Eva Hila, fituese e Çmimin III (të tretë) Letrar “Frang Bardhi / Eva Hila, winer of the third (III) “Frang Bardhi” Literary Award

Galaktika Poetike “ATUNIS” Poetic Galaxy “ATUNIS” Çertifikatë Award “Unë e mora përsipër këtë barrë për të shkruar, veçse që të qes para syve të tu, lexues, të vërtetën lakuriq e të panjollosur” I embraced the heavy responsibility to write, only … Continue reading

Namik Selmani, fitues i Çmimin II (të dytë) Letrar “Frang Bardhi / Namik Selmani, Winer of the seconds (II) “Frang Bardhi” Literary Award

Galaktika Poetike “ATUNIS” Poetic Galaxy “ATUNIS” Çertifikatë Award “Unë e mora përsipër këtë barrë për të shkruar, veçse që të qes para syve të tu, lexues, të vërtetën lakuriq e të panjollosur” I embraced the heavy responsibility to write, only … Continue reading

Iliaz Bobaj, fituesi i Çmimit I (të parë) Letrar “Frang Bardhi / Iliaz Bobaj , Winer of the First (I) “Frang Bardhi” Literary Award

Galaktika Poetike “ATUNIS” Poetic Galaxy “ATUNIS” Çertifikatë Award “Unë e mora përsipër këtë barrë për të shkruar, veçse që të qes para syve të tu, lexues, të vërtetën lakuriq e të panjollosur” I embraced the heavy responsibility to write, only … Continue reading

RETROSPEKTIVE; Shpend Sollaku Noè: Nuk botoj një libër në vendin tim që prej vitit të largët 1987!

dok 1  dok 2

RETROSPEKTIVE; Shpend Sollaku Noè: Nuk botoj një libër në vendin tim që prej vitit të largët 1987!

 

Intervistoi:Gilmana Bushati

 

Titulli origjinal: …Atdheu është si nëna, ajo duhet shumë, edhe kur është e varfër dhe e përdalë!

 

shpend

Shpend Sollaku Noe

 

 

-Shkrimtari dhe poeti Shpendi Sollaku Noe flet për ngjarjet e vitit 1991

 

 

“Armët që kërkoi dega u përdorën ndaj popullit, pati një të vrarë”

Si fitoi azilin politik në Itali në 1992

 

Për të shpjeguar më mirë situatën në Lushnjen e vitit 1991, “Gazeta Shqiptare” intervistoi poetin dhe shkrimtarin e njohur, Shpend Sollaku Noe. Ai u lind më 1957. Në moshën tre vjeçare i arrestohet i ati, i cili akuzohet për “sabotim” nga regjimi, duke lënë në shtëpi gjashtë fëmijë dhe të shoqen, të cilëve u duhet ta përballojnë jetën. Kur mbush katërmbëdhjetëvjeç ai fiton konkursin e muzikës në Tiranë, por s’mund ta vazhdojë liceun artistik të kryeqytetit. Kthehet në qytetin e tij dhe ndjek gjimnazin, të cilin e mbaron me nota të shkëlqyera. Rrezikon të përjashtohet nga shkolla për një palë pantallona “antikomuniste”.Rezultatet shumë të mira nuk i mjaftuan për të fituar të drejtën e vazhdimit të Universitetit. Për tre vjet me radhë vijon të kërkojë të drejtën e studimit. Në vitin 1978, në sajë të ndërhyrjes energjike tek Enver Hoxha të Lidhjes së Shkrimtarëve e personalisht të Kryetarit të saj, poetit të madh Dritëro Agolli, Noé-së i njihet e drejta “jashtë kritereve” për të studiuar për gjuhë e letërsi. Por, sapo regjistrohet në Universitet, e postojnë në ishullin e Sazanit për të kryer shërbimin ushtarak si marinar për tre vjet. Në vitin 1980 i vdes i ati, por oficerët nuk ia komunikojnë, por ai shkon fshehurazi. Në vitet 1989-1990 është pjesë e lëvizjeve demokratike. Më 1990 themelon Partinë e Vullnetit të Lirë (PVL) me intelektualë të tjerë të pakënaqur, por ai kërkon të përfshihet në këtë parti bashkë me përkrahësit e tij. Por ai konstaton se PD-ja nuk i qëndroi idelave për të cilat ishte themeluar. Ai i bashkangjitet PR-së ku zgjihdet anëtar Komitetit drejtues. I tradhëtuar në ideale dhe i ndodhur i pambrojtur, për të shpëtuar veten dhe familjen (të shoqen prokurore dhe djalin), si mbetet gjë tjetër veç kërkimit të azilit në Itali. Familja e tij është e vetmja të cilës i është njohur azili politik në Itali në vitin 1992, pas të ashtuquajturës “fitore të demokracisë në Lindje”. Shpendi Sollaku Noe, është një shkrimtarët dhe poetët shqiptarë që njihet si i tillë në disa vende të Europës ashtu dhe në SHBA.

 

Zoti Shpend, cili ishte aktiviteti juaj politik në vitet e para të pluralizmit, një aktivitet që duket se pati ngjallur dhe kureshtjen e degës së Punëve të Brendshme në Lushnjë?

 Kureshtjen e Degës së Brendshme të Lushnjes e kisha ngjallur që shumë më përpara lëvizjes për demokraci, në moshën adoleshente. Per gjëra që sot duken nga më te rëndomtat, p.sh. nga mënyra sesi vishesha, nga arti që pëlqeja, nga karikaturat e bëra vajzës së Sekretarit të Parë, nga antenat me shumë elementë të fshehura mes pemëve…(po ndalem, pasi lista bëhet shumë e gjatë). Këto ishin disa nga mënyrat “e vogla” të brezit tim nëpërmjet të cilave mundnim të shprehnim pakënaqësinë. Më vonë u shtua miqësirat me njerëz, sipas tyre, të padenjë politikisht. Si pasojë arriti edhe mohimi i së drejtës për të studiuar në Universitet, edhe pse me nota të shkëlqyera në diplomë, edhe pse kisha filluar të botoja në organet kombëtare që në moshën 14 vjeçare. Menjëherë pas kësaj ia mbërriti ushtria në Sazan për tre vjet…Pastaj, kur isha mësues, u shtua ndër të tjera edhe aktivizimi në rrethin tim letrar i bijve të të persektuarve, pastaj dërgimi në karton i librit tim të parë e të vetëm të botuar në Shqipëri, në vitin 1987.

 

Nga një dokument sekret i degës së Punëve të Brendshme, ju citoheni si pjesë e lëvizjeve demokratike. Çfarë ju kujton ky dokument sekret?

 Shumë gjëra, aq shumë sa nuk di nga t’ia nisësh. Mitingu i PD-së në Lushnje, si edhe në ndonjë vend tjetër, u bë kur akoma nuk ishte organizuar dega në rreth. Isha vënë që më parë në kontakt me Tiranën, kur seli e PD-së ishte akoma dhoma e Arben Imamit në Qytetin Studenti. Para se të prezantoheshin demokratët e parë të Lushnjes në miting, kisha rreth 3000 anëtarë të regjistruar. Nuk kishim tesera, por disa fletushka të ngjashme me autorizimet për të blerë frigorifer. Kontaktet në Tiranë nisa t’i mbaj me Azem Hajdarin. Pikërisht Azemi u bë shkak që mitingu të bëhej edhe pse dega e rrethit nuk qe ende e organizuar. Një ditë para Hajdari kishte dhënë një intervistë në Zërin e Amerikës ku njoftonte kryerjen e mitingut të nesëmen në Lushnje dhe, më pas, në mos gaboj, edhe në Fier. Zëri Amerikës ato kohëra ishte agjencia jonë e lajmeve. Populli i Lushnjes e mori vesh lajmin prej Amerike. Nëse mitingu nuk do të bëhej, mund të interpretohej si mosdhënie e lejes nga autoritetet dhe kjo mund të çonte në përleshje të rrezikshme. Para se të shkonte në Fier, Azemi më kërkoi, dhe nguli këmbë, që mitingu të bëhej patjetër. U mblodhëm fillimisht në shtëpinë e Kujtim Sulës, koleg me mua dhe baba i studentit Arben Sula, i dërguar nga studentët për të forcuar lidhjet me qendrën. Ishte nata e 3 janarit. Hartuam një plan sesi mund të bëhej mitingu dhe kërkesën për lejen nga Dega e Brendshme. Ramë dakord që hapjen ta bënte Visar Zhiti, intelektual i burgosur, me figurë të pastër morale. E lamë të takoheshim edhe një herë tjetër në të gdhirë. Takimi i dytë u bë në shtëpinë e Kujtim Ginës. Herët në mëngjes dorëzuam kërkesën në Degë dhe ata u detyruan ta pranojnë. Për më tej nuk po zgjatem. Sesi vazhdoi më vonë lëvizja demoktatike në Lushnje etj, e kam shprehur në artikullin “Ne ishim argatët e demokracisë”, botuar në vitin 1992 në gazetat “Ora e Fjalës” dhe “Republika”.

 

A keni pasur, në atë kohë, presione nga agjente te sigurimit apo nga strukturat e tjera të regjimit komunist?

Presione përballë? Mua drejtpërdrejt jo, pasi e njihnin mirë vendosmërinë time, pasi isha shumë i njohur dhe i trëmbeshin hakmmarrjes së djemve që na rrethonin. Por njerëzve të familjes po. Presione për të më detyruar të hiqja dorë, por që ranë në vesh të shurdhët. Kundër meje ata vepronin tinëz, me plumba nëpër zarfa anonimë, me dinamit poshtë shtëpisë, me gjysma tullash nëpër xhepa për të më goditur pas shpine. Në fillim të 1992-isht, guxuan edhe më shumë, sidomos pas shkrimeve të mia të para për riciklimin e parasë së pistë.

 

Pse mendoni ju se dega e Brendshme kishte nevojë për përforcime nga Tirana për të përballuar situatën. Çfarë situate u krijua me lëvizjet demokratike?

 Tejet e tendosur dhe e rrezikshme. Pas mitingut demokratik në Lushnje qytetarët nisën të guxojnë më shumë. Komunistët e kuptuan që mund t’u shpëtonte pushteti prej duarsh dhe po përgatiteshin ta mbronin edhe me armë.Frika e tyre ishte e madhe dhe ai armatim e ato forca speciale që zotërinin deri atëherë u dukeshin pak, përballë guximit të popullit që sa vinte e rritej me shtysën e vendosur të liderave të tij të rinj. Armët e kërkuara në atë dokument u përdorën me të vërtetë në Lushnje, në një nga mitingjet e mëvonshëm për demokraci. Pati edhe të plagosur, sidomos edhe një i vrarë. Ishte një djalë i ri, në mos gaboj me mbiemrin Vogli, baba familjeje, që kalonte pranë sheshit rastësisht, me ilaçet e së bijës në dorë. Varrimi i viktimës u karakterizua nga një shpërthim i papërmbajtur i urrejtjes dhe shpagimit. Pas funeralit korteu prej mijëra vetësh u shfry mbi institucionet duke djegur e plaçkitur, që nga gjykata e prokuroria e deri tek komiteti i PP-së. Përforcimet e kërkuara nga kryetari i Degës nuk mjaftuan për të argjinuar urrejtjen popullore. Forcat e rendit nuk qenë në gjendje të mbronin as edhe Degën e Brendshme, por e braktisën në panik e ia dhane vrapit nga portat e pasme që të çonin në përrua.

 

Ju e kishit gruan prokurore, pse kishit frikë atëherë, duke qenë se prokurorët kishin mbështetjen e shtetit?

 Kam qenë që atëherë i mendimit që punonjësit e drejtësisë duhet t’i rrinë larg politikës, prandaj ime shoqe nuk pati asnjëherë presione prej meje per t’u lidhur me lëvizjen demokratike. Ajo në atë kohë ishte prokurore e sektorit gjyqësor. E kryente atë detyrë pa iu bindur qortimeve të vazhdueshme për të marrë teserën e kuqe të PS-së. Ishte e vetmja në Prokurorinë e Lushnjes që nuk kishte pranuar të bëhej komuniste. Aktiviteti im politik, sidoqoftë, asaj i krijoi jo pak probleme, që kishin filluar që me martesën e saj me një si unë, me baba një ish monarkisti të dënuar. Në atë periudhë ajo e ndiente veten shumë të pambrojtur, as që bëhej fjalë që të bëhej ombrellë për mua. Shqetësimi ynë më i madh ishte mbrojtja e djalit tonë të vetëm, pasi kishin tentuar ta rrëmbenin. Jo më kot në dokumentin në fjalë theksohet pas emrit tim: gruaja e tij është ndihmës prokurore! Për ta ishte një skandal që duhet të kishte pasoja si për prokuroren, ashtu edhe për të shoqin. Më vjen të qesh nëse mendonin ta gjykonin si tradhëtare. Për të tradhtuar diçka duhet që më parë ta duash!

 

Në kohët e sotme dokumenti duket tejet absurd, por nëse nuk flasim për të, a mendoni se historia jonë thjeshtëzohet?

 Sigurisht. Nuk është kurrë e tepërt të flitet për atë periudhë. Madje mendoj se akoma është folur pak dhe me shumë demagogji.Sidoqoftë, siç duhet të ndodhë në një komb të qytetëruar,duhet patjetër të flitet e të shkruhet me ekilibër. Sot në Shqipëri mbizotëronn tendenza e nxirjes së gjithçkaje që ka të bëjë me ato 50 vjet. Si quhet rubrika juaj? ‘Kujtime tranzicioni’? Më duket se nga kjo pikëpmje Shqipëria është akoma në tranzicion, një tranzicion tejet i stërgjatur, që minon nevojën jetike të një kombi të vogël si i yni për të qenë i bashkuar. Injorimi i Luftës Antifashiste, (të kalëruar më vonë prej të kuqve), nihilismi i tepruar ndaj figurave të shquara (edhe të kritikueshme) të kulturës të periudhës komuniste, vënia në dyshim e gjuhës së përbashkët letrare dhe tendenca për t’u rinisur duke u bazuar në një dialekt tjetër, të udhëhequr nga logjika e prejardhjes së klaneve etj., janë sipmtoma të një sëmundjeje të rrezikshme për një popull që nuk ka zgjidhur ende çështjen kombëtare. Tendenca për të rishkruar historinë duke u nisur nga pozita dominuese e fitimtarëve është frutkeqe, pasi nuk mund të jetë reale historia në të cilën mungojnë edhe rënkimet e të mundurve.

 

Në vitin 1992 ju kërkuat azil politik, ndërkohë që Shqipëria po konsiderohej tashmë demokratike…

 Paradoksi i Shqipërisë demokratike nuk na u nda vërtetë ditët që kërkuam azil politik në Itali. I pari avokat që njoha ato ditë ishte Fabio Fabbri, që më vonë u bë Ministër i Mbrojtjes në qeverinë Ciampi. Edhe ai më bëri të njëjtën pyetje. Me dokumentat që munda të marr me vete nga Shqipëria, arrita të bind Fabbrin dhe Komisionin e Romës për refugjatët politikë, që rruga për në demokraci e vendit tim ishte akoma e gjatë.

 

Ç’fituat ju nga sakrificat e bëra në atë kohë?

 Më mirë duhej të më pyesnit çfarë humbët. Humbëm gjithçka të shtrenjtë: së pari atdheun,”që e donim dhe s’na deshi”, që vazhduam ta donim, pasi atdheu është si nëna, duhet shumë, edhe kur është e varfër dhe e përdalë! Humbëm njerëzit që na rrethonin, miqtë, profesionet. Humbëm mundësinë për të vënë qoftë edhe një lule në varrin e babait, vdekur akoma i ri prej brengave. Fituam vite të tëra sakrificash të panumërta në dhe të huaj, punët e rënda e të përçmuara të viteve të para të mërgimit për të mbijetuar e për të shpëtuar familjen, sforcimin deri në dhimbje për t’u rikthyer në jetë intelektuale.

 

Edhe e sotmja është po aq e zezë?

 Jo, pas kaq vitesh të humbura, gradualisht iu ktheva letërsisë dhe kjo shpëtoi nga vdekja e sigurtë edhe pjesën time shpirtërore. Librat e mi të fundit të botuar në SHBA, në anglisht e italisht, kanë shkuar në rreth 90 vende të botës.

 

Cilin mund të përmendni si suksesin tuaj të fundit?

 Pse i fundit? Do të ketë patjetër të tjerë. Që i kam shkruar dhe që i kam në mendje. Pas disa javesh del nga shtypi Antologjia ime në pesë gjuhë: anglisht, frëngjisht, spanjisht, italisht e shqip.Në cilën nga këto gjuhë të duket më e rëndësihme kjo Antologji?Në të gjitha gjuhët që do të botohet. Ai shqip, sigurisht, do të jetë më emocionuesi. Nuk botoj një libër në gjuhën time që prej vitit të largët 1987!

 

(Me shkronja te zeza nderhyrjet e gazetares dhe te redaksise)

 

20.04.2011 (Gazeta Shqiptare) Intervistoi: Gilmana Bushati

Dy milionë euro burrë ! / Tregim nga Silvana Berki

Dy milionë euro burrë ! 

silvana

 Tregim nga Silvana Berki

kop Silvana

 Shkëputur nga libri me tregime “Më jep vetëm 15 ditë !” 

Ajo vështronte të ëmën tek paloste rrobat e saj mbi krevat dhe nuk po arrinte të kuptonte se çfarë po ndodhte.

 – Nesër do të bëhet varrimi yt, – dëgjoi tek i foli me zërin e saj të zakonshëm, thua sikur po i thoshte se nesër do të shkonin në ndonjë celebrim. I vështroi rrobat e shtrira dhe të hekurosura mbi krevat dhe nuk e kuptoi pse iu dukën të huaja.Befas doli rrëmbimthi jashtë dhe filloi të rendte nëpër rrugët e qytetit, sikur donte të çmallej me to për herë të fundit, dhe ashtu si e shastisur gati sa nuk u përplas me një çift, të cilët vetëm kur i pa drejt e në sy u kujtua se cilët ishin. Kushërira e saj qëndronte, çuditërisht, para këmbëve të saj. Sa shumë vite kishin kaluar! Ashtu e mallëngjyer iu hodh në qafë dhe e përqafoi fort. Kushërira, pak e befasuar nga ai përqafim i ngrohtë, por dhe e shtangur nga kjo ndjesi e pazakontë, dëgjoi tek i pëshpëriti në vesh me zë të mekur:

– Nesër do të jetë varrimi im.

Vajza dukej sikur ia thoshte më shumë vetes së saj këto fjalë, e për t’u bindur se ishte duke jetuar çastet e fundit të kësaj jete që Zoti ia kish dhënë dhuratë, filloi të vështrojë e hutuar qytetin e saj të plakur dhe të freskët të asaj mbrëmjeje.

Qyteti kishte rënë në gjumë të kobshëm, dhe me atë ngjyrën gri të veshur dukej sikur e bënte edhe më të panjohur rrugën në të cilën po ecte. Përreth, si për inat, shikonte vetëm gjethe të zverdhura, të cilat ngacmonin sfondin e djegur të asaj mbrëmjeje. Iu afrua pellgut të ujit që i doli përpara dhe filloi të ecë ngadalë përkundrejt tij, sikur të donte të kalonte në anën tjetër mbi atë copë qelqi. Befas një dorë e kapi mbrapa dhe e tërhoqi pas vetes.

– Ku po shkon?

Ajo ktheu menjëherë kokën.

I hodhi një shikim burrit me kostum, por nuk i tha gjë.

Burri, rreth të dyzetave, u habit nga heshtja e saj. Dikur ajo i hidhej në qafë, dikur çmendej pas tij… ndërsa tani ajo e vështronte me ca sy të ftohtë akull.

Ai u ngrit si çdo mëngjes, u kollaris mirë, u parfumos me parfumin e tij të preferuar dhe, duke përshëndetur gruan që po merrej me fëmijën e tyre foshnjë, u largua për te kafeneja e zakonshme ku lexonte edhe gazetën e ditës. Nuk kishte mbaruar së piri kafenë kur dëgjoi t’i binte telefoni.

– Agim, ku je në këtë moment? – e pyeti zëri në telefon.

– Te gruaja, – iu përgjigj ai me një nënqeshje në buzë.

– Te gruaja e di, por te cila? – vazhdoi tjetri po me ironi.

– Jam te kjo në Tiranë. Deshe gjë? – u përgjigj ai me nota mërzie.

– Asaj turçelies i ka vdekur nëna dhe ka kohë që po përpiqet t’ju kontaktojë. Pash Zotin hape atë numër telefoni se gjendja e saj është vërtet katastrofë, – i tha gati me ton lutës shoku.

Për një çast iu bë sikur çdo gjë ngriu në vend.

– Kur ka vdekur? – ishin të vetmet fjalë që i dolën nga goja.

– Sot në mëngjes ka vdekur dhe nesër bëhet varrimi. Mundohu të marrësh pjesë në ceremoninë e varrimit. Hajria ka nevojë për ty këto ditë, – i tha shoku, edhe pse e dinte se një “sheik” si miku i vet nuk mund ta kritikonte apo ta këshillonte.

– Ani, do të mundohem të vij. Kalofsh mirë, – iu përgjigj thatë tek mbylli telefonin.

Për një çast e kaploi një siklet dhe një ndjenjë mërzie. E kishte trajtuar vërtet keq atë vajzën e bukur “turçelie”, siç e thërrisnin në Prishtinë.

Ishte duke pirë pikat e fundit të kafesë kur filxhani i mbeti në buzë. Në kafene sapo hyri një femër tërheqëse dhe me flokë si të bukuroshes së tij turçelie. Nuk ia hoqi sytë derisa ajo iu kthye përballë, dhe vetëm atëherë iu kujtua. Ajo, me flokët kaçurrelë dhe me erën e mrekullueshme që gjithmonë i parfumonte, dhe ai, eh, ai vetëm lundronte në ato erëra që e lumturonin. Ashtu, i futur në ato kujtime, iu kujtua kur e pati marrë në Tiranë dhe pa i treguar se nuk e kish bërë divorcin e martesës së parë akoma, celebrohet me të. Sa e lumtur i dukej ajo atëherë, si një trëndafil i sapoçelur të cilin e mbante në vazo për hijeshi! Më e keqja në atë moment ishte se nuk i kishte treguar që ishte kredhur në borxhe deri në fyt, dhe kjo ishte edhe arsyeja pse rrinte më shumë jashtë Kosove.

Atë natë që ishin kthyer në Prishtinë, ish-gruaja e tij e kishte thirrur në telefon dhe ajo turçelia i ishte përgjigjur telefonit të tij:

– Kush jeni ju që i përgjigjeni telefonit të Agimit? – e kish pyetur ish-gruaja. Dhe ajo, pa të keq, i ish përgjigjur:

– Unë jam gruaja e Agimit.

– Ouuu, e unë kush qenkam, atëherë, nëse ti je gruaja e tij? – i pati thënë zëri përtej telefonit me qesëndi.

Ajo, e tronditur nga këto fjalë, kishte vazhduar bisedën:

– Unë? Po, unë jam gruaja e tij. Kush jeni ju? – dhe nga ana tjetër kishte dëgjuar përplasjen e mbylljes së telefonit.

Në atë kohë ai kishte qenë duke fjetur, ndaj ajo nuk e kishte zgjuar që t’i tregonte se çfarë kishte ngjarë. Pas pak kohe dëgjohet përsëri telefoni, por këtë herë përgjigjet ai. Ajo po përgatiste darkën kur ai hyri me vrull në kuzhinë dhe e qëlloi me shuplakë në faqe me gjithë forcën e krahut.

– Guxo herë tjetër t’i përgjigjesh telefonit tim?!

Me lot në sy ajo e vështroi si ndonjë fëmijë i pafaj. Ishte në muajin e pestë të shtatzënisë dhe ky sulm i ashpër i të shoqit e trembi më shumë. Pasi e kish mbledhur pak veten, e vështroi të shoqin sikur donte ta pyeste se përse ajo grua i kish folur ashtu në telefon, por atë natë nuk i tha gjë, sepseai iku dhe nuk erdhi më për disa net. Kishte shkuar tek ish-gruaja me të cilën kishte akoma kurorë. U çmall me fëmijët dhe ajo e mbajti për darkë, si të mos kishte ndodhur asgjë mes tyre.

Qëndroi atje derisa grindjet me të filluan përsëri. Ky ishte sinjali më i mirë për t’u rikthyer përsëri te turçelia.

Sa herë që kthehej, ajo e priste në derë si e ngrirë, pa i thënë asnjë fjalë. Më vonë ajo e kishte pyetur se pse e kishte mbajtur telefonin të mbyllur gjatë gjithë kohës, sepse ajo dhe e ëma e saj ishin shqetësuar shumë, por pas heshtjes së tij nuk kishte guxuar më ta pyeste.

Turçelia jetonte me të ëmën, pasi ishte vajzë e vetme, ndërsa i ati, tashmë i vdekur, i kishte lënë trashëgim shumë toka, gjithashtu edhe apartamentin ku jetonin. Kjo ishte edhe arsyeja që Agimi ishte joshur pas kësaj vajze turçelie.

Në këto mendime të trazuara, e shkëputi kamerieri, i cili i zgjati faturën. Bëri pagesën, por akoma nuk po lëvizte nga vendi. Nuk dinte nga t’u jepte këmbëve. Të shkonte në punë dhe në mbrëmje të kthehej te nusja e tij e bukur tiranase me të cilën kishte dhe një foshnjë, apo të nisej për në Kosovë. Nënën e Hajries e kishte takuar vetëm një vit më parë, kur ai kishte qenë në Turqi. Eh, si kishte shpëtuar nga ai siklet i tmerrshëm kontrabande armësh! Sa e kishin torturuar atje në qeli, bile i kishin marrë edhe pasaportën për të mos u larguar dot, derisa të plotësonte dënimin! Me vjehrrën u desh të aktronte si biznesmen i suksesshëm, dhe takimi në atë hotel luksoz justifikonte gjithçka. Faktin që shoqërohej me një tjetër femër nga Maqedonia, u mundua t’ia zbehte plotësisht, duke i treguar foton e Hajries dhe të vajzës së tyre, të cilën e mbante në portofol dhe i puthte përnatë kur bënte lutjen e mbrëmjes, që Zoti t’i ruante gjatë kohës kur ai nuk ishte pranë familjes. Me lajka dhe shtirje të tepruara i kishte mbushur edhe mendjen se pa bërë gati paratë që i kishte marrë borxh, nuk mund të kthehej në Kosovë.

– Jo, nanë, ti e shite tokën e burrit tënd të ndjerë dhe shtëpinë, për me më ndihmu mu. E si mund të kthehem unë në Kosovë kur ju jetoni në shtëpi me qira për fajin tim? Uroj Zotin të mbaroj sa më parë këtë biznes fitimprurës, ku janë në pyetjemiliona pará, dhe pastaj gjithçka do të ndreqet. Kështu thuaj edhe Hajries.

Dhe ajo me sytë gjithë lot e kishte përqafuar dhe uruar që kishte një dhëndër kaq të mirë.

Eh, tani… paska vdekur. Kushedi sa më ka mallkuar kur ka kuptuar se asgjë nuk doli nga ato që i premtova”, mendoi ai, dhe ashtu sikur të kishte mbartur peshën e gjithë halleve të botës, u ngrit në këmbë dhe filloi të ecë në drejtim të derës.

* * *

– Eja, – i zgjati ai dorën asaj me druajtje, se mos zhdukej vegimi që po shikonte. Por ajo, sikur të mos ishte aty, vazhdoi të ecë në heshtje, me kujdes, thua se mos e lëndonte tokën ku shkelte, por kësaj herë jo në drejtim të ujit, por në anën tjetër të rrugës. Ai filloi ta ndiqte në heshtje, duke mos ditur ku po shkonte dhe duke mos guxuar as ta pyeste. Kuptoi se personi që ecte para tij ishte fantazma e saj që ai kishte lënë vetëm para dy vitesh. Si kishte humbur gjithë ajo bukuri, ajo ëmbëlsi, ajo freski brenda kaq pak vitesh?! Ndërsa ai sa vinte dhe zbukurohej. Gra kishte pothuaj në të gjitha shtetet rajonale përreth. Ndërsa ajo ecte zvarrë, vetëm, nëpër rrugë të qytetit si një zog i plagosur duke dhënë shpirt.

Befas vuri re se kishte hyrë në varrezat e qytetit, dhe ashtu e ulur ajo lëmonte tokën me dorë.

– Këtu do të varrosem nesër. E mban mend këtë vend? Eja këtu nesër dhe ma bjer edhe çikën sa herë të vish vetë. Amanet, kujdesu për nanën sa është gjallë. Ajo ka bërë shumë për ty. Ik tani, se të pret biznesi. Mos harro milionat e mi, lërja çikës sonë. Ik tani, se t’u bë vonë, – derdhi ajo lumin e hidhur të fjalëve sa therëse, aq edhe të ftohta.

– Ç’ka je tuj fol? Pse po flet nga këto marrira? Ngrehu të shkojmë nga shtëpia se i ke lënë mysafirët vetëm, – iu përgjigj ai duke iu afruar për ta ngritur. Por menjëherë ngriu si një trung i kalbur, kur ndjeu se krahu i saj u shndërrua në një hekur të fortë, të ftohtë, të cilin nuk mundi ta lëvizë e jo më ta ngrinte prej aty. Ajo iu kthye me një vështrim të pakuptimtë, aq sa ai epati të vështirë të lexonte mimikën e saj. Sa i pafuqishëm iu duk vetja në ato momente, sikur në mes tyre të ishte ngritur një mur transparent i pakapërcyeshëm, ku e vetmja mundësi ishte vetëm ta shikonte, vetëm ta përcillte nga ku po shkonte ajo.

Ajo u ngrit. Fillimisht shtyu me vështirësi këmbët e saj të drunjta dhe më pas ia dha vrapit sikur ai të mos ishte fare aty, ndërsa atij iu mor fryma duke u munduar ta ndiqte me po të njëjtën shpejtësi, derisa arriti te hyrja e pallatit. Jashtë pallatit burrat po pinin cigare, por vështrimi i tyre i habitur sikur donte të thoshte diçka: “Prej nga mbiu ky këtu?” Ky vështrime shpoi thershëm tejpërtej. Deshi ta ndiqte Hajrien menjëherë lart, por mendoi të ndalte pak, të merrte frymë dhe të pinte një cigare për ta mbledhur veten. Pa e mbaruar mirë cigaren, dëgjoi ulërimat e grave që vinin prej shtëpisë së vjehrrës. U step. Pa u menduar shumë, së bashku me të tjerët që ishin aty, u turr drejt shkallëve për të parë ç’po ndodhte. Hajria u afrua tek arkivoli i nënës së saj. Dukej sikur donte të hynte edhe vetë brenda, ndërsa gratë, të tmerruara, mundoheshin ta largonin me forcë.

Befas ajo theu heshtjen. Një qetësi e kobshme mbuloi dhomën mortore.

– Nesër bëhet varrimi im! Nanë, tregoju që m’i ke bërë gati teshat ke krevati. Tregoju që m’i ke palosur sendet e mia për rrugë. S’kuptoj pse këto duan të vënë ty aty e jo mua. A nuk më the mbrëmë se unë do varrosem nesër?

Ashtu e humbur në atë botë ku nuk i kishte mbetur më asgjë, dukej sikur ajo i fliste më shumë vetes sesa të pranishmëve të cilët i shikonte me sytë gjithë lot e pikëllim. Ndërsa ajo nuk ndiente më asgjë. Asgjë! E pse duhej të qante? Ashtu si ishte katandisur, s’kish pse t’i vinte keq që të ikte nga kjo botë. Ai, Agimi i saj, dashuria e saj e madhe, mori gjithçka kish: dashuri, pasuri, katandi dhe e la shtatzënë vetëm me të ëmën.

Në atë gjendje pikëllimi vuri re t’i afrohej burri që i kish dalë atje në rrugë. S’po i kujtohej kush ishte, por afër tij vuri re një fëmijë të vogël që u afrua drejt saj duke i folur me frikë:

– Mami…!

Ajo e vështroi atë filiz të njomë drejt e në sy. Dhoma kishte kohë që kishte rënë në qetësi, njëlloj si dhomat e varrezave katolike.

– Dy milionë pará kushton baba yt, çika ime! Ato janë të tuat, – i tha ajo, dhe duke hapur krahët e rrëmbeu fort në gjirin e saj të tharë prej kohës së maskarenjve. 

NËPËR LABIRINTHET DHE DIAPAZONET E KRIJIMTARISË SË SHKRIMTARIT EDMOND SHALLVARI

NËPËR LABIRINTHET DHE DIAPAZONET E KRIJIMTARISË SË SHKRIMTARIT EDMOND SHALLVARI http://floripress.blogspot.be/2013/11/neper-labirinthet-dhe-diapazonet-e.html   nga  Dhimitër Nica Edmond Shallvari është afirmuar tashmë në letrat,shkrimet dhe mbarë letërsinë shqipe.Është afirmuar plotësisht si poet. Është afirmuar plotësisht si shkrimtar.Në fushën poetike ka botuar katër … Continue reading

Poems by Adolf Shvedchikov (Russia)

   Poems by Adolf Shvedchikov (Russia)        Adolf Shvedchikov (Russia)       Адольф Шведчиков (Россия)     МИР ХХI ВЕКУ История ничему не учится, Разве может такое быть? Рождаемся мы, чтобы мучиться, Или всё-таки, чтобы жить? Какие … Continue reading

Poeti, Shkrimtari, Eseisti dhe Kritiku Kosovar Kadrush Radogoshi, në faqet më prestigjioze të gazetave kanadeze

       Poeti, Shkrimtari, Eseisti dhe Kritiku Kosovar Kadrush Radogoshi, në faqet më prestigjioze të gazetave kanadeze   Author Kadrush Radogoshi with his works at the library at Norquest College Photograph by: John Lucas , Edmonton Journal   http://www.edmontonjournal.com/entertainment/books/Hingston+Kosovo+author+makes+start+Edmonton/9167628/story.html   … Continue reading

Historitë e vogla të përjetimeve të mëdha (Vëllimi poetik “Ishte koha për dashuri…” i autores Manushaqe Toromani ) / Botime të Shtëpisë Botuese “ADA”

Historitë e vogla të përjetimeve të mëdha

 

nga rolandi kop1

 

Shtëpia Botuese “ADA” paraqet librin më të fundit të Manushaqe Toromani  “Ishte koha për dashuri…”

 

roland 1

       Roland Lushi

President i Shtëpisë Botuese “ADA”

Botues i Revistës “Obelisk”

 
Manushaqe Toromani pas librit të parë  “Eja të pres”, rivjen me vëllimin e dytë poetik ” Ishte kohë për dashuri”, duke rritur jo vetëm sasinë, por edhe cilësisht është më lart. Për këtë ia vlen të përgëzohet, sepse ajo ndjek rrugën e saj, që fillesën e ka në shpirtin dhe jo mendjen e saj.
Diku nga vitet nëntëdhjetë kam ndeshur në idenë se “nga poezia lindin përrallat”. Këtë e lidhnin me metaforën, por veç saj shihej edhe te imagjinata në sekuencë (mund ta quajmë çast), në historinë e vogël që na ekspozon poezia dhe kthimi i saj në një psherëtimë melankolike ose reagim i thellë shpirtëror. Nga kjo, materiali poetik, jo rrallë njësohet me lexuesin ose duket autobiografi e autorit. Poezia, e parë atje ku duhet menduar, është ai çast kur nga hapësira njerëzore kapen ato gjëra vetjake ose shoqërore që janë konsumuar më pak, ato ndjenja të shprehura për rifreskim, ose të ndjera në mënyrë krejt individuale që e bën të dallueshme nga të tjerat. Duke lexuar librin e Manushaqes e përcepton këtë anë transparente, sepse ajo e vështron natyrën dhe njeriun me ndjesi të hollë dhe pastaj në një çast të caktuar, ajo mbështjellje shpirtërore e përjetuar gjatë në mënyrë amorfe, si lëmsh i zjarrtë ose thëllimë kërcëllitëse, kërkon rrugë e mjete për t’u shfaqur, jetësuar. Këto “lindje”, që duket sikur janë mëmësuar befasisht, janë çaste nga jeta, nga natyra, nga stinët, fenomenet natyrore ose gjendjet me ngarkesë të tensionuar shpirtërore. Gjërat, sigurisht që nuk janë kaq të thjeshta e të përllogaritura, por nga përjetimi i gjatë dhe i vazhdueshëm, plot mundime e mëdyshje, vjen ai shpërthim kur marrin formën dhe ndjenjën poetike që shkëputet nga shpirti i krijuesit. Manushaqja është në këtë rrugë të mbarë dhe pretenduese.

Një intervistë e bukur dhe artistike për J.K. Ihalainen.

Një intervistë e bukur dhe artistike për J.K. Ihalainen. http://www.hs.fi/kulttuuri/Runoilija+J+K+Ihalainen+on+outo+jätkä/a1376106225739?sivu=1   Shqipëroi nga Filandishtja Silvana Berki Që në fillim më bëri përshtypje veshja e titullit që i është bërë intervistës: Poeti J:K:Ihalainen bëri kërkesë për vëndin e punës si kryegazetar … Continue reading

Tablloja e javës së nëntorit 2013 / Esse nga Silvana Berki

 

Tablloja e javës së nëntorit 2013!

 

silvana

 

 Esse nga Silvana Berki

 

Prej majës sime historike vështroj të ardhmen tuaj,

si fytyra e heshtur e Newton:it, mollën e tij…

Prej qiellit tim të zbrazur, kërkoj e vetme yjet,

të shkund si breshër mbi Shqipëri

 

Unë nuk para rri përballë televizorit, nuk shikoj emisione të ndryshme përvec programit të lajmeve apo kur ndodh ndonjë skandal ndërkomëtar të cilin duhet medomosdo ta ndjekim të gjithë. Ndoshta, kjo është edhe arsyeja që gjatë vizitës sime në vendlindje më lodhi psiqikisht televizori i nënës time. C`do ditë lajme, fjalime, mendime… shumë, shumë mendime nga media, nga politikanët, nga reporterët. Shumë zhurëm, shumë rrëmujë. Ndërsa unë kisha një event për të cilin duhej të ndihesha e gëzuar, por për cudi nuk arrita të kuptoj veten time pse nuk gëzohesha dot aq sa doja. Po ja vë fajin stinës, që sapo mbërrita në tokë filloi të zbrazte reshjet e veta. Ndoshta është vërtet stina e vjeshtës, apo shiu, megjithëse duke e dëgjuar të zbrazej po me aq zhurëm vetëtimash ndieva një lloj nostalgjie, si atëherë kur isha e vogël kur i afrohesha dritares për të parë se si pikat e shiut përplaseshin xhamave. Vetëm se në këto kohë kaq moderne nuk e dëgjoja më dot kërcitjen e drunjve që digjeshin në sobën me dru, nuk e dëgjoja dot as atë heshtjen e bukur të ditëve të dimrit. Zhurëm, shumë zhurëm, një zhurëm teper lodhëse. Për dreq kryeministri i vëndit ato ditë të qëndrimit tim, ishte në prag të një vendimi politik por që prekte të ardhmen e shëndetit të popullit i cili me të drejtë u ngrit në demostrata plot protestë. Ndaj, televizori më dukej se buciste, dhe unë si qytetare e vëndit dhe e botës nuk arrita të kuptoj këtë veprim të kryeministrit, nuk arrita të kuptoj qoftë edhe atë që e konsideroi si mundësi një rrisk të tillë rajonal dhe territorial. Ndaj, u gjënda disi e pagojë, dhe fjalët i nxjerr si ai piktori që fillon të pikturojë impresionet e tij të castit dhe e ngjyros tabllonë vetëm nga një ndjenjë. Nuk dua të futem thellë në psikologji por vetëm atë që ndiej, ndaj edhe tablloja ime derdhet vetëm në ato ngjyra që spontaniteti më lejon. Cdo gjë vazhdoja ta shijoj me zhurëm e në kaos dhe të them të drejtën kam frikë se as të tjerët nuk e dinë qe edhe ata janë po aq të c`orientuar sa unë me të vetmin ndryshim që, të gjithë bëjnë zhurëm. Unë jam shembulli i njeriut që jeton sot dhe mendon për nesër, dhe për kohët që vijnë. Jam ai person që e mbaj të gjallë shpresën, ndaj nuk më pëlqente aspak kjo gjëndje emocionale kaotike që ndieva. Po ashtu marrëdhënia ime me të ardhmen është personale dhe e mvarur. E mvarur sepse më lidhin ëndërrat të cilat dua ti realizoj sidomos në lidhje me vëndin tim, ndaj ajo që shikoja dhe dëgjoja nga e përditshmja shqiptare ishte sa e dhimbshme aq edhe e trisht. Unë jam shëmbulli i njeriut që jeton sot dhe mendon për nesër! Nuk besoj ta ndërroj drejtimin e besimit të busullës sime nga pamja e tabllosë që pashë, por më duhet të pranoj që ndikoi në gjendjen time shpirtërore të atyre ditëve edhe pse dielli sikur të ma kishte dëgjuar zemrën filloi të rrezatojë për të më dhënë forcë mendimeve të mia mbi të ardhmen. Ditët kaluan shpejt në ditët me shi dhe diell, në ditë plot zhurëm dhe ndodhi politike. Pallati i kongreseve ku mbahej edhe panairi i librit, dukej sikur kishte hapur krahët për të gjithë dashamirët e librave dhe befas u ndodha në një botë të tillë. Sa shumë libra shqip. U mrekullova kur pash sasi të medha botimesh? Patjetër që po. Ndaj në kolltuqet pranë stendave të shtëpive botuese merrja librin që më interesonte dhe filloja e shikoja në qetësi, për të kuptuar sado pak brendinë gjë që më ndihmonte të vendosja c`të bleja. Ndoshta edhe e vërteta që kuptova brënda disa autorëve të njohur, më dëshpëroi edhe më. Plagjiaturë e pastër. Të vërteta ka shumë, dhe të vërtetën është vështirë ta gjesh sidomos aty ku të gjithëve ju duket normale një veprim me mendimin se ” të gjithë bëjnë ashtu”. Ah, sa keq që nuk e kuptojmë, ne të gjithë jemi në një anije të madhe, në të njëjtat probleme të vështira, që i derdhim ato oqeanit të së ardhmes, ku në vend atëherë të merremi me problemet e së ardhmes, do na duhet të pastrojmë, ri-korrigjojmë gabimet e së shkuarës. Një hap përpara, dhjetë mbas. Dhe stafeta e maratonës gjithmonë do të fitohet nga ata që janë të ndërgjegjësuar, e të cilët e dinë sa kushton një gabim. E vërteta është se të gjithë- të gjithë do të vuajmë në të ardhme, po aq shumë sa unë sot. Dhe sidomos ata që nuk e cajnë kokën sot, por për vetkënaqësi nuk duan t`ja dijnë për kohën, problemet që sjellin- sepse ata jetojnë në gënjeshtër. E përfundova tabllonë e pikturuar nga ndjenja torture. Tani më duhet të kthej faqen e librit dhe të celebroj arsyen e vajtjes sime, atë të promovimit të librit në prozë, me tregime të shkurtra ” më jep vetëm 15 ditë”. Ah, sikur cdo njëri, ashtu sic u shpreh edhe z. Erget Cenolli në analizën e tij ti jipte vërtet këtij vëllimi me tregime vetëm 15 ditë, se ndoshta…ndoshta tregimet e bëjnë cdonjërin të kuptojë se koha që jetojmë, është koha që mund të mos ketë më shpresë, po nuk reflektoi.

“Më jep vetëm 15- ditë” . Sipari i përshëndetjes së autores Silvana Berki në Panairin e Librit Shqip – Tirane 2013

kop Silvana

 

“Më jep vetëm 15- ditë”  (Tregime) 

 

 Sipari i përshëndetjes së autores  Silvana Berki në Panairin e Librit Shqip  –  Tiranë  2013

 

silvana

Silvana Berki

 

Së pari ju përshëndes duke ju falenderuar që mundësuat ardhjen tuaj sot në promovimin e librit tim të parë në prozë ”Më jep vetëm 15 ditë. Ashtu si për c’ do krijim të ri, është një kënaqësi e vecantë, t`a ndaj atë me njerëzit e mi, miqtë dhe shokët e mi, dhe me bashkatdhetarët e mi. Kënaqësi e vecantë është gjithashtu që libri botohet në gjuhën shqipe. Cilësoj në gjuhën shqipe sepse unë jam emigrante, gjë që bën të demonstroj dy kulturave. Është shumë e vështirë të ruash një balancë ndërmjet shoqërisë së vëndit ku jeton me atë që ke lënë mbrapa për shumë vite me radhë, sepse të dyja lëvizin në të njëjtën kohë dhe detyrimisht nuk mund të gjendesh në të dyja në të njëjtën kohë.

 

panair silvana

panairi s

      Aspekte nga aktiviteti

 

Ceshtja “KOHË” , emigrant jane dy tema qe dua ti ngre sot në këtë diskutim. Brendia e librit sjell pjesëza nga jeta ime individuale por edhe me këndvështrimin e një emigranteje. Shkrimet janë bazuar në ngjarje të vërteta por tek-tuk me një ndërthurje pak fiktive, pra ndërmjet reales dhe surreales. Kur isha e vogël dhe jetoja në vëndin tim, shumë gjëra atëhere dukeshin ndryshe, kur i krahasoj me tani. Po c`farë ka ndryshuar brënda këtyre 30 viteve të fundit? Ajo që bie në sy menjëherë nuk janë vetëm ndryshimet dinamike-ekonomike, por psikologjiko-shoqërore. Nuk mund të themi se ato që ndodhën gjatë këtyre viteve ndodhën pa arsye. Sot kemi një Shqipëri që mundohet me mish e shpirt nëpër dhëmbë drejt përparimit, shoh një shoqëri që merr frymë e lirë, qe lufton te gjej shtegun e vet drejt demokracisë brënda kapacitetit të vet, një shoqëri që përplaset me moralin të cilin po e rindërton jo me diktat por vetëdije dhe mbi të gjitha shoh fytyrat e njerëzve që edhe pse më të lumtur se 30 vjet më parë prap ankthi nuk ju është larguar. Sociologu skocez Alexis de Tockuevill thotë:” liria është aftësi, nuk është cështje të cilën mund t`ja japësh njerëzve si masë legjislative. Eshtë dicka që duhet mësuar dhe edukuar. P.sh. njeriun mund ta zbërthesh nga prangat e skllavërimit, por kjo nuk e bën atë të lirë. Të jetë I lire ai duhet më pare të ketë besim në vetvete, aftësi të funksionojë I pamvarur dhe të dijë të kontrollojë mundësitë dhe dëshirat e pafund që do të ndesh në jetë”. Kanë kaluar pothuaj 24 vite nga dita që e lashë vëndin tim, duke marrë me vete vetëm atë që më identifikonte mua, kulturën me të cilet luftova dhe perballova sfidat që emigracioni më solli. Ju do të mendoni se kam jetuar në një shtet “parajsë” dhe unë nuk e mohoj atë. Në aparencë dhe në krahasim me shumë vende të tjera europiane, Finlanda ka standart të lartë jetese, ndaj edhe përplasja ime si emigrante nuk ka qënë ajo financiare. Keni menduar ndonjëherë pse shumë emigrantë atje në botën e parajsës i dhanë fund martesës shumë vjecare? Apo, pse shumë emigrantë pësuan jo vetëm zhgënjim por demoralizim total gjë që I coi edhe drejt sëmundjeve psiqike? Sigurisht që të gjitha këto kanë një apo shumë shpjegime. Por ajo më kryesorja dhe përplasja më e madhe që ne emigrantët ndeshëm ishte pikërisht botëkuptimi psikologjik. p.sh. nëse patriarkalizmi në vëndin tim vlerësohej duke e cilësuar dhe lejuar mashkullin shtylla e shtëpisë, ky fenomen nuk vlerësohej në kulturën ku shkova dhe sidomos kur ky partriarkalizëm shfaqej me forma shoviniste ndaj femrës. Një tjeter factor ishte edukimi i fëmijës. Aty ku shkova koncepti I edukimit të fëmijës ishte ndryshe nga ai që unë kisha marrë me vete nga kultura e vendit tim. Janë pikërisht të gjitha këto përplasje botëkuptimesh që jo vetëm nxorrën në pah difektet e kulturës prej nga vija por e vështirësuan gjendjen psikologjike të emigrantit dhe pasojat janë nga më të ndryshmet sic edhe unë i sjell nëpërmjet këtyre 15 tregimeve, si pesëmbëdhjet mesazhe jetësore për të lidhur këto dy botë, këto dy kultura packa se duhej t`i përjetoja unë, apo dikush tjetër për ti sjellë ato si provë e ndryshimeve sociale që po përjetojmë. Mendimi se eksperienca ime nëpërmjet këtyre tregimeve shoqeroro-psikologjike, si një qartësi të koncepteve dhe fenomeneve të hasura kohës ku jetojmë mund të ndihmojnë në progresin psikologjik-social të bashkëatdhetarëve të mi kudo ndodhen, më ka dhënë forcë, shtytje të vazhdoj dhe gërmoj mbi diferencat dhe fenomenet dëmprurëse për t`i rindërtuar ato mbi një logjikë të shëndoshë. Ne të gjithë kemi dëshirë për fëmijët tanë të rriten jo vetëm të shëndoshë nga ana fizike por edhe shpirtërore kohës ku jetojme. Në pyetje është me c`farë identiteti po i afrohemi kësaj kohe ku fëmijët tanë po rriten? Ndaj, po ndalem pak pikërisht tek fenomeni IDENTITET. Karakteristikat individuale të cilat na bëjnë të jemi individ, i quajmë identitet. Kur këto karakteristika personifikojnë një grup shoqëror me interesa të përbashkëta, këtu kemi të bëjmë me identitetin kombëtar. Ndërsa emigrant edhe pse është individ, Identiteti i tij përmban në vetvete karakteristika të dy kulturave, dy kohëve dhe dy kombeve, gjë që e bën atë të pasur në mbartjen e shumë kulturave por në të njëjtën kohë edhe të vështirë ruajtjen e një balance ndërmjet të dyjave, sepse në të njëjtën kohë cdo gjë lëviz. Ndërsa, kur këto karakteristika cilësojnë mentalitetin dhe feneomene të një kohe të caktuar kemi të bëjmë me identitetin kohës ku jetojme, moderne apo postmoderne, pra origjinalja apo sipërfaqësorja, baza apo irrealja. Megjithatë, sado origjinalja të të vishet, të zbukurohet me silikon, të bëj operacione plastike, prap se prap asgjë nga këto nuk e ndryshon përbërjen qelizore të njeriut. Ne ngelemi të lakuriqtë qënie biologjike që lindim dhe vdesim. Po ashtu, toka, pyjet, malet, uji i burimeve ngelen të pacenuara nga origjinalja megjithë këtë zhvillim global postmodern në të cilën po jetojmë. E vërteta është se shoqëritë tona kanë pësuar … ndaj pyetja ime eshte; cilat janë këto ndryshime që na identifikojnë si kohorë sot? Dhe cilat janë ato vecori që na bëjmë të mos ndihemi të tillë? A janë format e të menduarit tonë? Apo është e kaluara jonë historike? Nëse do të merrnim vetëm fenomenin ” e të menduarit”, cila ka qënë mënyra analitike që është përdorur para 100 vjetësh? dhe cili është ndryshimi me analitikën e sotme? Po të analizojmë këto dy fenomene do të jemi në gjendje të përcaktojmë edhe identitetin e mentalitetit tonë kohorë ku qëndrojmë. Nëse nxitja e një konflikti më parë është gjykuar duke drejtuar pyetjen : kush e ka fajin? Sot preferohet të bëhen pyetje: cili ishte shkaku që solli konfliktin? Cfarë fenomeni ndikoi në pasoja të tilla? – gjë që nuk lë shteg për konflikte të mëtejshme por kërkon menjëherë zgjidhjen e tij llogjikisht. Me këtë dua të sjell në pah se ndryshimet shoqërore europiane nuk kanë filluar revolucionin me tregun e lirë, as me zhvillimin liberal kapitalist, por me një revolucion psikologjik, me formën e të menduarit psiko-analitik që prej 1800. Ndaj, e hapa sot edhe si temë sepse ndryshimin për një mirëqënie shoqërore, kohore nuk e sjell kapitali, por kapitalin e sjell zhvillimi individual psikologjik. Shumë nga ju mund ta quajne te guximshem besimin ne hedhjen e teorive të tilla, mund të cilësohet edhe si absurd apo iluzion. Megjithatë guximi im është rezultat jo I studimeve të sferës profesionale por experiences dhe fakteve. Nëse nordikët identifikohen sot për të menduarit psiko-analitik si më të zhvilluar, gjë që mendohet t`i ketë ndihmuar në zhvillimin e tyre social-ekonomik, edhe shoqëria jonë shqiptare duhet të pësoj pikërisht këtë thyerje mentaliteti duke i kaluar një epoke dhe fazë zhvillimi të nevojshëm të asaj postmoderne. Nuk është aspak mendim skitzofrenik të besosh në një mundësi të tillë duke pasur një besim kaq të madh në psiqikën dhe intelektin e vëndit tënd, sepse Ne jemi një komb me mëndje të hapur, i lejojmë të rejat të hyjnë dhe këto janë pikërisht karakteristika që na dallojnë nga të tjerat dhe e bëjnë të lehtë edhe këtë ndryshim të nevojshëm psikologjik ku dashur pa dashur ne të gjithë jemi dëshmitarë dhe kontribues të këtij revolucioni psikologjiko-shoqëror. Pikërisht, këtë influencë pretendoj që të kenë tregimet e mia në librin MË JEP VETËM PESËMBËDHJET DITË. Të jetë një shkëndijë sado e vogël dhe larg, në këtë rrugëtim tranzicioni të përbashkët psiko-shoqëror. Ju falenderoj për vëmëndjen, durimin që më dëgjuat deri në fund dhe shpresoj që të takohemi në evente të ardhshme edhe më të rëndësishme.

Mes shkulmave të ngrohtësisë së një shpirti humanist / Vështrim eseistik per veprën letrare “Diademë letrare” të autorit Flori Bruqi

    Mes shkulmave të ngrohtësisë së një shpirti humanist!   Vështrim eseistik per veprën letrare “Diademë letrare” të autorit Flori Bruqi    nga Prof.Dr. Eshref Ymeri “Një kirurg i mirë e di se kur thika e tij është duke prekur nervin. … Continue reading

Elementët filozofikë dhe kuptimi estetik i poezisë moderrne sot / Këndvështrim mbi vëllimin poetik “Maja malesh thagmë Jonike “ të autores Irena Gjoni.

  Maja malesh, thagmë Jonike (Poezi)   Elementët filozofikë dhe kuptimi estetik i poezisë moderrne sot  Këndvështrim mbi vëllimin poetik “Maja malesh thagmë Jonike “ të autores Irena Gjoni. nga Agron Shele Poezia tashmë me gjithë perfomancën e saj, ka … Continue reading

Poezia si krijesë e shpirtit ëndërrimtar ( Parathënie e vëllimit poetik “Një hark ylberi” i autorit Nikollë Loka) / Nga Albana Alia

      POEZIA SI KRIJESË ARTISTIKE E SHPIRTIT ËNDËRRIMTAR     (Parathënie e vëllimit poetik “Një hark ylberi” i  autorit  Nikollë Loka )    Redaktore Albana Alia  Reçensent :  Mëhill Tanushi Botim i Shtëpisë Botuese “Emal”  Autor : Nikollë … Continue reading

Petraq Janko Pali

Petraq

            Petraq Janko PALI

     (Autor me Banim  në SHBA )

Është djali i mesëm i “Mësuesit të Merituar” Janko Pali nga Qeparoi, “Nderi i qarkut Vlorë” “Mirënjohje qytetit Vlorë” “Urdhër pune kl IItë” .

Është antar i shoqatës Shkrimtareve Shqiptaro _Amerikanë,dhe Fitues i “Penes Artë”në gjininë e Publicistikës me librin “Vise dhe njerës Perëndie”.

Për disa vjet ka qënë sekretar i kësaj shoqate.

Është antar i Klubit Shkrimtarëve “Petro Marko”dhe Fitues i çmimit të tretë për romanin Zhdukja misterioze e Besnik Memes”.

Është krijues dhe moderator i “Lidhjes qeparotase dhe miqtë e saj” themeluar ne Usa në vitin 1998.

Ka hapur dhe ka drejtuar për dy vjet shkollën Shqipe “Janko PALI” në virxhinia të SHBAve me fëmijë nga komuniteti Shqiptar aty.

Prej vitesh është korespodent i radjo Sofjes në emisionin Shqip.

Është diplomuar “Jurist” në moshën 67 vjeçare.

Ka jetuar dhe banuar ne Vlorë “Përgjegjës Sektori ne Drejtorinë e Ujrave” Teknik Ndërtimi.

I lidhur pazgjidhshmërisht me Atdheun , fshatin e Tij Qeparonë dhe me miqtë e shumtë kudo në botë.

Botime të Autorit:

liber 1 p        liber 2 p

 

 

liber 3       liber 4

 

 

liber 5        liber 6

 

 

liber 7       liber 8

 

 

romani p

Selim Lala “Monodramë”

Jam Larg poezi Dita 2001

Një tufë vjersha qeparotasve ,poezi Dita 2002

Bronx përmbi stërkalë poezi Albin 2003

Eci nëpër vite , poezi Albin 2004

Vise dhe njeres perëndie, shenime Udhetimi Albin 2005

Gjëma e Madhe, tregime & novela Albin 2005

Aventura për Lirinë, tregime & novela Albin 2006

Vij mes Jush me krahë malli, poezi Albin 2007

Gruaja me të zeza, roman Albin 2008

Nata e Fundit tregime & Novela Albin 2008

Maja e Luleve tregime & novella Albin 2009

Zhdukja Misterioze e “Besnik Memes” roman Albin 2010

Shpirrti i zjarrtë në orën e hijeve ,monografi për Dino Martikon Albin 2011

Greku “Kondo” novela & tregime Albin 2012.

Misteri i Kosovare së bukur,roman Triptik 2012.

_Bashkë autor në përmbëledhje e Antologji të ndryshme si :

Bota s’ka gjumë”,Nënës, Gjuha e dashurisë Poetik, Dashuri prindërore, Me zëmër pranë Shqipërisë.

Ka botuar shkrime publicistike në:

Fjala e lire, Tribuna Shqiptare, LGSH,Tirana Observër,Telegraf,Illiria USA,Gazeta e Athinës, Shekulli, Panorama, Radjo Sofja…etj.

Ka pregatitur dhe ka botuar nga krijimtaria e “Mësuesit të Merituar “Janko PALI (i ati) “

Afër fundit ç’po shikoj (përzgjedhje poetike)Albin 2002,

Historiku i Qeparoit, Albin 2003,

Feniksi i Himarës Neço MUKO, nonografi Albin 2004

Historiku i shkollës Qeparo Monografi Albin 2008

Janko PALi në luftrat e Jetës, Monografi, 2011.

Shënim: Të gjitha librat e botuara i ka financuar dhe përballuar me kursimet e Tij familjare (përjashto ketu, Grekun Kondo dhe Kosovaren) duke i bërë dhuratë për bashkëkombas, miqtë,shokët bashkëkrahinorë dhe për këdo.

NJË RINI SHQIPTARE E KTHJELLËT PËR FATIN E ATDHEUT / nga ARTUR VREKAJ

NJË RINI SHQIPTARE E KTHJELLËT PËR FATIN E ATDHEUT         Nga ARTUR VREKAJ http://www.voal-online.ch/index.php?mod=article&cat=OPINONEEDITORIALE&article=39385   Shqetësimi qytetar, mbarëkombëtar për JO-në e Çmontimit të Armëve Kimike të Sirisë në Shqipëri ndër Shqiptarët e Ballkanit dhe në Diasporë tregoi … Continue reading

Shtëpia Botuese “Toena” në “Panairin e Librit 2013″ prezanton librin me tregime ” “MË JEP VETËM 15 DITË” të autores Silvana Berki.

kop Silvana

Shtëpia Botuese  “Toena”  në  “Panairin e Librit 2013” prezanton  librin me tregime “MË JEP VETËM 15 DITË”  të autores Silvana Berki.

 

Foto Nexhi

          Nga Nexhi Baushi

 Në një nga këndet e Stendës së Shtëpisë Botuese “BOTIMET TOENA” në Panairin e Librit 2013 u promovua libri me tregime, “MË JEP VETËM 15 DITË” të poetes në mërgim Silvana Berki.

 

silvana

              Silvana Berki

 

Libri me tregime është i treti nga radha pas dy librave të botuara me poezi. Salla ku promovoheshin librat e rinj ishte e mbushur përplot ,madje kishte edhe poetë të ardhur nga Kosova. Mjaftë pjesëmarrës qëndruan në këmbë.

panair silvana

Në fjalën e hapjes botuesja e librit zj. Irena Toci falenderoi krijuesen për këtë prurje me mjaft interes për lexuesin,një libër mjaft interesant me 15 tregime mjaft origjinale për nga ndërimi struktura dhe gjuha e pasur. Ajo theksoje se është e nderuar qe kjo poete ka zgjedhur këtë shtëpi botuese dhe ka botuar dy nga tre krijimet e saja. Më pas ju dha fjala gjuhëtarit te mirënjohur z. Behar Gjoka.

Në fjalën e tij z. Gjoka përgëzoj guximin e poetes për të hyrë edhe në gjininë tregimtare pasi kohët e fundit kjo gjini ka patur një rënie në krahasim me romanin dhe poezinë.Në fjalën e saj z.Natasha Lako përgëzoi krijuesen duke shtuar se ishte tepër e gëzuar që rradhët e poeteve femra po shtohen dukshëm dhe denjësisht si në numrin e madh të librave ashtu edhe në rritjen estetike dhe artistike të librit.

myrteza

                       Myrteza Mara

Po kështu autoren e librit e pëshendeti edhe Z Myrteza Mara, i cili do të ndalej tek vlerat artistike që sjell ky botim. Më pas do të përshëndesnin edhe autorë të tjerë, të cilët me fjalën e tyre të rastit  do përgëzonin autoren per risinë e sjellur në fushën e tregimit.  Një ndër komentuesit theksoi se tregimet e zonjës Berki duhet të lexohen cdo ditë nga një, për të kuptuar më qartë mesazhin qe percjell sejcili tregim,kjo këshillë theksoi ai, është dhënë edhe nga vetë titulli i librit.Në përshëndetjen e saj,Nëna e poetes theksoi se ishte tepër krenare për bijen e saj dhe sukseset qe ajo ka arritur në 23 vitet e mërgimit ne Finlandë.Në emër të familjes,ajo falenderoi pjesëmarrësit në sallë. Mes duartrokitjesh u përcoll edhe fjala përshëndetëse e zj.Silvana Berki e cila nënvizoj se në të ardhëmen kishte dy projekte: Se pari te sjellë në Shqipëri libra të autorëve finlandezë të përkthyer në shqip ndërsa projektin e dytë që ishte për Shqipërinë ajo e la surprisë.Ky aktivitet u përcoll nga filmime dhe foto të ndryshme që u bënë midis poetësh, kolegësh, miq e familjarë. Në mbyllje u dha një koktej modest dhe falenderim për pjesëmarrësit me premtimin se së shpejti do të ketë edhe prurje të reja. 

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

  ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ     Αγαπητοί φίλοι, Μόλις κυκλοφόρησε το νέο Ιστορικό Μυθιστόρημά μου «Στις φλόγες της Σμύρνης», από τις έγκριτες  Εκδόσεις «Ψυχογιός». Η επίσημη παρουσίαση του βιβλίου θα γίνει στις 27 Νοεμβρίου, ημέρα Τετάρτη και ώρα 8 το βράδυ, στην … Continue reading

Meditime pas leximit të romanit MISSING, i shkrimtarit, dramaturgut dhe publicistit Bashkim Hoxha

Meditime pas leximit të romanit MISSING, i shkrimtarit, dramaturgut dhe publicistit Bashkim Hoxha http://www.gazetarepublika.al/2013/11/meditime-pas-leximit-te-romanit-missing-i-shkrimtarit-dramaturgut-dhe-publicistit-bashkim-hoxha/   nga Ardi OMERI Nis me një kafshë të zbutur, një ari, ky roman. Çuditërisht, menjëherë pas “humbjes” së një tjetër kafshe të zbutur, një qeni … Continue reading

Poezi nga Brahim (Ibish) Avdyli

 

Poezi nga Brahim (IbishAvdyli

Brahim AVDYLI

Brahim (IbishAvdyli

 Shënime biografike për autorin

 

Brahim (Ibish) Avdyli (1960), është poet i cili i takon plejadës së krijuesve të fundviteve shtatëdhjetë dhe të fillimviteve tetëdhjetë të shekullit të kaluar (XX). I lindur dhe i rritur në Morinë të Malësisë së Gjakovës, në këtë vend me tradita të njohura kulturore dhe kombëtare, që në vitet e hershme të rinisë së tij u dha pas dy prirjeve: pas artit të fjalës dhe pas lëvizjes konspirative për lirinë dhe bashkimin e kombit shqiptar.

 

 

Pas përfundimit të gjimnazit “Hajdar Dushi“ në Gjakovë i filloi studimet në Fakultetin Teknik, dega e arkitekturës, të cilat nuk i përfundoi, ngase, për shkaqe ekonomike, por edhe politike u detyrua të emigrojë në Zvicër. Dy herë ka qenë me vendim federal i përjashtuar prej Zvicrës. Më vonë, si student me korrespondencë në Fakultetin Filologjik i kreu studimet në Degën e Letërsisë dhe të Gjuhës Shqipe. Pas fatkeqësisë së madhe shëndetësore, ka vazhduar t’i ndjekë studimet postdiplomike në Universitetin Ndërkombëtar të Strugës, në Fakultetin e Shkencave Politike- Marrëdhënie Ndërkombëtare dhe Diplomaci, ku në tetor të vitit 2010 ka mbrojtur temën e magjistraturës.

 

 Ka botuar shumë shkrime, artikuj, analiza dhe akte të tjera politiko-organizative, ndërsa gjatë viteve 1990-1995 ka udhëhequr revistën “Qëndresa“ në Zvicër.

 

 

Pos botimeve në periodikun shqiptar, ka publikuar këto libra:

 

Në hijen e Alpeve”, poezi, Rilindja, Prishtinë, 1983;

 

Buka e kuqe”, poemë, Atdheu, Cyrih, 1990;

 

Kur zgjohet Dodona”, poezi, Rilindja, Prishtinë, 1992;

 

Pasqyrë e përgjakur”,poezi, Marin Barleti, Tiranë, 1994;

 

Klithje nga fundi i ferrit”,poezi, Onufri, Tiranë, 1997;

 

Gjuha e dheut tim”,poezi, Albin, Tiranë, 1999;

 

Klithje nga fundi i ferrit”, botim i dytë, Jeta e Re, Prishtinë, 2000;

 

Baraspesha e humbur”,poezi, Qëndresa, Gjakovë, 2003;

 

Vragat e një kohe”, prozë, Faik Konica, Prishtinë, 2005;

 

“Lëvozhga e vdekjes”,prozë, Faik Konica, Prishtinë, 2007;

 

Stelele Veşniciei /Yjet e Përjetësisë”, Poezie albaneză, din Kosova, BKSH të Rumanisë, Bukuresht, 2008;

 

Zogu i këngës”, poezi të zgjedhura, SHB “Pjetër Bogdani”, Has, 2009;

 

– “Mërgata shqiptare e Zvicrës dhe roli i saj”, politikë-publicistikë, Brezi `81, Prishtinë, 2011;

 

-“Qielli i paprekur”, poezi, Brezi `81, Prishtinë 2012.

 

“Vetëvrasja e një poeti”, dramë, Shoqata e Intelektualëve “Jakova”, Gjakovë, 2013;

 

 

Është i prezantuar edhe në këto libra:

 

Rrjedhë e lë gjurmë”, poezi e studentëve të Kosovës, Bota e Re, Prishtinë, 1983;

 

– Nebil Duraku, “Shkrimtarët e Kosovës, 1945-1985″, Rilindja, Prishtinë, 1985;

 

Poezia dal Kossovo”, Antologji e poezisë kosovare, Besa Editrice, Nardò, (Lecce), Itali,1999;

 

– Hasan Hasani: “Leksikoni i shkrimtarëve shqiptar, 1501- 2001″, Faik Konica, Prishtinë 2003;

 

Vulcanul răbdării/Vulkani i durimit”, Poeme traduse în limba română de Baki Ymeri, Editura Do-Minor, Bukureşti (Bukuresht), 2008;

 

– Halil Haxhosaj: “Përkushtime/Poezi kushtuar Din Mehmetit”, KL “Gj.N.Kazazi”, Gjakovë, 2009;

 

– Agim Vinca: “Muza e Mëmëdheut/Njëqind poetë për Atdheun”, Antologji, SHB “Eugen” Tiranë dhe “Botomet Artini” Prishtinë, 2012;

 

– Betti Fichtl, “Bahnhof der Träume”, Edition Wendepunkt, Weiden/D, 2013;

 

– Lulzim LOGU, Muharrem KURTI: “Antologji e poetëve të Malësisë së Gjakovës”, Klubi Letrar “Gjon N. Kazazi”-Gjakovë dhe Klubi i Shkrimtarëve dhe artistëve-Tropojë, Gjakovë, 2013; etj…

 

 

Libri i tij i parë poetik „Në hijen e Alpeve“ ka hyrë në zgjedhje të ngushtë për shpërblimin “Hivzi Sulejmani“ që filloi të jepej në vitin 1983 për librin më të mirë të autorëve të rinj.

 

 

Është fitues i vendit të dytë në konkursin letrar me rastin e 28 Nëntorit, më 1997, të organit të LPK „Zëri i Kosovës“; i Penës së Artë në takimet pranverore të krijuesve shqiptarë të Diasporës, më 2001. Me 25 prill 2009 ka marrë shpërblimin e parë “Agim Ramadani” në Konkursin e hapur pranë Qendrës Kulturore Shqiptare për poezi në Cyrih të Zvicrës. Shpërblimin e dytë për poezinë më të mirë të dërguar në Konkursin Letrar dhe të lexuar me 1.5.2010, si dhe Shpërblimin e parë për poezinë më të mirë të dërguar në Konkursin Letrar, të lexuar me 25.4.2011, e ka marrë në Orët e mëdha Tradicionale Letrare për Pavarësinë e Kosovës, të organizuar nga Lidhja e Shkrimtarëve, Artistëve e Krijuesve Shqiptarëve të Gjermansë, në Koblenz të Gjermanisë. Nga e njëjta “Lidhje…”, në të njëjtin vend, e ka marrë Çmimin e e parë për poezitë e konkuruara dhe të lexuara atje, më 23.03.2013 në të cilën e ka prezentuar edhe Shoqatën e Krijuesve Shqiptarë të Zvicrës.

 

Shpërblimin e tretë “Azem Shkreli” për librin më të mirë të poezive “Qielli i paprekur”, të ndarë për tërë mërgatën shqiptare, e ka marrë poeti në Eneppetal të Gjermanisë, me 1.06.2013.

 

 

Shkrimi i parë që e ka shkruar ky autor ka qenë një dramë. Ajo nuk është botuar. Nga vendstrehimi nëntokësor në shtëpinë e tij në Morinë të Gjakovës është marrë apo është djeguar drama e tij e veçantë “Gremina”, e cila ka pasur si temë fundosjen e Jugosllavisë, së bashku me 1500 faqe prozë A4. Vepra e parë i është botuar më 1983, me dy vite vonesë, nga Ali Podrimja. Tani po mbushen 30 vite nga botimi i veprës së parë.

 

 

Brahim Avdyli është njëkohësisht anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës (LSHK); anëtar i Autoreve dhe Autorëve të Zvicrës (AdS); anëtar i Shoqatës së Krijuesve Shqiptarë të Zvicrës (SHKSHZ), dhe i disa organizatave të tjera.

 

 

Poezia e tij është përkthyer në italisht, gjermanisht, rumanisht, anglisht. etj.

KTHIMI I PËLLUMBIT

U kthyen pëllumbat

nga fundi i shekujve

nga fillimi i shekujve

nga Drita dhe Qielli

duke pëshpëritur

dhembjen e tyre pëllëmbore.

Nuk e di cilën ngjyrë e kishin

herë më dukeshin të bardhë deri në të zi

herë më dukeshin të zi në të bardhë

e herë ndërronte rreze dielli në sy

deri sa e mbulonin Qiellin

me krahët e përpëlitjeve.

A e dini ndokush dhembjen e tyre

apo dhembjen time të ma tregoni,

nuk kam fjalë për këtë këngë përpëlitëse

me ajrin e mbarsur të lindjes

me ajrin e mbarsur të jetës!

Ejani pëllumba, ejani gjatë dhembje

me gugutë e juaja të këndshme

nuk më jeni ndarë prej fëmijërisë sime,

dhembjen tuaj të qetë e të butë

e kam qarë në qendër të vrapimit

rreth Diellit edhe pse i zjarrtë,

kur ta pushtoni rrezen e shkruar

nga Dodona e parë

na e sillni atë fjalë

tërë njerëzimi do ta kuptojë

pëshpëritjen e kthimit tuaj-

jeni tre kujtoj apo tre miliardë

që lëshoheni nga Degët e Lisit

të zgjatura nëpër hapësirën e Diellit

pëllumb i pandalur i shpresave

pëllumb i fatthënave!…

LEJLEKU I ËNDËRRAVE

Çdo gjë fillon me ëndërren

edhe kur nuk mund t`u bëjmë

me stërmundimin jetësor

si diçka të qenë,

kur hapen krahët e hapësirës

u nxjerrin juve në sipërfaqe

si pjesë e reales që vjen

me ngjyra të paqes,

ne u përkulemi përpara

sikur në vendlindje

edhe në Zvicër-

sytë e dritës ua ruajmë,

u thërrasim përtej fjalës

na e sillni një dhëmb të ri

kur ua hedhim të vjetrin…

dhe çdo gjë fillon me juve

lejlek të ëndrrave tona.

SHTEGËTAR I LIRISË

 Me flatrat e qiellit

udhëtoni largë

për të ikur nga dhuna

për të gjetur pranverën,

ne jemi lelekët1 e parë

prej emrit të Karianëve-

pellazgëve parahelen

dhe paralajmëtarëve

të ditëve më të mira.

Bëhemi së bashku

me lejlekët e sotshëm

e dalim kudo

nëpër botën e dhembjeve

për ta mundur dimrin

nëpër Evropë

dhe dëshirojmë Lirinë,

bëhemi shtegtarë

me ngjyrën e bardhë

si drita e Diellit

që vizëllon të buzëqeshë

larg, përtej shekujve!

Nuk e di nëse jemi

në jug-perëndim të Azisë

apo njeriut me qime

të rruzullit tokësor-

lelegë apo lejlekë

duke ikur nga vuajtjet

me flatrat e lirisë!

ENIGRMË E PËRJETSHME

1.

 O gjarpër i shenjtë,

mblidhesh në spirale

ethesh për ne

e ngritesh

me kokën e goditjeve

në bishtin

e dhembjeve.

2.

 Kur të shoh

më thahet pa shpirt

një fjalë në gojë

e regëtimat e qenies

ndrydhen të heshtura-

mitologjitë e botës

mblidhen sertë

ku do të jetë

dënimi i Zotit.

3.

 Herë bëhesh

shtagë e gjatë

dhe mbi ty mbahet bota

për të mos rënë

skrupull

me dhembjet e viteve

 e herë-herë

sa qel e mbyll sytë

bie mbi jetën

e shpërfillur

aty ku nuk të mendon njeriu

dhe e ka lëshuar

rrugën e zotit!…

4.

 Qindra poezi

mund të shkruheshin për ty

 edhe po të gënjenim

për të paqenën me fjalë

apo të përkryerën

kur të takojmë

të mbledhur lakuriq

rreth pritjes-

ti ngjitesh më lartë

me kokën përmbi heshtje

e hidhesh si shpatë

prandaj na rrëqeth

me ngjyrat e tmerrit

ngadalë

pështillemi larg

e largohemi

përtej vdekjes.

5.

 Njëmijë vjet

jeton me dhembjet

e vetminë

të ka plasur gjuha

nën gur

nën dushk e shi

nën dhé

duke pritur jetën

të soset

nën helmin tënd-

helm është jeta vetë

katran

i mbyllur në gur

enigmë e përjetshme!…

ORA E SHTËPISË

1.

 Ora e shtëpisë

ka trajtën e gjarpërit,

nën trarin kryesor

e vëzhgon shtëpinë.

Fishkëllima e tij

është thirrje kushtrimi

që përbanë

në tri ndarje

vlerat e familjes.

2.

 Është shpirt

i mbetur gjallë

Fi-Fi-Fiu,

ndër vite dhe shekuj

për të mbrojtur mikun

e për të shkatërruar armikun,

edhe pjesëtarët

që shpërfillen

nën kaptimin e djallit

nderin e moralin

e dhunojnë pafalshëm!

3.

 Atëherë zbresin

sa çel e mbyll sytë

 e zeza është kob për ata

që dhunojnë bukurinë

dhe armiqtë e tjerë

që vinë të porositur

edhe nga Iblisi

për të zhdukur prore

shembullin e mirë,

e bardha është paqe

për të gjithë shenjëtorët

dhe për fëmijët-

lulen e përtërirjes.

4.

 Në tulla të oxhakut

mund të qëndrojë ora

 në djep të fëmijve

kur nuk janë të lidhur

që ta mbrojnë

nga Satani

 ata që nuk kanë fuqi

vetë të mbrohen…

5.

 Ora e shtëpisë

i ngjanë hyjneshës së vatrës

 është gjarpër i veçantë

që i ndjekë brejtësit

 ata që zhbirojnë

nga kërshëria e tyre

dhe dëmtojnë…

6.

 mund të kthehen

në një qenie

mitologjike

 në formën e gruas

t`i ngjajë Zanës-

 është pra

gjarpëri i shtëpisë

bardhë e zi

 deri sa nuk shuhet

shtëpia!…

SUFERINAT E DHEMBJES

Gjurma e shkrimeve niset nga lashtësia

me kalanë që nuk rrëzohet aspak me fjalë

por kënga të pavdekshme e ringjallë ndër ne,

energjia e pashtershme e kësaj mbijetese

pikon me qumështin e viteve të dhembjes

nëpër gjëmën e djalit të vogël e bonjak,

nuk ka si ta lëmojë gjysmën e trupit

derisa nuk flet dhe është i ftoftë si vdekja

kështu që vjen nëpër legjendën e stërlashtë

dhe na e rritë prore mbi gur një lule-pemë.

Fati i Rozës kthehet fuqishëm në Rozafat

dhe ushqehet prore i biri me lot në sy

e neve na jep të thithim gjithë atë helm

brez pas brezi duke e përkundur rriten

nëpër regëtimat e heshtura flijuar në kohë.

Kambana e vargjeve ushton nëpër shekuj

nëpër sytë e nënës – zanë e qenies sonë

që gjithnjë na e jep qumështin e viteve…

Gurëzimi na rritet dikur në Urën e Fshejtë

dy brigjet e këngës sonë të na i përputhë

me jehonë të pashtershme të shkëmbinjve

në pikë të Qiellit mbërrijnë të na kthehen

derisa thithim nektarin e lulebjeshkëve…

 dhe çdo gjë fillon me gurët e kalave tona

që mbetën gjellë me fëmijë dhe rindërtohen

nëpër suferina e pambaruara të Këngës!

PUSHTETI I NDJENJAVE

 Njerëzit dhe grupet

klanet dhe klasat

të gjithë popujt

të gjitha shtetet

i tërheqin zvarrë

vargonjtë e pushtetshëm

e ëndrrat e therura

antagonizmash të ndërsjellë

nëpër zgavrat e kafkës

tërë qelbin e njerëzimit

e kullojnë…

e kullojnë!

 Askush se kupton

çka i tërheq vazhdimisht

kundër njëri-tjetrit

në rropullitje

copë-copë,

 është pushtet i pafund

pushteti i ndjenjave!

KAM ZBRITUR NGA YJET2

E shoh veten fëmijë nëpër arat me misër

jam në Zvicër por kujtoj se jam në Morinë

dhe loz me rrezet e ngrohta të Diellit

qe rriten në bukë të kallinjve.

Kalliri zgjatet e buzëqesh me vesën e mëngjeseve

sikur më përshëndet dhe dua ta përqafoj

jam edhe vet fëmijë që loz me Diellin mbi tokë.

Herë në Einsiedeln3 bëhesh birrë e misrit të artë

e herë bëhesh miell i bluar dhembjesh

për tu bërë misërnike

që e blej në shitoret e vogla të mallit

nëpër kodrinat e diellit

dhe vjen dita kur konzervohesh e grirë

për të ushqyer sërish Lopët e Diellit!…

Tani nuk e di mirë se në cilën kohë jetoj

në cilin shekull-

mijëra herë paskam zbritur rastësisht nga Yjet!

Thurau, 21.06.2013

 PIKËLLIMI

Kur ndodhesha larg nga këtu

kur ndodhesha në perëndim

kur vërdallesha rrugëve të botës

për një metelik

ju, të ulur mbi fron

ndoshta ëndërronit llullën e fildishtë

gjarprin e verdhë të perëndimit

 e përmalloheshit për mua

në pamundësi për të më gjetur.

Tani,

jam në vendlindjen e përbashkët

aty ku e kam harruar një varg

me ëndrrën e madhe të Atdheut,

më kot ëndërroj që tu shoh

pikëllohem, besoni!

1 Lelekët e parë janë fis i pellazgëve të vjetër në jug të Meadrit, një nga shtatë mrekullitë e botës, që janë shuar nga „grekët“. Poeti i bashkon me lejlekët si lajmëtarët e parë të pranverës, pra të lirisë.

2 Mbiemri „A-v-d-yl (l)“ do të thotë person i zbitur nga Ylli. Nuk është i njëtë me emrin Abdyl, e cila është shkurtesë e emrit Abdullah.

3 Vend i lartë në Kantonin e Schwizit, në Zvicër.

Dëshira Haxhi

   Dëshira Haxhi Dëshira Haxhi ka lindur në Zhulat të Gjirokastrës më 28.8.1976. Shkollën fillore dhe tetëvjeçare i mbaroi në vendin e lindjes për të vazhduar më tej në shkollën pedagogjike “Pandeli Sotiri” në Gjirokastër dhe Universitetin “Eqerem Cabej” po … Continue reading

Genta Kaloçi është nga ato autore, e cila e ka shndërruar artin e saj poetik në prelud të filozofisë jetë dhe mesazh të ndërgjegjies njerëzore.

    Genta Kaloçi është nga ato autore, e cila e ka shndërruar artin e saj poetik në prelud të filozofisë jetë dhe mesazh të ndërgjegjies njerëzore. (Këndvështrim rreth Vëllimit Poetik “Nën petkun e vdekjes”)  nga Agron Shele   Poezia … Continue reading

HAPPY DIVORCE IS AN ALL-AROUND GUIDE TO DEALING WITH DIVORCE, COVERING EVERYTHING FROM FINDING A LAWYER TO EXPLAINING THE SITUATION TO THE CHILDREN TO GETTING BACK INTO DATING.

HAPPY DIVORCE IS AN ALL-AROUND GUIDE TO DEALING WITH DIVORCE, COVERING EVERYTHING FROM FINDING A LAWYER TO EXPLAINING THE SITUATION TO THE CHILDREN TO GETTING BACK INTO DATING.    Rossana Condoleo http://www.rossanacondoleo.com   Biography  “I have grown old with a … Continue reading