Fragmente nga Prushi i bukurisë . ( Përsiatje poetike për artin e fjalës së Prof Anton Nikë Berisha ) / Cikël prej katërmbëdhjetë imazhesh poetike të bukurisë së artit të fjalës.

  Anton Nikë Berisha   Fragmente nga Prushi i bukurisë . Përsiatje poetike për artin e fjalës së Prof Anton Nikë Berisha. (Cikël prej katërmbëdhjetë imazhesh poetike të bukurisë së artit të fjalës) Botim në dy gjuhë, shqip dhe italisht. … Continue reading

Mimoza Rexhvelaj

         Mimoza Rexhvelaj   Mimoza Rexhvelaj ka lindur në  Fier dhe  është rritur në  Malësinë e Madhe. Pas përfundimit të Shkollës Mesme kreu studimet e larta  për Gjuhë-Letërsi. Më pas punoi në  profesionin e  mësuesisë,  profesion që … Continue reading

MË SHUMË SE NJË RRËFIM / Nga Myrteza Mara

MË SHUMË SE NJË RRËFIM

 

 

myrteza

 

   Nga Myrteza Mara

 

 

Dikur, një i ri, që kishte dëshirë të madhe për të thurur vargje, shkoi tek “Mjeshtri i Letrave” dhe i tha se donte të bëhej poet i madh. Donte që vargjet e tij të bëheshin këngë dhe këngët të pushtonin zemrat e njerëzve në gjithë botën. Mjeshtri pa zjarr tek syt e djaloshit dhe i tha qetë-qetë.
-Me vullnet mund të bësh gjithçka, por për t’u bërë poet i madh më parë duhet të mësosh treqind poema antike përmendësh!
-Për të mësuar këto duhen tre vjet! – tha djaloshi i hutuar.
Mjeshtri ktheu shpinën, ndërsa djali u largua për të ardhur pas tre vjetëve. E gjeti Mjeshtrin në të njëtjin vend. I gëzuar, që pas kësaj do bëhej poet i madh, thotë gjithë hare:
-Mjeshtër! I mësova treqind poemat! Jam gati t’i recitoj pa asnjë gabim!
Zemra e djaloshit rrihte si zog i trembur, por Mjeshtri, hijerëndë si mal, tha:
-Shumë mirë ke bërë; tani ik dhe harroi ato që ke mësuar!
-Por duhen dhe tre vjet të tjera,-tha djaloshi i turbulluar, por përgjigja nuk erdhi. Mjeshtri ishte larguar.
Pas tre vjetve të tjerë djaloshi përsëri shkon tek Mjeshtri, që çuditërisht nuk ishte plakur, dhe i thotë:
-Mjeshtër! I harrova poemat, tani s’mbaj mend asnjë varg!
Mjeshtri qeshi, i hodhi dorën mbi sup dhe i thotë tërë besim: Tani shkruaj poezi!

HEROI I VETES / Nga Arqile V Gjata

HEROI I VETES

 

 

 

arqile portret 1

 

Nga Arqile V Gjata

 

 

“Kur jeta e një krijuesi bëhet “realitet letrarë”, poeti bëhet hero i vetvetes, pasi jeta është produkt i poezisë… “
Në kontekst dhe në ndërlidhje të kësaj sentence do mundem dhe kam dëshirë të përballem me modesti për të sjell në vëmendje të t’pranishmëve dhe lexuesëve disa konsiderata dhe mendime rreth veprës poetike të Poetit të heshtur, por të vlerësuar Myslim Maska!
Poeti M.Maska mediton shumë mirë poetikisht. Të lexosh poezinë e tij nuk është e lehtë, por më e vështirë është të komentosh emocionet e poezive të tij kur lexuesi i ka ato ndër duar.
Çastet e leximit të poezive të M.Maskës ndihen dhe pasqyrohen në buzëqeshjet hollake dhe përfytyrimet e çuditëshme që autori të dhuron… deri në dehje.Të gjithë shtresat e lexuesëve emocionohen, pasurohen shprtërisht dhe befasohen me thjeshtësinë poetike të poezisë së tij…e qëmtuar me merak dhe elegance ”ku manushaqja si gjeni e heshtur…brilante e brishtë…me stërkala qielli spërkat fijet e barit.” dhe lexuesi takohet, bashkëbisedon në harmoni me shijet dhe bukurinë e vargjeve të poezive të autorit, ku pena e tij ka entusiazmuar lexuesit dhe kritikën letrare.
Do të doja, ta përcaktoja poezinë e Maskës si, një bisedë me vetveten, me shpirtin e gjithësejcilit mbështjell me shumë ngjyra …“Bilbil, i larë, dritë hëne!”…Në poezinë e Lymit dridhen pemët, zogjtë s’dinë ku të ulen kur mbushet shpirti i poetit me grimca yjesh…Poeti i ka dhënë një dimension vlerash dhe formë të përsosur poezisë së tij në përmbledhjen me poezi të zgjedhura. Padyshim(sipas mendimit tim) dallohet, ndrin, ajo që i jep formë të re në poezinë modern shqipe…është Poezia“ MUZIKË DHOME NË KATËR KOHË” që e ngre mendimin e tij poetik dhe estetik në lartësi që duhet të çmohet nga kritika dhe studjuesit!
…“Atë çast/si një gjethe e florinjë/ra hëna në rrugë….e mori një i verbër/dhe deshta ta fuste në shpirt (Meqë atë çast sikur pa dritë!)/po kur ndjeu ulërimë yjesh,/e hodhi prapë/në qiell…”
Dihet, është thënë dhe është shkruar nga shumë estet e poetë se; “Poezia nuk mësohet, ajo ndihet!”. Lirikat poetike të poetit Myslim Maska ndihen përmes figuracioneve estetike, ajo(poezia e M.Maskës) shikohet si një qënësi, si pjesë e jetës dhe ndjenjave që të përflakin me vargjet e autorit!…”në heshjte, kështu të mëdhenjtë poetë qajnë” ku autori kërkon të shkruaj për dhimbjen time dhe tënden dhe ullinjtë i ngjajnë poetit si kuaj të bardhë.
Subjektet lirike të M.Maskës kapin në tërsin e saj të gjithë prodhimtarinë krijuese, me karakteristika dhe ngjyrime individuale dhe dëndësi ndjenjash të forta. Vëllimi i fundit me poezi të zgjedhura të Maskës “Ndoshta kjo është bota” përbën për poezinë SHQIPE një risi e vlerë ku muza e poetit frymon i shëndetshëme, ai udhëton me ëndrrat, dëshirat, me të bukurën, me fantazinë, dashurinë, vdekjen dhe idet e tija rreth jetës…Pasi ke lexuar me kënaqësi gjithë veprën poetike të autorit kupton mësëmiri se në skenat e teatrit të poezisë së Maskës luhet loja e bukur “ E SË BUKURËS, JETËS, HIJEVE, ZOTAVE, VDEKJES” dhe në kafenen e rinisë së humbur “Ndoshta kjo është bota” gjejmë një realitet letrarë njerzish që i shtohen poezisë tonë, të cilët janë dikushi…ashtu si vet autori.
Veprimtaria letrare e tij është një përvojë, është e prekëshme, e gjall, dinamike dhe në zhvillim si një POET i talemtuar e në rritje cilësore!
Dikur djalosh në një antologji të talenteve të reja, tani poet mendimtar me një poezi sintezë dhe si poet i një proze të bukur
Shumë miq të poetit dhe shkrimtarit Myslim Maska kanë shkruar e folur shumë ndër vite. Ata kanë folur gjatë për t’i dhënë përgjigje vlerësuese mendimeve estetike e filozofike të poezive të tija sintezë dhe si një poet i një proze shumë të bukur.
Dhe në tubime letrare në shkrime studimore për krijimtarin letrare të Myslim Maskës kanë shkruar e kanë folur shumë poet, shkrimtarë e studjues; si Foto Malo, Niko Kacalidha, Thanas Boçi, Murat Aliaj, Marash Mëhilli, Stefan Martiko,Nase Jani, Agim Basha, A.Gjata e të tjerë! ATA, e kanë karakterizuar M.Maskën si poet i metaforave të ëndrrave, si poet mendimtar me një poezi sintezë!.
Në skenat e teatrit të poezisë së Maskës luajnë personazhe të dukshëm e të padukshëm.Lirija individuale e këtyre personazheve është e qënsishme dhe ata dinë të luajnë të jenë dhe frymë, dhe ajër, dhe dritare drite. Ata ndihen të etshëm dhe si lumë, buëzëqeshin me fytyra shumë të bukura që mrekullohen me muzikë dhome….
“Është floku im kjo tufë bari/M’i kreh era/M’i lyen Hëna/M’lanë shqota/mos m’i shkelni, ju lutem!/Jam e re,/e bukur,/Jam e gjallë akoma!
Autori u jep përmasa, vyrtyte, ngjyra, dimensione dhe art fenomeneve të tilla si; E bukura nuk Duket, Ç’ është jeta, Ndoshta koj është bota, Kur ta vjedhin dashurinë, Kur lulet e qershisë dridhen. Vargjet poetike e vëllimit me poezi të zgjedhura “Ndoshta kjo është bota” kanë kolorite, dëndësi ndjenjash të forta. Poezit e autorit udhëtojnë bashkë me ëndrrat, dëshirat, fantazinë dhe përciell shumë mendime filozofike. Autori ka mendim, forcë dhe aftësi poetike të lartë cilësore për të trajtuar me pathos tema që “janë të frikëshme”, por Poti ia ka aritur qëllimit t’i pikturoj me ngjyra, me mjete stilistike e aftësi krijuese e të luaj shumë bukur me Zotat, Hijet dhe Vdekjen..Krijimet poetike me motive e tema të ashtuquajtura të përjetëshme është shumë e pranishme në poezinë e Maskës. Ato, janë trajtuar me kujdes, pa teprime e retorikë, pasi… lirija e tij individuale u ka dhënë këtyre temave frymëmarrje dhe grishje që të ngelen thellë në kujtesë…Sidoqoft, për lexues të zakonshëm ndihet negativizmi ndaj dëndurisë të fjalëve-vdekje, hije, varr…por, duke pasur parasysh-mendimin estetik të Akademikut Rexhep Qosja që thotë: “ Sa më i parëndësishëm të jetë një njeri, aq më shumë i frikësohet vdekjes!”. Them dhe besoj se, dëndurija e këtyre figurave e përligj poezinë e M.Maskës!
E bukura nuk Duket!
S’më kujtohet mirë se ç’vit ishte,/2005 apo 5002.Sidoqoftë,/Thelbi i çështjes qe
Milingona e plagosur për vdekje./Nuk dihet mire/Kush e plagosi dhe pse! Por dihet saktë/Që/Dhjetë poetë apo tridhjetë, të prekur nga epidemia e Metamorfozës;/(D,m.th.dhe ata kishin përmasat e milingonës)
Qënë mbledhur rrotull saj,/Ziheshin e grindeshin/Si ta shpëtonin…

Ç’është Jeta?…
Ç’është jeta?!/Ku ta di!/Ata që mrekullira presin,/Le ta kuptojnë vetë/Pak minutaPara se të vdesin….
Këto vargje plot filozofi e art vërtetojnë një të vërtetë se, jeta është një udhë e pambarim, plot enigma dhe ka ligjet e saja dialektike!
Do të doja ta përcaktoja poezinë e Maskës; Si një bisedë me vetveten, me shpirtin e gjithësejcilit mbështjell me shumë ngjyra!

SA NJË PUPËL ZOGU
Varrin ma bëni në një pemë,/Në një fole zogu ma bëni,/Ku rrezet e diellit vallëzojnë/Në pista gjethesh kur fryn erë.
Varrin ma bëni në ajër,/Në një fole zogu ma bëni./Sa një pupël u katandisa/Nga dashuria për njerëzit.
Ja pra, ky është Poeti e Shkrimtari Myslim Maska…!
Tetor  2014

Ndal falsifikimit të historisë (I) Romanet ”Zgjimi” e ”Pishtarë”, të autorit Sterjo Spasse dhe e vërteta historike. / Shkrim sesancional i gjetur nga arkivat e Skënder Luarasit nga i biri i tij, Petro S. Luarasi.

    Ndal falsifikimit të historisë (I)   Romanet ”Zgjimi” e ”Pishtarë” të autorit Sterjo Spasse  dhe e vërteta historike.    Shkrim sesancional i gjetur nga arkivat e  Skënder Luarasit nga i biri i tij,  Petro S. Luarasi.     … Continue reading

Der Vorfall in der Leninstrasse (Erzählung) / Brahim Ibish AVDYLI

 

Der Vorfall in der Leninstrasse

(Erzählung)

 

 

 

Brahim Avdyli

 

Brahim Ibish AVDYLI

 

 

An jenem Markttag trieb sich Selim der Aussätzige in der Menge herum, matt vor Hunger und in ein trauriges Selbstgespräch vertieft, ohne auf irgendjemanden zu achten. Einen leeren, schmutzigen Flickensack über den Arm geworfen, war er dabei, ein paar einfache geschäftliche Berechnungen anzustellen. Und was für Berechnungen konnten das schon sein?! Mit jenen ausgekörnten, in den Strassen zusammengelesenen Maiskolben würde es ihm nicht einmal gelingen, das Busbillet für die Heimfahrt zu zahlen.
Tatsächlich reiste er wenn immer möglich zu Fuss. Der Bus, wie überladen er auch sein mochte, war ein Luxus, den er selten oder nie in Anspruch nahm. Dichte Staubschwaden oder ein unerwartet durch die Luft fliegender Stein waren das Einzige, was vom Bus für ihn blieb.
Die ganze Woche sammelte Selim der Aussätzige in seinem Sack die leeren Maiskolben, wo immer er welche fand. Im Matsch. Auf der Strasse. In den Hinterhöfen. All die entkörnten und dann weggeworfenen Kolben. Er reinigte sie vom Dreck. Er trocknete sie an der Sonne. Auf dem Markt verkaufte er sie den Leuten, die keine Heizung hatten. Davon gab es viele. Alte, Studenten, Arbeitslose … .
Darin erschöpfte sich die ganze Ware, die Selim der Aussätzige in die Stadt bringen konnte. Was für eine Stadt! Entlang der Strasse entstanden von Tag zu Tag neue Häuser. Immer höhere, immer schönere.
„Diese Leute haben entweder eine Verbindung zu Gott, oder das Geld prasselt ihnen den Kamin herunter!“ – sagte Selim. Wenn er sprach, brachen die andern in schallendes Gelächter aus. Nur wenige verstanden ihn. Und auch wenn Selim weinte, lachten die andern oder machten sich über seine Worte lustig. Doch ihm war nicht zum Lachen zu Mute. Im Gegenteil. Er hätte manches Mal geweint, wenn er sich nicht geschämt hätte.
Meistens verspotteten sie ihn. „Er hat keine Verbindung zu Gott“ – sagten sie, „weil er aussätzig ist“. Sein Aussatz begann schon mit seinen Lumpenkleidern und dem verkrümmten Rückgrat. Selbst sagte er, es sei die Kooperative gewesen, die ihm den Rücken kaputt gemacht hatte. Jahrelang hatte er schwere Arbeit in den Staatswäldern geleistet. Als die Zeit der Kollektive beendet wurde, fand er sich ohne Arbeit und ohne Geld wieder.
Von der Kooperative hatte er einen zweiten Nachnamen geerbt: Selim der Proletarier. Seiner Ansicht nach waren alle, die keine „Watte auf den Ohren“ – wir würden sagen, „keine Watte in den Ohren“ – hatten, „Proletarier erster Klasse.“ Das war kein Witz. Er hatte dies ernst gemeint. So wie es der Theorie entsprach. Aber die Ernsthaftigkeit und die Theorie brachten ihn ins Gefängnis. Völlig umsonst versuchte er zu erklären, dass sein Ausspruch aus Gründen der Besitz- und Arbeitslosigkeit entstanden war. Mit dieser Erklärung verrannte er sich vollkommen. Das Bezirksgericht lehnte seine Beschwerde sofort ab und erhöhte seine Strafe um zwei Jahre.
Auch nach dem Gefängnis, als Feind der sozialistischen Staatsmacht, änderte er seine diesbezüglichen Ansichten nicht. Seiner Meinung nach war jeder Mensch, der keine Arbeit hatte, in Wirklichkeit ein Proletarier.
„Auf eine Art gleichen sie den Unglücklichen, den guten Menschen, die nur auf diese Welt gekommen sind, um zu leiden. Sie alle fänden in der andern Welt Belohnung, wenn sie an Gott glaubten, ans Paradies. Leider sind viele von ihnen nicht gläubig“ – sagte er. „Deshalb werden sie auch dort im Höllenfeuer braten.“
„Und die andern?“ – fragten sie ihn.
„Die andern, die warten nicht aufs Jenseits!“ – erwiderte ihnen Selim. „Die andern machen sich an die Güter des Diesseits. Schaut selbst: einige Proletarier kommen weit in ihrer Karriere, werden reich! Sie beginnen mit einem kleinen Laden und am Ende haben sie eine Fabrik!“
Kaum hatte er sich an jenem Tag von der Menge getrennt und war in die Hauptstrasse eingebogen, tastete er seine Jackentaschen ab, wie um sich zu vergewissern. Das Stück Maisbrot, das die alte Mane ihm beim Verlassen des Dorfes geschenkt hatte, war unversehrt. Es stellte ein ganz besonderes Geschenk dar.
Der alten Mane tat er immer leid. Obschon sie selbst eine armselige Alte war, half sie ihm oft. Sie regte sich über die Buben auf, die nie von Selim dem Aussätzigen ablassen konnten.
„Guter Selim, weshalb duldest du es, dass dich diese Strassenjungen plagen!“ – tadelte sie ihn.
„Was soll ich gegen sie tun, brave Mane? Sie umzingeln mich von allen Seiten!“ – gab er zurück.
„Soll sie ein Unheil treffen! Dass sie sich nicht schämen, sich über einen Unglücklichen lustig zu machen!“ verfluchte sie die Alte.
„Unsereins bringt sie nun mal zum Lachen und nicht zum Weinen!“ – erklärte Selim.
„Wir Bedauernswerten!“ – gab die Alte schlussendlich nach. Fand sich unter ihrer zerlumpten Bluse ein Stück Maisbrot, ein Bröckchen Käse oder etwas anderes Essbares, nahm sie es behutsam hervor.
„Da! Nimm einen Bissen!“ – sagte sie zu ihm mit ihrem runzeligen Lächeln im Gesicht.
„Gott möge dich mir erhalten, gute Mane!“ wünschte er ihr aufrichtig.
Für heute hatte er das Brot im Sack. Diesmal ohne Käse, Zwiebel oder Lauch. Was sich unter dem Busen der alten Mane für ihn halt gerade finden liess. Selim der Aussätzige verlangte nie Almosen. Das war nicht seine Art.
„Gott hat mir Hände und Füsse zum Arbeiten gegeben“ – erklärte er. „Und darum will ich Proletarier sein und nicht Bettler.“ Ihm gefiel es, vom eigenen Schweiss zu leben.
Schon als sein Ruf als komiker, als Proletarier entstand, fanden die Leute mehr Gefallen daran, ihr Spiel mit ihm zu treiben als ihm eine Arbeit zu geben! Sein Aussatz waren in Wahrheit die Lumpen und Sorgen, die er mit sich trug.
„Der arme Selim!“ – kommentierte die Alte. „Er kennt keine Hintergedanken!“
Die Hauptstrasse der Stadt war auch heute voller Menschen. Alle Vehikel, Pferdewagen, Autos, Lasttiere und Bauern mit Säcken auf dem Rücken pfadeten sich nur mit Mühe einen Weg durch die Menge in Richtung Zentrum. Selim dem Aussätzigen gelang es kaum, die Strasse zu überqueren, um auf die andere Seite zu kommen. Dabei fiel sein Blick zufällig auf das Schild mit dem Strassennamen. Er näherte sich der blauen Tafel und las, wie um sich zu überzeugen:„Leninstrasse – Ulica V.I.Ljenina“.
„He, bravo Väterchen Lenin! – rief er aus. – Hast deine Strasse gut gewählt! Schau her, überall Geschäfte! Voll mit Ware! Nicht umsonst nannten sie dich den Vater der Armen dieser Welt! Schau nur! Alle hast du sie zu feinen Herren gemacht! Die, die zur Schule gingen, wurden Beamte! Die, die ein Handwerk hatten, wurden Ladenbesitzer! Die, die es verstehen an der Spitze zu stehen, wurden Machthaber! Bravo, Grosser Vater!“
„Mir hingegen hast du nicht geholfen. Arbeit finde ich keine. Einen Beruf habe ich nicht. Gebildet bin ich nicht.“
„Aber ich bin dir deswegen nicht im Geringsten böse. Ein Proletarier muss ein Proletarier bleiben!“
– Hau ab, alter Trottel, und nimm dich in Acht vor den vor der Polizei! – schrie ihn ein Ladenbesitzer an, kaum hatte er ihn gehört.
– Hört mal, was hab ich getan, guter Herr? Ich spreche nur mit mir selbst! – reagierte Selim betroffen.
– Hau ab, hörst du, hab ich dir gesagt! Bring mir kein Gezänk in den Laden! Du hast wie es scheint ein gefährliches Mundwerk! – drohte ihm der Ladenbesitzer erneut und packte ihn am Arm. Selim der Aussätzige entfernte sich ohne einen Mucks.
Nun wurde seine Nase sofort von würzigem Fleischduft gekitzelt. Er war vor der kleinen geöffneten Türe eines Grilllokals angelangt. Ein junger Bursche, dem der Schweiss vor Hitze über die Haut lief, drehte die Fleischstückchen auf dem Grill und blies in die Glut. Der wohlriechende Duft regte Selims Appetit an, der Magen begann ihm zu knurren.
„Wäre es Sünde, wenn Selim der Aussätzige ins Grilllokal träte und ein Köfte ässe? Ein kleines, rundes Köfte?!“ – fragte er sich.
Es war lange her, seit er das letzte Mal ein kleines Bisschen Fleisch in seinem ausgetrockneten Mund gehabt hatte. So etwas wäre etwas ausserordentlich Seltenes, ein unerlaubtes Privileg für einen Proletarier wie er. Und nachdem sein Magen so unerwartet in Versuchung geführt worden war, vergass er sich völlig, so dass er die vier betrunkenen Polizisten in der Ecke des Grilllokals nicht bemerkte. Nicht einmal ihre auf Serbisch ausgesprochenen Bestellungen. Seine Füsse blieben einfach vor der Türe stehen.
Bis er zur Theke gelangte, berührte er mehrmals seine Jackentasche, wie um sicherzustellen, dass das Maisbrot noch dort war. Ganz sachte und versunken in seinen Traum wandte er sich an den Wirt, einen dicken und unsympathischen Mann, der sich kaum hinter der Vitrine zurückhalten konnte:
– Bitte, kann ich ein einzelnes Köfte haben? Das Brot habe ich bei mir im Sack!
– Hau ab, raus! – schrie jener. – Das geht nicht!
– Bitte! Ich zahle. Ich habe Geld für ein Köfte!
– Hau ab, raus, sag ich dir! Belästige nicht meine Kunden! – befahl der andere schroff.
Als Selim gerade weiter erklären wollte, stand ein dicker Polizist auf, stockbetrunken von den vielen Gläsern Bier, die er geleert hatte, und ununterbrochen gähnend vom zu vielen Essen, und packte ihn am Nacken:
– Hau ab, raus, ich f… deine Mutter! – herrschte er ihn auf Serbisch an.
– Oh hört doch! – schrie Selim von draussen. – Ich zahle es! Schaut, ich habe das Geld!
– Scher dich weg, hast du gehört, Bettler! – drohte der Besitzer. – Einzelne Köfte verkaufen wir nicht! Habt ihr das schon mal gehört, er werde es mit seinem mitgebrachten Brot essen! Wo bist du geboren? Auf dem Mond?!
– Nein, hört mich an, hier bin ich geboren! In diesem Wilajet! – gab Selim bitter zur Antwort. – Und dass du es weißt, ich bin kein Bettler! Wenn ich auch auf der Strasse sterben müsste, meine Hand strecke ich nicht aus!
– Ha-a! – lachte ihn der andere aus. – Schau doch die Fetzen die du trägst!
Damit hatte er ihn zu weit in die Enge getrieben. Nie war Selim der Aussätzige in einer schwierigeren Lage gewesen als jetzt. Nicht einmal damals, als er vom Bauholz lebensgefährlich verletzt. „Wäre ich gestorben – sagte er – hätten sie mich zum Helden der sozialistischen Arbeit ernannt!“
– Höre, schämst du dich nicht, so mit mir zu reden? – erwiderte er ihm mit lauter Stimme. – Man sollte meinen, es sollte dir zur Ehre gereichen, dass du deinen Laden an der Strasse Lenins hast! Aber war Lenin nicht der Vater aller Armen der Welt?! He, Väterchen Lenin! Dein Proletarier kann sich nicht einmal ein Fleischbällchen kaufen! Du brichst mir das Herz, Ehrenwort ! – und es fehlte nicht viel, dass Selim in Weinen ausgebrochen wäre.
Noch bevor Selim zu Ende gesprochen hatte, standen die Polizisten vom Tisch auf. Sie packten ihn. Sie warfen ihn zu Boden und schlugen ihn mit Gummiknüppeln und Fäusten, traten ihn mit Fusstritten. Wo sie ihn treffen konnten. Auf den Lärm hin versammelten sich viele Leute. Niemand bot den Schlägern die Stirn und wagte es, etwas zu sagen. Woher sollten die Leute wissen, was geschehen war! Sie schauten nur zu.
– Was hast du gegen Lenin und den Sozialismus? Gegen das Proletariat? Gegen unsere Gesellschaft?
– Gegen die Selbstverwaltung? … – liessen die Polizisten zornentbrannt ihre Wut an ihrer Beute aus.
– Du Mistkerl! Albanischer Nationalist! Albanischer Separatist! Irredentistischer Mistkerl!
– Ich f… deine albanische Mutter! Schwein!
Irgendwann rührte sich die Menge. Die Polizisten fühlten sich herausgefordert von der Bewegung in der Menschenansammlung. Nervös begannen sie zu drohen. Sie hatten den Eindruck, dass die Masse sich mit dem Staatsfeind solidarisierte, der geschlagen, verurteilt, umgebracht werden musste, da er die heiligste Figur des Jahrhunderts beleidigt hatte. Sie sahen nicht auf den Geschlagenen, der die letzten Augenblicke seines Lebens zählte. Sie zogen die Waffen aus dem Gürtel und schossen ein paar Mal in die Luft, ganz nahe an den Köpfen der Leute vorbei.
Davon eingeschüchtert verstreuten sich die Menschen in alle Richtungen. Ein Taxichauffeur, der den Geschlagenen kannte, näherte sich langsam und beruhigte die Polizisten. Er zeigte lange auf ihr Opfer. Im Guten bewegte er sie dazu, ins Grilllokal zurückzukehren, und bestellte ihnen zu Trinken. Dann liess er sich von ihnen die Erlaubnis geben, den Körper des Verstorbenen vom Ort des Vorfalls zu entfernen.
So endete der letzte Proletarier jenes Landstrichs. Das Ereignis hatte kein Echo. Weder eine offizielle Version, noch eine Zeile in irgendeiner Zeitung gab es über diesen Fall!
Es gab lediglich ein paar der üblichen Spötteleien von jenen, die dieses üble Handwerk betrieben.
– Der Unglückliche starb für ein Köfte! – sagten einige.
– Natürlich, er war nicht umsonst der letzte Proletarier! – fügten die andern hinzu.

P.S.
-Diese Erzählug wurde von der Sarah Barbara Gretler,
aus der Buch “Spuren einer Zeit”, Faik Konica, Prishtina 2005, übersetzt.

Poezi nga Irina Hysi

Poezi nga Irina Hysi       Zgjim shpirtëror!     Zgjim shpirtëror, dritëkuarc ëndrrash flenë mëndafshit, krejtësisht humbur. Mëngjeset lexojnë xhestet e vjeshtës, ato të lehtat , bien pa frymëmarrje… Shkojnë durimin thatë në hedhje, fluturueset puthin, çmimin e … Continue reading

TRAUMA E MASAKRËS SË TIVARIT. DAS UNHEIMLICHE NË FJALËN ARTISTIKE SI KËRKIM ALTERNATIV I HISTORISË Mbi romanin historik të Ibrahim Kadriut “Kapërcimi i ujit të madh”, Koha, Prishtinë, 2014. / Nga Albana Alia

  TRAUMA E MASAKRËS SË TIVARIT. DAS UNHEIMLICHE NË FJALËN ARTISTIKE SI KËRKIM ALTERNATIV I HISTORISË Mbi romanin historik të Ibrahim Kadriut “Kapërcimi i ujit të madh”, Koha, Prishtinë, 2014.           nga : Albana Alia   … Continue reading

DRITËROI ËSHTË EDHE TROPOJAN… / Skicë nga MURAT GECAJ

DRITËROI ËSHTË EDHE TROPOJAN…

 

Skicë-

Nga: MURAT GECAJ

 

 

 

 

Tirane-15 dhjetor 2010-Dritero.Agolli

 

Nga e majta: Sadija, Dritëroi e Murati (Tiranë, 15 dhjetor 2010)

 

 

1.

Ndërsa po shkoja drejt lokalit   “Vatra” të kryeqytetit, bashkë me kolegun e mikun përmetar Sejdo Harka, po mendoja fakte e ngjarje, që më lidhnin me popetin dhe shkrimtarin e shquar të letrave shqipe, “Nderin e Kombit” Dritëro Agolli. Na kishte ftuar në një veprimtari, në prag të 83-vjetorit të ditëlindjes së tij, Shoqata atdhetare-kulturore “Devolli”. Vërtet të dy nuk jemi devollinj, por të paktën mua më dukej se kësaj here isha nga ajo krahinë. Përmes një njoftimi në Internet , kishim mësuar se, datat 1-13 tetor 2014, ishin caktuar “Ditët e Dritëroit”. Pra, dhe ajo mbrëmje ishte pjesë e veprimtarive të parashikuara. Gjithashtu, do të organizohen festime të larmishme dhe të bukura, që nga fshati i tij i lindjes Menkulas. Aty, shkollës 9-vjeçare do t’i jepet me ceremoni emri tij, shoqëruar me një film dokumentar, me përurime librash të rinj etj.

Kur hymë brenda, në një sallë të madhe, të mbushur plot, kryesisht   me të ftuar devollinj, vërejtëm se ajo gumëzhinte dhe secili prej tyre po afrohej përreth tavolinave rrumbullake, mbushur me mezera, pije e fruta. Ky mjedis shoqërohej edhe me muzikë gazmore.

Kur u rehatuam pranë një tavoline, me Sejdon dhe poeten elbasanase Lida Lazaj, erdhi të na përshëndeste poetja tjetër Lili (Eliverta) Kanina. E takonim për herë të parë atë, por me çiltërsinë dhe gazmendin e mikpritëses, na u duk se njiheshim prej kohësh. Pastaj, ajo na solli aty e na njohu me ta, vajzën, Sabinën dhe një djalë të saj vogëlush. Sakaq, duke na kërkuar lejë të uleshin, tavolina jonë u mbush me çifte devollinjësh ose jo. Ndër ta, ishte edhe Selajdin Ago, i cili m’lut t’i bëja atij një fotografi-bust, sa më të mirë, pasi do t’ia dërgonte së bijës, që jeton në Paris. Se foto të tjera bëmë shumë, si në tavolinën tonë, por dhe te të afërmit e Lilit, të anëtarëve të kryesisë “Devolli”, kur pjesëmarrësit hidhnin valle e këndonin etj. Si gjithnjë të papartuar ishin edhe Ervehe Baruti, që kujdeset për botimin e gazetës së krahinës, “Devolli” dhe Enveria, motra e publicistit e kineastit të njohur, Fuat Memeli, që tani jeton në Boston të Amerikës.

Ishte mbrësëlënëse, kur këtë veprimtari e hapi kryetari i Shoqatës “Devolli”, Guri Seferi dhe pas tij përshëndetën disa të tjerë. Ata përmendën, sigurisht shkurt, meritat e shumta të birit të madh të krahinës së tyre, që është dhe i tërë Shqipërisë, Dritëro Agolli.

 

2.

Siç e sahkrova më lart, në veprimtarinë e mësipërme vërtet e ndieja vetën sadopak edhe devolli, por edhe personazhin kryesor të saj, pra kryetarin e nderit të Shoqatës “Devolli”, Dritëroin e ndieja se ishte edhe tropojan. Me të drejtë, dikush mund të pyesë: “Mirë, pa na e sqaro pak më shkoqur, këtë mendim tëndin?” Dhe ja, pa m’u ndalur goja e pa u menduar gjatë (ha,ha), do të nisja t’i rreshtoja ndodhitë e ngjarjet, që e afrojnë aq shumë atë me vendlindjen time, Malësi e Gjakovës (Tropojë).

E kam njohur birin e shquar të krahinës së Devollit, publicistin, poetin dhe shkrimtarin shumë të afirmuar, Dritëro Agolli, qëkur isha i ri dhe ai ishte redaktor në gazetën e kohës, “Zëri i Popullit”. Me prirjen për të shkruar sadopak, kisha nisur dhe unë të dërgoja aty njoftime të shkurtëra nga jeta shkollore në kryeqytet. Pastaj, kur shërbeva vetë në gazetat e kohës, “Pionieri”, “Bashkimi” e “Mësuesi”, lidhjet tona ishin të pashkëputura. Por edhe kur më dërguan “vullnetar” në vendlindje, në vitet ’60-të të shekullit të kaluar dhe punova 7 vjet me rininë e kulturën, Dritëroi erdhi atje me shërbim dhe, sigurisht, kjo gjë na solli kënaqësi të përbashkët, kur u ritakuam.

Kur punoja redaktor në gazetën “Bashkimi”, Dritëroi shërbente në Lidhjen e Shkrimtarëve e Artistëve. Pra, ishte një vend, ku edhe bashkëkrahinasit e mi krijues gjetën përkrahje dhe mbështetje prej tij, që të krijonin e botonin. Më kujtohet një rast, kur isha me punë në gazetën “Mësuesi”, ku kishte qenë pararëndëse bashkëshortja e tij, Sadija. Gjatë një vizite të këndshme dhe të paharruar në shtëpinë e tyre bujare, Dritëroi iu drejtua asaj: “Sadije, na sill nga një gotë raki!…”.   Sigurisht për të bërë humor, që ai e ka gjithnjë dëshirë të vetën, fola: “Unë nuk e pi rakinë, Dritëro!…Pra, a e ke për veten a për mua?” Ai nuk u mendua gjatë dhe ma ktheu, aty për aty: “Për të dy, së bashku…”. Qeshëm të tre dhe pastaj biseduam për tema të ndryshme. Ndër të tjera, ai më foli me shumë dashamirësi për krijuesit tropojanë. Shumë prej tyre i njihte me emër dhe disave ua kishte lexuar librat ose kishte bërë shënime për ta. “Janë mjaft të talentuar tropojanët,-u shpreh Dritëroi.-Dhe jo vetëm të rinjtë, por dhe paraardhësit e tyre, ndër të cilët respektoj dhe po përmendi rapsodin Sokol Arifi, këngëtaren Fatime Sokoli e të tjerë. Është ajo natyrë aq e bukur dhe ai popull aq trim e liridashës, fisnik dhe mikpritës, që i frymëzon ata…”.

 

3.

Nuk dua të zgjatem, në këtë shkrim timin modest, pasi që në krye e shënova atë, “skicë”. Po, përkitazi me mendimin e fundit, dëshiroj ta tregoj edhe këtë fakt. Si shprehje të nderimit dhe respektit të veçantë, që ka patur edhe piktori, poeti e shkrimtari Agim Mërturi, nga një krahinë e thellë malore e Tropojës, ai ka hartuar një poezi të frymëzuar, me 23 strofa. Atë e ka titulluar “Zemër që nuk plaket” dhe është shkruar në vitin 1998, kur Dritëro Agolli ishte 67-vjeçar. Ajo është e thjeshtë, në dukje si rapsodi, por vargjet i kanë dalë nga zemra poetit malësor. Përmes tyre ka përmendur edhe titujt e librave kryesorë të Dritëroit:

“Gjithë Shqipërinë/ ka shëtitur, bredhur,/ rreshta dhe vargje,/ në letër duke hedhur…”.Ndërsa më tej: “Gjithçka për Atdheun,/lavdinë e këtij trolli,/me firmën e madhe:Dritëro Agolli”.

Pra, parandjenja e Agimit, në titullin e asaj poezie, ishte e saktë. Se, më pas, Dritëroin e kemi parë sa e sa herë, si në veprimtari letrare ose jo në kryeqytet, ai ka publikuar në shtyp dhe ka folur aq bukur në televizionet tona etj. Ndër të tjera, bashkë morëm pjesë në festën e 80-vjetorit të ditëlindjes së prof.Alfred Uçit-Akademik, ku ai ishte me Sadijen dhe aty fiksuam një fotografi, me të cilën po e shoqëroj këtë shkrim modest.

Në mbyllje, pa përmendur shumë dëshmi e fakte të tjera, përsëri po u pyes, lexues të dashur: “A mos ka mëdyshje, ndonjëri nga ju, që Dritëro Agolli nuk është edhe tropojan?”

 

Tiranë, 11 tetor 2014

Nga Fan Noli, “Mërgata e qyqeve” e deri tek kinemaja, rrëfimi i shkrimtarit dhe studiuesit të njohur Nasho Jorgaqi: Pse “Dashuria e Mimozës” ështëvepra ime më e dashur dhe më e vështirë. / Bisedoi:Raimonda MOISIU

    Nasho Jorgaqi: Pse “Dashuria e Mimozës” është vepra ime më e dashur dhe më e vështirë.   Nga Fan Noli, “Mërgata e qyqeve” e deri tek kinemaja, rrëfimi i shkrimtarit dhe studiuesit të njohur Nasho Jorgaqi: Pse “Dashuria … Continue reading