Poezi nga Vjollca Tiku Pasku

Poezi nga Vjollca Tiku Pasku     SONET TRËNDAFILOR   Ah, ç’petale mollëze hënore, ky trëndafil, rënë nga rubini i qiellit, ç’hijeshi madhështore, derdhur, nga limfa hyjnore, në fije tokësore. Era përkund, përkëdheljen e lëmuar, engjëjt ndezin me puthje, dritëzat, … Continue reading

Shtëpia Botuese “ADA” publikon vëllimin poetik “Buzëqeshje… “ të autorit Ymer Elezi dhe redaktim e parathënie të autorit Demir Gjergji.

    Shtëpia Botuese “ADA” publikon vëllimin poetik  “Buzëqeshje… “ të autorit Ymer Elezi  dhe redaktim e parathënie të autorit Demir Gjergji.   Titulli : Buzëqeshje… Autori : Ymer Elezi Redaktor: Demir Gjergji © autori, 2016 Botimi i parë, 2016 … Continue reading

Shtëpia Botuese “ADA” publikon vëllimin poetik “Liri e Brishtë “ të autorit Sokol Hoda dhe redaktim të autorit Lulzim Hajdari.

    Shtëpia Botuese “ADA” publikon  vëllimin poetik “Liri e Brishtë “ të autorit Sokol Hoda dhe redaktim të autorit Lulzim Hajdari.   Titulli: Liri e Brishtë Autor: Sokol Hoda Redaktoi: Lulzim Hajdari Reçensen: Andrin Shehu Kopertina: Rrahamn Hyseni CIP … Continue reading

Shtëpia Botuese “ADA” publikon vëllimin poetik “Lisat e fjalës… të autorit Basir Bushkashi.

  Shtëpia Botuese “ADA” publikon  vëllimin poetik “Lisat e fjalës… të autorit Basir Bushkashi.     Falenderim! Falenderoj miqtë e mi: Shemsi Ballabani dhe Hilmi Bushi, për fisnikërinë shpirtërore, që bënë të mundur daljen në dritë të këtij vëllimi poetik. … Continue reading

Vëzhgim: TYM E MJEGULL, NË ISH-STACIONIN E TRENIT TË TIRANËS!… (Ose: “Ç’faj kanë mushkëritë tona?”) / Nga: Murat Gecaj -publicistikë

Vëzhgim: TYM E MJEGULL, NË ISH-STACIONIN  E TRENIT TË TIRANËS!…  (Ose: “Ç’faj kanë mushkëritë tona?”)   Nga: Murat Gecaj   -publicistikë       Siç  e kanë parë banorët e ish-stacionit të trenit  të kryeqytetit, por dhe udhëtarë të  rastësishëm … Continue reading

The Devil I Paid for Advice – By Jeta Vojkollari / The Reader’s Voice – Tom M. Nushaj

  The Reader’s Voice   The Devil I Paid for Advice     By Jeta Vojkollari   http://www.JetaVojkollari.com http://www.friesenpress.com/bookstore/title/119734000018904009 http://www.amazon.com/dp/B00ZARLZMU/?tag=friesenpressc-20     Tom M. Nushaj   Manager, Civil Structural Analysis, Nuclear Engineering, Toronto, Canada   Let me tell you that … Continue reading

RECENSION : Hysen Ibrahimi: ” VEPRA 1, VLERËSIME, OPONIONE, INTERVISTA, RECENSIONE ” – Prishtinë, 2015 / Nga : Fetah Bahtiri

  RECENSION : Hysen Ibrahimi: ” VEPRA 1, VLERËSIME, OPONIONE, INTERVISTA,  RECENSIONE ”  Prishtinë, 2015       Nga : Fetah Bahtiri             Në fund të vitit 2015 doli nga shtypi libri i autorit Hysen Ibrahimi me titullin: ” VEPRA 1, VLERËSIME, … Continue reading

Skicë: TAKIM TJETËR MBRESËLËNËS, ME AKADAMIKUN ALFRED UÇI… / Nga: Prof. Murat Gecaj

Skicë:

TAKIM TJETËR MBRESËLËNËS, ME AKADAMIKUN ALFRED UÇI…

 

Nga: Prof. Murat Gecaj

 

 

akf 1

Nga e majta: Prof.A.Uçi e M.Gecaj (Tiranw,21 shkurt 2016)

 

1.

Kishim kohë pa u parë me prof.Alfred Uçi-Akademik, personalitet i shquar i shkencës, arsimit dhe kulturës shqiptare. Për herën e fundit ne u takuam në ceremoninë festive dhe të bukur të 85-vjetorit të ditëlindjes së tij, organizuar në mjediset e Hotelit “Tirana” të kryeqytetit. Pastaj dihet që erdhën festat e fundvitit, pati ditë me shira e të ftoftë, pa përmendur dhe ndonjë ankesë tonën shëndetësore. Kështu që ne shfrytëzuam bisedat telefonike, për t’u informuar për njëri-tjetrin e familjet tona, për t’u çmallur dhe për të treguar ndonjë punë tonën ose për të folur për botimet e radhës. Në rastin konkret, ishte ai që më kishte dhënë njoftimin e gëzuar të botimit të dy veprave të reja.

Kështu, gjetëm pikërishtr ditën e sotme për t’u takuar dhe për të pirë kafë bashkë, në lokalin “Ufo”, prapa Muzeut Historik Kombëtar. Në vendin e caktuar shkova më pare, me autobusin e linjës dhe, po kështu, ai nuk u vonua të mbërrinte me autobusin e Tiranës së Re, që nga banesa e tij, në afërsi të Librit Universitar. Përmes dritareve të lokalit, vërejta se ai ecte me trupin drejt dhe duke pare me kujdes, nëse ndodhesha në verandën e lokalit, se ishte mesditë e aty binte dielli. Por zgjodhëm më mirë qëndrimin në dy kolltukë brenda, ku zhvilluam një bisedë të kandshme e të paharruar, si gjithnjë më parë.

Kërkoj ndjesë që e “prisha” pak radhën e tregimit tim. Se, së pari, miku im shumë i nderuar më zgjati një qeskë kartoni, ku brenda kishte dy dhurata simbolike, për mua e bashkëshorten, nga e shoqja, Rozeta, me të cilën kam qenë në një kurs të degës gjuhë-letërsi shqipe, në fillimet e Universitetit të Tiranës. Ndërsa vetë më dorëzoi dy dhurata tjera të bukura, me të cillat e pasurova fondin e bibliotekës familjare. Janë librat më të rinj të prof.Alfred Uçit. I pari ka  titullin                                                                      domethënës: “Esse dhe etyde filozofiko-estetike (Tiranë, 2015). Libri përmban 451 faqe, shoqëruar me disa fotografi; hyrjen  e ka shkuar shkrimtari i madh Dritëro Agolli, ndërsa redaktor është Eni Myrtollari dhe paraqitja grafike është realizuar nga Ulinda Selenica. Në pjesën e brendshme  të librit pata kënaqësinë të lexoja shënimin dashamirës të prof.Alfredit: “Muratit, mikut tim e kolegut, me shumë respekt dhe vlerësim për gjitshçka, që më është dhe bën: Alfredi, Tiranë, 21.II.2016”.

 

alf 2

Ballinat e dy veprave, nga prof.Alfred Uçi…

 

Libri tjetër, që më dhuroi prof. Alfred Uçi e ka titullin: “Jani Vreto dhe Rilindja Kombëtare” (Tiranë, 2015) dhe është botuar nga Akademia e Shkencave të Shqipërisë. Përmban 450 faqe, në 6 pjesë, me rerdatore dr. Albana Velianj, recansentë prof.Emil Lafe e prof.Ymer Çiraku dhe me realizimin kompjuterik nga Enkelejda Misha.

Duke kërkuar mirëkuptimin e lexuesit, përsri po tregoj këtu se çfarë ka thënë prof.Alfredi, në kushtimin e tij për mua: “Muratit, bashkudhëtarit  tim në disa troje shqiptare, me vlerësim për palodhshmërinë  e tij, dashamirësinë, aftësinë prej një gazetari të talentuar dhe ndjenjat e sinqerta patriotike. Me mirenjohje: Alfredi, Tiranë, 21.II.2016”.

Të dy këta libra janë shoqëruar me titujt e shumë të veprave, që ka botuar ky autor  prodhimtar, numriiI të cilëve u  afrohet të tridhjetave. Është e kuptueshme se, që të flasësh për prmbajtjen dhe të bësh analizën e këtyra librave, duhen faqe të tëra. Ndërsa, po mjaftohem vetëm me pak fjalë, që ka shkuar Dritëro Agolli, në librin e parë: “Ndërtesa e shoqërisë, në çdo kohë, është mbajtur nga disa kolona. Kur ndonjëra prej tyre plasaritet dhe rrëzohët, atëherë kjo ndërtesë fillon dalëngadalë të dobësohet dhe të lëkundet. Kolona, që e mbajnë shoqërinë, unë do t’u thosha atyre njerëzve të shquar, që kur nuk ndihen dhe nuk duken  në shtyp,  në libra, në publik  apo në rrugë, shoqëria e vë re mungesën e tyre dhe pyet: “E keni parë filanin?” Një ndër këto figura, që pa e tepëruar do ta krahasoja me ato kolona që përmenda, është Alfred Uçi, për  të   cilin shoqëria nuk ka pyetur: “Ku është Alfredi?”, por “A e lexuat Alfred Uçin?” Këtë nuk e them i dalldisur nga patetizmi apo “i dehur” nga vera e simpatisë së një miqësie të hershme , por i nxitur vetëm nga një e vërtetë, që e shohin të gjithë”.

 

3.

Tani po e kuptoj, që u largova paksa nga titulli i këtij shkrimi, pra “skica”, që doja të shkruaja për takim e ngrohtë dhe mbresëlënës, me prof.Alfred Uçi-Akademik. Nuk dua të zgjatem këtu, po përmbajtja e bisedave tona ishin jo vetëm librat tanë, udhëtimet e përbashkëta të disa kohëve më parë, me librin e tij “Petro Nini Luarasi”, në Shkup, Prishtinë e Ulqin dhe, së fundi, në Pogradec, por dhe për miqtë tanë, që kemi njohur e takuar, si në Shqipëri e trojet shqiptare, por dhe nga arbëreshët e Italisë etj.

Minutat kaluan shpejt dhe ne, si shpesh herë më parë, fiksuam bashkë pak fotografi, që do t’i kemi një kujtim të paharruar. U ndamë me premtimin, se përsëri do të pimë kafe bashkë, tashmë, në afërsi të shtëpisë së tij, kur po troket dhe pranvera, me aromën e luleve të saj dhe diellin jetëdhënës.

Deri atëherë: Shëndet të mirë dhe me sa më shumë jetëgjatësi, me mbarësi e krijimtari, gëzime e lumturi, vetjake dhe familjare, shumë i nderuari prof. Alfred Uçi!

 

Tiranë, 21 shkurt 2016

A DO TË KRIJOHET NJË ALEANCË EVROPIANE NË TOKAT SHQIPTARE / Nga Brahim Ibish AVDYLI

 

A DO TË KRIJOHET NJË ALEANCË EVROPIANE NË TOKAT SHQIPTARE

 

 

brahim_avdyli1

Nga Brahim Ibish AVDYLI

 

Disa herë kemi qenë në konsultime të ndryshme, prej individëve, prej partive e prej forcave të tjera apo individëve të tjerë evropian, pro e contra, rreth shqiptarëve. Madje nuk e dinë as vetë shqiptarët se ata janë një komb i veçantë nëpër botë, para kombeve të tjera dhe para kombeve okupuese nëpër Gadishullin Ilirik, që të tjerët dinë t`a thërrasin “Gadishulli Ballkanik” për të mbuluar gjurmët e tona, se sa numër shqiptarësh ka bota. A jemi të vetëdieshëm, pas gjenocideve të shumta të armiqëve tanë, rreth e rrotull. Nuk duam të dimë që e kemi një origjinë të hershme historike, prej pellazgëve të parë në Botë e deri më sot. Nuk lexojmë vepra të veçanta historike.

Thomë sikur truri i jonë nuk i pranon veprat “aq të vjetra”; nuk i kupton drejtë ato; janë diçka që flasin “për yjet nëpër qiell”; ëndërra, që nuk kapen me dorë. Dhe, a e dimë vërtetë se çfarë përpjekjesh bëhen kështu, për të na mbajtur të lidhur?…

Armiqtë e shumtë kombëtare, të mobilizuar fort kundër nesh, bëjnë çmos për të na lënë ne, shqiptarëve, të ardhur nëpër histori “pas tyre”; sikur “jemi të ardhur më vonë”; paskemi një “gjuhë” përmes alfabetit të shkruar, pas Kongresit të Manastirit, më 1908; të një gjuhe e cila i ka rrjedhat e veta, madje pas “formulës së Pagësimit”, në vitin 1462, etj.; dhe nuk duam të mësojmë më shumë.

E kjo nuk është aspak e vërtetë! E vërteta fillon e niset prej shqipes, që është prej origjinës së parë të pellazgo-ilirëve, që flisnin këtë gjuhë, për të mos thënë se prej Babilonisë së vjetër, me ndërtesën e parë e më të madhe në botë, e deri më sot, njeriu i ynë e fliste kurdoherë po këtë gjuhë, por ai e bëri gabimin e pafalshëm me ndërtesën e madhe të Babilonisë, që të matej me Zotin, dhe e muar dënimin më të madh të Zotit, që zgjati më tepër se 30`000 vite. Çdo gjë që do të marrim dhe të bëjmë për kombin shqiptar, pellazgo-ilirëve, që janë arbër, arban, arbëresh, arvanit, alban dhe arnaut, na shpie në logjikën e prishjes së kombit tonë; të shkatërrimit të tij, si gjeneratë e vjetër njerëzore. Dalja e këtyre pjesëve nën emra të “kombeve”, e që janë “pseudokombe”, është fakti që nuk e përfillin asnjë kriter që të quhen “kombe”. Nuk lënë asgjë pa përdorur vetëm që të shkombëtarizojnë kudo nëpër botë kombin paraprak. Një pjesë e tyre tani nuk e folin gjuhën shqipe, por i realizojnë ato që armiqtë tanë dinë t`i nxjerrin nga vetja. Ata që e kanë themeluar botën, “e harrojmë” gjuhën shqipe dhe bëjnë prova për të na zhdukur, që vinë brez pas brezi prej nesh, dhe që janë pjesë e transformuar e jona, prej gjakut tonë të tradhëtuar. Ata janë të betuar kundër nesh, madje bëjnë çmos për të “shpikur” gjuhën artificiale, si gjuhën e vërtetë pellazge, me parashtesa e prapashtresa të ashtuquajtura “greke”, me os, ois, is. Nëpër duart tona është krijuar kjo “gjuhë” nga Kadmi, që e thërrasin “ndryshe”, si “themelues të gjuhës sonë”, por që është “gjuha greke”, e cila nuk ka qenë “gjuhë zyrtare”, dhe është futur me dredhi e me forcë nëpër histori. Gjuha greke është gjuhë artificiale, deri në vitin 1000 të erës sonë, e pështjellimet e saj vinë radhazi për të mos u parë në arenën e madhe botërore. Dhe, kështu vazhdon ajo sikur është “e para gjuhë e kulturës”, sado që është “zbuluar” gjuha sakskritishte, e deri në më të renë, gjuhen latine. Këto gjuhë ishin “gjuhë artificiale”, gjuhë të shtresave sunduese e të privilegjuara. Gjuha greke jeton deri më sot, por nuk ka “komb” të vërtetë “grek”, pas arvanitasve, që janë shumicë, por ende nuk mund të dëshojnë këtë çështje.

 

Një skemë e përhapjes së pellazgëve nëpër Evropë-marrë nga Besir Bajrani

 

I ashtuquajturi “grek” e fillon luftën anishqiptare, por vazhdohet prej sllave të të gjithë “ballkanit” e vazhdon më tutje i nxitur prej rusëve dhe bashkohet me Turqinë sunite. Po e them edhe njëherë se edhe drejtimi islam sunit i ka magjitë kryesore e të fshehta me ordoksizmin, paraprakisht ortodoksizmin e sllavëve të Ballkanit e të Rusëve, sepse Sulltan Mehmeti i II-Pushtuesi e muar me vrasje Konstantinopojën, sot Stambolli, me 25 maj 1453, me ç`rast e futi në dorën e ligë Patrikanën Ekumene të Konstantinopojës. Më parë ka qenë në dorë të të ashtuquajturës “dorë greke”, e cila nuk ishte greke, por saraqenët e bardhë, pellazgo-ilirët sundimtarë, e me këte, po themi edhe njëherë, se ata kanë qenë ilir, pra ishin shqiptarë dhe arvanitars, pra udhëheqësit e tyre.[1] Rryma e tretë është ISISI, ajo që është futur në luftëra me botën perëndimore, kryesisht me SHBA-në dhe NATON, duke u mbështetur nga Rusia dhe Serbia. Në njëren anë duan të shpikin kudo të ashtuquajturat “kombe”, pa etnitet të vërtetë kombëtar, dhe në anën tjetër islamizmin, pa profetin e tij…

U lus që të keni durim dhe të më lexoni, sepse unë po ua rrotuloj para syve tuaj të vertetën për 180 shkallë. Ju nuk duhet t`i ndëgjoni ata që flasin kuturu, sikur “na e flasin të vërtetën”, se “ne jemi themeluar vonë në histori”, dhe gënjejnë edhe me gojën tonë, sikur jemi shumë pak, madje mjaft pakë, nëpër botë.

Kombi Shqiptar është kombi që e flet gjuhën shqipe, kriterin e parë të kombit. Pra, ai është shumë më shumë se e kanë dhënë sot disa çerthuj të amiqve tanë, të cilët i kam kritikuar, edhe me shkrim, por nuk marrin vesh, sikur “kombi shqiptar i ka vetëm 10`000`000 pjesëtar në Botë”.[2] Ka faqe të tjera që shkruajnë pak më mirë se ata. P.sh. po e marrim faqën tjetër në FB, “Mërgata dhe Mëmëdheu”[3], veçanërisht të cilën e ndihmon Vilma Markaj. Madje, kjo faqe, e ka në vend të atdhedashurisë thënien Vaso Pashë Shkodranit, “Feja e shqiptarit është shqiptaria”, të cilën e kam pasur kaherë si moto timen nëpër punimet shkencore.

Vilma Markaj përpiqet të japë të mbledhura shifrat e atyre që deklarojnë se janë shqiptarë nëpër botë. Këto shifra nuk janë aq të vërteta, por po i shtrojmë të gjitha. Vilma Markaj detyrohet t`i mbledhë këto shifra, pa e ditur se regjistrimi i popullsisë sonë, të cilët e njohin veten e tyre se janë “shqiptarë”, të bëra nga ana e Ministrisë së Informatave të Republikës së Kosovës, janë mbledhur 20`000`000 në Botë, e prej këtij rasti i kam numëruar 6`800`000 shqiptarë vetëm në Turqi.[4] Ne na jepet gjysma e numrit të tyre, të përmendura më lartë, përmes faqes së internetit.

Te atdhetarja Vilma Markaj na jepet një shifër më e saktë. Nëpër të gjitha shtetet, ku ka shqiptarë, mbledhen gjithsejt 14`015`800 persona. Nëpër ato shtete, të cilat, konsiderohen si amtare, vlenë të përmendet: Shqipëria, që merren 2`800.000; nga Kosova, 1`700`000; Mali i Zi, 32`000, pa i mbledhur viset tjera të Malit të Zi dhe të Serbisë, të cilat quhen “vise tonat” e që numërohen për kah bindja fetare vetëm si “islamiste”, d.m. th. Sanxhaku; Serbia, 65`000 shqiptarë; Rumania, që janë tërësisht ilire, por numërohen migrimet e reja, pra10`000 shqiptarë; Bullgaria, që janë vetën 300 të numëruar, e që janë fshatra të tëra me trashëgiminë kombëtare; Maqedonia, 800`000; nga Greqia, numërohen 1`200`000, prej 5`000`000, që duhet t`i ketë dy “shtet”, i cili i ka 2/3 e popullsisë arvanitase, që janë arbër dhe shqiptarë, por që e flasin me dhunë gjuhën “greke”, e cila është posaçërisht një gjuhë e folur shqipe, me mbaresat, parashtresat apo shtesat e ndyshimet e gjuhës artificiale “greke”. Pra, këto bëjnë gjithsejt, 6`607`300, pa i mbledhur në këtë shifër Italinë dhe Turqinë, që i kanë 800`000 deri 1`000`000 shqiptarë dhe 5`000`000 në rastin e Turqisë, të cilat kur t`ia shtojmë këtij numri bëjnë 12`407`300 shqiptarë, pa i mbledhur 200`000 të Italisë, sepse me to do të bënin gjithsejt 12`607`300 shqiptarë…

Siç thotë një diskutues në faqen e FB te Vilma Markaj, Lon Karrica, “një vlerësim paushal”, këtu nuk janë mbledhur disa shtete, si Polonia, Çekia, e Sllovakia, sepse kjo mund të konsiderohet pasi nuk ka as shifrat e veta, pra nuk përputhem me ato shifra që janë mbledhur me rastin e regjistrimit të datës 25.05.1992, të inicuara nga Ministria e Informatave të Republikës së Kosovës, siç e shpjegon diskutuesi tjetër i kësaj faqe, Idriz Sinani. Unë po i referohem një parallogaritje timen, të dhënë aty, që duhet të merret parasysh: për Turqinë, prej 5`000`000 shqiptarë (arnanutë, quhen atje), rreth 6`800`000, që i kemi evidetuar me atë rast, pa i llogaritur 2`000`000 llaz, shurtesë e pellazgëve, të cilët e flasin gjuhën shqipe pa kalkat tona të gjuhëve të krijuara vonë nga gjuha e jonë, në rastin më të mirë janë gjuhët sllave, gjuha greke, gjuha latine dhe turqishtja,[5] (të cilat dihet se i kanë marrë prej nesh pjesët e gjuhës, e jo ne, respektivisht, gjuhën turke e ka krijuar Sami Bej Frashëri); për Maqedoninë, duhet të korrigjohen 100`000 shqiptarë përmes fesë ortodokse, sikurse vllehët, që janë vëllezërit tanë; shqiptarët turq (pra, vetë arnautët islam), prej këtyre duhet të ndaheshin bullgarët e Maqedonisë, si pushtues, të cilët nuk guxojnë të shkruhen si “makedon”, sepse Macedonia e vjetër ka qenë ilire; aty do të shtoheshin edhe shtetet e tjera, Bosnja; Kroacia, Slovenia, sepse kanë qenë e janë mbi 50% ilirë[6], jo vetëm me shifrën e Vilma Markaj, që do të thotë se Bosnja ka 5`000 shqiptarë; në Kroaci, 18`000 shqiptarë; në Slloveni, 8000 shqiptarë; duke e logaritur si të vetmen nga tokat e tjera- Hungarinë, me 1`500 shqiptarë; Ukrainën, me 50`000 shqiptarë; më afër, tek tokat e vjetra ilire, Austrinë, me 80`000 shqiptarë; Zvicrën me 300`000 shqiptarë, ndonëse e kam një vepër të botuar, ku shqiptarët janë të dhënë shifrën e korigjuar nga CD-ja, natyrisht përmes numrave të telefonit, rreth 400`000 shqiptar[7], pa u mbështetur në statistikat shtetërore; por Franca nuk është logaritur fare, me të tjerat, si Spanjën, Portugalinë e Hollandën, të cilat i kanë shifrat e veta, e të cilat e mbërrijnë shifrën paushalle mbi 150`000 shqiptarë.

Ajo e ka logaritur këtu vetëm Belgjikën, me 60`000 shqiptarë; Danimarkën, me 12`000 shqiptarë; Anglinë, me 100`000 shqiptarë; Gjermaninë, me 400`000, te e cila e shoh pak “më të rritur” numrin e shqiptarëve, sepse ajo duhet të vi pas Zvicrës; nga shtetet e Skandinavisë: Suedia, 70`000 shqiptarë; Finlanda, me 9`000 shqiptarë, pa e futur në këtë logari Norvegjinë dhe Islandëm.

Këto bashkarisht na e japin për Evropën me Turqinë, sipas Vilma Markaj, gjithsejt 13`770`800 shqiptarë, pa i logaritur paushal ata që na mungojnë, e po e japin për Turqinë, pa i mbledhur llazët; të dhënat paushal për Poloninë, Çekinë, Sllovakinë, Norvegjinë dhe Islandën, të cilat ne po i mbledhim me 10`000 shqiptarë. Atëherë, kjo shifër do të arrinte rreth 15`680`800 shqiptarë për Evropën, me Turqinë.

Kjo shifër për ne, është shumë e rëndësishme, sepse po krijojmë aktualsht apo e fillojmë një forcë të posaçme politike, një parti apo aleancë evropiano-shqiptare, që prej kohës mungon në spektrin partive politike të Evropës, sepse jemi së bashku me EU e me te; sepse njëherë e përgjithmonë duhet të orientohet çështja shqiptare drejt zgjidhjes paqësore e demokratike, pa luftë; paraprakisht tërë Evropa duhet të jetë në këmbë, sepse aty bëjnë pjesë edhe pështjellimet pseudoshencëtarëve të Evropës; ata që janë të mobilizuar prej shteteve që nuk na përkrahin aspak nga Evropa; dhe ata që janë për ne armiqtë më të rrebtë e të praptë antishqiptar.

Po i lëmë anash shtetet e tjera të botës, nga të cilat janë mbledhur disa nga Vilma Markaj, si p.sh. SHBA, që e mbajnë në peidestal çështjen shqiptare dhe bëjnë çmos për ne, merre edhe NATO-n, me rreth 2`000`000 shqiptarë, të cilët i ka organizuar prej firmave e deri në Stejt Departament; me Kanadanë, që i mbanë aktualisht rreth 35`000 shqiptarë; Argjentinën, që i mbanë 50`000 shqiptarë, apo në Sirinë, me rreth 10`000 shqiptarë; Azerbejgjanin, me rreth 10`000 shqiptarë; pa i logaritur shtetet e tjera, si p.sh. Pakistanin, Afganistanin e Tagjikistanin, të cilat i kanë rajone të tëra me ilirë, prej Aleksandrit të Madh të Maqedonisë, që ishte ilir dhe e fliste të njëjtën gjuhë prej pellazgëve, gjuhën shqipe, të shkruar me kaligrafinë fenikase të Kadmit.

Pra, ato që ka “logaritur” Vilma Markaj, është shumë e vogël, për tërë botën. Ne po i kthehemi organizimit të levës së Arkimdeit për Evropë.

Këtu nuk bëjnë më punë edhe po të çmendemi ne, partitë e tona të konsumuara, të ngjallura nga e kaluara, të kopjuara nga disa tjera, etj. sepse forcat tona negative janë mësuar të vrapojnë në drejtim të kundërt, pra përmbrapa, negativisht, në vend se të ecin përpara, pra pozitivisht, sikur duan të ngjallin me këtë partitë e forcat që janë dëshmuar deskrutivisht në skenën shqiptare dhe që janë të panevojshme të hargjojmë energjinë tonë, në rastin tonë. Po e them me vetëdije së LDK-ja, PSHDK-ja, UNIKOMB-i; partitë shqiptare e kombëtare “kuq e zi”; Lobi Shqiptaro-Evropian; Lidhja Shqiptare në Botë, Partia e Rimëkëmbjes, etj. nuk janë aq me prespektivë, madje disa i kanë grabitur emrat e tyre prej meje, p.sh. Lidhja Shqiptare në Botë, që e mbanë emrin e dytë “Albanian Worlt Federation”, apo Partia e Rimëkëmbjes…

Nuk po futem më thellë: duhet të krijohet logjika e përtërirjes, logjika pozitive, jo negative; e ecjes sonë përpara; e përparimit tonë si komb; e bashkimit të kombit nga trojet tona autoktone shqipfolëse; e unitetit kombëtar por edhe ndërkombëtar, pra të krijohet një forcë e vitalitetit tonë si komb për Bashkimin Europian, sepse këtu jemi, në Evropë dhe për Evropën, së bashku me shumë kombe të tjera, edhe pse prej tyre ka kombe që janë të organizuara kryeput si antishqiptare dhe kundër nesh, por ne duhet t`i ç`armatosim me punën tonë pozitive.

Nuk jemi ne “Lopë race” as për Kosovën; as për Shqipërinë; as për Maqedoninë; as për Kosovën Lindore, që e ngushtojnë ata që nuk na duan të mirën, si “Lugina e Preshevës”; as për Çamërinë, që unë e marr në spektrin kombëtar, me tëpër se është kjo, pra Epirin Jugor; as për Malin e Zi e as për Saxhakun e Serbisë dhe të Malit të Zi, sepse jemi mërgatë e vlerëshme për bashkimin e qetë të tokave tona autoktone në një bashkësi, dhe në anën tjetër, në Bashkimin Evropian.

Ne i kemi kuadrat më të vlershme në Evropë dhe këtu jemi, në Evropë, e të lidhur direkt me Evropën; e nuk do të kenë mundësi ata që duan të kenë “një mundësi” për të na shfrytëzuar, pra klikat e tyre të shumta nëpër Evropë, sepse shfrytëzimi i tyre dhe manipulimi i tyre ka marrë fund, njëherë e përgjithmonë.

Në qoftë se 15 milion shqiptarë në Evropë i vitalizojmë për një politikë evropiane, duke dhënë shembullin tonë për paqe, propesitet, siguri, jetesë të pastërt e ambient të pastërt, me korrektësi, me vitalitet e me gjallëri, do të kthehet bota e nuk do të thotë si gruaja më fortë në botë, Angela Merkel, siç na përshërisin disa në intenet “se janë gënjeshtra të gazetave”, e cila thotë se shqiptarët duhet të lirohen nga klikat e korrupsioneve shtetërore e të tjera deri në prill të vitit 2016, ose duhet t`ia mësyjnë detit Adriatik e të bëhen ushqim humanitar për gjallesat.[8]

Ajo ka thënë gjoja në deklarat e saja nëpër internet dhe nuk duhet të habitemi, se janë edhe ata nga fisi arianë.[9] Kjo është e vërteta historike e lashtë. Gjemania duhet të ma njohë si komb i lashtë, sepse jemi vëllezër me gjermanët. Më së paku, dy fiset i kanë të lidhura me ne: gotët dhe albanët. Ne quhemi albanë. Ilirët kanë jetuar deri në Düsseldorf e me rrethinë. Ata kanë lënë gjurmë të pa shlyera nëpër Gjermani. Në Austri e në Zvicër i kemi edhe Alpet e Mëdha. Kudo në Evropë, deri në Spanjë, jemi ne, shqiptarët, bij të ilirëve, nipa të pellazgëve, pa e cekur më tej origjinën tonë.

Martin Çuni, një mik i imi, në Gjermani, një prej atyre që kanë luftuar në Kosovë dhe bashkëthemelues i “Radio Kosova e Lirë” gjatë luftës së UÇK-së, duke folur për mosnjohen e Republikës së Kosovës në UNESCO, “për dy vota mangut”, thotë se “për dy vota ka humbur gjuha shqipe në Greqi; për dy vota ka humbur gjuha gjermane në SHBA; për një gabim të vetin ka humbur Napoleoni”-po e vazhdoj unë- në Rusi; “për shumë gabime ka humbur Hitleri”, po e them qartazi dhe hapur-nëpër Evropë; për shumë gabime nuk ka humbur vetëm Serbia dhe shqiptarët kanë humbur pa asnjë gabim!!!”[10]. Ne, kemi bërë aq shumë armiq, duke filluar prej armiqëve më të afërt: Rusisë, Bullgarisë, Bullgaro-Maqedonëve, Serbisë, Malit të Zi, Greqisë së sotme e të djeshme, që është edhe ajo kundër nesh; dhe, më të madhes prej tyre, Turqinë. Kur t`i kundërshtojme, t`i urrejmë, t`i shtyejmë, t`i bëjmë të gjithë armiqë, atëherë nuk duam te jemi në Evropë dhe kemi ardhur deri te fundi, kemi mbaruar! Është përmbushur thënia e kundërshtarëve tanë të mëdhenj në kontinent, lugati më i rrebtë i saj sot, Rusia, e më i rrebti kundër nesh Greqia, dhe më e madhja e më e pamëshirshmja me fenë islamike sunite-Turqia!!…

Nese nuk mundemi të dalim prej Evropës, dhe nëse jemi për Evropën, ne duhet të bashkohemi me të vërtetë me Evropën. Në qoftë se duhet t`i themi asaj ndonjë fjalë prej nesh, këtë fjalë do t`ia themi afër dhe siç e ka për traditë Evropa, me takt e me kulturë, e jo si bisha e egër e duke i valëvitur para syve flamujt kuq e zi, sepse ajo atëherë e ka një fakt për të kundërshtuar dhe për të ma lënë si “të harruar”

Ju thashë që më parë, se kisha disa rekomandime nëpër Evropë, se blloku i tretë që i mungon de fakto është aleanca fetare katolike e krishterë, me seli në Romë, por kësaj nuk mund t`i afrohemi, sepse dy aleancat; e para, alenca e krishterë ortodokse me “seli” të saj në Rusi, Angli dhe në Greqi; dhe e dyta, aleanca islamike, me selinë që i lëvizë nga Turqia e në shtetet e tjera islamike, veçanërisht në Iran, të cilat, janë të lidhura poashtu me të ashtuquajturën “Ballkan”, me Rusi e Serbi, sepse edhe aty i kanë farefisnitë e veta, por edhe lidhjet fetare islamike dhe sunite; dhe bota tjetër, duke e përfshirë pjesërisht Francën, tërësisht Spanjën e Portugalinë- aspak nuk e lënë dhe askund të krijohet kjo aleancë, sepse i ngjallë luftërat fetare.

Ne nuk jemi për luftëra fetare, por jemi një komb me traditë të vjetër kulturore. Në qoftë se mendohemi vetëm pak me baballarët tanë, e dimë çka na flisnin ata dhe si na flisnin ata: flisnin mjaft rrallë dhe flisnin burrërisht.

Boshti islamik-ortodoks është shumë i fortë, i ndërlidhur njëri me tjetrin, me mija veprime. Po e marrim vetëm një thënie nga Aurel Dasareti, të dhënë në një gazetë[11]:

“Kafshët e egra mishngrënëse, në mungesë të mjeteve më të avancuara, përcaktojnë territorin e tyre duke pshurrur në drunjtë përqark. Dhe, mjerë për kafshët e tjera që guxojnë të shkelin në pronën e tyre. Ndërkaq ne, as që kemi përcaktuar kufijtë, as që dimë se ku gjenden dhe as që mbrojmë oborrin tonë nga ardhacakët e paftuar që na kolonizojnë gjithnjë e më tepër, por si kozmopolitë budallenj, edhe pse vetë gjendemi nën robëri, për hatër të “vëllezërve të fesë” luftojmë për Siri, Serbi, Turqi, Rusi e Greqi”.

Nga kjo duhet të mbushemi mend. Feja është dukuri sekondare, e kam thënë 100 herë ne shkrimet e mija publike, ndërsa çështja kombëtare është dukuria primare. Duhet të dimë çka na nevojitet të bëjmë, në këtë rast. Evropa edhe pa ne e kundër nesh, do të ekzistojë më tutje. Ajo, është krijuar.

Ne, duhet të këndellemi, të zgjohemi, të shpërlajmë sytë dhe t`a dimë se Evropa do të ecë përpara edhe pa ne. Ne nuk kemi kohë për të humbur. Koha ecën, nuk rri në një vend. Nuk jemi komb i shpërfillur; komb i prapambetur; komb i ç`rrënjosur nga trojet e veta; pra një komb i paqenë; i egër, i vonë, etj. por është e kundërta.

Territori ku jetojmë nuk duhet të jetë busollë e ecjes përpara. Ajo po na kufizon. Ne, duhet të organizoheni, pa këta kufinj, nëpër të gjitha viset ku jetojmë, me një formulë të përgjithshme për tërë Evropën. Kriteri i regjionit është kriter lokal; kriteri i jonë duhet të jetë Bashkimi Evropianë; praktika e vërtetë nuk do të jetë forma e veprimit, por kualiteti; mendimi kombëtar nuk do t`i hidhet Evropës si bombë, por ai do të jetë mendimi ynë kreativ, natyrisht me përmbajte kombëtare.

Duhet të mësohemi vetë nga mënyra e re e mendimit, pra nga e reja, jo nga puna kolektive, por nga kualiteti i punës vetiake. Në fillim të këtij shkrimi është edhe një fjalë, nga Aurel Dasareti, i të njëtës gazetë, që duhet theksuar:

“Nevojtarët shqiptarë nuk duhet të pranojnë të mbeten skllevër i biznesit të maska-renjve. Raca shqiptare është zot dhe jo skllav. Shqiptari duhet të filloj t`a njoh veten si njeri të suksesit; të mposhti frikën e fatkeqësisë që mund të sjellë zgjimi nga gjumi i tepruar[12] Gjumi i tepruar është edhe fakti se po shkojmë kuturu, sikur të zgjuar- por me sytë e mbyllur; që shohim pas, në vend që të shohim përpara, e po merremi me organizime të kota e të kahershme, në vend se të themelojmë një aleancë të re të zgjimit tonë, në Evropë. A është parti, lob, aleancë, lidhje, tani nuk mund të themi, por do të jetë demokratike dhe shqiptaro-evropiane.

Këtyre ditëve, kemi marrë disa thirrje, apele, e lexuar shkrime rreth organizimit të mërgimtarëve, se do të krijojmë menjëherë “lobin shqiptar”, siç e ka krijuar ate edhe Joseph DioGardi në Amerikë. Për Evropë, ne mund të krijonim degën e tyre, por jo të krijonim një “lob” të ri për Evropën, sepse e dimë çfarë tensioni të lartë ka patur Serbia, që t`a fusë dorën e saj në mes të shqiptarëve.

Ne, duhet të kursejmë këtë investim të Serbisë në Evropë, kur e dimë se Serbia ka bërë ç`është e mundur që të vie me lakenj të saj deri në qendër të Evropës.

Po t`i marrim vetëm apelet e Skender Shalës, në Zvicër, do të shohim se ai në të vërtetë dëshiron të themelojë një “lob” për Kosovën, por “lobi” nuk duhet të kufizohet vetëm në një ndarje administative të tokave shqiptare.[13]

Shteti shqiptar është para Kosovës; para Maqedonisë shqiptare; para Çamerisë dhe Kosovës Lindore; para Sanxhakut; para tokës shqiptare të Malit të Zi; dhe ata që kuptojnë rolin e iniciativave në bazë të nivelit rajonal, do ta kuptojnë se është vetëm një insiativë lokale me diapozon ndërkombëtar. Kjo do të thoshte të ngriteshe mbi një kodrinë të vogël të një province e të bërtasësh në nivelin evopianë. Ata e dinë se këto ndarje gjeografike rajonale të tokave tona amtare, është bazë për thirrjet tona në atë nivel, e cila duhet të aktivizohet edhe në nivelet e tjera gjeografike. Pra, në qoftë se thirret “në nivelin kombëtar”, duhet paraprakisht të keshë një nivel të tillë. E dyta, kjo ndarje rajonale e gjeografike, është logjikë e ndarjes dhe e shkatërrimit të tokave tona; e shkapërderdhjes së energjisë sonë kombëtare nëpër terene të vogla, dhe kjo nuk ka të bëjë aspak me logjikën e përparimit, e zhvillimit dhe bashkimit të kombit. Në qoftë se ne kemi një rini shumë të mirë, siç thotë Skender Shala, në atë shkrim,[14] pra një gjeneratë të shkëlqyeshëm ekspertësh, që kanë specializuar edhe në shtetet më të zhvilluara perëndimore, atëherë duhet të krijohet një “lob” i tillë jo vetëm për Kosovën, por për të gjitha tokat amtare, sepse nuk është uj ku notojnë këta peshk të mëdhenj. Peshku i ynë shqiptar duhet të notojë nëpër oqeane, jo nëpër përronj. E mora si shembull Skender Shalën, të cilin e njoh, siç e njoh Himë Shalën, apo Miftar Shalën. Ai i ka kushërinj. Ne, po e marrim një tjetër prej kësaj inicitaive, Xhafer Ahmetaj nga Novegjia, prej tërë mërgatës mbarëshqiptare.

“Ky skllavërim mentaliteti”, siç thotë Xhafer Ahmetaj, [15] “duhet stopuar”, jo për tërë mërgatën mbarëshqiptare, por nëpër të gjitha ndarjet administrative të tokave tona. Jo të krijojmë “Lobin e mërgatës mbarëkombëtare”, por të krijojmë levën partiake të mbarë kombit shqiptar, në drejtim të Evropës. Jam mjaft i qartë!…

Sado që janë miqtë e mi, Skender Shala, Xhafer Ahmetaj, sikur Skenderbeg Klaiqi, Sami Fejza, Musa Tolaj, Asllan Dibrani, Erjon Elezi, shefi i Portalit të dhënë nga ne, “Shqipëria Jonë”, etj. u detyrova t`ua nënvizoj një nëvizim të qartë se nuk duhet imituar apo kopjuar emërtimet e mëparshme, si p.sh. Lobi, sepse kjo ka qenë një gjë e arësyshme në Amerikë (SHBA), por jo në Evropë, sepse kontinenti është ndryshe, ka armiq më të mëdhenj, si Rusia, Serbia, Greqia, Turqia. Lobi nuk mund të kthehet në forcë, ndërsa partia, lëvizja apo lidhja mund t`i ndërrojë mjetet e veta.

Miku im, Xhafer Ahmetaj, më është përgjegjur menjëherë se “çështjen e kopjimit e të emërtimit e mbronë vetë ligji”, ndërsa mendonte se “në rastin e shprehjes Lob, nuk ka të bëj asgjë me kopjim apo thyerje ligji”. Por, po i shpjegojmë se kjo gjë është një analogji e vërtetë krijimi sikur të krijohej “Lobi shqiptaro-evropian”.

Ai e kishte si propozim “një kulm organizativ”, për mërgatë. Në tubimin e radhës shumica vendos për emrin, platformën dhe detajet e tjera. Pra, “thirrja për unitet nuk është ideologji e re dhe e askujt”, është “një thirrje e sinqertë nga halli i madh i kohës dhe nevoja për një autonomi për mërgimtar-siç thekson ai, sepse “jemi të lodhur nga organizatat politike që luftojnë interesat familjare e klanore!”.

Prandaj, po e përfundoj, se kundërshtarët tanë dhe këlyshët e tyre nëpër tokat shqiptare, po na e fusin në kokë të dhënen kryesore e të qëllimtë të tyre, që ne të organizojmë “një Lob për mërgatë”, sepse edhe ata kanë marrur prej nesh sa kanë dashur, dhe duan “të harrojnë” me qëllim, se mërgata jonë ka një dorë mjaft të lartë të shqiptarëve dhe vetë mërgata është diapozoni i dy të tretave të shqiptarëve!!…

Në Amerikë nuk kanë jetuar dy të tretat e shqiptarëve, e në Evropë janë dukshëm më shumë, pra janë 15`000`000 shqiptarë. Evropa është vendi ku jetojmë…

Po e them hapurazi se nuk jemi për “Lob”, por personalitete dhe forcë politike, të reja e të papërdorura, që kur të “ngulemi” krahas veprimtarisë së të gjitha forcave politike rajonale shqiptare, do të bëjmë një BUM të madh, në Evropë!

Ne nuk na frigon askush dhe nuk i jemi friguar asnjëherë askujt. Do ta themi fjalën tonë, pa marrë parasysh se a do të na ndëgjojnë dikush, apo jo!…

 

 

 

[1] Shikoni të gjitha punimet e mija, në radhë të parë, të gjithë artikujt për “Maqedoninë shqiptarë”, në faqen provizore http://www.brahimavdyli.ch/maqedonia-shqiptare-11/.

[2] Shiko faqen e tyre, të cilën e kam kritikuar disa herë, e ata vazhdojnë më tutje, pa e marrë vesh këtë çështje dhe e mbajnë faqen e tyre në FB “10`000`000 SHQIPTARË NË BOTË”, te http://www.facebook.com/10000000-SHQIPTARË-NË-BOTË-166376510108140, të krijuar me 6 shtator 2011.

[3] Shikoni edhe faqen tjetër, “Mërgata e mëmëdheu”, në http://www.facebook.com/groups/417888255075000/mërgata-dhe-mëmëdheu, e cila është “Geschlossene Gruppe” me 602 anëtarë dhe 49 miq të mi.

[4] Shikoni vlerësimin tim te Vilma Markaj rreth këtyre shifrave, në http://www.facebook.com/Vilma-Markaj, duke e cekur gabimisht prej meje shifrën prej 100`000 shqiptarë të Italisë, në vend se ta shënoj 1`000`000.

[5] Po t`a keni një dorëshkrim të Avni Deharit, udhëpërshkrimit të tij nëpër Turqi, do ta kishit parë si takohet me shqiptarë. Ai i ka parë edhe këta “llaz”, pra pellazg, që e kuptojnë shumë më mirë gjuhën shqipe, por nuk e shkruajnë.

[6] Sikoni vetë statistikat ndërkombëtare për përqindjen e popullatave të këtushme nga tashëgimia e hershme ilirike.

[7] Shikoni veprën time “Mërgata shqiptare e Zvicrës dhe roli ti tyre”, Brezi`81, Prishtinë, 2011, e cila e ka shifrën të ndryshuar nga redaksia, në “kosovarë”, çka nuk është e vërtetë, por “shqiptarë”.

[8] Shikoni shkrimin tim në të gjitha organet e internetit, p.sh. http://www.ikvi.at/kontribut-intelektual-për-inegritetin-dhe-unitetin-e-kosovës/, e cili, vetëm aty është lexuar 158 herë.

[9] Bashkangjitur me këtë punim e keni këtë fotografi të montuar.

[10] Shiko deklaratën e Martin Çunit, në FB, http://www.facebook.com/Martin Cuni, kur flet për Kosovën, e cila u mohua nga UNESCO, me datën 9 nëntor 2015, mbi artikullin: http://www.pampress.com/obama-kosova-do-te-ishte-ne-unesco-sikur-te-kishte-diplomaci-me-te-pjekur/.

[11] Shikoni artikullin e gazetës Debat, nga Fahrri Xharra, “Ra UNESCO dhe u pamë”, të botuar 11 nëntor 2015, http://debat.al/ra-e-unescou-pame/, nga i cili merret kjo thënie.

[12] I njëjti shkrim, në fillim.

[13] Shikoni artikullin e Skender Shalës, “Apel për organizimin e Lobit shqiptar në Evropë”, të botuar në Nëntor, 2015; në Portalin “Shqipëria jonë”, http://shqiperiajone.blogspot.ch/2015/09/apel-per-organizimin-e-lobit-shqiptar.html.

[14] Po aty, më tutje.

[15] Në të njëjtin portal, Xhafer Ahmetaj, “Propozim për takimin e përfaqësuesve të mërgatës mbarëshqiptare, me 20.02.2016, në Gjermani”, të nxjerrë me 14 shkurt 2016, në http://shqiperiajone.altarevista.org/propozimi-per-takimin-e-perfaqsuesve-te-mergates-mbareshqiptare-20-02-16gjermani/.

Poezi nga Zyba Hysa

  Poezi nga Zyba Hysa     SHIJET E JETËS   Shijova jetës… pasojat e guximit…! Si një i burgosur heq shaminë syve, Kthehet, merr vrap para egzekutimit, Hidhet humnerës, shpëton falë hyjve! Dashurisë ia njoma buzët e përgjakura, Mbërthyer … Continue reading

Një prezantim i shkurtër i librit : “Në udhëtim….. Aty ku matematika takohet me pikturën, muzikën dhe filozofinë.” / Nga Elda D. Dilo

  Një prezantim i shkurtër i librit : “Në udhëtim….. Aty ku matematika takohet me pikturën, muzikën dhe filozofinë.”   Nëse do të përdorim fjalorin e thjeshtë të matematikës , do te thoshim se muzika , arti grafik përshkruan fakte … Continue reading

Poezi nga Xhemile Adili

xhemile Adili

Poezi nga Xhemile Adili

 

 

NJOH MIRË DHIMBJEN

 

Gjunjëzohesh përball dhe thua
Nuk këkoj të më falësh botën
Bota dua té jem për ty.

Nuk kërkoj vetëm bukurinë tuaj
Dua dhe shpirtëroren
Ashtu me dhimbje, vuajte.

Ngarkuar né rrugën
Me lakadredha, jetë
Me zemër té gërvishur
E ndjenjén ngrirë nga zhgenjimi.

Nuk kërkoj sytë e tu
Té ua shoh vetëm shkëlqimin
Kërkoj t’i shikoj thellë
Té ua njoh dhimbjen.

Do të mbéledh gjithë forcën e shpirtit
Të njohë mirë
Fatin tënd pa fat
Nga që njoh mirë dhimbjen.

Vitesh ja njoh plagët
Mund të thuash jam egoist
Nga se i kërkoj té gjitha.

Thinjur jam duke kërkuar
Një thesar shpirti
Një xhevahir
E nuk e gjeta.

Shfaqen si diell agimesh
E né perëndim
Té lejnë një zhgenjim
Me té zi se e zeza e natës.

Hapin nje plagë té re dhe ikin
Pa menduar sa tekan lénduar
E tani qé gjeta thesarin e shpirtit.

Dua të humbas
Thellë né vezullimin
E atyre syve
Që kanë shumë pér té më thënë.

Ku s’lejoj që fytyra jote engjëllore
Té preket nga shiu
Kur bie poshtë qepallave.

Edhe pse jemi
Né pritje té stinës me té bukur
Që vjen me plot nunca ngjyrash
Ku sythat sa po kanë filluar té çelin.

 

 

 

SHIU SOT PIKTURON

 

Shiu sot pikturon qetë
Mbi pejsazhin e vjeshtës
Gjethet e thara fillojnë të biejnë
Por pa dhimbje.

Nuanca ngjyrash plot
Ku shiut nuk i mungonte asnjë ngjyrë
Për të pikturuar
Mbi pejsazh vjeshte.

Pikat ngjiten në çdo dru
Mbi çdo gjethe
Ashtu si balta ngjitet këpucve
Heshtja mbretëronte gjithkund.

Pikat e shiut krijuan melodinë
Si një simfoni e madhe
Rénë mbi ngjyra gjethesh
Ku bienin një e nga një.

Lehtë e padhimbje
Sot nuk e hodha asnjë varg
Mbi fletë të bardhë
Ia lash vendin shiut të pikturonte.

Sa ëmbël e sa qetë pikturon
Prekë në çdo gjethe
Në çdo fije bari
Sa mirë.

Asgje nga këto nuk ndjen dhimbje
Ndaj e shikoj me kaq véméndje
Ndaj lash lapsin mbi fletë të bardhë
Desha të mësoja sekretin.

Si gjethet biejnë pa dhimbe
Kaq qetë
Si flutura mbi petale lulesh
E shiu mjafton që bie në tokë.

E jo në zemër
Bie dhe me rrëbesh
Por, plagë nuk hapë.

 

 

 

MË DËNO SHPIRT

 

Një ditë shpirti do të më denoj
Nga do se futa
Në skuta té errëta nate
Né hone, gremina.

Mbi pirgje dheu
I dhash shumë dhimbje
Shumë vuajtje
Shumë shkatërrim.

Nuk i fala kurrë një buzëqeshje
As nuk e mësova si duhet të qeshë
As pak shpresë
Kurrë nuk më pa të lumtur.

As të gëzuar
Për të falur mirësi gjithë andej
I shkaktuva shume dhimbje

Shumë plagë
Netëve të vona
Kur gjumi sʹmë merr
Sa herë i kërkoj të falur.

Ai vuan nga goditjet e mia
Që kurrë nuk i dhash një mundësi
Té kujdesësha për të
Edhe sa herë e ka me té drejtë.

Por ai nuk i di goditjet e mia
As plagët e zemrës
As pezmën ngjitur kraharorit
As lotin nën qepalla.

Që kthehet në ujvarë
Edhe po sʹma fali.

Krenohem që jam, kështu si jam
Dhe se urrejtejen kurrë s’e bëra mike.

 

 

 

PIKTUROJ IMAZHIT TËND

 

Kësaj nate
Me shkronja mbi fletë të bardhë
Pikëturoj imazhit tënd
Jo, nuk të kam harruar.

Mbaje mend mirë çdo gjé
Flokët gjysëm të thinjura
Buzëqeshjen dhe sytë gjithë dritë
Momenti i parë që sytë tanë u përplasen.

Dhe i fundit.

Në kafenenë në qendër të qytetit
Aty në bllok
Sa po ndaloi shiu që biente
Një fllad i lehtë.

Përzier me arome mimozash
Përkëdhelur lehtë
Ashtu si sytë tanë përkëdhelnin.

Tani mbeti vetëm një kujtim
Sa i bukur, aq dhe të vret
Tani e di mirë
Që netëve të gjata rrinë pa gjumë.

Veshur me trishtim.

Mos e fshih as lotin
As dhimbjen.

E di mirë që dhe ti ke mallë
Ashtu si unë.

Ah! Sa té gjata m’i bën netët
Heshtja jote
Mi bën vite, shekuj.

E di që dhe ti je zgjuar si unë
Nën çatinë e të njëjtit planet jemi
Të njëjtin qielli shikojmë
Netëve té gjata pa gjumë.

Shikojmë té njejtën hënë
Té njëjtit yje numërojmë
Té njëjtin ajr thithim
Edhe pse larg, shumë larg.

 

 

 

MJEGULLA QIELLIT

 

Duhet hequr mjegullat qiellit
Ashtu si rrobat e trasha
Ashtu si bora maleve
Ashtu dhe akullnajat shpirtit.

Lumejt zvarriten drejt harrimit
Ashtu si që furtunat ndaluan
Edhe pse s’leshonin vend
Tërbuar ishin.

As shkëmbinjtë
Nuk rrukullisen si me parë
Humnerave të shpirtit
Vrisnin e shkaktonin aq dhimbje.

Ku nuk më lanë forcë
Për të buzëqeshur
Té qajë me nuk ia vlenë
Kësaj here.

Dhimbjen do ta tradhëtoj
Do të buzqësh
Bashkë me pranverën
Ditët e trishta.

Le tʹi mbeten dimrit
Netët pa gjumë dhe dhimbja errësirës
E pezma le t’u mbetet
Atyre që e shkaktuan.

Dhe muzën deshe ta shtrydhish
Po deshe thaje në diell
Bëje prush serish netëve té vona
Vjen rri në ndjenjë.

Vend té cilin nuk e meriton tjetër
Deri në palcën e shpirtit i bëj vend
Bashkë ngrejmë kështjella né zemër
Jo me mbi rërë si dikur.

 

SONET NR. 66 – William SHAKESPEARE / Përktheu në shqip : Maks Rakipaj

SONET NR. 66

 

William SHAKESPEARE

 

Paqen e vdekjes kërkoj, kur shoh se ç’ngjan,
Kur shoh Meritën që rron si një lypsar,
Hiçin pa vlerë veshur, pispillosur,
Besën e pastër padrejtsisht njollosur,

Nderin e ndritur poshtërsisht të shqyer,
Shoh Virtutin si e kanë shkërdhyer,
Si katandisën dhe Përsosmërinë,
Dhe vullnetdobtit si mposhtën Fuqinë,

Arti kokulur i bindet pushtetit,
Marrëzia mjek, na ruan shëndetin,
Kur shoh dhe Të Vërtetën qysh e tallin,
Ja dhe E Mira, që i shërben djallit:

Larg dua të shkoj, kurrë mos u kthefsha,
E dashura mbetet vetëm, në vdeksha.

 

 

Maks Rakipaj

Përktheu në shqip : Maks Rakipaj

 

PESHKOMË NJË SIRENË – Juan Ramòn MOLINA (Honduras) / Përktheu në shqip Maks Rakipaj

PESHKOMË NJË SIRENË

Juan Ramòn MOLINA (Honduras)

 

Zër ndonjë sirenë, peshkatar i varfër,

Mos rri kot në breg, mendimesh përhumbur

Ja, hëna e plotë, çasti i duhur

Pasqyrë magjike xixëllojnë valët.

 

Në breg që t’i shohim, nxirri të tëra

T’u shohim gjijtë, që të marrin sytë,

Në kor të këndojnë, këtu te rëra

Atë këngë ah, një nga mrekullitë.

 

Zhytu, më të bukurën kap të parën,

Fute në rrjetë, mos dëgjo të qarën,

Si gratë tradhtare qan. Në të gdhirë

 

Tek unë dielli ta gjejë nemitur,

Në buzët e mija pa pipëtirë,

Nën mua t’i fërgëllojë bisht’i ndritur.

 

 

Maks Rakipaj

Përktheu në shqip Maks Rakipaj

 

Adem Zaplluzha, poeti i metaforave dhe imazheve të fuqishme / Nga : Kujtim MATELI

Adem Zaplluzha, poeti i metaforave dhe imazheve të fuqishme

 

 

kujtim

Nga : Kujtim MATELI

 

Poeti prizrenas, me banim në Prishtinë, Adem Zaplluzha, gjatë vitit 2015  botoi 14 vëllime poetike dhe, në një hark kohor prej 41 vitesh, duke nisur me vëllimin poetik “Puthje” të vitit 1974, ka arritur të botojë 122 tituj librash. Po pena e tij nuk ka të ndalur. Nga krijimtaria e tij në vite, gjatë vitit 2016, ka përgatitur për të dërguar drejt shtëpive botuese dhe 19 tituj të tjerë poetikë, duke dëshiruar që në fund të këtij viti të arrijë 141 tituj librash.

Ky numër i lartë i vëllimeve të tij poetike, e bën atë rekordmen të trojeve shqiptare. Po mund të krahasohet dhe me vende të tjera që nuk e kanë një poet të tillë të përmasave sasiore.

 

ademzaplluzha (1)

Diku në fund të një fillimi

 

Veçse në art ana sasiore është më pak e rëndësishme se sa ana cilësore. Arti është në radhë të parë cilësi. Pashko Vasa, shkodrani ynë i mirënjohur, ka mbetur si një pikë kulmore e letërsisë shqipe vetëm me një poezi që titullohet ” O moj Shqypni”. Ajo poezi ishte një kushtrim për kohën kur u shkrua, që pëlqehet dhe vlerësohet dhe në ditët tona. Kështu ndodh dhe me poetin Zaplluzha, i cili pëlqehet në të gjitha trojet shqiptare dhe diasporë. Kjo shtrirje e gjerë e poezisë së tij do të thotë se ajo ka vlera artistike. Sigurisht, vetëm ana cilësore krijon hapësirë përtej vendbanimit të poetit.

Poezia e Zaplluzhës, gati e ka rrokur jetën njerëzore. Aty shikon se si lëviz bota shpirtërore e njeriut drejt mirësisë dhe dashurisë për njëri-tjetrin, atdheu përjetohet si një qenie njerëzore që mund të vdes, nëse bijtë e saj nuk i gjenden pranë në kohën e duhur. Ata që kanë marrë përgjegjësinë t`i dalin zot, duhet të luftojnë për ta lartësuar atë. Në këto rreshtime gjendet dhe Zaplluzha, i cili lufton fort me vargun e tij për të lartësuar tokën e të parëve duke krijuar besim dhe optimizëm për të ardhmen. Në këtë mision fisnik ai ka krijuar universin e tij poetik ku lëvizin meditimet e fuqishme filozofike, reflektimet për jetën dhe vdekjen, lëviz fëmijëria dhe mosha e thyer e burrit, eleganca e femrës shqiptare.  Ndien në poezinë e tij aromën e luleve, por dhe ofshamën e njeriut që përballet me varfërinë. Aty i ke të gjitha momentet me të cilat përballet një qenie njerëzore si: gëzimin dhe trishtimin, dashurinë dhe urrejtjen, harenë dhe hidhërimin, optimizmin dhe pesimizmin.

*******

Poezia e Adem Zaplluzhës është ndërtuar mbi realitetin e trojeve shqiptare, në mënyrë të veçantë mbi atë territor që quhet Kosovë. Në atë truall ku jeta ka qenë e vështirë, në atë truall ku jeta njerëzore ka kaluar nëpër dimra të acartë. Në kushtet kur jeta nuk mund të jetohet, realiteti fillon të tjetërsohet. Fillojnë masivisht largimet.

“Po shkojnë, na ikën miqtë,

Ndoshta tani janë diku larg,

Nëpër udhët e përtejmes.

Nuk mbetën as qyqet e zeza,

Një nga një po na largohen zogjtë”. Poezia ” Dimri i sivjetëm ishte tepër i acartë” Vëllimi poetik “Fluturojnë zogjtë e verbër” fq. 15, Prishtinë 2015

Realiteti estetik që krijon poezia e Adem Zaplluzhës është ndërtuar mbi realitetin e rënduar kosovar të shekullit të kaluar, por edhe të këtij fillim shekulli.  Pushtimi shekullor serb u ka sjellë vetëm vuajtje. Madje

“Shkundi dhe gurët

Nëpër brigjet e durimit njerëzor”. Poezia “Dimri i sivjetëm ishte tepër i acartë” Vëllimi poetik “Fluturojnë zogjtë e verbër” fq.15, Prishtinë 2015.

Poezia “Nga larg dukeshin si brirë dreri” tregon largimin nga vendbanimi të shumë shqiptarëve, një largim që i ngjason tufës së lejlekëve që nuk dinë se ku do të qëndrojnë. I shitën dhe gjërat e çmuara.

“Një natë më parë

Nëna e madhe i shiti byzylykët

Dhe unazën e heshtjes vajzërore “Poezia”, nga larg dukeshin si brirë dreri” Vëllimi poetik “Fluturojnë zogjtë e verbër” fq. 57, Prishtinë 2015.

Më pas, një heshtje e rëndë. Asnjë letër, asnjë shenjë që të tregonte ekzistencën e tyre.

“Me vite të tëra askush nuk trokiti

Në përmallimin e drurit,

Era lakuriqe për çdo mëngjes

Qante me qenin endacak të lagjes.

Qante me ngashërim

Tok me portat e mbyllura”. Poezia “Nga larg dukeshin si brirë dreri” Vëllimi poetik “Fluturojnë zogjtë e verbër” fq. 57, Prishtinë 2015.

******

Në poezinë e Zaplluzhës natyra lëviz duke reflektuar të gjitha ngjyrat e saj. Ndalesh një çast dhe vëren se si në pasqyrën e detit hëna kreh flokët e thinjura të natës apo yjet që kullotin nëpër flokët e xixëllonjave. Ndalesh një çast dhe vëren se si në sfondin e kujtesës, mbi krahët e një fluture, rrëshqet një varkë e bardhë.

 

 

adem

Adem Zaplluzha

 

Pikturohet me ngjyrat më të ndezura natyra  dhe shpirti njerëzor që lëviz bashkë me të në kohë dhe hapësirë. Aty, në ujin e ftohtë të Lumëbardhit:

“Pastruesit e rrugëve

I lajnë mëkatet e përqafimeve të vjedhura”. Poezia “I lajnë mëkatet e përqafimeve të vjedhura”, nga vëllimi poetik “Zëri i largët i shiut”, fq 61, Prishtinë 2015.

Tek Poezia ” Përtej gjelbërimit të bregut” përjetohet ikja e një dite të zakonshme dhe njerëzit që nuk kanë kohë të përjetojnë qetësisht këtë ikje. Zhurmat që krijojnë rrjetat e peshkatarëve ngjajnë me hingëllimën e kuajve që rendin livadheve të blerta. Aty:

” Vetëm zëri i një varke të vetmuar

Dëgjohet si vaji i detit,

Dënesin dhe varkat në damarët e kripës

Përtej gjelbërimit të bregut.

Etja ishte e madhe

Sa që i kafshonte kokrrat e brishta të kripës”. Poezia ” Përtej gjelbërimit të bregut” Vëllimi poetik “Fluturojnë zogjtë e verbër” fq. 23, Prishtinë 2015.

*******

Objekt i poezisë së Zaplluzhës bëhet gjithë hapësira ballkanike, ku bashkë me shqiptarët rrojnë dhe popuj të tjerë. Po klima që krijohet nga raportet midis këtyre popujve është e ashpër. Krahas varfërisë ku “fasulja hahet kokërr më kokërr”  jetuan dhe në një klimë të akullt që ishte produkt i synimeve lakmitare të këtyre fqinjëve që nuk kishin kufi në pangopësinë e tyre.

” Një acar i Ballkanit hileqar

Gati dy mijë vjet

Po na i bren eshtrat

Po na e shlyen kujtesën

Me fshikullimën e erërave tinëzare”. Poezia “Një acar i Ballkanit tinëzar”, nga vëllimi poetik “Zëri i largët i shiut”, fq. 42, Prishtinë 2015

Tek poezia” Fluturojnë zogjtë e verbër” jepet realiteti i trojeve tona, ku shqiptari nën qiellin e mjegulluar të pushtimit, ndjehej i huaj në vatrat e shtëpisë së tij.

“Megjithatë nuk u ndalëm asnjëherë

Në kthetrat e kohës,

Kërkonim dritën e shpëtimit.

Ishim ndoshta të parët

që i besuam dritës,

Një tunel i largët, diku përtej mendjes

Na priste me një kandil të ndezur”. Poezia  ” Fluturojnë zogjtë e verbër” Vëllimi poetik “Fluturojnë zogjtë e verbër” fq.37, Prishtinë 2015.

Poezia “Dhe ne u rritëm si lisat në stuhi” tregon se shqiptarët për të ruajtur ekzistencën e tyre individuale, më shumë u shërbyen të huajve, se sa atdheut të tyre. Në këtë luftë për ekzistencë, individi, sado i fuqishëm që të jetë, është i destinuar të kthehet në shërbëtor. Sado të mira materiale që të kishte fituar, kur kthehej në vatrën familjare, nuk vinte si fitimtar. Ishin pa të ardhme në vatrën e tyre.

“Mbështetur për kondakun e thyer,

Nuk ishim më për asnjë punë.

Nëpër llogore trishtimesh

I lëmë peng gjymtyrët”. Poezia “Dhe ne u rritëm si lisat në stuhi”  Vëllimi poetik “Fluturojnë zogjtë e verbër” fq. 38, Prishtinë 2015.

Po poezia e Zaplluzhës ndalet dhe hedh poetikisht dritë dhe në masakrat që ushtria serbe bëri mbi popullsinë shqiptare në trojet e Kosovës gjatë vitit 1999. Dhunime e masakra deri përtej kufirit ku arrin përfytyrimi i njeriut. Varri i një nëne të dhunuar:

Është vula më bindëse

Se diku në rruzullin e kësaj toke

Jeton një popull i ngarkuar me shumë mëkate”  Poezia “Një acar i Ballkanit tinëzar”, nga vëllimi poetik “Zëri i largët i shiut” fq 60,  Prishtinë 2015

Shqiptari e ka në traditën e tij që të panjohurin ta kosiderojë mik, ta pres e ta përcjellë sipas zakonit. Të panjohurit i dhurojmë mirësi për shkak të vuajtjeve që ai ka kaluar derisa mbërriti në vatrën tonë. Kështu vepruam me të gjithë ata popuj që u dyndën në hapësirat e trojeve tona,  sidomos në mijëvjeçarin e parë dhe të dytë të erës sonë. Mirëpo, kjo mirësi u shpërblye ndryshe. Dhe poeti shpreh gjykimin e tij për këtë fenomen mbarë shqiptarë.

“Ne pakëz e tepruam me mirësinë tonë,

I hapëm edhe dritaret,

Pa menduar

Se ujqërve u mjafton

Vetëm një plasaritje e murit”. Poezia ” Ta ndjejmë ekzistencën e fjalës” Vëllimi poetik “Fluturojnë zogjtë e verbër” fq.17, Prishtinë 2015

******

Adem Zaplluzha është poet i metaforës. Nëse do t`i mblidhnim të gjitha metaforat e krijuara, do të shohim më mirë përkushtimin e tij ndaj poezisë. Ato nuk kanë qenë dhe nuk janë qëllim në vetvete i autorit, për ta ngarkuar poezinë sa më shumë me këtë figurë letrare. Ato janë të shkrira organikisht dhe janë në funksion të mendimit apo ndjenjës poetike. Secila është në vendin e vet dhe në misionin e saj; ta përcjellë vargun sa më artistikisht tek lexuesi.

Tek poezia “Hapen edhe dyert e mbyllura” jepet realiteti i sotëm që po e ndryshon mentalitetin dhe mjedisin në të cilin jetojmë.

“Lagjja pakëz më ndryshe

Sot po e ndjen frymëmarrjen e së nesërmes”. Poezia ” Hapen edhe dyert e mbyllura” Vëllimi poetik “Fluturojnë zogjtë e verbër” fq. 25, Prishtinë 2015.

Dhe autori i këshillon brezat e rinj që të përballojnë sfidat e jetës duke gjurmuar nëpër shpirtrat e njerëzve dhe nëpër librat e vjetër.

“Bëhu i urtë biri im!

Saqë nga urtësia jote

të mos lindin vetëm fjalët,

Por malet dhe drurët

Që ecin kah e nesërmja”. Poezia ” Bëhu i urtë biri im” Vëllimi poetik “Fluturojnë zogjtë e verbër” fq. 33, Prishtinë 2015.

Autori e shikon si të shenjtë vatrën familjare. Brenda mureve të një shtëpie, një familje e madhe apo dhe një çift i vetëm, ëndërrojnë, krijojnë dhe ruajnë vazhdimësinë e jetës njerëzore. Po në kohë të liga, shumë prej shtëpive boshatisen. Asnjë frymë nuk i ngroh më ato mure. Asnjë shpresë nuk fluturon brenda tyre. Vetëm

“Një flutur e verdhë troket

Çmendurisht troket në portat e erës,

Askush prej atyre dyerve të rënda

Asnjë zë njeriu s`lëshojnë ato mure”.  Poezia ” Asnjë zë njeriu s`lëshojnë muret” Vëllimi poetik “Fluturojnë zogjtë e verbër” fq. 66, Prishtinë 2015.

*****

Zaplluzha e ndërton poezinë e tij mbi imazhe të fuqishme poetike, thelbi i të cilave rroket pas leximit të dytë apo të tretë. Po kur kërkon që ato të depërtojnë që me leximin e parë tek lexuesi dhe që mesazhi që kërkon të përcjellë  të jetë i qartë, siç janë disa nga poezitë ku trajtohet varfëria e tejskajshme apo tema e Luftës Çlirimtare të Kosovës, etj., gjuha poetike i afrohet ligjërimit bisedor, por pa e prekur atë, duke mbetur një gjuhë poetike me mesazhe të qarta që u drejtohen atyre që kanë marrë përgjegjësinë të bëjnë qeverisjen e Kosovës dhe që mund të bëjnë më shumë për këto shtresa në nevojë.

Krahas një realiteti që ndryshon vazhdimisht nga fuqia e mendjes dhe e shpirtit këmbëngulës, i cili shfaqet në autostrada dhe rrugët e reja që lidhin qytete dhe qendra të banuara, ku njerëzit rrojnë në shtëpi një e më shumë kate apo në apartamente të rinj duke bërë një jetë normale; ekziston dhe një realitet tjetër që e përbëjnë njerëzit e varfër, të cilët luftojnë për mbijetesë, për të siguruar bukën e përditshme. Kësaj  shtrese në nevojë poeti Zaplluzha u ka kushtuar disa poezi. Shpaloset aty një realitet i dhimbshëm që kërkon të tërhiqet vëmendja e shoqërisë dhe të kthejë vështrimin drejt tyre për të kërkuar rrugë dhe mënyra zgjidhje për të dalë nga mjerimi. Dhe ata që e kanë përgjegjësinë për këtë shtresë, nuk mund të mos ndihen të zënë në faj pas tablove realiste si:

“Ata përgjumen nëpër stacione trenash

Zgjohen si këndesat e egër

Me një trastë në krah depërtojnë thellë

Në varfërinë e tyre të paskajshme….” Poezia “Më duket se këtyre njerëzve”, nga vëllimi poetik ” Mes telave gjembor”, fq 86, Prishtinë 2015.

Epopeja e madhe e Luftës Çlirimtare të Kosovës kundër pushtuesve serb, ka zënë një vend të rëndësishëm në poezinë e Zaplluzhës. Lufta që hodhi themelet mbi të cilat u ngrit liria e Kosovës. Po ende nuk janë mbyllur plagët e asaj lufte. Ata luftëtarë  u kthyen dhe dikush gjeti çatinë e shtëpisë të rrëzuar, e dikush muret. Po ai ushtar i Luftës Çlirimtare ende nuk ka ndalur:

“Duke kërkuar

Nëpër Kosovën martire

Fëmijët e vrarë dhe gruan e tij”. Poezia “Ai ushtar”, nga vëllimi poetik ” Mes telave gjembor”, fq. 88, Prishtinë 2015.

*****

Në poezinë e Adem Zaplluzhës përshkruhet një realitet tejet i bukur. Këtë bukuri e ka marrë nga trojet tona dhe e ka derdhur në vargje, imazhe që të mbeten gjatë në mendje dhe lexuesi mendon se cilën pjesë të trojeve tona ka pikturuar poeti. Gjen në ato vargje copëza peizazhesh nga Saranda dhe Lugina e Preshevës, nga Përmeti dhe Prizreni, Mitrovica dhe Ulqini, Peja dhe Tetova, aty janë gjithkund  trojet tona të përthyera estetikisht dhe të realizuara artistikisht në vargje nga dora mjeshtërore e poetit. Të shkrira organikisht me peizazhin poetik janë përjetimet emocionale të shqiptarit të sotëm që fatet e veta i ka të lidhura me këto troje. Ai shikon se

“Shiu i ngrohtë i dimrit

Sërish pikon mbi trëndafilat

Kah çelin dhembje,

Hëna e mekur nga udhëtimet e gjata

I këput lulet e fishkura të Lumëbardhit. Poezia “Hëna e mekur”, vëllimi poetik “Në prehrin e pemëve” fq. 17, Prishtinë 2015.

Poeti depërton thellë në shpirtin njerëzor. Njeriu dashuruar me natyrën e jetën. Njeriu që dashuron dhe dashurohet përbën themelin mbi të cilën ngrihet jeta njerëzore. Poeti i thur himn njeriut të dashuruar.

Dy duar dhe nata,

Flokët e mëndafshta të mëngjesit

Notojnë mbi flluskat e vesës së zgjuar.

Sa shumë paska etje ky zgjim,

Sa shumë dete të çmendura

Në syrin e pangopur të dashurisë. Poezia “Në shpirtrat e dy njerëzve” vëllimi poetik  “Ajo nuk erdhi sonte” fq. 25, Prishtinë 2015.

******

U ndalëm vetëm në disa nga poezitë e Zaplluzhës të botuara gjatë vitit 2015, të cilat janë vetën disa çaste poetike, për ta ngacmuar lexuesin të shkojë drejt poezisë së tij, i cili pasi ta prekë atë, nuk do t`i largohet kurrë. Në universin poetik të tij, hyn lexues dhe del poet. Ndaj do t`ua rekomandoja dhe krijuesve të rinj, si një shkollë poetike.

Adem Demaçi, Profeti i gjallë i Qëndresës, Estetikës dhe Lirisë së Kosovës -Me rastin e 80 vjetorit te lindjes. / Nga Hyqmet HASKO.

Adem Demaçi, Profeti i gjallë i Qëndresës, Estetikës dhe Lirisë së Kosovës

-Me rastin e 80 vjetorit te lindjes.

 

 

Hyqmet Hasko

Nga Hyqmet HASKO.

 

Kur flasim për Kosovën e re, për Kosovën e rilindur si feniksi nga hiri i rrënojave dhe plagëve të barbarisë qindrashekullore të shkaktuara nga armiqtë tanë historikë, kur flasim për Koosvën e shoqërisë së hapur dhe sfidave të mëdha të integrimit euroatlantik, për Kosovën e poezisë, artit, fjalës së bukur, që shëron shpirtëra të plagosur, nuk mund të lëmë pa përmendur një ikonë të lirisë, një profet të qëndresës, një shkrimtar të rezistencës më shumë se pesëdhjetëvjeçare kundër makinës së gjenocidit serb, nuk mund të lëmë pa përmendur Adem Demaçin.

Me emrin e Demaçit lidhen plagët dhe mizoritë e një toke të ujitur me lotë e gjak, të cilës ky Mandelë i gjallë i Kosovës martire i vuri dorën e tij mbi këto plagë, vuri shpirtin e tij të paepur, poezinë, sakrficën, përkushtimin e një idealisti të kulluar, duke u bërë një simbol i gjallë i pathyeshmërisë ndaj mizorisë dhe barbarisë.

Kur flitet për Adem Demaçin, nuk gjendet shkallë krahasimi e qasje me dikë tjetër në kohën e re të shqiptarëve të këtij trualli qëndrestar, pasi emir I këtij kolosi të shqiptarisë vjen e lartësohet çdo ditë e orë që kalon nga koha e lirisë dhe pavarësisë së Kosovës, në themele të së cilës ai vuri djersën dhe diturinë e tij, përkushtimin dhe sakrificat e pashembullta në kalvarin e burgjeve sllavo-shovene.

Rexhep Qosja, një figurë madhore akademike dhe letrare e Kosovës dhe e gjithë shqiptarisë, e vlerëson me tone të epërme kontributin e Demaçit për Kosovën e lirë. Duke veçuar faktin se Demaçi i kishte dhënë gjithçka lirisë dhe pavarësisë së Kosovës, Qosja shtroi pyetjen kuptimplotë se çfarë i kishte dhënë Kosova atij. Duke e krahasuar me Nelson Mandelën dhe për meritat që atij ia kishte njohur dhe ia kishte dhënë populli jug-afrikan pas daljes nga burgu, Qosja konkludoi se politikanët e Kosovës dhe shoqëria në përgjithësi nuk u kujtuan për Demaçin, nuk i ofruan asnjë vend, qoftë edhe të këshilltarit të ndonjë qeveritari të lartë, të presidentëve apo të kryekuvendarëve që janë ndërruar në 16 vitet e pas luftës. Demaçin e anashkaluan, nënvizoi Qosja, të gjitha qeveritë e pasluftës, ndërsa në vitet 90-të politikanët pacifistë të kohës e kishin mbajtur në distancë dhe nuk i kishin afruar asnjë vend për meritat e tij dhe 28 vitet që kishte mbajtur burg për lirinë e vendit nga okupimi serb. Ai nuk u shpall deputet nderi, nuk iu dha posti i deputetit, ministrit apo i zëvendës-ministrit, madje as edhe posti i një zyrtari. Demaçi bëri gjithçka për Atdheun, por përfaqësuesit e institucioneve e politikanët e Atdheut, nuk i dhanë asgjë, ka thënë mes tjerash dr. Rexhep Qosja në fjalën e tij.

Në këtë konflikt ekzistencial mes portretit të një simboli të idealizmit dhe pragmatizmit të oborreve partiake që çojnë ujë vetëm në mullirin e interesave të këtyre oborreve, qëndron nja nga dilemat më të forta të realitetit mbarëshqiptar, në një shoqëri që nuk respekton sa duhet elitat, nuk ëgjon fjalën e tyre dhe nuk kërkon t’i ketë në ballë ose më së paku në krah, nga frika e eklipsimit që iu bën hija e lavdisë së tyre.

 

 

Adem Demaci

Adem Demaçi

 

Adem Demaçi u lind në më 26. 02. 1936 dhe u rrit në rrethana tejet të varfëra, tipike për shqiptarët e asaj kohe. Pas okupimit italian më 1941, në plan të gjerë, në Kosovë u hapën edhe shkollat shqipe. Më 1942, me këmbënguljen e nënës së vet dhe me dëshirën e flaktë të vetë vogëlushit Adem, babai arriti ta regjistronte atë në shkollë, ndonëse për nga trupi ai dukej më i vogël se sa e kishte moshën. Në shkollë u tregua fort i zellshëm dhe i suksesshëm, por me guximin dhe kureshtjen e vet, shumë herë shkaktonte “skandale politike”.

Adem Demaçi, krahas krijimtarisë letrare, ishte shumë i gjallë në kontaktet e tij në mesin e inteligjencës së re dhe shumë i afërt me popullin e thjeshtë të Kosovës së robëruar. Kudo ku shkonte ai dënonte shpërnguljen masive nën dhunë të shqiptarëve për në Turqi. Dënonte diskriminimin e shqiptarëve në çdo hap, fushatën e ashtuquajtur të mbledhjes së armëve që ishte ushtruar në dimrin e 1955 – 1956, arrestimin e dënimin e grupit të studentëve me në krye Rexhep Latifin dhe Nysret Novakazin në Prishtinë dhe grupin e Burhan Pashollit në Shkup, sepse këto raprezalje frikësonin edhe më shumë turmat shqiptare dhe bënin që edhe më shumë të merrte hov shpërngulja e shqiptarëve për në Turqi. Në pranverën e vitit 1958, në revistën letrare me emër dhe me tirazh shumë të madh, “Jeta e re“, falë guximit dhe përkujdesjes së poetit Esad Mekuli, në dy numra rrjesht u botua romani i Adem Demaçi “Gjarprinjt e gjakut”. Romani ishte shkruar me shumë dialogje në gjuhën popullore dhe kjo bëri që ai të kuptohej shumë mirë jo vetëm nga inteligjenca, por edhe nga turmat e gjera të popullit. Romani, nën petkun e një stili letrar simbolik modern, me aludime dhe metafora pothuaj të hapura ishte në të vërtetë nje mesazh politik për fatin e shqiptarëve të Kosvës nën regjimin kriminal të Beogrdait. Mesazhi i këtij romani ishte që shqiptarët t’i linin mënjëanë mëritë dhe ngatërresat me njeri tjerin dhe krejt energjitë e tyre t’i drejtonin kundër pushtuesit. Regjimi policor serb nuk e pati të vështirë ta kuptonte sfidën e Demaçit. Pas afro njëzetë rrëfenjave dhe romanit të botuar, popullariteti i Demaçit u rrit fort jo vetëm në qarqet letrare shqiptare gjë që bëhej një pengesë jo e vogël për regjimin totalitarist. Edhe në romanet dhe tregimet e tjera të shumta të tij ndihet pulsi i disidencës, kundërshtitë e një shpirti të rebeluar, që kërkon të zgjojë vetëdijen e popullit të tij për qnëdresën eradhës kundër shkjaut dhe barbarëve sllavë.

Emri i Adem Demaçit po lakohej me dyshim të madh nëpër zyrat e policisë sekrete serbe. Kupa po mbushej dhe së shpejti ai do të vihej para provës dramatike jetësore: ose do të përkulej dhe do të përshtatej në strukturën e regjimit, në funksion të vazhdimit të robërimit të popullit të vet, ose do të ndodhte ajo që në fakt ndodhi me të: një kalvar biblik i pashembullt në Ballkanin e trazuar.

Demaçi do të ishte pjesë aktive në krye të rezistencës shqiptare për liri, çfarë do të bënte që të përndiqej sistematiksht, të burgosej disa herë, duke bërë që shumica e jetës së tij të kalonte burgjeve dhe në ilegalitet, për një kohë tjetër të Kosovës së tij martire.

Kontributet e tij letrare, përveç një përkujdesje mjeshtërore estetike, më së pari janë pjesë e angazhimit të tij atdhetar, pjesë e asaj kredoje që e ka motivuar atë gjatë gjithë jetës, për të qenë në ballë të sakrificave më sublime për komb, flamur e atdhe.

Ja disa vlerësime të figurave të letrave dhe mednimit shqiptar në Kosovë për Adem Demaçin:

Duhet thënë se filozofia politike, atdhetare dhe estetike, gnoseologjia e veprës së Demaçit, janë një fushë, që mund të përbënte një objekt hulumtimi për institucionet ose akademitë e shkencave. Kjo, sepse një hulumtim si ky, individual, nuk do të mund t’i përfshinte të gjitha sferat, që të mund të kënaqnin lexuesit në të ardhmen e largët. Në fakt, nga kjo afërsi kohore, rëndësia historike e Adem Demaçit, si institucion kombëtar, që ka vepruar personalisht dhe brenda burgut, sidomos për kauzën e lirisë në përgjithësi dhe njëkohësisht për kauzën kombëtare, jashtë burgut, me idetë dhe ndikimet e tij, në masat e reja të popullit,nuk mund të ezaurohet veçse nga një qëndrim institucional akademik mbarëshqiptar.

Sado që të shkruash për Demaçin, kurrë nuk je i sigurt që ke thënë mjaft për letrat e tij, për romanet, novelat, esetë, për jetën e tij aktive në shërbim të kauzës shqiptare, sepse jeta dhe vepra e tij është një minierë e artë. Kanë të drejtë disa akademikë, në Kosovë dhe Shqipëri që shprehen se shembulli jetësor i Adem Demaçit, me plotë të drejtë, atë e ka shndërruar në INSTITUCION në vete, çka nuk mund të thuhet, qoftë edhe për një njeri tjetër në Kosovë.

Akti shumëdimesional i Adem Demaçi i sfidoi të gjithë, madje edhe atëherë kur u keqkuptua, edhe atëhere kur nuk u përfill dhe sot kur qeveria dhe shteti i Kosovës nuk i ka ofruar atij asnjë rol në ecurinë madhore të Kosvës së re. Ndaj ka ndodhur dhe kjo duhet thënë me forcë se kur të gjithë prisnin prej tij që të paralajmëronte një luftë revolucionare, ai nga burgjet serbe paralajmëronte një mision afatgjatë historik kundër Jugosllavisë së mbështetur nga Lindja dhe Perëndimi. Kur të gjithë prisnin prej tij që të kundërshtonte Jugosllavinë si shtet dhe si përbërje etnike, duke përfaqësuar individin që nuk lufton për demokracinë jugosllave po për lirinë e popullit të vet, ai mbështet mendimin e disidencës jugosllave për lirinë dhe çlirimin e të gjithë popujve. Edhe pas rënies së sistemit komunist dhe madje fillimit të shpërbërjes së ish-Jugosllavisë, kur të gjithë prisnin prej tij që të niste një fushatë kundër populizmit serb, ai i identifikon ata si ‘vëllezër’ të një misioni të përbashkët.

Jemi mësuar që Demaçin ta vlerësojmë në radhë të parë si simbolin e gjallë të rezistencës kombëtare, shqiptarin e pathyeshëm dhe më meritorin ndër të gjallët për lirinë e Kosovës. Jemi mësuar tashmë me paraqitjet e tij realiste, qëndrimet e tij të drejta, shpeshherë të ashpra, por gjithherë të vërteta, të shëndosha, të pastra dhe pa paragjykime.

Shumëkush në Kosovë, Shqipëri e gjetkë ndër shqiptarë, kur përcjellin paraqitjet e tij në opinion, çiltërsinë, rininë e mendimit dhe elegancën e qasjeve politike e estetike, kanë pyetur e pyesin sot e gjithë ditën, se ku e merr tërë atë energji ky kalorës i fjalës dhe i mendimit të lirë?! Nga i buron ajo energji, ai humanizëm, ajo shpirtdëlirësi, ajo dhunti e dashurisë për njerëzit, që është cilësi vetëm e profetëve?

Edhe pse mosha ka bërë të sajën, çuditërisht, Demaçi vazhdon të shfaq një portret tepër të gjallë e dinamik, një energji të brendshme e të thellë shpirtërore, e cila e ka përcjellë gjatë tërë jetës, në trajtën e një dhuntie përtej natyrore, thuasje hyjnore, si virtyt unik, si fenomen i llojit të vet. Tash në moshën 80 vjeçare, Demaçi, në botën e tij të pasur me energji krijuese e meditative, duket se është po ai i moshës rinore. Gjithnjë energjik, i paepur, i sinqertë por edhe i ashpër, sipas momentit dhe rastit, kurdoherë i dashur për popullin, të cilit shpeshherë ia qan hallin, duke u bërë zëdhënës i shpresave të tij, në një Kosovë të re, që aspiron me guxim e kurajo dyert e Bashkimit Evropian.

Ajo që duhet thëbnë në këtë shkrim është se duke e parë Demaçin si kryeaktivistin dhe njeriun e kasionit politiko-atdhetar, duke u marrë me burgjet dhe vuajtjet e tij në ferrin e inkuizicionit pansllavist, në njëfarë mënyre krijimtaria e tij letrare artistike ka mbetur në hije, nuk i është dhënë ai vend që meriton, edhe pse është krijimtari e thellë dhe e një niveli të lartë estetik, edhe pse, në fakt, tërësia e saj e deritanishme, nga të gjitha pikëpamjet ideore, artistike, stilistike e gjuhësore, e radhit Demaçin në avaguardë parë të krijuesve kombëtarë e më gjerë. Duhet thënë se tregimet dhe romanet e Adem Demaçit janë po aq të freskëta, të shkruara bukur e me shumë frymë jetësore në letërsinë tonë, sa është i veçantë dhe befasues edhe vetë autori i kësaj krijimtarie të gjërë e të larmishme me jetën dhe disidencën politike të tij.

 

 

Amy Barry

  Amy Barry   Amy Barry writes poems and short stories. She is inspired by simply everything. She takes her experiences and colourfully expresses universal themes that seamlessly cross the boundaries of borders and peoples. She explores current issues, love, … Continue reading