bishtin të

Më mashtrosh për një dashuri dinake

E më jep mundësinë të zgjedh

Ty a poezinë?

 

Ti je poezi e shkruar në dorën e Zotit…

Vetëm ti më mban të mos tretem tërësisht

Andaj të dua

Si ty si poezinë

Se përmes jush zbuloj thelbin e jetës…

 

 

 

rezart palluqi

Rezat Palluqi (Poezia  Nr  15 )

 

Qyteti im

 

Qyteti im ka një miljon gojë dhe një lum.

Gojët shuajnë etjen. Cullufet e gjata të flokëve

i kruajnë kurrizin sardeleve dhe troftave.

 

Qyteti im ka dy miljon këmbë dhe një lum.

Këmbët freskohen në rrjedhjat e tij të cemta.

Sardelet lëpijnë këmbët e pista të qytetit.

 

Qyteti im ka një miljon pushkë dhe një lum.

Kur pushkët grykënxehta kanë etje,

kokat e dyfekuara notojnë në lum si shalqinj të kalbur.

 

Qyteti im ka një varrezë dhe një lum.

Qysh kur lumi zbuloi varrezat, ai fle atje.

Por këmbët dhe gojët e qytetit kanë vazhdimisht etje.

 

Qyteti im ka një lum, por tashmë pa varreza.

Qysh kur lumi flinte me jetëndërruarit,

të vdekurit flaken direkt në lum.

 

Qyteti im njeh më në fund vetëm lindje.

Të vdekurit mësojnë not në lum.

Deti u jep atyre diplomën e notit të përjetshëm!

 

 

 

murati

Enkelejda Pashaj Murati  (Poezia Nr 16)

 

Para pasqyrës

 

Para pasqyrës

s’kam frikë të shoh  rrudhat e kohës

as dikur…

as tani…

isha unë  përplasur mes dallgësh

… dhe sot , …  portret i eklipsuar kristalit blu.

 

Luleve,

U rrëmbeva farfurimën më të bukur

Dallëndysheve,

kurrë s’ua prisha folenë

bastun për pleqërinë tënde kohë

… dhe shami për lotët e fëmijëve në botë.

 

Pasqyrë të shoh çdo ditë në sy,

për rrugët dhe gjurmët e yjeve të humbur

për dhimbjet  e mbetura peng atje,

për jetën …,

dhe paqen e  njerëzve udhëkryq.

 

 

 

 

farida

Farida Ramadani ( Poezia Nr 17)

 

Pëllumbi i Paqes

 

 

A e di ti o pëllumb,

Se je Simbol i Paqes!?

Duhet të jesh krenar!

Ndoshta, duhet zogjtë e tjerë,

Të shikojnë me lakmi,

Dëshirë,

Respekt,

O ku ta di…!

 

Por ti fluturimin ngadalësove,

I mërzitur u ende nepër glob,

Mbylle sytë se nuk munde më,

Luftra,

Përplasje,

Grindje kudo.

 

Nga dëshpërimi pendët u pakësuan,

Shpirti lëngoi thellë.

-Ju lutem, zgjidhni ndonjë zog tjetër,

Simbolin tim t’ia dhuroni!

Simboli me paqen shpirtërore,

Dua të përputhen përherë,

Fjalët e punët e  mira botërore,

Në çdo stinë të sjellin pranverë.

 

Nuk duhet o njerëz kështu!

Tunden polet nga mëkatet,

Politikanë apo njerëz pa cipë,

Që zgërdhihen në mot plot re.

Ju lutem ndërroni formë!

Keni kohë sa nuk është vonë…

 

Atëherë më shikoni  mua,

Do sillem ashtu si dua,

Flatrat do rrezatojnë mirësi,

Rrezet e diellit do kenë magji,

Krenaria ime do ju befasojë,

Atëherë “Pëllumb i Paqes”,

Me të vërtetë,

Do më thonë.

 

 

 

 

Alessandro Mazzà  ( Poezia Nr 18 ) 

 

KREDO

 

 

Unë nuk banoj në këto fjalë,

jam heshtja që nuk mund të shqiptosh,

jam heshtja për të cilën nuk mund të thuash që quhet heshtje,

jam heshtja e nuk jam mbyllje goje

Jam përgjigjja që lind pyetje

që nuk merren me mua,

jam vendi që duhet të banosh

pa përzgjedhje e pa ndërtim,

jam (se)pse-ja pa pyetje,

jam frymëmarrje e kërkimit tënd.

Jam koha që pret nisjen,

por pritja është një veprimi yt

i papritur,

jam arritja pa fitore,

jam ti që nuk di që vështrohesh ,

jam ti që vështrohesh

por nuk jam shikimi.

Jam diçka që nuk është,

që nuk ndryshon e nuk shpreson,

që përmban e nuk mban,

jam liria

që nuk di që e ke.

Jam diçka që nuk shkon,

që nuk zë vend në hapësirë,

jam jashtë mendimit,

të lëvizurit, të dëshiruarit,

jam shuarja e çdo kambane, e çdo përkëdheljeje,

gjethe që digjet, veshje që bie,

por nuk shuaj, nuk djeg, nuk zhvesh,

jam pema bija e gjethes.

Nuk jam dega pas të cilës kapesh,

nuk jam rrënja për të cilën gërmon,

jam boja e kuqe si gjaku

një çast më parë e një çast më pas

që ti e edukon, e burgos,

jam mungesa e çdo forme

që është mënyra jote më e përshtatshme

për leximin e botës,

sikur të ishte një botë.

Nuk është e vërtetë që kur mendon unë qesh,

strehimi apo arratisja drejt të qeshurit

është dëshirë antike

që nuk më përket,

e pastaj nuk di, nëse ti nuk më ndihmon,

ku tjetër të shkoj.

 

 

 

anila portret

Anila Themiu ( Poezia Nr 19 ) 

 

 

 PLANET I DASHURISË

 

Elementët e krijimit?!

Thonë se dielli do të shuhet

Më parë do të bëhet VIGAN

Shumë do digjet toka

Pjekja,përcëllimi-flakët e ferrit

Ndihem fajtore për dashurinë tënde

Shpirt i bukur njerëzimi ska faj

Po unë e lava mëkatin me lotin e ëngjëllit

Dashuria është e pavdekshme

Le të kërkojnë tokësorët vendbanim

Me molekula yjesh ndërtuar pa frymë

Dashuria jonë ka një planet

Të padukshëm

Më gaz të rrallë

Zoti e krijoi apo ti dhe  unë?!

 

 

 

violeta

Violeta Allmuça ( Poezia Nr 20)

 

LE TË HYJNË

 

Unë të çelur e mbaj

Odën e syve të mi

Të hyjnë në pafundësi

Horizontet dhe engjëjt

Petalet e portokallisë

Lulet e ndezura verore

Miqtë e rinj të paftuar

Dhe humbësit e lumtur.

 

Jetoj me porta hapur

Sytë si endacakë të zinj

Janë çmendur të shohin

Shtatë ditët e zhveshura

Në bulevardin universal

Pas ceremonisë festive

Se liria është si epshi.

 

Mos pyet pse ndizen

Shandanët mbrëmjeve

Kur në brezin dritësor

Shfaqet mes për mes

Hemisfera e zemrës

Në sytë e tu, sytë e mi

Dy unaza na ndriçojnë

Frikësohem nga heshtja

Perëndi do të humbas botën

Duke u kallur si vjeshta.

 

 

 

LET THEM ENTER

 

I keep open always

The room of my eyes

To enter infinity

Horizons and angels

Leaves of oranges

Bright summer flowers

New uninvited friends

And the happy losers

 

I live with open doors

Eyes like black rovers

Have become crazy to see

The seven naked days

In the universal boulevard

After a festive ceremony

Because freedom is like Eros

 

Don’ t ask why evening chandeliers

Are turned on

When the middle appears

In the path of light

The hearts’ hemisphere

In my eyes in your eyes

Two rings shine on us

I am frightened from silence

God I will lose the world

Becoming like autumn.

 

 

 

Ekrem ajruli

Ekrem Ajruli (Poezia Nr 21 )

 

Alarm

 

globi kollitet

dridhet ka ethe zjarrmi

sylugatët alarmojnë

kujdes është pandemi

 

nga erdhi vallë

kush e di

vërtet fajtorë janë shtazët

apo e polli si çdoherë

përbindëshi-NJERI

 

kudo në seanca kongrese debate

vampirë në frak të zi

lëvizin institute klinikaqeveri

gripi (H1N1) shpikje

e derrave  SURRATNJERI

 

 

 

Alarm

 

The globe coughs

it shakes has a fever

ghost-eyes alarm

warning it’s pandemic

 

where did it come from

who knows

animals are guilty indeed

or it gave birth as always

the monster-MAN

 

everywhere in sessions congresses debates

vampires in black cloaks

move institutes clinics-governments

the flu (H1N1) an epochal invention

of HUMAN-FACED  pigs.

 

 

 

musa 1

Musa Jupolli  (Poezia Nr 22)

 

Eu poet

 

Eu poet t’ vraft reja

Që nuk ma le Penën Shtizë-Flamur

Nama t’ marrtë që ma fshive Himnin

Thefsh qafën që ma derdhe helmin në gotë

 

Gladiatorët e dehur, dehje e vdekshme

Në përurim një plagë më shumë

 

Fjalën ma vrave

N’ egzod të popullit tim

 

Po sot m’atë guhë t’ huej

Cezar erdhi në pushtet

 

Eu poet t’ marrtë djalli

Pa dëgjom o i mallkuar:

Po unë e gjeta Lahutën n’ Dhé të shtëpisë së vjetër

N’ dedikm shkrova :

Tokë hap thesarin e Fishtës

Ta gjejmë gjuhën e bukur të shqipës

 

Me gjakun e Penës që më rridhte

Penën e vura Shtizë – Flamur

Me aty të këndohet Hymni ynë !

Pena ime !

. . .

Në mungesë të ngjyrës

Përdora gjakun tim !

 

Në mungesë të letrës

Me penën time shkrova mbi trupin tim !

 

 

 

 

nikolle

Nikollë Loka (Poezia Nr 23)

 

 

Sa shpejt t’u zbardhën flokët

 

Sa shpejt

t’u zbardhën flokët!

Mjaftoi

një ditë dimri në maj,

ca baltë

e hedhur te fytyra jote,

shpifjet nën zë;

mjaftoi

urrejtja e njerëzve të pazemër,

helmi

që përhapet me fjalë,

kurthi

që zë në grackë çdo femër,

dhe ja:

dolën flokët e bardhë!

Por ti

në pranverën e moshës,

laje fytyrën

me ujin që heq baltë,

mblidh lule

për njerëzit që të duan,

shihe fytyrën

në një pasqyrë të kristaltë!

Për të keqen

mjafton veç një ditë,

për të mirën

një jetë e tërë,

balta

që kishe ti ndër flokë,

fatmirësisht

nuk të kishte zënë!

Ti erdhe

në stinën e moshës,

me një plagë

të fshehur në zemër,

por mbete

siç të kisha njohur,

vajza fytyrë ëngjëll.

 

 

 

Çmimi I Flutra Malo

Flutra Kuqani Malo (Poezia Nr 24)

 

 Poezia Fituese e Çmimit Letrar ” Frang Bardhi” -2014

 

Nokturn….

 

Githçka  hesht…

E  gjithçka  ka  profumin  tand…

Dashnija  jeme,

T’shof  aty….si dikur….

N’karrige tundse që  flen….

Gjithçka  asht  ndal  aty,

Që  t’andrrosh  i  qetë k’të  natë,

që me  yje  mbramja e ngjyrzon….

 

Dy  shpirtna…

T’mshtjellna  nga koha  jena,

Na  rrethon  qetsia….

Asgja  s’peptin….

Vetem  shikime  t’lehta

Që  fluturojnë  n’qiell…

Na  jena  ajri i  mshehun  n’buzë,

puthje të  shkrime,

ne  luginat e  zemrës,

labirinthe  refleksesh…

mes  hapave  të  dy  maskave..

trupe  që  tregohen  mes  ernave  t’lkurës….

Lule  te  mshehna  n’errsinë…

t’nënshtruem në  lojën  e  heshtjes.

Ndërsa  heshtin  shikimet  mes  nesh,

nokturn  magjik i lehtë,,

Pa b’ za bjen  nata,

gjithçka asht  në  qetsi

e  gjithsija  hesht.

 

 

 

 

Adem ABDULLAHU

Adem Abdullahu ( Poezia Nr 25) 

 

 

AJO NGELI E FORTË…

 

Shqiptarja ngeli e fortë

edhe pse iu lëndua njëri gji,

edhe pse e dridhi tërmeti

natën e zezonit,

edhe pse iu shua njëra dritë e qirinjtë,

edhe pse i ra një gërshetë

nga rrufeja…

 

E fortë mbeti ajo

edhe kur shumë dolën nga dera e saj

e s’u kthyen më kurrë.

 

Ajo ngeli e fortë…

 

 

 

Myzakete Ademi ( Cmimi III )

Myzakete Ademi ( Poezia Nr 26)

 

Poezia Fituese e Çmimit të tretë Letrar “Frang Bardhi” -2014

 

 

Kur Zemrën i theve Nënës, mungoi dhe dritë e Hënës!

 

Bir!

Ki mëshirë!

Për shpirtin e trazuar, për ndjenjën e bekuar,

ti mos lëndo një zemër, nga jeta të dërrmuar!

 

Bir!

Ki mëshirë!

Për sytë e mrekulluar, për qumështin e mëkuar!

Kaq shpejt ti vallë o bir’o-djalë e paskërke harruar,

që falë atij qumështi, je rritur e burrëruar?

 

Kujtoje veten kur zure shtratin, kur sëmundja po t’digjte shtatin,

e kur askush s’ta qante hallin, tek buzët e nënës e afrove ballin;

kur gjoksi valë-valë fërgëllonte, digjej prush i ethshëm mërzie,

në sytë e brishtë shikoje qiej të kaltër prilli, dhe detëra dashurie.

 

Në vështrim të syve, n’shikim të gëzimit,

lundronte qetë e lehtë, anija e shpëtimit;

të dhuroi ty jetën, të dha pendën e poetit,

të fali vetë zemrën dhe shpirtin e artistit.

 

Qielli derdhi e kulloi dritë, në prehrin e së gjorës,

e ca qortime djalit, ia la plumb n’pëllëmbë të dorës!

O-gjak-o-djalë-o-burrë, o nur’ o bir’ i mirë i mëmës!

kur Zemrën i theve Nënës, mungoi dhe dritë e Hënës!

 

E mpakur nga marazi;

brenda thellë n’kraharor, zemra si s’i plasi?!

 

E nis djaloshi e nis të qajë, sytë pikë-pikë vërshonin vaj,

e u drodh’, dhe veten nuk mundi, jo s’mundi dot ta mbaj’,

kur ballin uli-prehu në prehërin e saj.

 

Nga ethe të pendimit nisi t’psheretijë,

e me zë në gojë sakaq-sakaq të thojë:

Sa rrahje oh zemra mua do më pulsojë,

aq herë do lus Zotin ty të të mëshirojë!

 

 

 

IMG_43501822235382 (1)

Malsore Llapashtica  ( Poezia Nr 27 ) 

 

The Silhouette

 

An idyll born…

A silhouette makes me understand,

How sweet life can be.

We look around the beauties

With the summer warmth.

Each flower flourishes,

Playful and graced…

We ask our own,

Are we in a dream or still searching

Without getting tired,

The gigantic creature – I am in love

 

 

 

natasha Xhelili

Natasha Xhelili ( Poezia Nr 28) 

 

HËNË E SHPIRTIT TIM

 

Në mjegull u tretën krahët

e dritësuar të hënës,

në lëvizjen e grirësisë

përtej Rrugës së Qumështit

u shfaq fytyra e saj

e verbuar nga lotët.

Qiej! Qiej! Qiej!

 

Në vallëzimin e çmendur

Të ciganit flokëgjatë,

Në fluturimin e dhimbjes

Përreth valles së vdekjes

Një re pushtoi shtatin

E përhumbur të mbrëmjes.

Yje! Yje! Yje!

 

Në klithma kthimesh,

Humbjesh hirore,

Në grahma grackash

Kuaj kometash

Galopon një shpirt

Si një këngë shkretëtire

Erë ! Erë! Erë!

 

Në të kuqen e flakëve

Ngritur midis,

Në lavjerrësin e kohës

Pranguar ofshamave

Mungesa lartëson

Hijen e saj hyjnore.

Zjarre! Zjarre! Zjarre!

 

Në altarin e ngritur

Dramave humane,

Në flijimet e vështira

Si një simfoni

Rilind e bardhë

Hënë e shpirtit tim!

Vaje! Vaje! Vaje!

 

Në mollën e zgjatur

Mëkatit të madh,

Në metamorfozën e gjarprit

Lëkurëndërruar,

Të zhys në mua

Përjetësisht!

Hije! Ëndërr! Hije!

 

 

 

efti

Eftichia Kapardeli  (Poezia Nr 29) 

 

Fascination

 

Oh! scents, Oh! innocent body

Light uranium

displaced whole soul

in this tender

sea of human moments

wind steals

peace

 

***

In older homes

in large squares

in common usage

the end times

hidden worlds

Light secret clairvoyance

The heavens donation

a thousand eyes

a blue seduction

 

***

 

The silence in

streets tireless

the hiker wins

And in rain

stars

the ultimate time

concise relives

 

***

In tears of people the  promise

the wheaten bread and caress

is made of pain and kindness

***

 

Each dawn name

changes

Blessed is he where

do not forget ,he who touches hearts

venerable love and affection

born and Booming

 

 

 

 

Xheladin

Xheladin A. Çitaku ( Poezia 30) 

 

ISHULL  N`MUGËTIRË

*

 

Xixëllimë nga yjet shpresëruar djerrinën

oazë shëndritëse n`shkretëtirën e harrimit

si firomë ledhatuese shpërqëndron rutinën

si puhizë m`freskon zhubrosjen e zvetënimit

*

 

zhytur në ëndrra, tretur n`shikimin e fjetur

nxitueshëm braktisja mbretërinë e kronosit

pegasin e hijes shaloja në vrullësim të mekur

n`përfytyrim vërshëllimash shigjetash t`erosit

*

 

shëmbëllimi strehuar në lozhat e dërdëllitjes

në peisazhe ngjyruar kujdesshëm rafinimin

mëtimet flatruar në metafora të trokëllitjes

n`vegullinë turbulluese përtypja inskenimin

*

 

të zbriste nga hëna n`ishullin e shpirtit tim

një pejzë drite, të m`i dhuronte shkëlqimin

në melankoli strehëzuar, në këtë vjeshtërim

n`rrudhosje vijzuar mëdyshjen e hutimin

*

 

udhët e mia përmbytur n`batica dallgëzimi

n`shtrojerë lymi hapa të zbathjes mbërthyer

gjurmë talljesh frapulliten n`ekrane kujtimi

si bulëza njollash feksin n`mashtrim t`urryer

*

 

ishulli i rrëgjuar n`prehje paqëtohet ngadalë

në detin e mugtirës fundoset dhimbshurisht

n`përcjellje sarkazmash, ngritur n`piedestal

zbrazur rropullitë n`përkëdhelje dhelpërisht…

 

 

 

 

Jokida Mati  ( Poezia 31) 

 

KUPA GRAAL

 

Kur shpirti mbushet me dhimbje,

Si Kupa e Graalit me gjak…

Trishtimi zbrazet mbytës në vena

E zemra përhumbet në ankth…

 

Pulsi zvarget si shirit i vjetër

Agonia shtrin hijen mbi ty…

Të gjithe voltet e botës do i sjell

Jeto dhe pak. Të lutem! Më prit…

 

Buzët bashkoj me buzët e tua…

Frymën e jetës të përçoj ngadalë,

Pulsi gjyroset me rozën e puthjes..

Gjaku bëhet verë në kupën Graal

 

Në mijra vjet që ikën , që vijnë…

Duke qenë bashkë jemi gjithësia

Helmi s’mund të rrjedhë në kupën Graal

Sepse ajo ësht’ mbushur nga dashuria

 

Si dielli që lind, ti syte hap ngadalë…

Buzëqeshia morri ngjyrën e puthjes…

Kupa e Graalit më shumë se me verë,

Esht’ mbushur me lëngun e ringjalljes…

 

 

 

xhemileadili (1)

Xhemile Adili ( Poezia Nr 32 )

 

HESHTJE SHEKULLORE

 

Nate e gjate!

Heshtje shekullore bie vetmia

ne dritaren e mendimeve qielli vazhdon

me soditjet qe zgjaten per henen.yjet

dhe fytyrat qe bartin gjithcka

buze shkrepash,buze ujerash

dhe fundosin fatet,jeterat,kenget

ne fundin e detit!

Nata vazhdon

heshtja shekullore….!

 

 

 

 

Dimitris Varvarigos (Poezia Nr 33) 

 

KA RASTE

 

Që të thërras “Dëgjomë qiell”.

Ka raste që mendimi im të prek

e të tjera përsëri, ku zemra

frymëmarjet e tua te ngrohta vesh me sqimë.

Shiko plagët e mia, ti m’i shkaktove.

Trupi si letër e vjetër gdhendur nga erërat.

Rrjetë në gojë thuren fjalët

me një “r” që djeg duke prekur

gjinj të ekspozuar.

Shkak je ti qiell

që gjoja rastësisht të hapëzova dhe shenjat

e kohës tënde ndoqa,

duke matur dashurinë dhe mohimin

në një segment të shkurtër u ndala brenda teje

humnerë pashë shpirtin tënd

që trembur e përmende.

Oh! Qiell…

Rrugëtim i papajtueshëm errësirave të ndritshme.

Të jetë thua mesazh ëngjëllor

apo iluzionin mashtrues?

Vallë është etja e mishit

në pamje të re tek asimilohet fundit të heshtjes së akullt

duke ndjerë ardhjen e tij.

Ka çaste qiell

ku besoj se je era

dhe të lë të më çjerrësh.

 

 

 

 

bilall

Bilall Maliqi  ( Poezia Nr 34) 

 

NË CAKUN MAGJIK

  

Në prehrin e mallit

Do ta uli kujtesën

T’ia shkundi pluhurin

Mbuluar prej kohësh

Hapin do ta qes një pikë më larg

E ta mbylli kthimin mbapa

Me stogje vuajtjesh

Me  profilin e heshtur

U fute në timin fiksim

Si një lule ngjyruar kujtimi

Do ta fus për një çast mërzinë

Në një arkë të vjetruar motesh

E të nisem drejt cakut magjik

Me shkopin e saj

Kodra mes për mes të çajë

Frikë më s’kam nga Pitoni

Me dy kokë në maje guri

As nga bishat me kokë njeriu

Më pëlciti në maje balli durimi

Sall njëherë të shoh

E të shkrihem në lotë gëzimi

 

 

 

Nexhi Baushi 4

Nexhi Baushi ( Poezia Nr 35 ) 

 

DUA TE JEM UNE

 

Unë,

dua të jem

Unë!

Vetja ime,

e lehtësuar

nga fijet,

e shpirtit,

që endet

i heshtur.

 

Unë

dua të ndreq

ritmin,

e orëve,

të ngadalësuara,

të ndjenjave,

në pusin

e ndenjë

të harruara.

 

Unë

dua të gjej

vetveten

brenda vetes,

reflektimin e qelqtë

të mendimit

si krah reje.

Të ndjej emocione,

dyndalla, të gjakut

ndër deje.

 

Unë

dua nga dridhja

e duarve,

nga rrahja e pulsit

tim,

nga një

lutje,

e frymëmarrjes,

nga hapja e beftë

e poreve,

si

dy buzë

në puthje.

 

Unë,

dua të jem,

e lirë

nga pesha

e mendimit,

pa tkurrje të muskujve,

pa dhembje

të kockave

nga prekja.

Të ndjehem

grua

nën lëkurën

time të kripur

unë dhe vetja.

 

Dua

me shputat e mia

zbathur,

të lë gjurmë

në cipë të tokës,

me ëndrrat

e shpirtit tim

të dëlirtë

si këngë,

të ndjejë

dashurinë

përtej

horizontesh,

përtej dhembjes,

përtej ëndrrës,

tek vetja

brenda.

 

Unë,

dua

të jem,

ashtu,

si puhizë

pa fjalë,

si heshtja.

Unë dua

të jem vetja.

 

 

Cmimi III ( Arqile Gjata)

Arqile Gjata ( Poezia Nr 36) 

 

Poezia Fituese e Çmimit të tretë Letrar “Frang Bardhi” -2014

 

NGJYRA E VERDHË E JETËS

                                                           “ Gjej shumë realitete te fantazia.”

                                                                                                                  F.Franklin

Në qytetin e verdhë mos i përdorni ngjyrat…!

I verdhë ajri

mendimet të verdha si ëndrrat

pikat e shiut u japin madhështi,

lulet dhe pemët zverdhojnë

shpendët në fluturrim bëjnë çudira

të verdhës ngjyrë i ngjajnë.

 

Fryma e jetës

luhet nëpër skena të verdha

ku shkruhet biografia e kohës

vallëzojnë erëra në muzgun potokalli

në mbrëmje, kur qan qyteti…

hëna në vetminë e saj ia shton verdhësinë!

 

Në thellësi të syve të shekullit

ngjyra verdhoshe  pështillet në ethet e lakmisë

të gjithë këmbësorët digjen pak e nga pak në verdhësi

prej saj, fati shurdhohet…

nëpër shëtitore, mbrëmjeve ndizen qirinjë të verdhë.

Jeta, ka hyrë thell në verdhësinë e peisazhit

gruaja më e bukur, një trëndafil i verdhë!

 

 

 

Picture1

Caroline C. Nazareno  (Poezia Nr 37 )

 

Çmimi Special për Konkursin “Frang Bardhi” – 2014 ( poezi anglisht)

 

Andromeda’s Hourglass

 

 

I heard about mental mapping

Formulas to convince generations

That a transformed malachite mind can do better

Teach better, love better

Or worst, it can kill or deliver you to hell

I have come across universal responsibilities

All rallying for greater wars

All the world clash to their invented disasters

I am fed up. I am drunk. I am drowned.

All the papers and the boob tubes make me knowledgeable

About genocides, atrocities, violence and human struggles

Human rights have nowhere to rule

While humans assume peace miracles

I am a potter of peace.

I can shape a little form

Of mainstreams to rebuild

A new hope, a new ray, a new wave of true humanity

I just don’t mimic in the bricks of harmony

I am the tippler cylinder, my own time machine to mediate

To send peace-Andromeda to my siblings, to my neighbors even enemies

I can be a sower of understanding

I can be a peacemaker, free from unfounded reasons

I am an impartial hourglass

Whose glass tubes can start

A grandstand of maturity—I love all.

 

 

 

220px-Scott_Hastie®Neil_Stephenson

 

Scott Hastie  ( Poezia Nr 38 )

 

its all joining up…

 

It is all joining up now,

Gradually gathering in

Its own coherent story.

 

And, as things play out,

It’s hard not to be tempted

To imagine that your life

Thus far

Has been one long exercise

In intertwining truths,

Progressively

And teasingly uncovered.

 

Long twisted, luminous

Ribbons of light,

That continue to unravel

In extraordinary patterns

That run not only

Right through

The core of times past

And your own span of existence,

But all the ages still to come.

 

So just what is at play here,

If not some juggernaut

Of collective consciousness?

Or is this something

Far more complex?

More telling still, I wonder…

 

See how fate decrees

That such sweet

And illuminating experiences

Can sometime come to you,

And altogether

In charmed combination,

Becoming powerfully reminiscent

Of something,

Instinctively it feels like

You already knew,

A long, long time ago.

And that somehow,

Has, all at once,

Been magically

Re-birthed within you,

Once more.

 

Just what

An extraordinary feeling this is…

Such shimmering seeds

Of joy and certainty,

Miraculously made anew,

Both to raise you up

And power you on.

 

So that, on the very best of days,

It can seem like

The world around you

Is now filled with such a warm

And welcoming frequency

So inviting,

You instantly know

Your heart

Will make it impossible

For you not to go with it…

To answer this siren call,

To step up

And fill that space

With who you truly are.

 

If so blessed,

This life of ours can therefore,

From time to time,

Overwhelm, as it must.

And, as a consequence,

One must learn how

To pause,

How to be truly rich.

 

Believe me,

There are moments when

My heart aches so

And the stunningly sculpted shape

Of a lone red kite

Flies overhead in a clear blue sky.

 

Increasingly it seems,

These days,

Things are falling into place.

 

 

 

 

Poezia Nr 39

 

NUDE  DELIGHT

 

The coiled divine

renews eternity

in the body’s cells

fed on sensuous sweetness

and moment’s littleness

 

for years fleshly reign

seemed spirit’s radiance

in the deep pit

now suddenly sparks the itch

for heaven’s nude delight

 

 

 

Cmimi dytë ( Drita Lushi)

Drita Lushi  ( Poezia Nr 40 ) 

 

 Poezia Fituese e Çmimit të dytë Letrar “Frang Bardhi” -2014

 

PO TË LË MBI TRYEZË, KËTË POEZI

 

Kur s’je,

vij e ulem në poltronin tënd;

Prek letrat e shpërndara

Librat e lënë hapur…

Një rremujë që jam mësuar ta dua…

Ah, paske harruar të marrësh dhe sot,syzet e tua…

 

Vë gishtat mbi të tutë,

në tastat ku formon fjalë aq të bukura,

ose që të mundojnë jo rrallë,

tek lidh gërmat të nxjerrësh aty shpirt e mallë..!

 

Ndihem ti një moment..

Ndërsa ty të bëj vetveten;

 

Mbyll sytë të imagjinoj ardhjen…

E befas,

Vrapoj në dritare të shoh rrugën,

Dhe vërtet shfaqesh…

 

Unë qesh…

Qesh…me parandjenjat e mia…

Te vërteta, sa e verteta,

E ndjenjës sime për Ty

 

 

Eh…

Te dua edhe në mungesë,

duke dashur çdo send që prek ti;

e kur shfaqesh…

ndihem dyfish në dashuri…!

 

Unë kam pak fjalë…

Dhe këto s’ti kam thënë kurrë..

As edhe tani…

 

****

 

Thjesht,po të lë mbi tryezë …

këtë poezi

 

 

 

10665853_10152370378963017_2230154642787486885_n

Jagdish Prakash (Poezia Nr 41 ) 

 

Core of Desire

 

My eyes hesitate to meet your gaze

The questions hover on my lips

Lest they make you distraught

This thought, makes me hesitant to talk to you

With each word I weave an essay

And adore it with your thoughts,

Embroider it with my own desires,

And fill the margins with outlines of your name.

 

I write your name on the shoulders of the wind,

And inscribe praises on your lovely face with my eyes,

I step at the threshold of your thoughts,

And write a document of life in your name.

 

I have seen you several times both from near and far

And time and again absorbed you in my glance,

Dissolved your thoughts in my being

I desire that you dissolve me in the glow of your thoughts

From all around I called you, crying,

Crying I looked for you.

 

 

 

10534669_684386804948154_4594861441436006669_n

Maria Miraglia  ( Poezia Nr 42 )

 

FALLING DROPS

 

A rainy summer morning

so unusual here

and me at the window

looking at the falling drops

beating on the roofs of

a still sleeping town

 

Only few people

down in the street

 

With me my thoughts

I so often keep

as in a well closed cage

to hold sway over them

 

But unruly

they go on their own now

freely more than the winds

 

I can see them go afar

as feathers filling the air

with imaginary figures

happily hovering

for their conquered freedom

 

And hear them cry loud

asking the emotions and feelings

to come they too to the open

 

Get yourselves free

they say

and fly high

with us

 

And I stay silently watching

while my face opens up

to a smile

 

 

 

 

molly profil

Molly Holypoet Thokwana ( Poezi Nr 43 )

 

A thousand pages to ages

 

i ran through the sands

in strokes of linen that reflected

bruises that this melody sang in silence

 

writen

the scrubs had gotten me blur

i only reflected

feeling only heard in the sun rays

when my melody sang sweet lone lane

melodies of sundays

 

i could only sketch a thousand words

written in a thousand word

to a thousand poem

 

reflected in a thousand ways

when the says

of the mays

 

have gone

 

i ran through the sands

in strokes of linen that reflected

bruises that this melody sang in silence.

 

 

 

rami kamberi

Rami Kamberi ( Poezia Nr 44)

 

PËR NJË DASHURI

 

dy pika lot

lidhur nyje

nën qerpikët e syve

kuqërruar prej plagëve

sodisin dashurinë për mashtrim

shtati derdhur mbi hajmalinë tradhti

kërkon mëshirë

nga rrudhat e ballit qëndisur me urti

e penduar

gjuha nuk flet më

vetëm fryma e fundit pyet

më thuaj, ç’u bë

ti moj

me të veshura prej bese

që të pagëzuam

nuse shprese.

 

 

 

10698595_656598181128320_1145926227649806600_n

Adelaida Dajko ( Poezia Nr 45 ) 

 

Pres

 

Mbi fytyrën-kostelacion

lotë diejsh bien,

sytrishtuar,

nga verbëria që shkaktoi Venusi.

 

I gëlltis

fshehur pas buzëqeshjes supernovë të shpirtit tim,

duke pritur…

 

Duke pritur që të ndodhë Ai,

Big Ben-i i shumëpritur

e të shfarosem,

bashkë me të.

 

 

 

 

miltiadh

Miltiadh Davidhi   (Poezia Nr  46) 

 

ËNDRRA IME

 

Ëndra ime me sy e kthetra shqiponje,

Mbi gjethen e shpirtit tim qëndro,

Do të përkulet pak si dikur,

Por sërish do të mbaj

E mbështetur mirë në grimcëza ajri,

Drite,besimi e vendosmërie.

 

Ulu fluturakja ime,mbretëresha

E qiejve të mi,

Se çdo shpirt i ngjan një pemze

Shprese e durimi,

Dhe një sakrifice shekullore.

              

Mbi drurë e maja malesh

Të ashpra të trupit tim,

Ndërtuar ke folenë,

Por mbi mua,

Ke qëndruar e qëndron

Dhe mbi ëndërr,

E cila, ndonëse është e brishtë,

S’të rrëzoi asnjëherë,

Se jemi lindur e rritur

Mbi shtrëngata ere.

 

Ulu dhe mbi gjethen e vogël

Në formën e zemrës,

Është territori yt,

Foleja jote, kjo fletëz

Ëndërr e bërë realitet,

E mbijetuar kohërave,rrebesheve,

Dhe e ushqyer me rrënjë gjaku,

Futur thellë nën eshtra toke

E mishra resh,

Të përflakura qiejve e shpirtrave!

 

Ishe ti,shqipja ime,

Që mbrojte këtë,dikur ëndërr,

E tashmë realitet ëndrre,e mbijetove

Syve të qiejve

Me forcën e kthetrave,

Sqepit dhe dy krahëve të përgjakura.

 

Si flamur mbi trupin tënd

Valëvitet e këndon nëpër erë

Shpirti i blertë,

E i përgjakur i kombit tim.

 

 

 

 

atila

Attila Elüstün  ( Poezia Nr 47 ) 

 

When will you wake up?  

              (Tribute to  Earthquake  Martyr Yunus … )

  

Child do not look at me like that

You have   cauterized hearts

We would not want  thousands of weight on his back

I am ashamed of my humanity

where is that  dynasty  who have built that building

Child do not look at me  like that

your  brother’s will save you

shortly

You’re gonna run on the prairie of your home again

your  mother will spread Sana butter on your bread

will leave it on the  goalpost

and let it melt in the sun

will eat it nicely

in spite of that CONTRACTOR (Son of a bitch)

Every morning he eats by toasting his buttery haram bread/ he’ll choke on it

Do not worry child under that rubble you gave him the honor lesson

Although he doesn’t understand …

Child do not look at me like that

brother’s will save you

You’ll go home …

You’ll be late as every day

your  father will reproach by shouting

“What time is it boy”

Child do not look at me  like that

the  pole of my nose aches

You’ll get out of that gripper

for a few days you will sleep  in the hospital

The doctor uncles will treat you

You’ll go home …

your friends will  call you

“Yunus, Yunus we’re going to play match come will you”

Child do not lookat me  like that

I am ashamed to look at you

andfrom the  incapability of my country

only with you …

I am proud of your courage

hang on child hang on

with your  big heart

Brother’s will save you

soon …

I hope we will never  live

such suffering in earthquake’s again

Child do not look at me  like that

your eyes had promised

You promised you were not  going to die …

Child what ever happens do not look at me like that.

 

 

 

 foto gunsel

Gunsel Djemal ( Poezia Nr 48 ) 

 

Famagusta

 

To my stolen childhood

My longings are hurting

Telling my troubles to the Lion

perking a candle to the old conversations

My orphan fingers

timid/…

the painter who paints the black and white photographs

into rainbow colours

in a city to feel cold

is childhood

in the rush of growth

The Poet can not change our dreams

If we could scream our anger to the barbed wire

and ask the uniformed ones about Peace

Our interior and exterior is towards the Mediterranean

If I could kiss your rosebud lips

beyond our hearts

My footsteps are concealed in that city

the lines on my face are

trembling in my mother’s eyes

for the twinges on your back

wave your hand.

 

Look that  hüzzam song is playing again.

 

 

 

10440887_712902438797293_5682706439959365674_n

Diella Çitaku  ( Poezia Nr 49 ) 

 

Rrugës sime

 

Trishtimi,

zbehur pas fytyrës dhe ditës trazim,

fshehur pas dhimbjesh e lotit vjeshtërim,

endur pas hijesh të netëve  pa kthim,

zbritur ndër akuj  shpirtrash të brishtë.

 

E tera perëndimit të kufijve mistikë,

hapësirës,

ku takohet Andromeda galaktikë

largësisë,

ku presin  meridianët  udhëkryq .

 

E flaka tutje humbëtirave klithmë

… dhe sot,

Rrugës sime me kalldrëm

Flladi prek me frymën e lehtë

Perëndimi përflak mbrëmjet sonetë

Ëndrrat rizgjojnë bukurinë jetë

Yjet djegin terrin e fshehtë

… dhe agimi,

Zbardh çapat e rrugëtimit shpresë.

 

 

 

 

Merita gjoni

Merita Gjoni  ( Poezia Nr 50 ) 

  

Si pema

 

Jam krijesa jote,

frymë më dhe Zoti im,

mbi shpirtin e birit tënd,

lësho….lësho…

Këto stuhi-këto stuhi,

që vijnë drejt meje furishëm,

gjoksin s’coptojnë,gjakun s’mpiksin,

Zoti im lësho…lësho…

Më mbolle fidan në pemishte,

ujitur në bekim,

skalitur model vuajtje,

predikim,përbuzje,gozhdim.

Rrënjët zgjatim,fidan në rritje,

syrit tënd një pemë Zoti im,

jam pemë-biri yt,s’mund të isha ndryshe,

rrufepritës,gurgdhendës me guxim.

As gjeth’,as degë në stuhi,

përkundshëm dhembjet e patrembta,

veç trung-veç trung-veç trung,

biri yt i pemës,që s’lëkund.

 

 

 

644097_103265859837744_774441849_n

Zeqir  Fazliu ( Poezia Nr 51 )

 

Anabela

 

Krejtsisht purpurore në trupin e lëmuar

dhe përherë e bukur

E bukur moj,e bukur

 

Sibilike në shpirt

dhe gjithnjë e ëmbël

E ëmbël moj,e ëmbël

si kokrra e kuqluar e qershisë

 

Unë këndova

përtej mallëngjimit

për Anabelën sibilike

 

Dhe e ndiej

 

Dashuria për Anën

ka filluar të rritet.

 

 

 

 

Poezia Nr -52

 

F L A M U R I

 

Është jete nga jeta jonë – èshtè më shumë se jeta !

Është gjak nga gjaku ynë – èshtè më shume se gjaku !

Është tokë nga toka jonë -èshtè mè shumë se toka !

Është bajrak, bajrak i kuq -èshtè mè kuq se bajraku !

 

Flamuri….

Është drite nga drita jonë – është më shumë se drita !

Është nder për çdo shqiptar- është më shumë se nderi !…

Është qëndresa e një kombi – me shumë se qëndresa !

Është në ballë të luftës fortesë – me shumë se fortesa !

 

Për Flamurin….

Rebelohem nëse ma djegin , ma shkelin – Rebelohem !

Rebelohem nëse nga shtiza, ma ndërrojnë – Rebelohem !

Rebelohem kur mbi te, hedhin gjithë vrerin – Rebelohem !

Rebelohem oh sa shume … e gjer ne qiell – Rebelohem !

 

Flamurin…

Mos guxo ta prekesh ti hasem i lig – ti që je vete ligësia !

Mos guxo dhe ti qe mè ndave – kur trupin e patëm gjithë plagë !

Mësoje! -vallen kurrë nuk mund tè heqësh – mbi plagët e mia !

Mësoje ne horizontin e përflakur – e lirë fluturon një zhgabë !

 

Për Flamurin

Mësoje dhe ti ” patriot” i shitur – qè nder e dinjitet s’pate kurrë !

Që çdo dite lumturinë tènde e ngre- mbi hallet e vuajtjet e mia !

Ti që i gatshëm je të na shesësh – se në dorë mban njëqind flamurë

Veç..jo jo të bukurin të qëndisurin në ar – që valëvit Shqipëria !

 

Për Flamurin

Rebelohem rebelohem oh sa shume e gjer ne qiell- Rebelohem

Nè vdeksha prapè do te ngrihem qe ta mbroj me jete- Betohem !

 

 

 

lida portret

Lida Lazaj  ( Poezia Nr 53 )

 

 

Dy letra , një zarf

 

(Letër vëllait)

 

Ti gatit ikjen, mua më vijnë lotët

avionët  s` ngjajnë me dallëndyshe

por skifterë, që zhgarravisin lamtumira në qiell

dhe hije të trishta lakuriqësh në tokë.

 

Ndërsa ti gatit ikjen,

ndën plloçën e oborrit, zogori liliputësh bari t`lig

mezi ç`presin të pushtojnë pullazin

dhe të shembin tymtarin e ftohtë,

një krimb i vogël bullafiq

ushqehet me mishin e drunjtë të portës

 

Ti gatit ikjen

unë fsheh ngashërimat dhe lotët.

 

Det malli për ty, zemra e motrës

 

 

(Letër gurëve)

 

Të gjithë gurëve të rrugës së qershive,

ku kokrrat skuqen e mjaltohen si puthjet e jashtëligjshme.

 

Të gjithë gurëve të rrugës së serenatave,

ku malet zbresin e futen në zemrën e një kitare

dhe qeleshen e borës

ia veshin afshit afrodiziak të birrës së famshme.

 

Të gjithë gurëve të rrugës se delireve,

ku trajtat sa piramida Keops

s`mjaftojnë për statujat e egoizmit dhe ambicies

 

Për secilin  gur, të secilës rrugë

firmos dashurinë

Unë, ëndërra e gjelbër në trup të blirëve.

 

 

 

teuta osmani

Teuta Osmani  ( Poezia Nr 54 )

 

Të shtirem…?

 

Të shtirem…?

jo nuk mund

se jam lule ,

se jam mbretëresh

se jam më e bukura,

se jam më e mirë

jo nuk mund të shtirem

se unë i di të gjitha

nuk mundem t’i përballem gënjeshtrave

nuk mundem të besoj se jam në jetë

jo aspak nuk mund të refuzoj se jam një bij

nuk mund të mohoj se jam një Nene

nuk mund të them se s’jam grua

as se besoj se dikur do isha kjo

jo nuk mund të dija në të kaluarën,

jam e shtirur të pres gjithë jetën

të jetoj të bukurat

jo nuk mund të besoj se jam tjetër

jo s’mund të them se s’mundem

jam e shtirur të them se rezistoj kohrave

jam e bindur se të gjitha do i kem

një ditë do them mbaroj jeta

me kaq është kjo jetë

kjo ëndërr e vërtet

ku rreth saj rrotullohem

ku mbaj këmbët mbi tokë

bëj xhiron e kozmos

jo nuk mund në erë të fluturoj

nuk shtirem të jem flutur

ndofta edhe ndihem

por besimit i jam lutur

të them se jam ndër vite

ndër dekada ,ndër shekuj

e pavdekshme.

 

 

 

rozafa portret

Rozafa Shpuza  ( Poezia Nr 55 )

 

Iniciale t’kithta

 

Ti duhet me besue n’pranverë

malli jem,

veç n’pranverë.

Anipse pranvera asht magjistrica

që me ojna petalesh e afshe t’purpurta,

ta përlanë frymën e saora ta msynë

tue të ngjye bojall mollzat

harkue si ylbere dashnish t’pafat…

Të cytë me puthë mirazhe të rreme

e me fishëkëllue n’teh të bordurës,

Të kurdis andrrat si sahati pa akrepa

atje në qytetin me shi.

Gishtin ta ildisë mbi xham të autobusit

me shkarravitë iniciale t’kithta

që as vetë s’din me i deshifrue…

Prapseprap,

ti duhet me besue n’pranverë

malli jem,

veç n’pranverë.

 

 

 

Raimonda Shahinas

Rajmonda Shahinas ( Poezia Nr 56 )

 

I ziu unë

 

Të shihja tek buzëqeshje

E kur si çapkëne me ecje

I ziu unë.

.

Kur përpara si hënë më shpifeshe

E pastaj pas saj më fshiheshe

I ziu unë..

 

Kur më pushtoje çdo mendim

E me lije zgjuar gjer në agim

I ziu unë..

 

Kur kaçurrelkat nëpër gishta mi ngatërroje

E pastaj si flutur më shkoje

I ziu unë..

 

Kur me përqafim botën më dhuroje

E prapë me ikjen me torturoje

I ziu unë..

 

Buzët me puthje kur mi ngrohje

E pastaj prapë më largoje

I ziu unë..

 

E më le pa shpirt të rroj

E pa ty të dergjem, të lëngoj

Ohh i ziu unë…

 

 

 

sadik Krsniqi 

Sadik Krasniqi ( Poezia Nr 57 )

 

 

ME ZONJËN V.

 

 

Me zonjën V.

Në verandën e palmave

pinim verë

verë të shijshme

me aromë jete

 

e flisnim për dashurinë e vdekur

 

nën qiellin e urtë

pinim me(r)lot

e shikonim yjet që binin

në një fushë a det të vdekur

për të dhënë a marrë shpirtra të shenjtë

 

sa rekuiem në ata sy blu

të zonjës V.

 

      

 

Dhimiter Nica

Dhimitër Nica ( Poezia Nr 58 ) 

 

TË GJITHA LULET KANË EMRIN TËND.

 

Sonte edhe hëna ndriçon kuturu

e lulet hedhin valle nga magjia bjonde,

deti paska vjedhur sytë e tu blu

e dielli flokët e artë me onde.

 

Sonte çdo gjë e bukur të ngjan veç ty

dhe unë çdo lule thërras me emrin tënd,

i përkëdhel dhe i puth në buzë e në sy

e morni-kokrrizohem vend e pa vend…

 

Nuk kisha më parë këto ndjesi,

më parë s’kuptoja çdo të thoshte poet,

që kur hyre në botën time ti,

unë puth vetëm lule e ngopem në jetë!…

                                                                                             

  

 

 

Sadije Aliti  ( Poezia Nr 59 )

 

 Nuse pa vello

 

Shtëpisë së babës

Ti,

dole me fustan të bardhë

e duvak në kokë,

të përcollën me krushq e dasmorë.

 

Shtëpisë së babës

Ajo,

doli me bohçen e plaçkave krahut

e përcollën të gjithë të shashtisur.

 

Ty,

të priste dhëndri

të dera e madhe

të të hedh pjatën

me grurë e oriz,

shenjë e pjellshmërisë.

 

Atë,

e priste e vrazhda vetmi

për ecjakje pa cak

pa pjellshmëri e trashëgimtar.

 

Andaj,

hesht, e mos dërdëllis,

se nuk e kupton

këtë dhimje!

 

 

 

silvana

Silvana Berki  ( Poezia Nr 60 )

 

 

I’m flying

 

I’m flying,

it is the only beautiful thing that I learned in my emigration,

even more beautiful, than when I started to walk as a baby giant

on earth,

I’m flying, like the dragon in an Albanian legend

Ever since I learned to fly, I could not walk.

I’m flying, every autumn towards warm places, where love has created a nest,

I’m flying high, with eagle’s courage

I’m flying sincerely toward my own dreams,

those that I created yesterday and today

I’m flying

Drugged with freedom.

 

 

Unë fluturoj

 

 Unë fluturoj,

është e vetmja gjë e bukur që kam mësuar emigrimit t`im,

madje edhe më e bukur, sesa dita kur gjigande fillova të eci foshnjë

mbi tokë,

Unë fluturoj, si dragua legjendash të gojëdhanave arbërore,

që kur fillova të flutroj, nuk eci më dot.

Unë fluturoj, c`do vjeshtë drejt ngrohtësive, aty ku dashuritë kanë bërë fole,

Unë fluturoj lartësive më të larta, me kurajon e një shqiponje,

Unë fluturoj e pafajshme, drejt ëndërrave të mia,

atyre që do të krijoj sot, dhe atyre që u formuan dje.

Unë fluturoj,

e dehur nga liria.

 

 

 

brahim

Brahim Avdyli ( Poezia Nr 61 )

 

RASTËSIA

E FJALËS GABIM

  

G a b o j

rastësisht

 

sa të diturit

të më qeshin

sa të pasurit

të zgërdhihen

sa të fuqishmit

të shtrembërojnë

 

rastësisht flas

nga një tjetër njeri

që vjen padiktueshëm

para meje

të m’i vërë

në skenë

fjalët e gabuara

 

i nxjerr

nga mëngët e mia

çka nuk e pres…

 

Më shkreptijnë

dhëmbët

 

e mezi e nxjerri

një fjalë

prej dhimbjes!…

 

Jo

nuk e kuptoni

ç`lojë e tmerrshme

zihet e ç`zihet

përtej reales

 

në botën

që nuk shihet-

 

aty ku nisa

vrapin e parë

si qenia e fëmijërisë

nëpër gurë

 

ngrihem përsëri

me të dukshmen

e plot gjak

nëpër dhimbje…

 

Atëherë

dëshiroj të them

shumë nga vetja-

 

fjalë të bukura

fjalë të qarta

fjalë të mira

fjalë të kuptueshme

poezi dhe art

të shenjtë

e hyjnor

 

e më duhet

të mbështjellë

me duar e lot

dhimbjen

që nuk përfshihet

në asnjë varg

 

në asnjë fjalë …

 

A mund të quhet

fjala gabim

me rrëzimet e pafajshme

qindra herë

skenave

të dhimbjes

 

atëherë të diturit

të më qeshin

të pasurit

të zgërdhihen

të fuqishmit

të shtrembërojnë

 

e të varfrit

do të stepen

të pafjalë …

 

Kush e di

ku mund të gaboj

në këtë rastësi

midis reales

dhe ireales

 

jetë i thënçin

mos qoftë

j e t ë…

oh… jetë!

 

 

 

eva

Eva Kacanja ( Poezia Nr 62 )

 

Muza ime

 

Në gishtrinjtë e natës rruazoj mendimet,

Ngadalë tek e tek ,e mençur si muzë,

Por në fund ngatërrohem me fjalët e kujtimet,

E rendi i nisur më bëhet tërkuzë.

 

Puthjet e tua rruazoj mes lotëve,

Ngadalë tek e tek, si perlat në det,

Urë të fildishtë ndërtoj mes dy botëve,

Me vargje e thur dëshirën që djeg.

 

Vesën rruazoj pik-pik mbi qerpik,

Nëpër maja gjethesh kur zbardhet mëngjesi,

Toka ngrohet këmbës nën hapin lirik.

Dielli flokët në të artë m’i ndezi.

 

Ditët rruazoj në pritje pa fund,

Muza dhe shkatrrimi vallëzojnë me mua,

Mëkati i ëmbël kufijtë m’i lëkund,

Se në botën time vetëm Ty të dua!

 

 

 

 

Cmimi II Milda Ribaj

Milda Ribaj  ( Poezia Nr 63 )

 

Poezia Fituese e Çmimit të dytë Letrar “Frang Bardhi” -2014

 

 

Nuk di ku ta paguaj taksën e shpirtit

 

Vrapojnë për të zbukuruar trupat fytyrat

Trupa ngjyrë rëre si shkretëtirat

Që vizatojnë në sy dendur vetmitë

Letërshpërndarësit e ëndrrave false

Me sjellin taksën për monedhat e hekurta

Deri më sot s’pash asnjë taks për të paguar për zbukurimin e shpirtit

Ç’vrapim kryelartësh

Sheh Zoti ynë i thjeshtë poshtë qellit të tij

Të gjithë vrapojnë mbas dokrrave të ëndrrës

Të gjithë mbas kulturave të frikacakëve që nuk njohin liri

Shekujt pikant trazojnë zjarret

Çmenduritë janë ngritur në grevë për lavdi

Të gjithë janë zgjuar për të zbukuruar veten

Janë nisur drejt tregut të maskës më të mirë

Dhe shqyejnë frymarrjen

Njerëzit dhe kafshët

Për më shumë epsh

Shumë rrallë për dashuri

Të gjithë ëndërruam pavdekësinë

Ne fitimtarët e hiçit

U gënjyem lehtë me ca thërmija lumturi

O ç jetë e pandieshme e zbrazët

Ku të vrapoj të zbukuroj linjat e shpirtit

Ku ti gjej hapat e dritës

Ti ngjitem litarëve të universit

Jam në borxh me bujarinë e zotit

Nuk di ku ta paguaj taksën e shpirtit tim.

 

 

 

Aferdita Salihu

Afërdita Salihu  ( Poezia Nr 64 )

 

 NË  KËRKIM TË GJYSMË  GËNJESHTRËS

 

Një çerek gjysme gënjeshtre tentoi të më kalonte mistershëm në anë

Të më afrohej deshi, por unë veç ktheja kokën prapa

U bëra sikur s’shihja, me mendje gjoja gjetiu në mal

Sytë  bredhur kot, ah e zeza, sikur më përpiu nata.

 

Si gjithnjë genjeshtra dinake,mendonte shumë për mua

Më afrohet me dredhi si të ishte pranë një tufe të madhe me langonj

E bukur, mendova me vete, shpëtova pa u përshendetur e malluar

Kudo të shkoj në të tjere shtretër, puplor, e të thyej qafën në hon.

 

Që në mëngjes harmoninë ma preu si filizi luleje në pranverë

Takoj motër çerek tjetrën, çerelike që dukej fare pa maskë

Më ndjek me sytë e heshtur, e trupin pabesisht pas shpine ma hedh, përvjedh

Itinerarin tim të mbetur, sheshazi donte t’ma hidhte në baltë.

 

U miqësuam deshta s’deshta, me ato dy çerek gënjeshtra

I shikoja jo me dashje, porse kureshtja më ndiqte si ikonë

Kur ti takoj si dy motrat, frigohem mos nata më zinte te bjeshka

isha bërë si peshku, se dëshira në gjoks më zjarmonte.

 

U rrumbullakësuan çerekët, me dalin si musketare të forta

Gënjeshtra prijëse çete, priste që  raporte të dërgonte

E zeza dita që nuk duron bestytninë syçele në syte e mi bleroka

Spektakulare më shnëdrron, e si dëshmitare e saj më donte.

 

I doja bashkë, sot dhe nesër si bashkim trojesh të katër çerekët

Gjysmën e pashe, amanetin ia dhashë e të mos luante si fëmijë

Fati s’deshti ta shihja të plotë, por nuk qenka kështu në vitet që preken

Rrofsh sa malet, o vetja ime, kur dita bashkohet me natën e mirë.

 

 

 

 

piro

Piro Minguli  ( Poezia Nr 65 ) 

 

NE TOKËN E TYRE

 

 

Nxitojnë

presin bileta në internet,

vijnë me avionë modernë

vijnë me tragete

vijnë me vetura

drejt tokës së tyre.

 

Të malluar,

të përlotur,

takojnë të dashurit;

pinë kafe në lagjet ku u rritën,

tregojnë jetën përtej,

qeshin,

gëzohen…

 

Të nesërmen

të pasnesërmen,

tjetër nesër

mbushin avionet

mbushin tragetet

mbulojnë rrugët me veturat e tyre,

Ikin.

 

Dhe dhimbja e tokës

si plasja e zemrës së nënës.

 

Ikin

në vënde të tjera,

ku nuk thonë kurrë:

“toka ime”.

 

 

Pranvera Gjoni

Pranvera Gjoni  ( Poezia Nr 67 )

 

JAM VERIORE, JAM SHQIPTARE

 

 

Nuk arrita sot, ta kuptoj veten siç duhet,

nga mosaftësia, grotesku, apo verbëria.

Besomëni, këmbët mu dridhen si shelgjet,

nga fyerjet, ofendimet e disa hithërave!!

*

Kam lindur në veri, dhe shkolluar në veri,

në veri u bëra për fat, bijë-motër-grua-nënë.

Kam ngrënë djersën time gjithnjë si çdo njeri,

larg hileve, dhunës, apo fitimeve nën dorë.

*

Nuk e deshifrova dot këtë postulatë t’marrë!

“Jam antiverior” e  “jam kundër kësaj race”.

Zemra do të më dalë, nga i ligështi krahëror’,

prej çmendurive të këtyre “specieve-filozofë”.

*

Në udhën e jetës në pranga shpesh, hasa,

nuk isha vetëm unë, kishte plot të tjerë …

Kurrë asnjërin, dhe asnjëherë nuk dëgjova,

që veriorët pjellin ujqër, rritin kriminelë …

 

 

 

*

Siç njihet, tragjedi-komedia e tonës histori,

shkruar në gurëthemelet me gjak të arbërit.

Në Tropojë, Vlorë, Gjakovë,Sarandë, Camëri,

kemi ndarë djepin, lotin, dasmat dhe varret.

*

Ndaj ndokujt, në qoftë se i ka plasur cipa,

kërkon të ndezi zjarre, mes nesh ndër veti.

Brenda tij lëvrin djalli i marrë antishqiptarë,

ndaj duhet tredhur, turpëruar, pastaj leçitur.

*

Ky vend hyjnor, këto troje të lashta sa lashtësia,

janë pashaporta e artë, e shqiptarit të ndershëm.

Shqipëria nuk është parcelë, të ndahet  gastrash,

sipas qejfeve të modeluara, çifligaro-idiotësh …

*

Jam veriore … njëzet e katër karatë, shqiptare!

 

 

 

10404091_370847349750555_707116307057023425_n 

Ligor Stafa ( Poezia Nr 68 ) 

 

KJO MESNATË

 

Kjo mesnatë nuk është vetëm një mesnatë dhe aq.

Si somnambul aty endet liria ime idhnake,

endet kureshtía jote për të lexuar sytë e mi,

endet një bluzë e portokalltë që kafshon gjinjtë e tu,

mikja ime.

 

Është dridhmëpyetja jote “Nuk fle? Të zgjova unë?”,

dridhmëpyetja jote që e lexon mjaft mirë pazgjimin tim.

Është kotpyetja jote “Sot është e shtunë te ju?”,

kotpyetja jote që e di mirë që është e shtunë,

mikja ime.

 

Po është edhe një drudhëz shprese që shpreson

në befasitë gjurmëlehta, në përqafimin e ëndrrës me zhgjëndrrën,

është drita e qirinjve që ti sjell me vete

në këtë brendashpellë, ku errësira picërron sytë,

mikja ime.

 

Afrohet ajo si një dashnore cipëplasur,

të merr përdore për të bërë të pabërën,

të flet për sekretet e sekreteve,

ta shton etjen për zdërhallje e gabime të fshehta,

mikja ime.

 

Eh, kjo mesnatë është një kalldrëm ku ecën çmenduria ime,

çmenduria ime që kërkon të masë bukurinë tënde

me atë të famshmen prerje të artë:

A/B = B/C.

Është portreti im që krijon ti vetë, me ngjyrat e tua,

mikja ime.

 

Po është edhe një poezi që të josh ta mësosh përmendësh,

është gishti yt që më tregon shtëpinë sekrete të fjalës,

është etja jonë për të matur perimetrin e bredhëritjes,

është një puthitje kofshësh në një ballo me maska,

mikja ime.

 

Është edhe mbështetja e përgjumur mbi bërryla,

Është dëshirëpëshpërima jote “më thuaj ndonje gjë të bukur!”

kur gjithçkaja përreth është e bukur,

aq e bukur sa unë në heraherë zgjas duart të prek ëndrrën tënde

e ti shtriqesh në mërmërimat e kësaj mesnate,

mikja ime.

 

Eh, s’do t’me ndahet aroma e kësaj mesnate

dhe frymëmarrja jote që këndon:

Fli poet… fli… pak më vonë… pak më vonë…

Pak më vonë? Pse pak më vonë?

Terrinëshkrirja do të vonohet sa një pakmëvonë,

mikja ime?

 

 

 

Bujar Plloshtani

Bujar Plloshtani ( Poezia Nr 69 )

 

Monasteries   

 

Silenced!

But not the bells!

 

Ancient stone walls,

with ancient mystical figures.

 

Away from the sun’s ray,

heated by the candles’ flame.

 

They pray for their sins,

kneeling in front of the crucified prophet.

 

The ancient dome,

oval shaped raised above the sky.

 

People perform rituals,

worshiping the walls,

and the figures inside.

 

 

 

Manastiret

 

Heshtin!

Por jo dhe kambanat!

 

Mure me gurë antike,

me figura të lashta mistike.

 

Brenda nuk hyn dielli,

ngrohen me zjarrin e qirinjve.

 

Betohen për mëkatet,

kryqëzohen përballë profetit të kryqëzuar.

 

Kube e lashtë,

e ngritur në formë vezake sipër qiellit.

 

Njerëzit kryejnë ritualet,

përgjërohen mureve,

dhe figurave brenda.

 

 

 

Bleona Bejtullahu

Bleona Bejtllahu ( Poezia Nr 70 )

 

I am a King                                                                                                                                                                                                                                                                  

I am a king,

But this does sting.

I’m not aloud to wear jeans,

And eat baked beans.

I mix up the words salt,

And the word malt.

When I make speech,

It makes my head itch.

When they say go,

I just play with my toes.

That’s not fit for a king.

I am a king,

But this does sting.

When I sit on my throne,

I feel a big bone.

When I drink coke,

I make a big burp.

When I sit at my table I do a rap,

So I put on my cap.

When I go to bed I feel mad,

But when I’m sleeping I feel sad.

That’s not fit for a king.

I am a king,

But this does sting,

And this is my first list fit for a king.

Don’t wear jeans,

And eat baked beans.

Don’t mix up words like salt ,

And malt.

When you make a speech,

It doesn’t make your head itch,

And when they say go,

Don’t play with your toes.

I am a king,

But this does sting,

And this is my second list fit for a King.

When you sit on the throne,

You can’t feel a big bone.

When you drink coke,

Don’t make a big burp.

When you sit at the table don’t rap,

And put on your cap.

Going up to bed don’t feel mad,

And when you’re sleeping don’t feel sad.

Now that is fit for a proper King.

 

 

 

 

merita berisha

Merita Berisha  ( Poezia Nr 71 ) 

 

POEZIA IME                                 

Më merr me vetë

Jam molisur

Nga dallgë jetë

Aq të pamëshirë

Më mbulo

Me vargje

Do ndihem më mirë

 

Me ty

Do kaloj kufi të pakaluar

Oaqeane, dete, male e fushë

Të bëhem kalorëse

Nëpër ëndërra

 

Me imagjinatë ta prek qiellin

T’ia shoh syrin hënës

Buzëqeshjen diellit

Ta prek yllin

Ti je përjetësia

 

Më merr

Bëhu gotë

Të dehem me mrekulli

e imja shenjtëri.

 

 

 

 

mimoza

Mimoza Rexhvelaj  ( Poezia Nr 72 )

 

Deri kur

 

Të dua, të të pij

deri në amshim

Buzët e tua

tingull trishtimi

Ku var çdo shpresë.

Në altar

Të gjunjëzosh mëkatet

Ajri var shpirtin endacak

Stinëve pa mushkëri.

Dielli i arritsur

si gur varri më rëndon

në cep të rrugës

tretet qiriri i premtimit.

Kupa e agimit

dihat me vaj malli

A do të kthehet

nesër vallë?

E harruar

në thëngjinj të zjarrtë

të pres…

të pres dashuri

Nuk e di sa netë

sa vjet?

Deri kur?

Ndoshta një shekull…

Oh, sa larg…

 

 

 

Until when

 

I love, to drink you

to eternity

Your lips

sound of sadness

Where I hang any hope

In altar

Sins are brought to the knees

The air hangs the errant soul

In seasons without lungs.

Runaway sun

as a tombstone you burden

in the corner of the street

the candle of promise is melted

cup of dawn

cries with longing

Will it be back

tomorrow?

Forgotten

in passionate ember

I wait

I wait for you love

I don’t know how many nights

how many years?

Until when?

A century maybe

Oh, so far…

 

 

 

neha

Neha R . Krishna  ( Poezia Nr   73 )

 

‘The Journey of Destiny: Unveiled’ (Haiku Chain)

 

Like the fiery sun,

Golden feathers of autumn

Shading, twisting the fate…

 

This way or that way-

Exploring the blindfold walk

Hunting destiny…

 

Believe in yourself

Walk on edge of life, blindly

Threads of silky hope…

 

Blur image of sky

Let me fire my wings to lead,

Beyond cosmic blue…

 

Success bake ego;

When success says, “It’s my treat”.

Simply stay hungry…

 

The flair of my thirst-

Gulping in the fiery sun;

I look for more fire…

 

 

 

safet hyseni

Safet Hyseni  ( Poezia Nr 74 ) 

 

Mëngjesi pa Ty!

 

Fërkova sytë, kujtimet në varg të rikthej

Ledhatova fjalët mos bëjnë shamatë

Dhe më pas në shkretëtirë parajsën të rrëfej

Dhe gjithë ato puthje që t’i lash dhuratë.

 

Zbraza gotën që ma solle, aty ishe pranë

Isha më i lumturi, dhe ndoshta peng jam

S’ishte ëndërr, as kujtime të djegura s’janë

Derisa nuk zhdukesh as si hija, pran të kam.

 

Kur u shkëputa nga ëndrra të gëzuar të lash

Të përkëdhela flokun në të artën dritë

Dorës që gotën ma solli një puthje i dhashë

Më thuaj tani, ku t’i lej kujtimet si të ikë?

 

Fërkova sytë, kujtimet në varg të rikthej

Ledhatova fjalët mos bëjnë shamatë

Dhe më pas në shkretëtirë parajsën të rrëfej

Dhe gjithë ato puthje që t’i lash dhuratë.

 

 

 

 petrit ruka

Petrit Ruka  ( Poezia Nr 75 )

 

TË VDESËSH NË JERUZALEM…

 

E shenjtë humnera ku ke rënë,

në ikjen tënde me nxitim,

përtokë është Molla që ke ngrënë,

e fundmja Evë e qiellit tim.

 

Si foshnjë, ndër teka dëshpërimi,

ia hipën Fatit si një kali,

pa ditur se si vetëmashtrimi

të thyhet si servis kristali…

 

Kur borë e parë s’të ish shkrirë,

në cërr të dimrave të tu,

ti shkele shpirtit tim të lirë,

ku ish tërfili gjer në gju.

 

Ti ndenje aq sa ç’rri një bletë,

për pak aromë e pak nektar,

ah, trillet s’presin kurrë biletë,

se s’kanë atdhe e s’kanë orar….

 

Si të mos dije ç’është një dhimbje,

the: minus një, si tek një lojë,

ti kur e dije, pse më linde,

të vdekur, me monedhë në gojë?!

 

Ti kur e di që lind aborte,

mos ʺfliʺ me burra të vërtetë,

se këtë brengë si ikja jote –

s’ma tret as varri im i shkretë.

 

Por tek ikën nëpër mjergull,

në zinë e dashurisë me kujë,

ku zihem lis e mbij si pjergull

ti bëhesh Hënë e ndrin nën ujë.

 

E falur qofsh përse nuk dite,

si bëhet Fé një dashuri,

tek bje në flakën që më ngrite

unë hirin do ta bëj flori.

 

Dhe ja, tani tek Varr – i – Krishtit,

të fundmen Lutje bëj për ty,

si unë të dashuroftë një tjetër

dhe kurrë mos u bëfshin dy…

 

Në Mur të Lotëve biblik,

të mbledhur shuk në një copë letër,

kjo këngë vajtimi, shkruar shqip

mos e pastë një shoqe tjetër.

 

Dhe lamtumirë tek të them,

Maria Magdalena ime,

të vdesësh në Jeruzalem…

të paktën vdekja është sublime…

 

 

 

u1_DritaNikoliqiBinaj

Drita Nikoliqi Binaj  ( Poezia Nr 76 ) 

 

NDJEJ THELLË NJË MALL

 

E kam në gjak diellin tënd

se vdekje aty nuk ka

Paqja vjen në agimin e ri

madhësi hyjnore pa nda.

 

Zemrën ushqej me dashuri

që syve të mi u jep dritë.

grackë e posandezur në shpirt

flakëron në mua çdo ditë.

Bota bëhet e imja

unë bëhem e saj.

Sa vjen dashuria

e zhduket në vaj.

 

Frymoj e ritmin nuk ndjej

stuhitë e shiut nga larg vërej

Ndjej thellë një mall.

që më gris në shpirt e më dërgon në djall.

 

 

 

 Adem Xheladini

Adem Xheladini  (Poezia Nr 77 ) 

 

Valle yjesh!

 

Në këtë lojë yjesh po shfaqesh kujtesës,

Krah për krah me hënën, vellon ngjyrëqiell

Agimesh të bardha me të ngjyrë vesës

Në dritë vezullimi të të vetmit diell

 

Dhe befas ia merr këngës me gëzim

Për ditën e re, që ngritëm të dy

Me zjarrin në gji gjer në përgjërim

Në të shtrenjtin varg që ngrita për ty

 

Kur kalojmë mbi ura, që ngritëm për ne

Udhës me nxitim ia marrim me nge

Drejt shtegut të jetës të ngrisim fole

 

Ndaj nxito pandalur, rrugës sonë plot mund

Duku këtij shtegu, shpejtas hapin shkund

Me dëshirë zjarri, dhe ëndrrash pafund!

 

 

 

 

 Esmeralda Proko  ( Poezia Nr 78 ) 

 

Qielli im…

 

Thonë se gjoksit në brendësi

shpirti i njeriut jeton,

kur aty rri e përgjon ti

ky shpirti im gëzon…

e i thot’ zemrës të godasë

më fort se zakonisht,

madje i thotë të bërtasë,

edhe vazhdon sërish

të çojë sinjale papushim

që ty të të tregojë

se siç e mbush ti shpirtin tim

goja nuk ka nevojë të flasë e të krahasojë

me tjetër dashuri,

të hapet gjoksi do të doje

të fusë brenda aty

dhe shpirtin tënd,

e ta zaptojë

të bëhen një të dy,

e paskëtaj qiellin, parajsën

un’ do ta kem në sy …

 

 

 

donike

Donikë Rrethaj  ( Poezia Nr 79 ) 

 

 

ARRATISJE E SHPIRTIT.

 

Në luftë me mua ky shpirti im,

sa herë e ndoqa horizontesh blu

më  tha mbaj zemrën zjarr e shkrepëtim

zemrën që djeg yjet, netëve pakthim.

 

Sa herë e  ndoqa bardhësisë borë,

kristaleve të lara qiellit flokëzim,

do jetë memec, e  krejt i  pa ndjenjë ,

ai që nuk beson tek dashuria e shenjtë.

 

I thashe ku ikën ? Mos më braktis ?

Si të jetoj? … kështu zemërplasur?!

Tej perëndimit ku vdes delli zjarrtë

Të ndritshmit shirita,  mbeten hijesh pas.

 

E ndoqa pas,  … erenive dhimbje

Honesh gremisur, e pyllit vjeshtak

Tek gjethja e fundit tutje të rrëzuar

Gjeta gjysëm shpirtin plagë edhe gjak.

 

 

 

E ndoqa pas hijesh e muzgjesh

Verës së zjarrtë e dimrit idhnak

Veç një krisje e vogël gjurmëzimi

Të shpirtit të humbur, të endur shumë larg.

 

 

 

Agim Xheka

Agim Xheka  ( Poezia Nr 80 ) 

 

 MESIA NUK ERDHI…

 

I vetem mbijetoj në netë të gjata

Në netë dhe netë dhe netë pa fund

Se netë me jan dhe ditët e arta

Një rreze jeshile s’më shfaqet kërkund

 

Nata kusaron të bardhën nga dita

Dita kokëulur të zezën e vjedh

Në barkun e gris linda dhe u rrita

Edhe grinë fati si lëmosh ma hedh

 

Ndaj edhe njerëzit nuk i njoh dot mirë

Më fshihen prapa vellos së spektrit gri

Ditën më duken si ujq e vampirë

Natën shpërbëhen shumë her’ më të zi

 

Sa shumë prita të vinte mesia

Të shporreshin gjith’ hijenat e ndyra

Udhën e mbarë të gjente njerëzia

E jeta të çelej ,ti qeshte fytyra

 

 

 

Por ja që s’erdhi mesi’ e pabesë

I ligu do marr krah akoma për dreq

Po zvenitet çdo dit’e fundmit shpresë

Dhe bota po shprishet akoma më keq

 

“Perderisa i miri ka shpirt paqësor

I ligu do sundoji me kamzhik në dorë”

 

 

 

34812_107990892607247_8242969_n

Sadie Kryeziu Bejtullahu  ( Poezia Nr 81 )

 

Fustani i nusërisë

 

 

Më thanë se fustani yt i nusërisë

si një ylber të mbështolli

e kurora jote sipër koke

një planet të mrekullisë ndërtoi…

E petalet e trëndafilave të kuq,

… me ato duar

i përqafove, i ngrohe fort në gji,

si shpërthim i dashurisë

të tretën në përjetësi nusërie…

Me thanë se loti yt, i fustanit të nusërisë

është hyjneshë e Pavarësisë,

bekuar nga përëndia me pasardhës ILIRË…

dhe me diellin e planetit që nuk heshtë

ndriçon

thërrët…

jam unë trashëgimtari i juaj Ilir…

 

 

 

Makfire Maqedonci - Canolli

Makfire Maqedonci – Canolli  ( Poezia Nr 82 ) 

 

AUTO INTERVISTË

 

Emri, mbiemri dhe prej nga keni ardhë?

Ilir, Pellazgë, me shekuj jam shqiptarë!

 

Cila është mosha jote!

Sa është e vjetër Hëna e Dielli i kësaj bote!

 

Vendi i lindjes ku ke lindur moj mike?

Në tokën e lashtë të Shqipërisë Etnike!

 

Cilit komb dhe atdhe i takon ti?

Shqipëtarë na thonë të nënës Shqipëri!

 

Cilat janë ngjyrat e flamurit tuaj?

Kuq e zi me shqiponjën e bekuar!

 

Pse shqiponja juaj e ka kokën e ndarë në mes?!

Padrejtësisht ia ndau Europa e pabesë!

 

Cilat lule në tokën tuaj rriten?

Ato që me gjak trimat i ujitën!

 

Sa e shtrenjtë është për ju liria?

E paguan me gjak edhe fëmija!

 

Cilin kusht ja vini vetes në rendë të parë?

Të punoj për bashkim kombëtarë!

 

Cilit religjion ju i takoni?

Për shqiptarët feja është kombi!

 

Një dëshirë që në shpirtë e ke?

Të bashkohet kombi me atdhe!

 

Një mesazh për gjithë shqiptarinë?

Ta bashkojmë nënë Shqipërinë!

 

 

 

 

Jonuz BYTYQI   ( Poezia Nr 83 ) 

 

 

MES DY DASHURISH

 

Mbi flokun tim të kadifenjtë

Bryma bënte një detyrë

Thjerreza m’ ju vuri syve

Drejtëza të lakuara m’ranë nëpër fytyrë

 

Një zë hyjnor

Me preu rrugën në kalim

Po ngutem më tha të vë kurorën

Shpirtit mi fali lëngëzim

 

Në gjoksin tim prushor

Ra një zile e re

Me shpirt më hapi mbi gjoks

Një qiell pa re

 

Gjymtyrëve të mia sportive

Ekuacione të panjohura garojnë

Mbi supe m’pushon një udhëtar

M’shkund pluhurin mbi vrullin djaloshar

 

Pranga m’iu vuri duarve

Dallëndyshja kur m’solli lajmëtar

Në radhën e të dashuruarve

Më renditi ushtar

 

Si vigan i shtrirë gjer e gjatë

Mbi maja t’thepisura bjeshkësh

Përkrah një zanë flokëgjatë

Përballem me furtuna rrebeshesh

 

”Qershor e pak trishtim”

Nën lisa e mbi gjethe

Dielli na shpoi me vezullime

Hëna na mori me vete

 

Mjaltisht njëri tjetrit i folëm në vesh

Ky është urdhët perendish

Të luftosh i vetëm

Mes dy dashurish.

 

 

 

1149054_659789017384387_715945997_n

Fatos Rushiti  ( Poezia Nr 84 ) 

 

Shikimet e kohës

 

Koha  shikon

Hyrjen e mollës në lëvoren e vet

Kthimin e ujit në daljen e parë

Këmbet e mia si shkelin në tokë

Bukurinë e zjarrit farën e bardhë

Perëndinë e qiellit si fshehet në kokë

 

O mendime të mia të kujt jeni

O fiziku im i shtrembëruar

Koha pikon erë në amorin tonë

O fëmijë të plakur habi e harruar

Ne çthellësi të lagshtë diturinë e keni

Të freskët të madhe sa hapsira jonë

 

Koha ndalon të hyrat shkencore

Një nënë të uritur me femijë në sisë

Dil o dritë e butë nga ëndrra rinore

Se morali yt vaginën ka nisë

Të krijoje buzëqeshje pak më të përshtatshme

Për jetën e ve në gojën e përgjakshme

 

Si ti them njeriut fshehu në çmendi

Dil në ireale ne mendime dil

Koha na shikon si këmbejmë mashtrime

Si lëndojmë veprime spontane tendenca

Për tu dukur bukur në terrin e përditshëm

Koha na shikon dhe vjell moskuptime

 

Koha përshendet mëkatet e tona

Se si hyjnë e dalin n’kopshtin e verbuar

E njëjta renditje në kënaqësi të jetës

E njëjta ngatrresë në fletët e mitrës

Loja përsërit harmoninë e vet

Koha na shikon dhe ikë e nervozuar.

 

 

 

 

Leonora Lokaj  ( Poezia Nr 85 ) 

 

Sonte

 

Në natën e  vonë

Botës së përgjumur

Dua t’i bëjë roje

Heshtas t’i fshijë

Përsiatjet e stuhishme

Mbeturinat e kohës

Mundohem ta fundos lotin

Fshehtas t’i humbë gjurmët

 

Hapë shtigjet e buzëqeshjeve

Zgjedh enigmën e natës

Largoj trishtimin nga sytë e botës

E rrethuar nga melankolia e heshtjes

Largohem shtegut pa kthim

Dhe me këmbana melodish të bukura

Ta zgjoj botën e përgjumur nga mëkati.

 

 

 

1239472_160646664138563_383715728_n

Besarta Peçi  ( Poezia Nr 86 ) 

 

Mos u dorëzo kurrë!

 

Mos u dorëzo kurrë

por ngrije kokën lart

shpres ka përplot

po ti bëj dhe një hap

 

Mos u dorëzo kurrë

dhe nëse nuk sheh dritë

po çdo e vërtetë

një ditë në shesh ka për t’arritë

 

Mos u dorëzo kurrë

se jeta ka plot sfida

sfidoje çdo sfidë

që t’arrish tek drita

 

Mos u dorëzo kurrë

kurrë o njeri

jeto jetën tënde

lufto për lumturi…

 

 

 

10258115_10203914548077614_2447283678282602686_n

Ramadan Asllani  ( Poezia Nr 87 ) 

 

 ECJE VERORE!…

 

Kur ta hapësh kapakun e pianos!

Pentagrami ka nota sa emri im…

Në tastierë përshkoje trupin tim,

E ma shkel këmbëzën dhe më alivanos!

 

“Majestiku” le t’i bëjë picat me shijen tonë!

E kënga ta vrasë fukaranë, Ke Shkëmbi i Kavasë!

Me Kumrinë e Elbasanit i ngjitemi kalasë…

Ku ruaj kujtimet e dashurisë gjithmonë!…

 

 

 

 

jozefina

Jozefina Traboini ( Poezia Nr 88 )

 

 Për  librin !!

 

 

Një   hymn  i  përjetshëm..

Njerzmin   fuqishëm   stigmatizon..

Konsolidohesh   me  ndjenjën..

Në  histori , fakt  i fundit  do mbetësh

Do  jesh   Ti!!  libër

Verdikti  yt , pesha   shpitrore

Respektin  e  fjalës ..ti  e madhështon,  e  nderon…

Hartimin  e jetës ,  sa shumë  e zbukuron

Kush  s’të  do  ty , nuk  e do  vetë  jeta..

Unë  jam  e  dashura   yte  ,  ta marrin  vesht  të  gjithë….

Përfundimisht    mbetesh  “Kreshnik”

 

 

 

 

10420347_717933344958924_868696702856518809_n

Dashnor Selimi  ( Poezia  Nr  89 ) 

 

(Hajk)

 

Nga Dashnor Selimi

 

Komunikimi i shpirtrave

 

Flaka e zbehtë e një kandili,

mundësia e vetme komunikuese,

për shpirtrat që dalin nga hija.

 

 

Udhëtimi i plagës

 

Në avionin e pasmesnatës,

plaga e djegur e zemrës sime,

udhëton drejt lindjes.

 

 

Loti i mbetur pezull

 

Deti i mallkuar i kurbetit,

përplasej në qiellin e lutjeve.

Një pikë loti rrinte pezull.

 

 

Ëngjejt e harruar

 

Engjëjt e shtrirë si luledele,

mbi gjethet e fishkura të harrimit.

Drithërojnë si xixëllonjat, që heshtin pas mesnate.

 

 

Këpucët e emigrantit

 

Nën koren e pagjumësisë,

këpucët e arnuara të emigrantit,

veshur këmbëve të mendimit.

 

 

Rikthim

 

Ciflosej horizonti në qerpikët e mi,

Shikoja imazhin e një balone të dikurshme.

U ktheva në dhimbjen që më jepte mosha.

 

 

 

irina hysi

Irina Hysi  ( Poezia Nr 90 ) 

 

 

Thesarë real puthin

 

E  gënjyen shpirtin, drithëruar e  përpëlitur e kthyen si biletën,

ndjenja vendosi:-

Pëshpëritja  vullnetare në verbëri  t’pafalshme, luftës pa fjalë,

shkujdesur vetmia …

Mendimizemërak  prezantoi qëllimin,   shkaku,

ëmbëlsish erdhi.

Përflaku petalen, rozë e  ndritur një  gjethëz shkëputej  lehtë ,

zogjtë në  kor.

Ndjek drejtim  shikimi , ra  kriku pa rreth,  engjëlli,

ju var  supit …

U zgjua  ëndrrave të  realitetit askush  në  krahët,

heshtur copat e diellit …

Imazhet u  thyen  mbi hijet,  asgjë,  lyp plotësinë,

njeriun,  thesarë real  e puthin.

One thought on ““ÇMIMI LETRAR FRANG BARDHI” – 2015

  1. please give details about how to partecipete. Have i send one more poem of mine ore will be you to choose amonge the 3 you just have?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s