Silvia Ortiz (Perú)

Silvia Ortiz Silvia Ortiz nació en Arequipa, Perú. Posee estudios de doctorado en administración de empresas y maestría en gestión de la educación. En 1996, coordina la presentación del libro Trinos y Aleteos en Lambayeque, Perú y en dicho evento, … Continue reading

БИЛЈАНА З.БИЛЈАНОВСКА ПОЕТИТЕ ОД СВЕТОТ – ГРАДИТЕЛИ НА МОСТОВИТЕ НА ПРИЈАТЕЛСТВА МЕЃУ СИТЕ НАРОДИ И КУЛТУРИ

БИЛЈАНА З.БИЛЈАНОВСКА ПОЕТИТЕ ОД СВЕТОТ – ГРАДИТЕЛИ НА МОСТОВИТЕ НА ПРИЈАТЕЛСТВА МЕЃУ СИТЕ НАРОДИ И КУЛТУРИ Деновиве, благодарејќи на ефикасноста и експедитивноста но и извонредно професионалниот однос на Академиски печат од Скопје, беше објавена една многу интересна збирка на стихови … Continue reading

Poezi nga Suzana Malaj

Poezi nga Suzana Malaj

 

Migjenit !

Millosh!
– jemi akoma të sfilitur…
vullkani qoftë dhe i fashitur është herezi!
Mali që s’bëzan është bërë vargmal me maja të rrudhosura
e grushti është kaq primitiv
saqë njeriu që kapërceu shekullin
i trembet instiktit të dhunshëm – e nuk ka faj !
Grushti i hekurt nuk rrëzoi malin por bëri fole qyqesh !
Me ndje !
Kërkesa juaj e moslutjes i ka trishtuar murgeshat
e ato nuk luten më,
por këndojnë në kor dashurinë për qiellin!
Nuk e di nëse u pezmatua qielli nga dhimbjet e tua turbekulare
nuk e di …
– rrëzimi i kulteve – të gjatë e ka mërinë
e fataliteti matet me breza!
Perëndimi dhe Lindja nën këtë qiell janë
por Perëndimi është larg – mortja
ka kohë të mendohet brenda kokave të nxehta
-mbi pleh…
Marshe këndesash ende lajmërojnë ditën e re
e mali as që mbarset më
për të pjellë qoftë dhe një mi !
A e mban mend tragjikomedinë?!
sot është cështje komerciale
nuk na bën më as të qeshim – as të qajmë!
Jemi si ato maskat që përqeshim të tjerët
për të pranuar veten…
Më fal !
delli i gazit dhe marazit në muskujt e gojës
vuajnë paralizën e këtij shekulli
e nuk kanë faj !
Millosh – është ag
drita akoma nuk ka rënë…

 

E ndërlikuar

Kjo vjeshtë nuk është si të tjerat
nuk është!
E ndiej por ndryshimin nuk po e di…
Ka tension në sfond,
ka dashuri,
ka heshtje,
pasiguri e siguri,
ka drithërimë…
Nuk ka lot e parashikuesi i motit
thotë se nuk ka të dhëna për shi
Kjo vjeshtë m’i carmatosi mendimet – riciklimit
e kërkon të më bëjë frymëmarrje artificiale…
Deti i mjegullës dhe ora e brendshme e drurit
më ngatërrohen me orën time…
Orakujt thonë se njerëzit u ngjajnë stinëve
e stinët u ngjajnë njerëzve!
E di cfarë?!
Marr me mend pse drita dhe ngjyrat
japin shfaqje bamirësie,
por nuk e kuptoj pse marramendjes
ruaj gjithnjë veshin e brendshëm!
Të jetë cështje kortezie…
apo është risia e kësaj vjeshte?!
E ndërlikuar…

 

Matanë kufijve

Tronditi autoritetet mbi ballin tim,
morale e politike,
majtas e djathtas
tronditi!
Bëhu ditë!
Mos e lër fijen e fundit të dritës
të tufëzohet nga nata!
Mos i lërë sytë të bëhen ujë!
Mos vajto!
Piji retë e më lër të lahem në shi!
Pa pasaportë e lejekalim
qëndro mbi buzë!
Piqu si fjalë!
Mos ia merr masat gojës!
Mos bëj mort!
Fjala nuk bën mort
ka hone e maja…
Zbrit dhe ngjitu – thepisjes e misterit
lindje e perëndim
Harroje shenjtërimin
me Mekë e Jerusalem!
Jam vrarë atyre kufijve e shenjtërohem
kur dëshmoj vrasjen time…
Më ngjall matanë tyre!
Bëhu diell!
Unë fjalën do ngjall
do e bëj të pavdekshme
mbi ballin tim
nuk ka autoritete!

The book : Ring ( YÜZÜK )   by  TÜRKAN ERGÖR  is available on Amazon / AABS PUBLISHING HOUSE – Sunita Paul

The book : Ring ( YÜZÜK )   by  TÜRKAN ERGÖR  is available on Amazon

https://www.amazon.in/dp/B07Z872Z8B/ref=cm_sw_r_cp_apa_i_5FiQDbKTM86SF?fbclid=IwAR0Syjau9Z9sHn-oTyrACZGeOn22GaoLkYFhUMJDDD279jGzY5A27aWTu_0

RING ( YÜZÜK ) Paperback – 2019

Product details

  • Paperback
  • Publisher: 2019 (2019)
  • ASIN: B07Z872Z8B

AABS PUBLISHING HOUSE – Sunita Paul

Poezi nga Vasil Tabaku 

Poezi nga Vasil Tabaku    PËRVUAJTJE… Shikoj si çahet guri Lulen si vyshket ngadalë Me fytyrën prej gruaje tmerrësitë të bukur Vizatuar mizorisht Nga vijëza rrudhash të pamëshirshme, pa moshë… Ndjej psherëtimën Të udhëtoj nëpër qiell Mbi britma rrufeshë të … Continue reading

Bulevardi, Stadiumi, tani Teatri Kombëtar, më pas Universiteti i Arteve… Një seri shkatërrimesh dhe rindërtimesh veprash të rëndësishme, me gjurmë në arkitekturën dhe urbanistikën e qytetit të Tiranës. / Nga: Rubens Shima, Historian dhe kritik i artit

Bulevardi, Stadiumi, tani Teatri Kombëtar, më pas Universiteti i Arteve… Një seri shkatërrimesh dhe rindërtimesh veprash të rëndësishme, me gjurmë në arkitekturën dhe urbanistikën e qytetit të Tiranës.   Nga: Rubens Shima, Historian dhe kritik i artit Studiuesi dhe kritiku … Continue reading

Myqerem Janina- një jetë e jashtëzakonshme / Nga: Nasho Jorgaqi

Myqerem Janina- një jetë e jashtëzakonshme

Ka lindur në vitin 1890 në Stamboll, ku kreu studimet universitare për histori e letërsi. Ka jetuar në Turqi, Francë, Itali, Greqi. Ishte njohur me shkrimtarin Azis Nesin, tregime të tij i kish kthyer në shqip dhe botuar nga Nasho Jorgaqi. Ishte jo vetëm njohës I osmanishtes por edhe turkolog dhe orientalist. I ati, Azmiu, kishte qenë vezir. Azmiu qe martuar me Labinurin, vajzën e Vrionasve të Beratit. Myqeremi erdhi në Shqipëri më 1922, njihet me Fan Nolin dhe më 1924 i ati, Azmiu, ishte porositur nga kryeministri të ngrinte një Akademi ushtarake.

Vetë Myqeremi dikur qe martuar me një vajzë të sultan Hamitit, e bukur nga mesi e lart por me difekte në këmbët. Vjen në Shqipëri bashkë me nusen, e cila ishte xheloze për të se Myqeremi ishte shumë i pashën. Për t’i vërtetuar besnikërinë Myqeremi duronte mbi kurrizin e duarve thëngjij të ndezuar që ia vinte gruaja. Megjithatë gjeti mënyrën ta kthente nusen në Turqi duke u ndarë përfundimisht me të.

Ndonëse miqtë në Itali më 1943 e këshilluan të mos vinte në Shqipëri, Myqeremi nuk i dëgjoi. Më 1946 arrestohet gjoja për lidhje me reaksionin e brendëshëm e dënohet me burg 5 vjet. Të vëllanë, Muarremin, ish partizan, e kishin pushkatuar në rrethana të paqarta..Kthehet në Berat më 1952 duke u marrë me ndonjë përkthim, pa asnjë pronë. Në vitin 1960 emërohet si përkthyes i osmanishtes në Institutin e Historisë. (ishte 70 vjeç).

Dashuria në të gjitha kohërat nuk njeh moshë, i thosh Myqeremi Nashos. I trgoi për një vajzë studente, Beatriçen, që kish rënë në dashuri me të. Të bindur se ndjenin njëlloj, ata u paraqitën në zyrën e Gjendjes Civile. Por punonjësja e atyshme, e shokuar nga ndryshimi i moshave, nuk pranoi, madje njoftoi drejtuesit e Institutit ku punonte Myqeremi. Megjithatë këmbëngulja e vajzës bëri që të dashuruarit të bashkëjetonin në vijim. Në vitin 1978 (kur Myqeremi ishte 88 vjeç) e arrestojnë dhe e dënojnë për “agjitacion e propagandë” ndonëse ai, sipas Nashos, kurrë nuk fliste kundër pushtetit, ndonëse mbante korrespondencë me miqtë në Turqi e Francë. Pas një viti hetuesie të rëndë, dënohet tetë vjet. Gjatë kohës së burgut erdhi për vizitë në Shqipëri Azis Nesini por kërkesës së tij për ta takuar mikun, i thanë se Myqeremi është i shtruar në një spital infektiv ku ndalohet rreptësisht hyrja..Diku kah viti 1988, thotë Nasho Jorgaqi, e takova Myqeremin në bulevard, u përqafuam, u çmallëm, e përcolla deri në shtëpi. Pas disa mujash (1989), ai vdiq në moshën 99 vjeç.

 

Myqerem Janina, shqiptari që u martua me vajzën e Sulltanit

Njohja ime me Myqerem Janinën është e hershme, i takon viteve të 60-ta të shekullit të kaluar, kur unë isha sekretar i Kolegjiumit të gazetës “Drita”. Po punoja në zyrë si zakonisht, kur një ditë troket lehtazi dera dhe hyri një burrë i panjohur.

Njohja ime me Myqerem Janinën është e hershme, i takon viteve të 60-ta të shekullit të kaluar, kur unë isha sekretar i Kolegjiumit të gazetës “Drita”. Po punoja si zakonisht në zyrë, kur një ditë troket lehtazi dera dhe hyri një burrë i panjohur. I gjatë e trupdrejtë, veshur me një kostum gri dopiopetë, me një pamje intelektuali disi të kapërcyer, plot sqimë e delikatesë, ai më zgjati dorën duke hequr kapelën republikë me një elegancë që mua më tërhoqi menjëherë vëmendjen. E ftova të ulet dhe ndërkaq mendova për moshën, që ishte vështirë ta përcaktoje prapa pamjes së tij të mbajtur me aq kujdes. Por dukja e parë tregonte për një moshë të pragut të pleqërisë. “Të më ndjeni që erdha pa ju njoftuar më parë, – dëgjova të më thotë me një zë të përkorë. – Unë jam Myqerem Janina, përkthyes i osmanishtes në Institutin e Shkencave, por përkthej edhe nga turqishtja e sotme”. Dhe ndërsa unë po i thosha fjalët rutine të mirëseardhjes, ai nxori nga xhepi i brendshëm i xhaketës një zarf të hapur dhe ma zgjati. “Është një tregim i humoristit të madh turk, Azis Nesimit, për të cilin besoj se keni dëgjuar. E kam përkthyer në shqip dhe dëshiroj t’ja bëj të njohur lexuesit shqiptar nëpërmjet gazetës suaj të nderuar”. “Faleminderit, – i thashë si i hodha një vështrim dorëshkrimit. – Me sa di është shkrimi i parë i tij në gjuhën tonë.” “Po, – më tha, – bile dërguar nga ai në adresën time. Kam një njohje miq pas miqsh me të. Sepse, që ta dini, unë kam lindur në Stamboll (1890) dhe kam studiuar për histori e letërsi në Universitetin e tij. Janë këto lidhje të vjetra që i kujtoj me nostalgji dhe përpiqem edhe sot e kësaj ditë të mos i harroj”.

Biseda jonë u ndërpre pasi erdhën njerëz të tjerë dhe kështu u ndamë përzemërsisht me premtimin se për botimin e tregimit do të kujdesesha personalisht. Tregimi u lexua nga redaksia dhe u pëlqye aq shumë, sa askush nuk pyeti, siç ndodhte, atëherë, për biografinë e bashkëpunëtorëve të panjohur.

Pas ndonjë muaji përkthyesi aq i mirësjellshëm erdhi e më takoi përsëri në redaksi. Po me që isha me të tjerë në zyrë, dolëm në korridor dhe aty ulur te kolltukët biseduam. Kësaj here xha Myqeremi ishte më i çlirët dhe i gëzuar. “Ju faleminderit që e botuat aq shpejt e aq bukur, – tha. – Ia dërgova menjëherë Azis efendiut dhe sot kam marrë një letër falënderimi dhe përgëzimi prej tij”. Dhe ma zgjati për ta parë e pastaj ma përktheu nga turqishtja. Nga ajo letër aq e ngrohtë mbaj mend vetëm tonin e notat humoristike me të cilin e kish shkruar dhe mirënjohjen ndaj gazetës dhe përkthyesit. E mbyllte me fjalët: “Vëllai juaj që di vetëm të qeshë”.

Pas leximit të letrës Myqeremi më dorëzoi dhe dy tregime të tjera të përkthyera për t’i botuar. Por nuk ishte kjo tema kryesore e këtij takimi. Ai njeri më kish ngjallur respekt e më kish bërë kureshtar. Ndaj doja të dija më shumë për jetën e tij, ndaj dhe biseda u vërtit rreth kësaj teme. Ai, siç do të kuptoja pastaj, ishte një natyrë e butë dhe e sinqertë, kish një mënyrë të rrëfyeri të shtruar, përmes së cilës ndjehej kultura e gjerë, formimi intelektual i dy hemisferave. Me kohë do të vëreja botën e tij të pasur shpirtërore, ndjeshmërinë që s’njihte moshë, dashurinë pas bukurisë, sidomos asaj femërore, kulturën që gërshetohej natyrshëm me përvojën e gjithanshme të jetës. Nga rrëfimi i tij mora vesh se ai kish bredhur botën, kish jetuar në Turqi e në Francë, në Itali e në Greqi, duke përjetuar aventura nga më të çuditshmet. Studimet dhe shkolla e jetës i kishin dhënë staturën e një intelektuali të vërtetë, që kish mendimet dhe qëndrimet e tij vetjake, kulturë enciklopedike dhe njohje të letërsisë e të arteve, shije të hollë, madje nazike e mbi të gjitha një shpirt human. Nga ana tjetër, ishte inteligjent, rrëfente e arsyetonte me një zgjuarsi pa bujë, me një etikë të trashëguar dhe humor të këndshëm. Të gjitha këto e të qenit poliglot të bënin për vete, siç më bënë mua që në bisedat e para.

Sepse bisedat me të në vitet që erdhën do të vijonin e do të më zbulonin më tej jetën dhe botën e tij. Kështu nga këto biseda herë në Klubin e shkrimtarëve e herë tek darkonim ndonjëherë në restorant “Vollga”, do të shfaqej para meje personaliteti i tij thuajse i plotë përmes rrëfimeve aq miqësore e njerëzore.

Ndërkaq do të merrja vesh nga miku im, historiani Selami Pulaha, se Myqeremi nuk ishte thjesht përkthyes i dokumenteve osmane, por orientalist dhe turkolog nga më të përgatiturit në mes grupit të vogël të studiuesve në këtë fushë, siç qenë Vexhi Buharaja, Haki Sharofi, Jonuz Tafilaj, Andrea Sahatçi etj. Në mënyrë të veçantë ai u dallua në studimet e paleografisë dhe diplomatikes osmane. Madje para çlirimit kish bashkëpunuar me shtypin e kohës, duke botuar artikuj publicistikë dhe historikë.

Në biseda e sipër do të merrja vesh se ai vinte nga një familje tipike aristokrate shqiptare. Vetë i ati, Azmiu, siç tregonte dhe mbiemri, ishte nga Janina, lindur prej dyer pashallarësh me emër. Kish bërë karrierë shtetërore në Turqi duke arritur deri në pozitën e vezirit. Ai u martua me Labinura, një nga vajzat prej derës së Vrionasve të Beratit. Vetë ai do të jetonte e punonte kryesisht në Turqi dhe me raste do të vinte në Shqipëri për të parë familjen në Berat dhe çifliqet e pasurinë e fituar nga krushqia me Vrionasit, të cilët do t’i administronte kur u rrit. Myqeremi do të vinte për herë të parë në Shqipëri në vitin 1922, për t’u shkëputur herë pas here me angazhime të tjera jashtë vendit. Në vitin 1924 ai u gjend këtu dhe, siç më thoshte, kish marrë anën e Fan Nolit, i cili, nuk di se në ç’rrethanë, e kish mik të babait, aq sa kryeministri e kish ftuar të atin në Shqipëri dhe ai kish ardhur për të ngritur një akademi ushtarake në vend. Por ngjarjet që pasuan e bënë të parealizueshëm këtë projekt dhe i jati u kthye nga kish ardhur. Në Shqipëri mbetën e ëma dhe i vëllai më i vogël Muameri.

Një herë xha Myqeremi, tek më fliste për të kaluarën e tij, më zbuloi një sekret. Shkak për këtë u bënë disa blana që kish në kurrizin e duarve. Kur unë e pyeta, ai më tregoi një histori të çuditshme. Më tha se qe martuar me një nga vajzat e Sulltan Hamitit, e cila ishte e bukur peri nga mezi e lartë, por e pazhvilluar nga gjymtyrët poshtë. Sipas tij ishte shumë e zgjuar, por dhe e kulturuar. Ndaj dhe kish rënë në dashuri në vitet 20, në kohën kur kish ardhur në fuqi Mustafa Qemali, mik i të atit, i cili nuk e aprovoi këtë lidhje, kur ai kish rrëzuar nga pushteti të jatin e saj. Por Myqeremi i dashuruar s’kish dashur t’ja dinte dhe kish ardhur në Shqipëri me të. Fillimisht çdo gjë kish shkuar mirë, por ajo bënte një jetë të mbyllur, ndërsa Myqeremi e kalonte kohën me shoqërinë e tij. Nusja e re xheloze erdhi një ditë, kur i shoqi kthehej natën vonë në shtëpi, për ta provuar besnikërinë dhe sinqeritetin e tij, merrte thëngjij nga mangalli dhe ia vinte në shpinën e duarve. Sa më shumë ai të duronte, aq më shumë tregonte se e donte. Por kjo histori atëherë nuk zgjati shumë dhe erdhi një ditë, i shoqi gjeti mënyrën për ta kthyer në Turqi dhe u nda përfundimisht prej saj. Ç’është e vërteta, nga biseda e tij ndjehej një peng brengosës për sa i kish ngjarë dhe ishte mallkimi i saj që ai kish mbetur deri në pleqëri pa martuar.

Ishte e vërtetë që xha Myqeremi nuk ishte martuar, por kjo s’do të thoshte se nëpër vite i kishin munguar marrëdhëniet me gratë. Ai ishte një burrë shumë tërheqës jo vetëm nga pamja, por magjepsës nga fjalët, zemër mirë, i gjendshim, lozonjar dhe i kamur. Megjithatë rrethana të jetës që nuk i kishin shkuar ndërmend ndonjëherë e kishin penguar të krijonte familje. Në një nga bisedat e tij, ai do të më tregonte, gati si nën zë, se ç’i kish ndodhur kur vendosi të kthehej në Shqipëri nga Italia në 1943. Miqtë e kishin këshilluar të mos shkonte. Në vitin 1946, Myqerem beu ishte arrestuar me akuza që ai s’i pranoi asnjëherë për lidhje me elementë të reaksionit ndërkombëtar e të brendshëm dhe u dënua me 5 vjet burg dhe internim. Nga ana tjetër, xha Myqeremi më tregonte me dhimbje se vëllai i vogël, Muameri, gjatë luftës kish dalë partizan me Brigadën e shtatë dhe në rrethana enigmatike ishte pushkatuar nga forcat partizane.

Si kreu vitet e burgimit dhe të internimit, gjithnjë i sjellshëm dhe korekt, në 1952 u kthye në Berat, i privuar nga të gjitha pronat dhe pasuria familjare. Kish mbetur krejt vetëm, si njeri pa njeri, duke u marrë kryesisht me lexime dhe përkthime.

Ishte një gjë krejt e papritur dhe fatlume për të kur në vitin 1960 e thërrasin në Tiranë vjeçare, ai iu vu punës me përkushtim dhe kompetencë të lartë profesionale, duke dhënë kontribute me vlerë për 18 vjet me radhë në fushën e shqipërimit të dokumenteve osmane. Sipas prof. Kristaq Priftit, Myqerem Janina përktheu një korpus të tërë prej mijëra faqesh me materiale shumë të rëndësishme të dokumentacionit osman në ndihmë të hartimit të historisë së Shqipërisë të periudhës së Mesjetës të shekujve XV-XVII. Pjesë e këtij korpusi që përktheu është dhe “Defteri ose Regjistri i Sanxhakut të Shqipërisë së viteve 1431-1432”, i përgatitur dhe botuar nga historiani i madh turk H. Inalçik.

Xha Myqeremi më fliste me krenari dhe emocion që gjatë viteve të Institutit ai krijoi një shkollë të vetën të turkologjisë me të cilën përgatiti brezin e ri të turkologëve shqiptarë të pas çlirimit. Ky brez i përbërë prej Selami Pulahës, Kristaq Priftit, Gazmend Shpuzës, Petrika Thëngjillit dhe Ferid Dukës, me punën që kreu, e çoi më tej turkologjinë shqiptare, falë meritave të mësuesit të tyre aq të aftë dhe të përkushtuar, profesorit të paligjëruar Myqerem Janina.

Xha Myqeremi, megjithëse e kish kaluar me kohë moshën e pensionit dhe shkelte mbi të tetëdhjetat, vijonte punën rregullisht. Zakonisht punonte në sallën e madhe të Bibliotekës Kombëtare dhe atje kishim rast të takoheshim. Ai ishte kurdoherë i gatshëm për të pirë kafe e për të biseduar në lokalin e Pallatit të Kulturës. Më fliste për përkthimet që bënte, sidomos për dokumente të kohës së Rilindjes, që kishin të dhëna dhe fakte me shumë interes. Mbaj mend që njëherë më tregoi për korrespondencën turqisht të Qazimit, djalit të madh të I. Qemalit që ankohej dhe i kërkonte ndihmë një mikut të afërt të të jatit. Ishte koha kur Ismail Qemali qe arratisur nga Turqia dhe kish ardhur në Paris bashkë me familjen. Por sipas letrës të të birit, ai kish marrë me vete dhe të dashurën, duke e vendosur në të njëjtin hotel e në të njëjtin kat ku banonte familja. Kjo kish sjellë telashe, sidomos kish tronditur gruan e Ismail Beut, ndaj i biri i lutej të ndërhynte me miqësinë e tij tek babai. Xha Myqeremi e njihte nga afër zonjën Kleoniqi dhe fliste me respekt dhe admirim të veçantë, sidomos për karakterin e saj të lartë, siç thoshte ai, por dhe për faktin që megjithëse ishte greke, nuk do ta pengonte asnjëherë, po përkundrazi, të shoqin në punët e mëdha që ai kish marrë përsipër për pavarësinë e Shqipërisë.

Për një kohë, unë do të kisha fatin që nëpërmjet bisedave të xha Myqeremit të informohesha për shumë dokumente politike të Rilindjes, por dhe me ato private, madje intime, të disa personaliteteve të Rilindjes, për të cilat i jam mirënjohës mikut tim. Por nuk është rasti të merrem me to, kur kam ç’të rrëfej diçka nga intimitetet e jetës së xha Myqeremit, madje atë më kryesoren. Para se të më fliste për këtë, mbaj mend që ai përsëriste herë pas here, me rast e pa rast, fjalën e urtë se “dashuria në të gjitha kohrat nuk njeh moshë”. Dhe pastaj erdhi një çast që ai të më hapej për veten e tij. Më tha se “pavarësisht nga vërsa tepër e kaluar Myqeremi ka rënë keq në dashuri”. Dua të besoj se zoti do të më falë, kur të gjithë fetë kanë në themel të tyre dashurinë. Nuk sajoj asgjë, po të të them se dashuria goditi nga të dyja palët. Është një vajzë që kemi shumë diferencë në moshë, një ish studente e jote e letërsisë, që ka emrin e dashurisë mitike të Dantes, Beatriçe e quajnë. Një dashuri që nuk e gjeta, megjithëse e kisha kërkuar tërë jetën, po ma dërgoi perëndia si dhuratë të shenjtë. S’e kisha veten ne dorë dhe u nënshtrova ndjenjave të mia më fisnike. Po kështu dhe ajo, sado që unë u përpoqa t’ia ktheja mendjen, por ajo kish një karakter që s’njoh një të dytë në këtë botë. Erdhi dita që u bindëm se lidhja jonë nuk ishte punë fjalësh, po fliste zemra dhe një mendje që e kish përbashkuar fuqia e të madhit Zot.  Kështu me këtë mendje, të vendosur shkuam në gjendjen civile dhe kërkuam ta legalizonim lidhjen tonë. Kur vajtëm para ofiqares së gjendjes civile dhe i parashtruam kërkesën tonë, ajo sikur u çorodit dhe pyeti: “Po dhëndri ku është?” Unë jam dhëndri, – ia ktheva serioz. Ajo shqeu sytë dhe më tha: “Ik, o xhaxho se s’bëjmë martesa të tilla. Nuk e shikon, ajo është mbesa jote!”

Ne nuk e zgjatëm dhe u kthyem andej nga kishim ardhur. Ç’do të bënim? Nuk mund të bashkëjetonim ilegalisht. Ishim kundër ligjit të shtetit, por ne i bindeshim ligjeve të zemrës. Por sikur të mos mjaftonte kjo, nuk vonoi më thërrasin në Drejtorinë e Institutit të Historisë. Më priti drejtori dhe Sekretari i Partisë. “Urdhëroni, – u thashë, – përse më keni thirrur?” Drejtori zgjati një copë shkresë. E kish dërguar Gjendja civile që refuzonte kërkesën time dhe kërkonte të merrej masë ndaj meje. Unë heshta, kurse Sekretari i partisë më pyeti: “Ç’do të bëjmë tani me ty?” Unë u mendova një hop dhe iu përgjigja: “Kjo është njësoj sikur unë t’u pyes se ç’do të bëni ju me gratë tuaja”. Ata buzëqeshën, ndërsa njëri prej tyre tha: “S’është punë për t’u tallur”. Kurse unë ia prita “Vetëm me dashurinë s’të lë perëndia të tallesh” Nuk folëm për një copë herë, derisa drejtori tha: “Xha Myqerem, kemi të bëjmë me shtetin dhe jo me perëndinë”.

Me këto fjalë mori fund takimi zyrtar. U dhashë dorën dhe u ktheva në shtëpi ku më priste Beatriçja. Ia tregova të gjitha dhe pastaj i bëra thirrje me gjithë shpirt të vendoste për fatin e saj. Unë tani s’e kam të gjatë, – i thashë. – Ti ke jetën tënde përpara dhe më shumë ka vlerë jeta jote se e imja. Për aq sa më ka mbetur, do të lutem vetëm për ty!

Karakteri i fortë i saj e kish përmbajtur veten deri në atë çast. Pastaj ajo shpërtheu në lot, ndërsa unë i puthja duart. Ajo tha: “Tani e tutje shtëpia jote është dhe shtëpia ime. Sa të jemi gjallë, do të jetojmë nën këtë çati!”

Dhe kështu vendosëm sipas fjalëve të saj. Edhe tani që flasim, ajo është në shtëpinë time në kundërshtim me familjen, opinionin dhe shtetin, por ne mbahemi fort pas dashurisë sonë.”

Me kaq u mbyll kjo bisedë e xha Myqeremit me mua dhe u ndamë. Unë u ktheva në shtëpi dhe hodha në letër gjithë ç’më kish thënë. Ndërkaq, në ditët që pasuan, historinë e tyre e dëgjova nga miqtë e mi të Institutit dhe nga rrethe të tjera. Tani xha Myqeremi vinte shumë rrallë në Bibliotekën Kombëtare. U interesova dhe mora vesh se nuk ishte mirë me shëndet. Por s’kaloi shumë kohë, kur një mbrëmje rastësisht takova një shok dhe më jep lajmin se xha Myqeremin e kishin arrestuar. Nuk e besova. Ishte shtatori i vitit 1978. Si qe e mundur që një plak në moshën 78 vjeçare të burgosej, aq më tepër një intelektual i rrallë që merrej kryesisht me dorëshkrime mesjetare të ishte burgosur. Unë që e njihja nga afër, që kisha biseduar aq herë me të, nuk kisha dëgjuar qoftë dhe njëherë të vetme të më fliste për politikë apo të shprehte ndonjë pakënaqësi. E vetmja gjë që më tërhiqte vëmendjen ishte korrespondenca që mbante me kushërinjtë e me ndonjë mik të rinisë në Turqi e Francë dhe dhuratat që ata i dërgonin, të cilat ai një pjesë ua dhuronte njerëzve.

Pas disa kohësh disa hollësi të burgimit të tij i mora vesh drejt nga Beatriçja që erdhi në fakultet për të dhënë një provim si mësuese e letërsisë në lëndën time. Më shumë se për përgjigjet e tezës, unë pyeta për xha Myqeremin dhe ajo do të më tregonte me lot në sy për kalvarin që ai kish hequr në hetuesi dhe në burg, ku torturohej dhe mbahej nën tension të rëndë psikologjik. Nuk do të më hiqej nga mendja rrëfimi i saj shumë i dhimbshëm, por dhe qëndrimi i palëkundur i kësaj vajze aq besnike.

Për afro një vit hetimi, duke përdorur dëshmitarë të rremë, nën grushtet e hetuesve dhe fyerjet e tyre, i pandehuri 78 vjeçar dënohet nga gjykata e rrethit të Tiranës me 8 vjet burg me akuzën për agjitacion e propagandë. Një vendim sa absurd dhe cinik për një plak që i kish ditët e numëruara, që mezi mbahej në këmbë e mezi merrte frymë, duke shpërfillur emrin e nderuar të një intelektuali të çmuar në fushën e kërkimeve e zbulimeve historike. Plaku i gjorë në letrën ankimuese që do t’i drejtonte Gjykatës së lartë, nuk do ta pranonte akuzën kur shkruante se “unë nuk jam fajtor. Nuk kam thënë kurrën e kurrës fjalë fyese kundër pushtetit dhe kërkoj një hetuesi speciale revolucionare(!)” Një përpjekje e kotë si një zë në shkretëtirë që s’e ndali dënimin e dhunshëm. Orientalisti i shquar do t’i nënshtrohej deri në fund viteve të burgimit.

Ndërkaq, për ironi të fatit, ndodhi të vinte për vizitë zyrtare shkrimtari i madh turk Azis Nesimi, të cilin pata nderin ta takoj e ta shoqëroj edhe unë. Në mes kërkesave që do të bënte miku i shquar ishte edhe takimi me Myqerem Janinën, përkthyesin e talentuar të veprave të tij. Organet përkatëse u gjendën shumë ngushtë për t’ia plotësuar dëshirën. Nuk mund t’i thoshin se gjendej në burg. Por as mund t’i thoshin se kish vdekur, se ai do të kërkonte t’i vizitonte varrin e t’i vinte një tufë lule. Atëherë u shpik gënjeshtra se është i sëmurë rëndë në spitalin infektiv ku ndalohet rreptësisht hyrja. E kam parasysh si tani fytyrën e vrenjtur dhe vështrimin dyshues të Nesimit, që e bllokoi bisedën me një heshtje të gjatë.

Kaluan kohë dhe një mbrëmje, duke shëtitur nëpër bulevard me biçikletë, dëgjoj nga prapa krahëve një zë që thërriste emrin tim. Ndalem dhe kthej kokën. Një njeri i panjohur përtej nga trotuari ma bënte me dorë. Nuk po e njihja. Një plak i kërrusur, mbështetur mbi bastun, me kokë të rruar, më buzëqeshte. Nuk i besova syve. Ishte xha Myqeremi. U afrova dhe iu hodha në qafë. “E shikon se jam gjallë edhe pse jam kthyer nga xhehenemi.” Unë isha aq i emocionuar sa gati s’më vinin fjalët. Kurse miku im fisnik, fjalët e para që më tha qenë: “Të kam kujtuar sa herë në kamp kur qendra e zërit lexonte libra letrare e në mes tyre  dhe “Dashurinë e Mimozës: që unë mallëngjehesha nga fati i Mimozës dhe gjuha jote e bukur”.  Biseduam një copë herë në bordurat karshi hotel Dajtit. Pastaj e përcolla afër shtëpisë dhe e nuk e takova më. Pas disa muajsh ai vdiq në moshën 90 e ca vjeç. Ishte viti 1989!

 

Nga: Nasho Jorgaqi

S’ HARROJ / Poezi nga Alma Zenellari

Poezi nga Alma Zenellari

 

S’ HARROJ

Unë kurrë s’do të harroj lahutën e djegur
mbi kullën gjysëm rrëzuar,
( vajtimi i Ajkunës griste kupën e qiellit).
Kurrë s’do të harroj
ulërimën e erërave
nën lisat e shkrumbuar,
ku flamujtë e paqes frigojnë të valëviten…
As dasmat e kthyera në mort,
as vajin e burrave mbi trupa djemsh të therrur.
këngën e fikur mbi buzët e heronjve…

Mbi shamitë e zeza të nënave
përpëlitej e shuhej zemra e tharë,
lotët e pambledhur…

Unë kurrë s’do t’harroj pyllin e errët
ku ujqit kërcenin frikshëm
një valle demonësh,
dhe fustanet e bardhë të vajzave
ç’virgjëroheshin përdhunshëm…

As barin e përzhitur,
dhe fluturimin e trembur të zogjve mbetur pa fole. ..
këpucët e humbura në shtegun borëpërgjakur
të fëmijëve mbetur jetim…
lumin e dhimbjeve që rend e klith me shekuj
damarëve të mi…

Nëse një ditë i harroj të gjitha këto,
atëherë s’do të kem as atdhe.
Atëherë Kosovë s’do të jesh as ti,

S’do të ketë atëherë
as hënë, as diell,
As tokë,
as qiell…

Iluminizmi shoqёror nё njё roman (Vёzhgim rreth romanit “Ditёt e lakuriqёve tё natёs” tё Namik Dokles, botim i Toena-s) / Nga: Vladimir Muça

Iluminizmi shoqёror nё njё roman (Vёzhgim rreth romanit “Ditёt e lakuriqёve tё natёs” tё Namik Dokles, botim i Toena-s) “Historia e letёrsisё s’duhet tё jetё historia e autorёve dhe tё papriturave tё tyre, por historia e shpirtit si prodhues dhe … Continue reading

Poems by S. Liaqath Peeran

Poems by S. Liaqath Peeran
 
 
Heaven of Unknown
 
Why do I think always of oblivion?
Like a reed to sing sad songs!
Of separation from some unknown
Source, of Deity of antiquity.
My pain of living, desertion of love
Of missing goals, hurt & sorrow
Create an urge to dissolve my being.
To fly to some unknown destination.
Where my forgotten aliens live
In a lost paradise of “hurries”.
With Moon eyed beauty of rare kind.
Where milk and honey flows always.
Where joys never fade or diminish.
Where sensuousness flows like a stream.
Oh! Why these urges of a flute’s songs.
Beckoning me to a long lost love.
Tickling in me flames of love.
That enflames me to zest and zeal.
Frenzy gripping my whole being.
To whirl like a dancing dervish.
To bleed my heart with aches & throbs.
O far away love, flown away from me.
Return to me on wings of poesy.
To carry me to heaven of unknown.
 
 
From mother’s womb
 
Love is from mother’s womb & lap,
Sucking milk, clinging to her.
Lisping numbers, every moment, eternal
Adding to learning, learning every moment.
Consciousness growing slowly, steadily.
All elements awakening gradually
Stored in the deep spaces of mind.
Day by day adding to knowledge,
Skills and information stored.
Memory acts as a gift of Divine.
Every era creates a new man.
With new actions, new thinking, new ideas.
Growth of man is evolution.
Imagination going berserk,
To let out dreams into reality,
Soaring higher and higher in infinity.
Singly or collectively actions combined
Collective consciousness in society,
Moving in space but grounded on Earth.
Whole cosmos moving in unison.
Mind exposed to nature and space,
Absorbing elements from nature.
Focal and central is the force of love.
A supreme feeling, an urge
To mingle, to cling to another.
Like mother holding a child in arms.
Man is a child of nature.
Mother Earth protecting, caring,
Producing food and wealth,
Medicine and panacea to illness,
Joys, mirth and pleasures.
Love is supreme, love is all.
 
 
Dance of Love
 
The spark of individuality of a person
To sustain him forever, to remain in him
Till death does him apart and thereafter.
Affection in relationships,
Of love to give and share.
To sacrifice and humble oneself.
To be compassionate and merciful.
To let go of vengeful feelings,
Of revenge and let blood or to harm.
To be always calm, cool, forgiving.
To remove in oneself feeling of remorse,
Of pain and suffering,
Of boisterousness, vehemence,
Of stubbornness, heedlessness,
Of callousness of lethargy,
Of greed, aggrandizement.
Mind to remain at peace.
Then love flowers into fragrance,
To bear sweet fruits to enjoy.
Then the music of Divine flows
 
 
Enthrall me
 
In the silence of my mind and soul.
In the wee hours of my life.
The past haunts me like a ghost.
Hooting like an owl,
Screeching like halting tyres.
Projecting me on the screen of life
My wickedness, my meanness
My ego, my pride, my foolishness
My self-centeredness, my bad planning.
Of how I faltered with wrong moves.
The light on the stage dimming.
Throwing dark shadows
Pouncing on me, throttling me.
Holding me by the collar.
I get the punches on my nose.
I realise that the world is slippery.
Glittering, with fragrance of a rose.
Attractive making a slave of me.
Now when the pleasures of the past
Have waned leaving me crippled,
The world makes faces at me.
Teasing me, making a fool of me.
Yet I resist its glamour and glitter.
I have realized its tricks, snares.
I watch every step in my crutches.
I pray for light to descend
And envelop me, to enthrall me.
My faith is strong. Eyes gleaming.
I yearn for Thee with all my heart.
To breath my last with Thy name on lips.

KADIN OLMAYI KUTLAYAN TEK FESTİVAL “FeminİSTANBUL” 4 YAŞINDA / Dr. Hilal Karahan

KADIN OLMAYI KUTLAYAN TEK FESTİVAL “FeminİSTANBUL” 4 YAŞINDA

UNESCO’ya bağlı Uluslararası Şiir Organizasyonları içinde yer alan, “FeminİSTANBUL Kadın Şiiri Festivali” bu yıl dördüncü kez, 7-9 Kasım 2019’da, Kartal Belediyesi’nin desteğiyle düzenlenecek. “Şiir Şiddeti Yener” manifestosuyla yola çıkan FeminİSTANBUL, kadınlığın sorunlarına dair evrensel bir fikir, sanat ve diyalog platformu olmayı hedefliyor.

Uluslararası FeminİSTANBUL Kadın Şiiri Festivali,7-9 Kasım tarihleri arasında dördüncü kez düzenlenecek. Ana temasını kadın, kadın sorunları, kadının her türlü halini içeren durumlar olarak tanımlayan düzenleyiciler, festivali cinsiyetçi ya da salt feminist bir festival olmamakla birlikte Türkiye’de bir ilk olarak tanımlıyorlar. Kadın temalı şiirleriyle, kadın, erkek, LGBT, her dilden, cinsten, dinden, ırktan ve milletten şair bu etkinliğe katılıyor. 

Dünyanın Şairleri Uluslararası FeminİSTANBUL Kadın Şiiri Festivali’ne Geliyor

Bu yıl festivalin organizasyon komitesinde Hilal Karahan ve Dilruba Nuray Erenler var. Festival, dünyanın her yerinden gelen şairleri ağırlamaya devam ediyor. Hindistan, Peru, Bolivya, İran, Arap ülkelerinin her biri, İtalya, İspanya, Romanya, Bulgaristan, İngiltere, Sırbistan, Bosna Hersek, Arnavutluk, Almanya, Fransa, Macaristan …’dan gelen şairler kendi ülkelerindeki kadınların sorunlarını şiirle dile getiriyor; birlikte çözüm üretmeye çalışıyor ve ulusal kıyafetleriyle şiir okuyorlar.

FeminİSTANBUL’da yıllar, temalar ve manifestolar

2016:  “Anadiline Karşı Kadın Dili”

2017: “Tuzun Sınırları”

2018: “Birlikte Çeşitlilik”; birlikteyiz, çeşitliliğimizi kucaklıyoruz

2019: “Şiir Şiddeti Yener”.

Şiir Şiddeti Yener

Bu yılki temayı festival direktörü Op. Dr. Hilal Karahan bir şöyle açıklıyor: “Dünyada, medeniyet düzeyi her ne olursa olsun, kadınlar şiddetle yüz yüzedir. Şiddet, fiziksel olduğu kadar psikolojik ve ekonomik de olabilir. Şiddetin her türüne, biçimine karşıyız. Sözcüklerin bittiği yerde başlıyor çünkü şiddet. Bu durumu tersine çeviriyor, bu kez biz sözcükleri bir alet gibi kullanmayı, şiddete karşı farkındalık yaratmayı hedefliyoruz. İnsanlığın ortak dili şiirdir. Şiir tüm sınırları ve duvarları aşabilir. Şiir, şiddeti yenecek yegâne şeydir. Kadın olmayı kutluyor ve bir armağan olarak kucaklayıp, kabul ediyoruz. İşte şimdi bu kutlamayı bir şiir şölenine dönüştürmek için buluşuyoruz. Dünyanın neresinde olursak olalım, hep birlikte olmak umuduyla!”

Uluslararası FeminİSTANBUL Kadın Şiiri Festivali, UNESCO’ya bağlı WFP (World Festival of Poetry-Dünya Şiir Festivali), WCF (Writers Capital Foundation-Kapital Yazarlar Vakfı) ve WPM (World Poetry Movement-Dünya Şiir Hareketi) tarafından resmi olarak destekleniyor. Etkinlikleri tüm dünyaya duyuruluyor.

FeminİSTANBUL Onur Ödülü Canan Kaftancıoğlu’na verilecek!

Uluslararası FeminİSTANBUL Kadın Şiiri Festivali’nin açılış seremonisi 8 Kasım 2019 Cuma günü, Kartal Hasan Ali Yücel Kültür Merkezi’nde yapılacak. Bu yıl festivalin onur ödülü Canan Kaftancıoğlu’na verilecek.

Festivalin yabancı şair konukları Androulla Shati (Kıbrıs), Adel Bouagga (Tunus), Asma Al Haj (Filistin/Ürdün), Darya Heidari (İran), Domenico Pisana (İtalya), Gino Leineweber (Almanya), Malak Sahioni Soufi (Suriye/İngiltere), Nancy Paul (Hindistan), Sanaz Davoodzadeh Far (İran), Saviana Stănescu (Romanya/USA), Vadim Terekhin (Вадим Терёхин) (Rusya), Valentin Iacob (Romanya). Festivalin ev sahibi şairleri Ali Günvar, Ali Rıza Gelirli, Ayça Erdura, Aydan Yalçın, Aydın Şimşek, Ayten Mutlu, Bedros Dağlıyan, Bircan Çelik, Çağın Özbilgi, Deniz A. Tüzün, Dilek Değerli, Dilruba Nuray Erenler, Elçin Sevgi Suçin, Emel Koşar, Ertuğrul Özüaydın, Gönül Dilek, Gülce Başer, Halil İbrahim Özcan, Hasan Erkek, Hilal Karahan, İsmail Biçer, Kemal Aslan, Levent Karataş, Malik Enes Gümüşlü, Mehmet Hakkı Suçin, Mesut Şenol, Muhsine Arda, Muzaffer Özdemir, Nevin Koçoğlu, Niyazi Yaşar, Okan Yılmaz, Osman Öztürk, Ömer Turan, Pınar Doğu, Serap Aslı Araklı, Tarık Günersel, Veysi Toktaş, Volkan Hacıoğlu, W. B. Bayrıl. Tüm şiir dostları davetlidir.

2019 Uluslararası FeminİSTANBUL Kadın Şiiri Antolojisi

Kartal Belediyesi’nin desteğiyle hazırlanan ve editörlüğünü Op. Dr. Hilal Karahan’ın yaptığı “2019 Uluslararası FeminİSTANBUL Kadın Şiiri Antolojisi”, konusu kadın olan, kadın sorunlarına şiirle dikkat çekmeyi hedefleyen bir şiir antolojisi serisidir.

Antolojinin kapsamı hakkında Karahan şunları söyledi: “Türkiye’den ve tüm dünyadan 78 şair katıldı. Çevirileri ben, Ayten Mutlu, Volkan Hacıoğlu, Mehmet Hakkı Suçin, Tarık Günersel, Taherey Mirzayi  ve Mesut Şenol yaptık. Bu antoloji serisiyle Türkiye’de geçen yıl bir ilke imza attık. Bundan sonraki yıllarda da devam etmesini arzuluyoruz.”

Uluslararası FeminİSTANBUL Kadın Şiiri Festivali Direktörü HİLAL KARAHAN Kimdir?

Türk şair, yazar, çevirmen. Operatör Doktor Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanı. 2 çocuk annesi. Onlarca şiir, deneme ve çeviri kitabı var. Şiirleri pek çok dile çevrildi; İngilizce, İspanyolca, Fransızca, Arapça, Romence, İtalyanca ve Sırpça’da kitapları basıldı. Uluslararası kabul gören prestijli şiir festivallerinde, kongre ve seminerlerde Türkiye’yi temsil eden, bildiri sunan, eserleriyle çok dilli antolojilerde yer alan bir kadın şairdir.

Şiir kitapları Yaşar Nabi Nayır, Cemal Süreya, M. Sunullah Arısoy, İsmet Kemal Karadayı jürileri tarafından ödüllendirildi. Bunun yanı sıra uluslararası şiir ödülleri şunlardır: UNESCO’ya bağlı Dünya Barış Enstitüsü’nden “World Icon of Peace” ödülü, Çin Uluslararası Şiir Çevirisi ve Araştırma Enstitüsü Ödülü, Kazakistan’da World Nations Writers’ Union, “Pride of the Globe” Uluslararası Kültür Ödülü, Özbekistan’da Özbekistan Yazarlar Birliği Semerkant Edebiyat Ödülü,  İtalya’da düzenlenen XXIV. “Paestum Poseidonia” Uluslararası Şiir Ödülü, VI. Verbumlandi-art “Citta del Galateo” Uluslararası Şiir Ödülü, V. “Nuovi Occhi sul Mugello” Uluslararası Şiir Ödülü, IV. Roma Verbumlandi-art “La Voce dei Poeti” Çeviri Ödülü.

Türkiye PEN, Edebiyatçılar Derneği ve Türk Dil Derneği üyesidir. UNESCO’ya bağlı Dünya Şiir Festivali (WFP) organizasyonunda Kıtalararası Direktör, Kapital Yazarlar Vakfı’nda (WCF) Genel Sekreter, Dünya Barış Enstitüsü’nde (WIP) Türkiye elçisi, Dünya Şiir Hareketi’nde (WPM) Türkiye üyesi ve Uluslararası Diplomasi ve Adalet Konsülü’nde (ICDJ) Türkiye üyesidir. 2006’dan beri Uluslararası FeminİSTANBUL Kadın Şiiri Festivali’nin direktörü ve antoloji editörüdür.

 

Dr. Hilal Karahan

MY BROTHER’S KEEPER / Poem by Stella L. Luna

Poem by Stella L. Luna

 

MY BROTHER’S KEEPER

There’s the two of us
In all of God’s army
In all of God’s saints
There’s nobody else
Walking righteously
All have fallen away.
.
There’s the two of us
That nobody knows
That nobody cares
They all become blind
Walking like zombies
They’ve been dead for awhile.
.
There’s the two of us
The one’s left standing
The one’s left fighting
The one’s ready to die
So that they may be saved
And the lost shall be found.
.
There’s the two of us
Who looks at our backs
Who lift each one up
Who carry each other’s cross.
Who stands as watchman
So that no one gets tired
So none will be left behind.
.
There’s just you and me
The one’s who run the race
The one’s who cross the finish line
There’s a Crown of Righteousness
Waiting for the overcomer
A Medal of Honor, blessed forever.

(C) S.L. Luna
October 10, 2019
All rights reserved.
.