DEKORATA E FUNDIT! / nga (Hamdi) Erjon Muça

DEKORATA E FUNDIT!

 

 

Erjon Muça

nga (Hamdi) Erjon Muça

 

 

Si ja kaluat?
Mirë më duket! Se mos keni punë tjetër ju!
Po tani ç’dua? Domethënë më njohët! Domosdo jam çdo ditë mes jush dhe pak e nga pak do mësoheshit me mua.
Dua t’ju tregoj një histori. Hë more, mos bëni kështu. Pse si po bëni? Po, ja, rrudhët fytyrën sikur të kishit lëpirë limon. Jam dakord që nuk di t’i tregoj si ju historitë, madje historitë e mia nuk janë aq të goditura sa ato që tregoni ju, por kini mirësinë të më dëgjoni.
Si- si? Po më ëmbëlsohet rrëfimtaria?
Ha-ha-ha-ha! Jo mor të uruar, jo. Nuk më ëmbëlsohet sepse s’kam as shkollë e as mend. Thjeshtë dua t’ ju tregoj edhe këtë.
Ka ndodhur shumë vjet të shkuara në fshatin tim malor. Megjithëse një fshat i vogël dhe i humbur mes maleve kishte me ç’të mburrej. Jo mor jo! Nuk mburrej as me natyrën e as me ajrin e pastër. Por me xha Jashar Sh.
Kush ishte ky?
Xha Jashari ishte aq i njohur sa që e gjithë krahina e kishte zili. Ai ecte rrugëve të kalldrëmta të fshatit, duke shkuar për tek zyrat e kryesisë, me kokën lart. Mbi xhaketën e tij ngjyrë të gjelbër ndrinin dekoratat, shenjat e shumta. Madje në ditët me diell e dalloje nga larg që ishte ai, pasi ato dekorata shumë ngjyrëshe shkëlqenin pa masë.
Xha Jashari ishte në pension, por nuk mungonte asnjë ditë në zyrat e këshillit, duke ndihmuar vullnetarisht pushtetin popullor. Mund të kem qenë jo më shumë se shtatë vjeç atëherë dhe kureshtja prej fëmije më shtyu ta pyesja për gjithë sa kishte mbi atë xhaketë të vjetër ushtarake. E ai pa përtuar nisi të m’i tregonte. Aty kishte dekoratën e të atit, hero i popullit, dëshmor i luftës së dytë botërore. Madje të po asaj lufte kishte edhe një dekoratë, si partizani më i vogël i Batalionit të dytë të brigadës së tretë. Më pas kishte dekoratën e marrë në shërbimin ushtarak të kryer në kufi, ku u kish treguar vendin me dhjetëra e dhjetëra diversantëve që tentonin të minon pushtetin popullor. Edhe xhaketa ishte një dekoratë me vete, pasi ishte po ajo xhaketë që ai kish mbajtur në ato ditë të vrullshme.
Më pas unë e pyeta për disa germa, për S-të, për të qenë më të saktë ishin shtatë të tilla. Ato ishin prej lecke dhe unë me atë sinqeritetin e pa djallëzuar fëmijëror e pyeta se përse nuk i hiqte. Ai me një urtësi prej heroi m’u përgjigj se ato S-të kishin po aq vlerë sa edhe dekoratat e tjera. Ato i kish fituar në aksionin, ose siç e tha ai në betejën e madhe të popullit tonë kundër armikut natyror të pushtetit tonë. I kish marrë në bonifikimin e kënetës së Myzeqesë. Më pas vinin një tufë me shenja të plenumeve dhe të kongreseve që kish marrë pjesë. Kishte edhe disa dekorata si hero i punës, për së gjalli, gjë që qenë të pakët ata që i kishin në të gjithë republikën.
E ç’ të tregoj, ajo xhaketë nuk kishte më një gisht vend cope të lirë: kuptohej që ishte e gjelbër vetëm kur ai kthente kurrizin.
Eh sa ëndërroja të bëhesha si ai kur të rritesha. Sa doja të isha si ai. Për të e gjithë krahina ishte ndërzyer në një debat të ashpër se nga ku i kishte rrënjët e fisit. Kryesia e fshatit të mamasë ngulte këmbë se ai i kishte rrënjët atje, po ashtu ngulte këmbë edhe fshati i gjyshes, nga babai, madje edhe ai i gjyshes nga mamaja. Kurse ai, përgjigjej se ishte i gjithë krahinës, i partisë dhe i popullit.
Jo më shumë se një muaji nga biseda ime me xha Jasharin, atë e thirrën në komitetin qendror të partisë. E gjithë krahina nisi të gumëzhinte, pasi thirrja qe e mirë dhe mezi prisnin kthimin e tij nga kryeqyteti. Kish përgatitur gosti e flamuj, pasi thuhej se atij sapo i kishin dhënë një tjetër dekoratë. Unë ndodhesha në qiellin e shtatë nga lumturia.
Përse? Nga ajo ditë që xha Jashri më kish treguar për dekoratat, ndihesha edhe unë pjesë e atyre fitoreve. Edhe për arsyen se xha Jashari më përshëndeste më me përzemërsi, madje si mik.
Xha Jashari nuk m’u duk edhe aq i lumtur pas kthimit. Madje me bindje e them se ai ishte i mërzitur, por nuk e dha veten dhe i pranoi të gjitha nderet që ju bënë nga kryesia e krahinës. Pas një jave morëm vesh se atë e shtruan me urgjencë në spitalin e qytezës.
Nuk dua të zgjatem shumë. Vdiq i shkreti dhe deri në çastin e fundit luftoi me vdekjen. Unë ndihesha i humbur, pasi siç thashë, ai për mua ishte një mit, rruga e të cilit duhej ndjekur. Ditën e varrimit m’u dhimb e bija që e qante me dënesë.
“Oh të mjerët, ne mor baba, si do ja bëjmë pa ty! Ti ishe ai që na hapje sytë e na ndriçoje rrugën. Si do ja bëjë Shqipëria pa ty mor baba! Ajo të donte po aq shumë sa e doje. Ti vetëm për të mendoje, madje deri në frymën e fundit dekoratën e partisë kishe në gojë. Ah sa keq të vinte mor baba që xhaketa nuk kishte më vend për dekoratën e fundit.

24-04-2014

Poezi nga Raimonda MOISIU

Poezi nga Raimonda MOISIU

 

 

KËRKOJ

 

Kërkoj një dritë,kërkoj një strehë,
Kërkoj një ëndërr të më njohë.
Në jam e dehur,të më zhdehë,
në jam e ftohur,të me ngrohë…

Kërkoj një shpirt si shpirti im,
Të më gazmojë, me fol e qesh,
Ta kthejë hidhërimin në gëzim,
Ta puth te buza që i qesh..

 

 

 

 

Për më tepër klikoni linkun :

 

 

 

S’KAM MË KOHË PËR BOSHLLËQE / Tregim nga (Hamdi ) Erjon Muça

S’KAM MË KOHË PËR BOSHLLËQE

 

 

Erjon Muça

Tregim nga (Hamdi )  Erjon Muça

 

 

Ishte aty, fare pranë, ndihej në ajër ashtu siç ndihet lagështia e thatë përpara një rrebeshi veror. Është kaq e thjeshtë për t’u kuptuar, por duhet të jesh i prerë. Ose më mirë të themi duhet të jesh i përgatitur për ta kuptuar. Edhe unë nuk do e kisha kuptuar, madje kur më erdhi pranë as që e vura re. U desh që ai të më përplasej me forcë mbi kokë që unë të kuptoja madhështinë e nivelit të prerjes sime.
Tani tamam-tamam nuk është se u mësova përnjëherë me suksesin, por nuk m’u desh edhe aq shumë.
Në fillim më mbytën dilemat: jo ajo, të jesh apo të mos jesh. Një tjetër pak më e stërzgjatur, më e vështirë për t’u deshifruar. Dilema ime nuk mund të ishte aq banale sa ajo të jesh apo të mos jesh. Dilema ime ishte: jam i prerë unë për këtë sukses, apo është ky sukses i prerë për mua…
Gjithçka nisi të ndryshonte rreth meje. Më habiste fakti pasi në fillim mua më dukej vetja po ai i mëparshmi pa as më të voglin ndryshim, por në sytë e të tjerëve mesa duket kisha ndryshuar.
Atë mëngjes vështrova veten në pasqyrë para se të dilja nga shtëpia. Nuk e kisha bërë kurrë që të shihja pamjen time të jashtme, por ja që me suksesin m’u afrua edhe narcizimi.
E ç’të keqe ka të jesh narcis? Mbi të gjitha duhet ta vlerësoj unë veten më shumë nga ç’më vlerësojnë të tjerët.
Nejse! Ajo që pashë të reflektuar në pasqyrë nuk më pëlqeu fare. Ai kostum gati i ç’gjyrosur duhej hedhur tej. U ktheva mbrapsht dhe hapa dollapin e rrobave, por asgjë nuk qe në lartësinë e pozitës sime.
E vendosa: i mora të gjitha rrobat e mia dhe ia dhurova një të varfëri. Ai më falënderoi gati me lot në sy dhe unë me të gjithë madhështinë e një njeriu të suksesshëm ju përgjigja.
– S’kam bërë asgjë të veçantë i dashur M, vetëm detyrën e një qytetari me fat kundrejt çdo bashkëqytetari më me pak fat.
– Ah të ishin të gjithë njerëzit të zgjuar dhe shpirt mirë si ju i nderuar zoti N.
– Sa e thjeshtë paska qenë?, i thashë vetes. Menjëherë nga N u bëra zoti N. Nuk duhet të humb kohë i thashë vetes dhe me vrap u drejtova për nga butiku më i mirë i qytetit. Tani gardëroba ime mbante kostume Versaçe, Armani, Dolçe e Gabana dhe kravata qenë më vezulluese se ato të dendit Uailld.
Nuk ishte vetëm ai njeriu i pafat që më thërriste i nderuar zoti N, por edhe ata më mendje mëdhenjtë, po ashtu, më thërrisnin dhe unë ua ktheja përgjigjen me seriozitetin dhe madhështinë e pozitës sime.
Telefoni nisi të bëhej më i bezdisshëm se kurrë dhe unë shumë herë bëja sikur nuk e dëgjoja. Le të prisnin të tjerët, ashtu siç kisha pritur unë përpara se të bëhesha zoti N. Tani nuk do isha unë që duhet të prisja për një ftesë, por le të ndiheshin ata të nderuar nga prania e shkëlqimit tim.
E gjitha kjo forcë ishte brenda meje, por unë e kisha ndryrë poshtë petkut të frikës dhe tani që ajo u zhduk me ardhjen e suksesit, po ndjej kotësinë e punëve me të cilat qeshë marrë.
Tani s’kam më kohë për boshllëqe, nuk mund të merrem më me vogëlsira vetëm për të marrë falënderimet boshe të mediokërve të shumtë që më rrethojnë. Tashmë edhe televizionet duhet të zgjedhin panelin e duhur për të më ftuar. Nuk doja të ulesha me njerëz do si do, nga ata të cilët stepen vetëm nga shkëlqimi i kostumit tim, unë dua njerëz në sytë e të cilëve të xixëllojë cinizmi, smira dhe ironia prej të humburi, sepse përballë meje të gjithë janë humbës.
Unë jam zoti N, ai për të cilin përflitet se bashkia do t’i ndërtojë një shtatore për së gjalli, si askujt tjetër në botën tonë njerëzore.
Tani as ajo dilema fillestare nuk më lodh më.
Unë jam zoti N dhe të gjitha sukseset janë të prera për mua.

Vertigo – 9 / Nga (Hamdi) Erjon Muça

Vertigo – 9

 

 

Erjon Muça

Nga (Hamdi) Erjon Muça

 
Durrësi tani në dimër të jep përshtypjen e një qyteti ë fjetur. Mbas orës nëntëmbëdhjetë, zor se gjen njëri rrugëve. Madje edhe lokalet sikur bëhen më të zymtë tani në dimër. Ndoshta kjo më ngjet vetëm mua, ngaqë jam i martuar dhe kam dy fëmijë, e Durrësi nuk ofron shumë në këtë drejtim. Kurse më të rijtë, ata beqarët mund ta shohin ndryshe.
– Ku do shkojmë?- Më pyeti iem shoqe pasi dolëm nga shtëpia e vjehrrit tim rreth orës njëzet.- Unë prandaj nuk kisha qejf të vija në Durrës tani në dimër, ngaqë nuk ke se ku shkon!- Në fakt kishte të drejtë, pasi në atë orë nuk òëviste më askush.
– E di unë se ku do shkojmë.- Ja ktheva unë por pa i thënë se ku. Parkova pranë shtëpisë time dhe ju drejtuam pallatit gjashtëmbëdhjetë katësh që ndodhet pas pallatit në të cilin banoj.- Shkojmë hamë nga një picë tek Vertigo. Nuk se na mungonin edhe aq picat, kisha vetëm kureshtje të shihja se si kishin ndërtuar restorantin në katin e fundit të pallatit.
Ju drejtuam ashensorit dhe hymë brenda. Prisja një tabelë të stërmadhe butonash, por jo. Pulsantiera kishte vetëm dy butona: njësh dhe zero. Ashensori nisi të lëvizë, ne të mbyllur në atë kafaz modern. Kur dolëm u përballa me një akuarium gjigand. Brenda notonin një gambër (Aragostë) dhe katër peshq që nuk qeshë në gjendje ti shquaja se kujt race i përkisnin. Mu duk paradoksale sa edhe metaforike: peshq deti që notojnë pesëdhjetë metra mbi nivelin e detit.
U ulëm dhe unë zura vend përballë këngëtares: se harrova kishte muzikë live dhe ambjenti ishte më shumë se mikpritës.
– Sa e zgjodhe vendin?- Mu hakërrye me të qeshur ime shoqe.
– Pse e zgjodha?
– Ja u ule përballë këngëtares. Që ta shohësh më mirë.
– Hë si bën edhe ti. Nuk po e shoh shumë. Për kokën tënde!- Ajo qeshi dhe me një të lëvizur të dorës më dha të kuptoja se do vijonim më pas bisedën. Në fakt unë nuk po e shihja fare këngëtaren pasi u ngacmova nga bisedat gumëzhuesë të tavolinës që kishin përballë, por vetëm pasi u kënaqa duke vështruar bregun e detit nga ajo lartësi. Dy burra dhe dy gra e më shumë se të gjithë fliste njëra prej grave, sa në shqip e sa në italisht, mesa duket burri që kishte në krah duhej të ishte italian, vetëm se ai qëndronte tepër pasiv gjatë bisedës, ndoshta ngaqë frerët e diskutimit i kish marrë ajo në duar. Isha duke hamendësuar se nga mund të ishte ai burri që e shoqia apo shoqëruesja i fliste në italisht, kur ai foli dhe nga lëvizja e buzëve por edhe nga tingulli i asaj që tha kuptova që ishte shqiptar.
– Po mbylle moj t.q.r!- Gruaja u step por e hequr buzëqeshjen nga fytyra u kthye nga ne për të parë në kishim kuptuar gjë apo jo.
Pica erdhi dhe ne harruam gjithçka që na rrethonte. Ndërkohë muzikantët qenë larguar për të pushur pak dhe zërat që vinin na tavolina përballë bëheshin edhe më acarues. Kisha ngritur goëtn e verës kur ndjeva lëkundjen e fortë që e bëri pallatin të dukej si një direk anije në furtunë. Ata të tavolinës përballë nuk heshtën, por u ngritën duke thënë.
– Tërmet!
– Tërmet! – Tha edhe ime shoqe që u ngrit paksa nga tavolina. Unë nuk u ngrita fare. Nuk jam trim dhe mendoj se nuk lëviza vetëm ga frika, apo ku ta di unë. Di vetëm që me të ndjerë lëkundejt hodha një vështrim nga dera e ashensorit dhe sytë më kapën edhe akuariumin gjigand. Në kundërshtim me njerëzit që me gati të thirruar silleshin si pordha nëpër brekë, peshqit kishi ndalur fare, sikur nuk jetonin.
– Nuk është tërmet. Është era e fortë që e bën pallatin të lëkundet pak. Jemi shumë lart ndaj e ndjemë.- I thashë time shqoqej që u ul. Ndërkohë lëkundja kishte pushuar dhe unë duke ngritur gotën i thashë.
– Gëzuar!- Ajo tuko gotën e saja me timen. – Tërmet ishte por edhe sikur të vraponim nuk kishim se nga të shkonim. Jemi në katin e gjashtëmbëdhjetë. Ndaj mos e mendo më, edhe sikur të ndodhte ajo që nuk ndodhi, të paktën ishim me barkun plot.- Ajo buzëqeshi. Ankthi kish përfunduar. Kishim provuar edhe tëretin në kat të gjashtëmbëdhjetë.
Një çast më pas mu kujtua ajo thënja e vjetër: mir që ngordhi kali, por nuk e lenë as mizat rehatë.
Nuk kishte shumë që ata të tavolinës përballë qenë qetësuar nga histeria e tërmetit kur një talevizionet që transmetojnë lajme njëzetekatër ore resht dhanë lajmin e tërmetit. Ata sërish nisën të gumëzhinin dhe po kërkonin me çdo kusht të na fusnin në debat. Por unë nuk doja tia varia. Ai burri që unë mendoja se ishte Italian por që nuk ishte, u kthye nga unë dhe duke më vështruar tha si me vete, por duke ngritur zërin.
– Tërmet gati gjashtë ballë. Ku shkon ti more me fëmijë të vegjël?!
E çmund ti thoja një fytyre me një ekspresion aq serioz. Nuk kisha se si ti përgjigjesha, pasi ajo fytyrë më shtynte të mendoja se më pas ai do më thoshte që zoti ka thënë ruhu të të ruaj dhe mu do më duhej ti përgjigjesha në mënyrën time.
Zgjohuni or të mjerë. Jemi aq të papërfillshëm në këtë univers të pafund, sa do të mjaftonte një pshrëtimë e lehtë e gjithësisë, për ta zhdukur krejtësisht jetën në këtë kokrrizë rerë me emrin tokë. Kujt do duhet ti ruhemi? Vdekjes?! Nëse e zbulon mënyrën për ta shmangur atë të lutem ma trego edhe mua…..
Por nuk i thashë asgjë nga këto. Ringrita gotën dhe teksa ai më shihte unë e toka sërish me time shoqe.
Pas jo shumë muzikantët erdhën sërish. Zhurmëmëdhjetë ikën dhe vetëm pasi piva edhe kafen e pas darkës u ngrita edhe unë me familjen time. Teksa po prisnim ashensorin ime shoqe përshëndeti këngëtaren duke i ngritur gishtin e madh si amerikanët, ajo i buzëqeshi dhe ime shoqe në atë çast vështroi nga unë.
– Asajë i thashë që je okej se skam çfarë ti bëj, kurse ty ta tregoj në shtëpi! Unë qesha, edhe ajo qeshi. Dhe duke qeshur dolëm nga restoranti Vertigo në natën e ftohtë të Durrësit tim të mrekllueshëm, megjithëse të fjetur!

01-02-2015
Pisa Itali

Së shpejti në dorë të lexuesit : Antologjia Poetike për dëshmorin Ismet Qorraj, “Mars Përflakur” / Përgatiti dhe redaktori : Flori Bruqi

  Së shpejti në dorë të lexuesit : Antologjia Poetike  për dëshmorin Ismet Qorraj, “Mars Përflakur”     Titulli : Mars Përflakur Antologji poetike për dëshmorin Ismet Qorraj   Përgatiti dhe redaktori : Flori Bruqi Recenzent : Izet Duraku, Rexhep … Continue reading

Cikël poetik nga Adem Zaplluzha

adem

Cikël poetik nga  Adem Zaplluzha

 

 

  MË FAL NËNA IME

Sa shumë po i përngjan ky lejlek

Ëndrrës sime prej sfinksi

Për çdo menatë

Me krahët e bardha të erës

I mbështjell si nëna foshnjën

Plagët e një dune të përlotur

 

Më fal nëna ime

Më fal

Edhe burrat qajnë

Qajnë

Më shumë se gurtë e atdheut

Çdo lot i ngrohtë njeriu

Në vete paska një trishtim

 

Më fal nëna ime

Më fal për herë të njëqind

Por nuk mund të duroj

Nuk më ka mbetur asnjë pikë durimi

Mbase edhe unë po u përngjaj

Këtyre gurëve

Që asnjëherë nuk i ndalin vajet

 

Më trembin

Si enigmat e trishtuara

Me trembin këto hije

Që zvarriten shpirtrave të ngrirë

Kjo natë e stërgjatë

Paska ngecur diku mes baladave

 

 

 

PASKAM MBETUR

 

O ju përgjëroj njerëz

Më nxirrni

Nga ky boshllëk i pafund

Duart dhe shpirti im

Po fundosen

Pashmangshëm po fundosen në mjerim

 

Kam mbetur si kallkanët

Mes këtyre netëve

të gjata të dimrit

Asnjë ledhatim të ngrohtë dore

Nuk ndjen lëkura ime

 

Si të dal nga kjo zbrazëtirë

E pashpirt

O ju lutem

M’i zgjatni duart e mishta

 

Nga vetullat e mia të thinjura

Pikojnë si lotët

Shtreza të ngrira prej dhembjeve

 

Kah më qon kjo udhë

E kah ajo tjetra

Kam mbetur si kërcu

Mes kësaj shkretëtire të urisë

Paskam mbetur

Si një kallkan i ngrirë dimri.

 

 

 

NËPËR TË CILIN VEND

 

Nëno kjo kanjushë

Paska një tatuazh të verdhë në sy

Nëpër të cilin vend

Kaluan lukunitë e ujqve

Duke i shkretuar kullosat e bletëve

 

O ju lutem më tregoni

Pse ikën mbrëmë mjellmat e bardha

Ne nuk kishim ndërmend

T’i zëmë zogjtë

Moti e kemi lënë fëmijërinë prapa shpine

 

Te çezma e plakave një lejlek i vetmuar

Piu ujë

Dhe iku përtej mjegullave

Zogjtë që erdhën nga mërgimi

Kishin nga një plagë në shpirt

 

Ky shi sonte paska një tjetër trajtë

Nga sqepi i plagosur i lejlekut

Pikon dhembja e ditës

Kush i vrau zogjtë te një stinë

Kur dëneste

Me ngashërim qielli im i vjedhur.

ME GJASË NJË KORB I ZI

Në fluturimin e parë

Një zog kaloi nëpër ëndrrën e mishtë

Të erës

Aroma e mishit të pjekur

Kishte marr me vete të gjitha fushat

 

Me gjasa një korb i zi

Kishte mbetur te përrenjtë

Kishte mbetur dhe ëndërronte

Një fluturim salto mortare

Deri në rrënjën e rrapit kryeneç

 

Një shungullimë gjethesh zbrite

Nga Lugu i Zanave

Nëpër qiellin katran një fluturim i paparë

Dolën nga nëntoka

Kalorësit e bardhë të rrufeve.

 

 

 

TI ASNJËHERË NUK ERDHE

 

Mund të mos kthehesh sonte

I kam mbyllur të gjitha shtigjet

E fluturimeve

Më lërë të lutem

Mos e ngacmo vetminë time

 

Nuk është hera e parë

Që po përsëritet kjo uverturë

Edhe herëve të tjera

Kam pritur një fluturim lejlekësh

Nuk di se sa mëngjese kanë gdhi

Në pasqyrën e akullt të kujtesës

 

Ti asnjëherë nuk erdhe

As nuk ma mësove

Mjeshtrin e fluturimit

Kjo natë qenka tepër e gjatë

Kur i shtri duart kah kotësia

 

Të thash më

Nuk ke nevojë të kthehesh

Në çerdhen tënde çelën zogj të tjerë

Edhe ashtu mjegullat

Më kanë zbërthyer

Në qindra cifla gurësh

 

U bëra një pjesë e pandashme

E kësaj xhadeje

Duke pritur

Të lulëzojnë ftonjtë e ngrirë të fluturimeve.

 

 

adem

 

Disa nga veprat të autorit

SEZONI I FIQVE / Tregim nga ( Hamdi) Erjon Muça

SEZONI I FIQVE

 

 

Erjon Muça

Tregim nga ( Hamdi) Erjon Muça

 

 

Sa herë vjen vera më merr malli për shtëpinë e gjyshes sime te Kodrat e Durrësit. Ajo ndodhet te kodra që në qytet njihet si stani ose Kodra e Moisiut. Sa herë më jepej rasti (thuajse çdo ditë) shkoja atje për të shijuar fiqtë e kopshtit të gjyshit tim. Atë fik e kishte zili e gjithë lagjja, pasi deri në vjeshtë të vonë nuk i lëshonte kokrrat përtokë. Kjo ngaqë ngjitur me të ishte një fik i egër. Nuk e di në ishte rastësi që ai fik kish mbirë aty, apo gjyshi im, ndjesë pastë, e kish mbjellë vetë: sepse thuhej që fiqtë nuk e hedhin kokrrën po të martohen, fiku i butë me atë të egrin.
Unë hipja në pemë si ketër dhe shijoja kokrrat e ëmbla ngjyrë të kuqe. Hera-herës gjyshja ime shfaqej në dritare për të më qortuar, por unë nuk ia varja shumë fjalëve të saj.
Fiku ishte fare pranë gardhit që ndante kopshtin e shtëpisë me depon e armatimeve.
Depo e armatimeve ishte poshtë platformës te kundra ajrorëve. Në majë të Kodrës së Moisiut, mu në mes të lagjes partia jonë heroike kish vendosur tre kundra ajrorë (12.7) që lidheshin mes tyre me tunele të nëndheshme. Aty qëndronin, gjithnjë në gatishmëri, tre ushtarë dhe një kapter, gati të qëllonin çdo objekt fluturues armik, që do tentonte të shkelte qiellin tonë socialist. Edhe depo e armatimit kishte roje, tre për të qenë më i saktë dhe në ndryshim me platformën, që ushtarët ndërroheshin tre herë në ditë, këta ishin po të njëjtët dhe ne i njihnim.
Atë ditë unë qesh ngjitur në pemë dhe po këpusja frutat, roja me emrin A, ishte ulur tek një stol i drunjtë dhe po ushtrohej në kitarë. Pranë tij ishte qeni i zi, shtrirë me sy mbyllur sikur po shijonte tingujt e ëmbël të kitarës. Në atë kohë dëgjova zërin e kapterit që nga larg thirri emrin e rojës dhe me libër në dorë iu afruar.
– Dëgjoje pak këtë, dëgjoje!- Ai nisi të recitonte dhe mua më erdhi inat sepse ai po recitonte rusisht dhe unë në atë gjuhë njihja dhe njoh vetëm dy fjalë: fjalën shkrepëse dhe laps. Qeni i zi, sikur të kish ndjerë inatin tim, nisi të kuiste në mënyrë të çuditshme duke ia ndërprerë recitimin kapterit. Ai u mërzit shumë dhe, si një grua në meno pauzë, iu kthye qenit.
– Po mbylle moj qelbësirë kafshë. Je i zi si imperialist, revizionist, hrushovian. Zhduku që këtej se ta zbraza gjithë karikatorin e pistoletës.
Kafsha e ndjeu sklerozën e kapterit dhe pa një e pa dy ia mbathi nga krahu tjetër i depos. Kapteri e nisi edhe një herë nga fillimi.
Mua më vinte për të qeshur me mënyrën se si recitonte. Jam i vetëdijshëm që ai nuk ishte aktor i teatrit të Durrësit, por edhe ashtu as një nxënës i klasës së tretë do të nuk recitonte.
Pasi e mbaroi, roja A i tha.
– E çfarë do të thotë në shqip?
– Pse nuk di ti rusisht?
– Po të dija rusisht unë nuk do punoja roje.
– Ja sa po ta përkthej unë – i tha ai. Pas një pauze të shkurtër Kapteri rinisi të recitonte, në po të njëjtën mënyrë, por kësaj here në shqip. Pasi mbaroi, roja A ia ktheu.
– Pak a shumë më ngjan me një këngë popullore tonën.
– Me cilën këngë? – e pyeti kapteri i habitur. Ai nisi t’i binte kitarës dhe të këndonte me zë melodik, të mrekullueshëm.
– Të më ngrehesh, moj nënë, me yllin e karvanit.
– Kapteri e ndali para se ai të këndonte refrenin.
– Apo ç’e ke gjetur se! Ja ke fut tamam si kau pelës!
– Pse nuk të pëlqen? – e pyeti roja gati naivisht.
– Po çfarë flet ti, more?! Unë të recitoj Eseninin e ti më del tek të më ngrehesh moj nënë. Mjerë çfarë ka lënë Turqia pas! – tha kapteri dhe u largua i mërzitur (gati i ofenduar), duke tundur kokën me pezëm.
Roja e ndoqi me sy deri sa ai u largua dhe kur kuptoi se askush nuk po e përgjonte (mua nuk kishte se si të më shihte për dy arsye, e para ngaqë gjyshja ime nuk kish dalë asnjëherë për të më qortuar dhe e dyta ngaqë gjethet e fikut më fshihnin plotësisht) nisi të luante një melodi. Në atë kohë nuk e dija se ç’ rryme i përkiste, këtë e mësova kohë më pas. Ishte Bluz dhe luhet duke e mbytur paksa tingullin e kitarës. Qeni i zi me të dëgjuar tingujt u afrua, u shtri dhe mbylli sytë.
Kënga ishte italiane, e Lucio Battisti-it, në atë kohë as që e njihja si këngë, por ishte kënga, “Koha për të vdekur”.
Qeni i zi, imperialist qëndronte i qetë, symbyllur duke shijuar tingujt e ëmbël të kitarës. Tashmë kapteri dhe poezitë qenë larguar. Roja vazhdonte të luante dhe të këndonte me sy vrojtues. Kurse unë?
Unë kisha frutat e ëmbla për të shijuar. S’kisha arsye tjetër, ishte mesi i sezonit të fiqve.

14-05-2014

RIBOTOHET në Amazon.com libri me tregime “Hoteli i fantazmave”, i shkrimtarit, poetit e publicistit Kostaq Duka. / Nga Raimonda Moisiu

     RIBOTOHET  në  Amazon.com  libri me tregime “Hoteli i fantazmave”, i shkrimtarit, poetit e publicistit  Kostaq Duka.   Libri me tregime trajton probleme të jetës sociale në Shqipëri, Greqi dhe Amerikë (Albanian Edition) (Albanian) Paperback – February 11, 2010 … Continue reading

L’AMERIKA / Nga Hamit Taka

 

 

 

L’AMERIKA

 

 

Hamit Taka

Nga Hamit Taka

 

 

Kushdo që e dëgjon titullin e këtij shkrimi, me siguri, do t’i shkojë mendja dhe do të presë një paralelizëm midis eksodit të rinisë shqiptare në fillimin e viteve ’90 drejt Perëndimit kapitalist, si shkëmbim i zinxhirëve të skllavërisë me një liri ideale dhe eksodit të sotëm të familjeve shqiptare në këbim të varfërisë dhe pasigurisë me një reze shprese për bukën e gojës dhe një të ardhme më dinjitoze për fëmijët. Në të vërtetë fjala është për një paralelizën me kahe krejt të kundërt për nga rrethanat dhe motivet me ato të eksodeve të viteve ’91, ’97 e këto të fundit 2014-2015.

Filmin L’AMERIKA të gjithë shqiptarët e kanë parë. Edhe i pëlqyer edhe i anatemuar, sidomos nga nobelisti latino-amerikan, Ernesto Sabato, i cili i akuzoi realizuesit e filmit, se i trajtonte njerëzit si insektet. Në atë film regjizorët dhe aktorët e huaj përtej detit, janë përpjekur të pasqyrojnë dramacitetin dhe tragjedinë e eksodit më të madh shqiptar drejt vendeve perëndimore, për një jetë më të mirë, diametralisht të kundërt me atë që kishin bërë në vendin e tyre. Në bazë të filmit janë filmimet dokumentare të anijeve të ankoruara në portet shqiptare, ca anije të vjetra e të ndryshkura për transporte mallrash, ku të rinjtë shqiptarë, të varfër e të drobitur nga puna skllavëruese nëpër kooperativa e kantiere apo në zbore, për ndërtimit të bunkerëve, tentojnë me çdo mjet, me çdo metodë e me çdo sakrificë t’u ngjiten si milingonat anijeve të shpëtimit nga kolera komuniste.

Ndërsa ky shkrim me titull metaforik L’AMERIKA ka në thelb  “eksodin” e partive dhe partiçkave të vogla shqiptare në prag  të zgjedhjeve vendore, që, për një vend demokratik, janë një rutinë kushtetuese, për rrotacionin e rikompozimin e pushtetit lokal. Të gjithë shqiptarët e kanë parë turravrapin e çmendur të krerëve të partive pa ngjyrë në spektrin shumëpartiak shqiptar drejt koalicionit qeveritar, sikur ai të jetë anija që do t’i çojë në ishullin e thesarit. Çdo shqiptar i ka parë, bile ka bërë humor me përpjekjet mbinjerëzore të bejlurçinave të partizave e partiçkave, të cilët u përpoqën me thonjë e me dhëmbë, me çdo mjet e me çdo metodë, t’i ngjiten anijes së koalicionit të maxhorancës, “Aleanca për Shqipërinë Europiane”, në udhëtimin virtual drejt pushtetit. Siç thonë ata, që e kanë provuar, ishulli i pushtetit është më i ëmbël e më i dhimbshur se ishulli i floririt. Me sa duket mbetet aktuale edhe në shekullin XXI thënia e Nolit, se shqiptari i ngjitet karriges së pushtetit më fort se shushunjat trupit të gjallesave me gjak të ngrohtë, të cilave, për t’i shqitur nga trupi ku thithin gjak, duhet t’u presësh jo vetëm kokën, por edhe këmbët. E lakmojnë pushtetin, i vetmi oaz mirëqënije sot në vendin tonë të varfër e të masakruar nga politikanë të pandërgjegjshëm e të papërgjegjshëm, për rehatinë e përfitimet e pamerituara personale, për privilegjet e familjeve të tyre, por edhe për t’u hedhur ca thërrime sejmenëve të tyre të numëruar me gishtat e njërës dorë, funksioni i vetëm i të cilëve është të duken para kamerave në ndonjë mikrosallë apo mikrolokal, të habitur, se nuk e kuptojnë as vetë ku ndodhen e pse ndodhen atje. Me këto marifete kryetarët justikojnë ekzistencën e partive të tyre inekzistente dhe kryetarllëkun e vet.

Unë personalisht e kuptoj frikën e vetëdijshme të shtabit të koalicionit qeveritar për humbjen në zgjedhjet e 21 qershorit, aq më tepër panikun e tanishëm, pas analizës rëntgenografike të zotit Blushi në shkrimin, “Fjalimi im në funeralin e Rilindjes”.  Por nuk kam arsye ta akuzoj zotin Rama për diversion, për premtime e mashtrime ndaj agallarëve të partive të vogla, se e kam parë me sytë e mi si zvarriseshin e jargaviteshin pas tij, për t’i mëshiruar, duke i marrë për dore në sofrën e pashtruar. Do të mbetet historik historiani Milo, me historinë e vet karikaturale të shfaqjes nëpër ekrane, duke deklaruar këmbënguljen e tij deri në sekontën e fundit të mbarimit të afatit, për t’iu bashkuar koalicionit të majtë. I paharrueshëm do të mbetet ish-Presidenti Topi  si grehosej e servilosej pranë kryeministrit për “shërbimin qytetar” ndaj popullit, që pastaj, nga anija e ndryshkur e koalicionit të majtë, të godasë me top Partinë Demokratike, e cila e bëri President. Proverbiali Ndoka për anekdotat para publikut, duke zëvendësuar “Kapelen ekologjike” të Namik Hotit, nuk la pretekste pa shpikur, për të bërë “kompromise” pa kushte me zotin Rama. Dhe jo pa qëllim Rama i sorollaste, siç sorollatin hallexhinjtë e shkretë ca administratorë burokratë e të korruptuar. Këta krerë-bejlurçina të partive të vogla, janë të paskrupuj dhe nuk duan t’ia dinë as për parime, as për moral e as për integritet politik, veç parimit të përfitimeve vetiake, duke ia thithur gjakun popullit të tyre të dashur për mbijetesën e partiçkave dhe kryetarllëkut të tyre.

Por këta kryetarucër e diktatorucër, para se të mendojnë fillimin, duhet të gjykojnë fundin. Si të mos fitojë, si të fitojë koalicioni i majtë, ata do të jenë të humbur. Rama do t’ua bëjë siç ua bëjnë gomarëve fshatarët e Siçilisë, të cilët u vënë para syve me dy shkopinj të gjatë një tufë çair, për t’i joshur të rendin pas tij, por që nuk e arrijnë dot kurrë.

 

Shkrimtari Kadri Ali befason me një roman të ri. (Shënime kritike për romanin “Ardhacakët e Dyrrahut”të shkrimtarit durrsak Kadri Lutfi Ali) / Nga Fatmir Minguli

    Shkrimtari Kadri Ali befason me një roman të ri.   (Shënime kritike për romanin “Ardhacakët e Dyrrahut”të shkrimtarit durrsak Kadri  Lutfi Ali)     Nga Fatmir Minguli     Ka pak kohë që shkrimtari Kadri Ali po befason … Continue reading

Shtëpia Botuese “ADA ” publikon librin me prozë dhe poezi “ Përtej ndalesës “ të autores Valbona Hykaj dhe redaktim të Jaho MARGJEKA. / Nga Roland Lushi

    Shtëpia Botuese “ADA ” publikon  librin me prozë dhe poezi   “ Përtej ndalesës “ të autores  Valbona Hykaj  dhe redaktim të   Jaho MARGJEKA.   Autore: Valbona Hykaj Titulli i origjinalit: “Përtej ndalesës” Poezi & prozë Redaktor : … Continue reading

Cikël poetik nga Hamit Taka

Hamit Taka

 

Cikël poetik nga Hamit Taka

 

 

    LARG…

 

Tani ti je larg, unë s’të shikoj.

As aromën e flokëve më s’ta ndjej.

Me sytë e zemrës pyes, kërkoj

Në shtigje malli mos të gjej.

 

Të kërkoj në një bankë shkollore,

Ku shoh një vend të rezervuar,

Ku veç një herë unë të premtova

Lumturi e të ardhme të shqetësuar.

 

Të kërkoj në kthesa, nëpër qoshe,

Ku ti më shfaqesh rastësisht,

Po zemra s’bën lëvizje boshe,

S’e mashtron dot veten butësisht.

 

Të kërkoj në një pyllë të gjelbër,

Nën tinguj gjethesh zëpikëlluar,

Ku si cub ta putha buzën e egër,

Dhe kurmin tënd të flakëruar.

 

Të kërkoj netëve vjeshtore,

Kur një bisedë s’e lidh dot varg

Ti do të doje me trokthe hamshore

Në një ëndërr maji të të shpija larg…

 

Ku t’ju kërkoj më tani tjetër?

Në një strofë brilant a varg të krisur?

Në një kujtim të posa tretur

Si hënë e grënë duke ikur?

 

Unë i uroj shërim të shpejtë

Plagës tuaj në s’është përtharë,

Plagën time do ta gërvish për jetë

Sa të ndiej dhimbje në damarë…

 

 

 

 

NJË MYSLIMANKË NË  PLAZH

 

Nga hija nën tendën buzë detit

Me syzet e diellit maskuar

Ç’më bredh syri zezvek i poetit

Kërkon detajin, fjalën  e çmuar.

 

Kalojnë femra me linja plot hire

Si statuja të Fidias trupin brilant

Djem gazmorë harbohen pas tyre

Si kërriça të vegjël elegantë.

 

Mos vallë kaq shpejt po plakem

Të gjitha më duken etalone njëlloj

Si kuklla të prodhuara në Manhaten

Dhe hiret epshore dot s’ua dalloj.

 

Një myslimankë afrohet papritur

Me shaminë varur gjer mbi vetull…

Si në ëndërr i puliste qerpikët

Me çantën e bukur nën sqetull.

 

I shoh buzët e plota ëngjëllore

Diçka si lutje pëshpërisin ato

Më t’ëmbëla se çdo fjalë njerëzore

Fëshfërima mëndafshi ndiej ngado.

 

I përhumbur në një ëndërr misteri

Myslimankën të çvishet e pres

T’i shoh lëkurën e bardhë si mermeri

Trupin e saj gjithë afsh e finesë.

 

Po nuk çvishet vajza kryeneçe

Këmbë e duar fut në ujin e kaltër

Veç  qafa e gjatë zbuluar i mbetet

E hollë, e bardhë si alabastër.

 

Brengën time në heshtje e vuaj

I zhytur në ca ajete Kurani

Shejtanin me gurë dot s’e gjuaj

T’i lexoj vajzës ca vargje Khajami.

 

Floririn e shpirtit në sytë e saj e shoh

Mbase zemra ndien e vuan

Po sekretet myslimankës ia njoh

Hiret e dhuratat për burrin i ruan…

 

 

 

 

 

KROI

 

Sa herë eci rrugëve, diku një krua has

Makinën shpejt ndaloj e nisem tërë gas;

S’dua t’ia di fare kush po vjen pas meje

Për të fshehtat e mia me kroin nis e flas.

 

Për kroin e vendlindjes atij nis t’i tregoj

Çdo gjë që mbaj në gji me hare ia kujtoj

Si gjaku i dashuruar kur kumbon në deje

Më rrjedhin kujtimet, asgjë, asgjë s’harroj.

 

 

 

 

 

LEGJENDË  MËRGIMI

 

Dy djemtë ikën një fundvjeshte,

Me prindët u ndanë te një gardh;

Me lotë të nxehtë, me përshëndetje:

“Diell ua bëj, o Zot i madh!”…

 

Sosën djemtë në zemër të Europës,

Kalvarin, dhimbjet i lanë pas;

Gjetën punë, para të panjohur,

Shampanjë, uiski, shend e gaz…

 

Në mend u erdhi pas shumë vitesh:

“S’kalojmë një herë nëpër Atdhe!”…

Morën nuset, fëmijët memecë

Avionit i hipën gjithë hare.

 

Kalimthi shkuan në vendlindje

Mezi e njohën shtëpinë e vjetër,

Trokitën në derë, në xham trokitën,

Veç jehonës, s’përgjigjej tjetër.

 

Mbase flenë, thanë, në këtë orë,

Të shkretët janë dhe moshë e shkuar…

Kur gratë i pyetën sa vjeç ishin,

Ngritën supet të hutuar.

 

Kërkuan heshtaz në çdo dhomë,

Me mallë e frikë prekën çdo qoshe:

Nënë ku je, baba pse s’dilni,

Zërat tanë sot nuk i njohët?…

 

Iu kujtua të madhit gjitonia e bukur,

Një drithmë trupin ia përshkoi…

Pas dritares, pas grilash strukur

Kumbimin e zërit ia dalloi.

 

Kush jeni  ju që i kujtoni?…

Kanë pesë muaj tashmë të vdekur

Dhe qenin e shkretë, që e kërkonin,

Ca arrixhinj, thonë, e kanë gjetur;

 

Nuk ishin dhe fort të moshuar,

Por i grriu malli për të bijtë,

Njëherësh vdiqën, varret bashkuar

Në varreza, te dy selvitë…

 

Morën rrugën për te varrezat

Me kangjela e heshtje rrethuar,

Nuk mundën varret t’i dallonin

Mes hithrash e gjëmbash mbuluar?…

 

Djalit të vogël se ç’iu kujtua:

Formoi një numër celulari,

Mes dy gurësh se ç’u dëgjua

Një tingull i mekur përmes barit.

 

U drodhën varret të dy njëherësh,

Dy zëra erdhën tok të shuar:

“Ju jeni bij, mirëse na erdhët!

Jeni të lodhur e të malluar?

 

Ç’keni kështu, nuk jeni mirë?

Ne nga gëzimi jemi dehur.

Janë lodhur nuset me fëmijët?

Çelësi është te vend i fshehur!

 

Fiq të thatë e ftonj të pjekur

Ua ka ruajtur nëna në sepete

Dhe ca dhurata për fëmijët,

Për nuset tuaja dhe për vete.

 

Unazën e vathët prej floriri

Te kutia ime i kam lënë,

Kisha frikë nga lagështira,

Në lesh të vjetër i kam vënë.

 

T’i mbajnë nuset sipas dëshirës

Nga zonja nënë për trashëgim,

Kur të bëhen dhe ato si unë

Nuseve t’ua lënë kujtim”…

 

Ranë përmbys djemtë e vajtuan…

Ua bënë varret prej mermeri;

Sa shumë gjëra pastaj kujtuan

Dhe zile u bënin herë pas heri…

 

 

LEJLEKU , QENI DHE UJKU I ÇUDITSHËM. ( TREGIM ME MOTIVE SIPAS RRËFIMIT TË ISH TË BURGOSURIT POLITIK, XHEMAL BALI ) / Nga Agron MEMA

LEJLEKU , QENI DHE UJKU I ÇUDITSHËM.

 

TREGIM ME MOTIVE SIPAS RRËFIMIT TË ISH TË BURGOSURIT POLITIK, XHEMAL BALI

 

 

agron mema

Nga Agron MEMA

 

 

Që muaji mars kur lanë pas burgun e Elbasanit dhe mbritëm për herë të parë në burgun e Spaçit.Ishin të burgosurit e parë që hodhën edhe themelet e këtij burgu famëkeq të diktaturës komuniste.Pas, në Elbasan, kishin lënë edhe lejlekun.Ata e kishin gjetur diku rrugës nëpër pyll, një mbasdite dimri teksa ktheheshin nga puna sfilitse.E kishin mbështjellur në kraharrorin e tyre njerzor dhe e kishin çuar në kamp.Lejleku kishte njërin krahë të thyer dhe një mjek veteriner, i burgosur politik, ja kishte mjekuar me kujdes dhe krahu i lejlekut qe shëndoshur.Të burgosurit politik e lëshuan, por lejleku nuk iku.Dhe ata e ushqenin dhe i falnin gjithë dashurinë e shpirtit dhe zemrës së tyre.U dukej kjo qenie e gjallë si një komunikim me familjet dhe fëmijët e tyre, si një kujtim i lirisë së lëvizjes , që ata e kishin të kufizuar në rrethimin e telave me gjemba. Lejleku ç’do ditë fluturonte disa kilometra deri tek vendi i punës, kthehej dhe shoqëronte të burgosurit .Dhe kështu për ditë në shoqërimin e tyre, dhe vet të burgosurit politik gjenin ngushëllimin tek ky shpend i çuditshëm.Por erdhi dita e atij marsi dhe shumica e të burgosurve u larguan nga kampi i Elbasanit drejt burgut të Spaçit.Ishin të Prët që do shënonin krijimin e një tjetër fatkeqësie të diktaturës.Ende ngricat e dimrit nuk kishin shkrirë nëpër përrenj e nëpër degët e pemve që s’kishin ndërmend të bënin zgjimin pranveror.Tek tuk akujt lëshonin pika uji të ftohtë, që ngjanin si pika lot.Mbase dhe drurët ndjenin se sa do të vuanin në këtë ferr ngritur në rrëpirat humbëtira a thua se qenë në një varrezë masive.Teksa sistemoheshin, diku nëpër dëborë u zuri syri diçka të zezë , të vogël, që lëvizte.Shkuan dhe panë se qe një këlysh i vogël qeni që përpiqej dhe mundohej të përballonte të ftohtin e hidhur të atij marsi.E morën qenushin dhe e futën nëpër kapanone.Ashtu u rrit, bashkë me ta, dhe u kujtohej lejleku, atje në Elbasan.Dikush nga të burgosurit u tregoi një histori, se nganjëherë kafshët kanë një ndjesi instiktive që të kuptojnë më mirë nga njerzit:”qenë vitet e para të çlirimit dhe ndodhesha me njërën nga bandat në veri të Shqipërisë.Një natë, një dimër i ftohtë që të priste si brisk, u shpëtova pas forcave ndjekse të kufirit.Duke kërkuar të fshihesha më zuri syri një guvë.U futa brenda.Pashë se qe nl shpellë e madhe dhe vetëm hyrjen kish sa të hynte një njeri me zvarritje.Kishin qenë edhe të tjerë para meje se pash dru dhe shkarpa rreth e rrotull.Gëzova se do ngrohesha pak sa të merrja veten nga të ftohtit dhe frika.E ndeza zjarrin e gjaku filloi të më shkrijë.Shpella u tymos dhe papritur pashë në fund të shpellës dy dritëza të kuqe që sa vinin e afroheshin drejt meje.Më zunë,-thashë,-por nuk kisha ku të shkoja.Dritëzat afroheshin dhe dallova se qe një ujk që vinte drejt meje.Nuk pata më kurajo.Qenë me mjaltë rojet e kufirit.Do të më shqyej nga uria,-mendova.Por jo.Ujku , me sa duket , nga tymi i zjarrit në shpellë, doli jashtë.Qëndroi dhe njëherë tek hyrja dhe iku.Më erdhi gjaku dhe zemra në vend.Në mëngjes zgjohem dhe shoh tek dera e shpellës ujkun me një ftujë në gojë.E la dhe iku.E rropa shpejt e shpejtë dhe shova urinë.Kjo u përsërit ditë me rradhë deri sa një ditë ujkun e vranë barinjtë dhe mua të nesërmen më kapën e më burgosën.Qe një kafshë e çuditshme dhe po kaq i çuditshëm do jetë edhe ky këlysh.Këtu do ta ketë kokën, tek neve deri sa ta vrasin dhe neve të na ndodhij gjëma.”I burgosuri që tregonte historinë e ujkut vdiq shpejt , por profecia i doli megjithse ai nuk e pa me sy dhe për këtë ka patur fatin e lumtur.Qeni rritej, kalonte rrethimin e gardhit me gjemba e kthehej përsëri.Të burgosurit e spaçit e ushqenin me dashurinë më njerzore.Kishin krijuar një mardhënie me të.Ishte i vetmi që sillte aromën e përtej gjembave të rrethimit.Me se nuk e ushqenin të burgosurit e shkretë.E qeni i shoqëronte ç’do turn deri në galeri, madje edhe në galeri qe futur.E kështu ditë për ditë, deri sa ndodhi revolta e Spaçit.Profecia doli.Katër të burgosur u pushkatuan dhe qeni hungëriu.Hungërima e tij i habiti oficerat dhe hetuesit dhe menjëherë i hapën dosjen dhe i bën gjygjin shembullor qenit të gjorë.Këta armiq të partisë e të popullit kanë bërë agjenturë nëpërmjet qenit.Kanë çuar dhe kanë marrë informacion nga jashtë.Dhe qeni u dënua me varje.Dhe qenin e varën në mes të oborrit të burgut të Spaçit.Qeni ngordhi duke nxjerrur gjuhën jashtë në drejtim të ekzekutorve, ndërsa u varros mes miljona lotësh , aty në rrëpirat e Spaçit rrëzë një mështenke që ti bëjë hije ç’do pranverë që shpërthen në sytha , lule e gjethe gjithë gjallesat e botës në lirinë e plotë të shpërthimit…..

NDERIM DHE VLERËSIM I MERITUAR, PËR PAPA KLEMENTIN XI-ALBANI (Nëpër faqet e revistës nr.5 “Miqësia”, shqip-italisht) / Nga: Prof. Murat Gecaj publicist e studiues-Tiranë

NDERIM DHE VLERËSIM I MERITUAR, PËR PAPA KLEMENTIN XI-ALBANI (Nëpër faqet e revistës nr.5 “Miqësia”, shqip-italisht)   Nga: Prof. Murat Gecaj publicist e studiues-Tiranë       PAPA KLEMENTIN XI     Ndoshta, jo të gjithë e dinë që në … Continue reading

EVROPA E BASHKUAR DHE SHQIPTARËT- SHPALIME PËR EVROPËN E BASHKUAR DHE SHQIPTARËT, PREJ GJENEZËS E DERI MË SOT (Pjesa e XII) / Nga :Brahim (Ibish) AVDYLI

Disk me Diellin-si shenjë e Zotit

 

EVROPA E BASHKUAR DHE SHQIPTARËT-

 

 

SHPALIME PËR EVROPËN E BASHKUAR DHE SHQIPTARËT, PREJ GJENEZËS E DERI MË SOT

 

(Pjesa e XII)

 

 

Brahim AVDYLI

Nga :Brahim (Ibish) AVDYLI

 

 

Nga vepra “Etnogjeneza e shqiptarëve”[1] e shohin Prof. Dr. Kristo Frashërin duke e kritikuar ndonjëherë me pa të drejtë Aref Mathieun (Arif Matin), Spiro Kondon, Nermin Vlora Falaskin, Dhimitër Pilikën, etj. sa u përket metodave të tyre gjatë studimit apo gjenealogjisë shqiptare dhe lidhjet e shqipes me gjuhët botërore. Pa marrë parasysh se shqipja është e vetmja gjuhë që ka mbetur e gjallë nga gjuha e vjetër pellazge, e cila është gjuha-nënë për të gjitha familjet e gjuhëve, por të cilat na rradhiten në të ashtuquajturat “gjuhë indo-evropiane” siç na e përsëritin përherë autorët e shumtë apo shkencëtarët e Evropës dhe të Botës, dhe ajo është përpara të gjitha gjuhëve të tjera, përpara greqishtes së shkruar, ne nuk po merremi me këtë albanolog, të cilin padyshim që e kemi dashur, por pa ndikimet sllave, greke apo të tjera. Ai ka mjaft fakte pozitive të shkencës së historisë ilire dhe shqiptare, pos atyre që i kemi vënë në spikamë.

Sa i përket emrit “shqiptar”, ne po i mbështetemi njëherë shkencëtarit të njohur shqiptar, Muharrem Abazajt, dhe veprës së denjë të tij “Pellazgët kanë folur dhe shkruar shqip”,[2] i cili e shpjegon mirë domethenien e këtij emri, që na del në dritë pas vitit 1308. Zatën kjo është e vetmja rrugë shpëtimi apo e qëndresës sonë që të mos i lëshojnë trojet tona në duart e pushtuesve “serbë”, që nga viti 1204, për çka e prunë Kostandinopojën në pikëpyetje të madhe dhe deshën të zhdukin nga faqja e dheut qenien e shtetit të Arbërit.

Ideja e kësaj qëndrese, e ruajtjes me çdo çmim të tokës vetanake, është puna nëpër ara për të ruajtur e për të ushqyer me bukë fëmijët. Arbërit e dhanë këtë kushtrim se duhet të ngriten së bashku e nuk do lëshojnë arat që i kanë lënë etërit, pra trojet tona, dhe e bëjnë kështu bazën e lindjes dhe pranimin e këtij emërtimi të ri. Siç thotë z. Abazaj, gjuha pellazge ka qenë gjuha e vetme e folur ende në Arbëri, dhe se emërtimi shqiptar ka ardhur nga kjo gjuhë “sk-ip-at-ar”, prej kompozimit të kësaj gjuhe, që të mos e kuptojnë armiqtë tanë çka do të thotë kjo fjalë nga fjalët përbërëse pellazge.

Për të shpjeguar këtë fjalë ai e merr një fjali nga një studius i njohur për hulumtimet e historisë së popujve të Evropës, z. Thuman, i cili na i shkuan tekstualisht këto fjalë: “Albanët e quajnë veten e tyre skipatar, por kuptimin e tyre ata nuk e dinë”[3]. Kur thotë “albanët” ai mendon për “arbërit”, na e futë në kllapa z. Muharrem Abazaj, dhe fjalën “skipatar” na e ndanë me fjalët përbërse “sk-ip-at-ar”, që do të thotë ajo tekstualisht në gjuhën shqipe: “sk”= s`ka, nuk; “ip”=jip, jep; “at”=ati, baba; dhe “ar”=arë[4]. Pra, do të thotë se “nuk jepet ara që na e kanë lënë tashëgim etërit, baballarët”, dhe që do të mbrojnë ato ara që do të munden, pra nuk i lëshojnë trojet e tyre në duart e armiqve.

Nëse e zbërthejmë më tutje përngjitjen e fjalëve pellazge, thotë z. M. Abazaj, e marrim pjesën e dytë: at-ar; në të cilën e kuptojmë se do të thotë “ara e babës” nga fjala at=ati, baba dhe ar=ara, arë. Siç ka lindur nga emërtimi arban/arbër emërtimi Arbni/Arbëri, ka lindur nga emërtimi skipatar/shqiptar edhe emërtimi Shqipëri. Ndryshimet në këtë emër kanë ardhur si rezultat i vendosjes së disa rregullave drejtshkrimore të gjuhës së sotme shqipe.[5]

Ky është kuptimi i kësaj fjale në shqipen e vjetër dhe të sotme, të atyre që janë mbledhur nga rreziku i papritur i armiqve të shumtë, pra i arbanëve apo i arbërve, për të ruajtur tokën e lënë amanet nga baballarët, për të bërë bukë. Dhe “buka” është fjalë e parë pellazge, e thënë qysh më parë shqip, në Evro-Azi. Le të më falë Prof. Dr. Kristo Frashëri që në këtë kontinent nuk ka “rusë” dhe nuk ka “bjello-rusë”, as “serbë”, por figurojnë në hartën e vjetër të vitit 1573, të Abraham Ortelius, “grekët”, që janë shënuar kështu prej latinishtes “greia”, apo “graia”, gjë që nuk janë grekët e sotëm, por pellazgët, ilirët dhe shqiptarët.

Për të pasur një pasqyrë të vjetër e të hershme të pellazgo-ilirëve, nga të cilët janë shqiptarët, po lëshomi në thëniet e shkencëtarëve, edhe pse po i citojmë disa shkencëtarë që i kemi lexuar, të nxjerra prej Ridvan Musliut, pa u kthyer në veprat e tyre origjinale:

-Gjysepe Katapangu: <<Atlandida është zhdukur para 12`000 vjetësh, ishte tokë e Ilirëve (pra pellazgëve), të cilët shpëtuan nga përmbytja e Atlantidës dhe filluan civilizimet e reja në të gjitha kontinetet, sidomos në Evropë, Afrikë dhe Azi të Vogël.>>;

Edvin Pears: <<Shqiptarët janë banorë të racës më të vjetër të Gadishullit Ballkanik (të emrit të maleve ERMI apo më vonë të Gadishullit Ilirik, po e themi ne, sepse autori e merr këtë emërtim si “të hershëm” gjë që nuk është e vërtetë, sepse ai nuk i ka të njohura këto të dhëna nga Lamberti[6]) gjegjësisht të racës arijane (ariane) duke e nxjerrur këtë fjalë nga dy rrënjët e fjalëve shqipe: Ar dhe Anë, që do me thënë njerëz të arit të pastër.>>, edhe pse do të thotë ana arave, se këto emërtime i kanë bërë arbërit, hapësit e arave, pra ar ban=arban dhe arë bënë=arbër, më tepër se domethënia e tij “arit të pastër”;

Maks Myle: <<Emrat e mjaft popujve të njohur rrjedhin nga fjala e vjetër shqipe: ar. Kjo vlenë edhe për mjaft vende të botës.>>;

-Mauriko Duron: <<Shqiptarët i përkasin popujve më të vjetër se vet historia dhe gjyshërit e shqiptarëve merrnin pjesë në luftën e Trojës, të udhëhequr nga Akili (në njëren anë) dhe Hektori (në anën tjetër).>>;

-Edvin Jasque: <<Ilirët ose shqiptarët, këta bijë të paepur, ishin luftëtar të shqipes, trashëgimtarë të denjë të Akilit, Filipit, Aleksandrit të Madh, dhe Pirros së Epirit.>>;

-Agostino Ribeco: <<Të drejtat mijëvjeçare të shqiptarëve, etnografike dhe gjeografike, shtrihen prej kohëve më të vjetra në Iliri, Afrikë dhe Azi të Vogël>>;

-Gos Xhen: <<Origjina e shqiptarëve ngjitet deri te koha e pellazgëve dhe kanë origjinë parahellene.>> (Le të më falë Prof. Dr. Kristo Frashëri, por kjo do të thotë “paragreke”, që e thonë Arif Mati dhe të tjerë, madje disa herë!);

Nikolla Jorga: <<Populli shqiptar së bashku me baskët, janë më të vjetër në Evropë.>>;

-Gjorgj Hahni: <<Shqiptarët janë pasardhës të Ilirëve, ndërsa ilirët janë pasardhës të pellazgëve… Shqiptarët janë stënipërit e Pellazgëve”;

-Konstandin Pararigopulos: <<Vetëm shqiptarët konsiderohen si pasardhës të racës ilire>>.”[7] Ka edhe të tjerë, por kjo është mjaft…

Pra, këta autorë e shkencëtar janë më të njohurit e botës përparimtare dhe intelektuale, që përpiqen ti mbledhin gjurmët e krijimit të botës, të pellasgëve të vjetër e shqiptarëve të sotëm. Por, ne po i kthehemi përsëri çështjes sonë:

Emrat “Ilir” dhe “Europa” (apo Evropa), siç na bënë të njohur një lexues i rregullt i organit “E vërteta”, ka një domethënie tjetër nga ajo që e dëgjojmë përditë. Emrat e fëmijve, Iliri dhe Evropa, i kanë marrë prindërit e lashtë nga jeta, nga domethënia e këtyre emrave. Ne, edhe sot ua ngjesim kështu emrin Ilir fëmijve tanë. E bëjmë këte sipas traditës; sipas domethënies; sipas rrolit të asaj gjëje të veçantë në jetë; si simbolikë e të gjithëve; etj. Pra, nëse guxojmë të marrim një shembull të vetëm, nga domethënia e kësaj gjëje të veçantë në jetë, atëherë shpjegojmë këtë emër me anë të lidhjes së tij. Emri ilir lidhet me illin (d.m.th. yllin), që pellazët i kanë thënë kështu zjarrit të lartë në qiell, d.m.th. Diellit, që është ylli më i vogël në qiell. Dhe, po kështu romakët e kanë quajtur YLLIRIA tokën ku kanë jetuar ilirët.

Të shkojmë pak më tutje dhe të marrim një shembull nga Aristidh Kola, të dhënë direkt nga Ridvan Muslia. Dielli është Ylli më i vogël që ndriçon në qiell. Ekzistonte që prej themelimit të botës mbi njerëzit dhe që ata e shikonin prej qiellit. Ai ishte më i nxehtë, që rrezatonte botën, që prej lindjes së tij e deri në perëndim, e që mbate gjithëçka që ishte në tokë, me rrezet e tij.

Diellin e kuq, në mëngjes dhe në mbrëmje kur perëndonte, e kishin simbol të parë dhe të vetin Yllirët, pra Ilirët. Diellit të kuq si gjaku i luten dhe i përkulen sot edhe arabët islamikë, megjithëse janë kundërshtarët tanë dhe atij i thonë kur lindë e perëndon “Al-lah”, perëndia i vërtetë, të marrur prej ilirëve.

Kështu u lindën, me gjuhën që e fliste njeriu, emri i diellit, i yllit. Thuhet se ne kemi ardhur prej yllit SIRIUS. Sirius është Sirri. Sirri është për fetë si gjëja më kryesore, që ne i lutemi si perëndisë. Islamikët thonë se Sirri është qenia e njeriut përtej vetes njerëzore, pra hieja e Zotit më të lartë se ne, që e përcjellë pas njeriun, që nuk duket, vetëm te ata njerëz që shohin gjërat e padukshme tek njeriu. Ata e shohin më tepër Sirrin e tij, sapo të lindë e të vdes, të largohet apo shkojë nga kjo botë e të kthehet prapë në dhé. Hoxha ia thirrë zërin, pra ia thirrë zanin, të vdekurit. Kur themi Zaa e kujtojmë Zeusin, që ne i themi Zâ.

Pra, kështu u krijuan mythologjitë e para, rrëfimet për krijimin e botës, etj. Kështu i morën konotacionet e Zotrave. U hyjnizuan gjërat më të vlerëshme të botës, edhe vetë Dielli, që u hyjnizua përpara miteve të tjera.

Sipas Aristidh Kolës, Ridvan Muslisë e mua, Dielli do të thotë Dias, Dhias, Dhé, Dhéusi, Zeusi, Jezusi, Al-lahu. Ka një lidhje midis këtyre emërave. Dielli është më i larti i zotave dhe baba i perëndive të tjera dhe i njerëzve. Përpara se të bëhej i njohur si “Zot i Olimpit”, dhe përpara se të krijohej miti (Mythi) mbi lindjen e tij, në Kretën e më vonshme, kishte ZOT dhe kishte Krijues.

Nuk është Mykena e lashtë, se dihet që ka qenë pellazge dhe është rrënuar, por është Kreta e të ardhurve të tjerë. Ajo është bërë e njohur me pallatin e Minos, që ndodhet poashu në Kretë. Para Kretës eksistonte hyjnizimi i Diellit, që ishte Dias apo Dhias apo Dhé, Dhéusi, Zeusi. Italianët i thonë Dio, ndërsa ne, me vetëdijen tonë i themi Dhé, zoti i Dhéut, i Botës, pra Zoti i Madh.

“Përderisa ishte zoti i parë dhe më i madh i botës pellazge logjikisht duhet ta hasim në të gjitha territoret ku banuan këta pellazgë, nga Italia Qëndrore e deri në Azi të Vogël, Qipro, Kretë, etj.” Pra, kujtoni edhe njëherë Mikenën e lashtë me kokën e Luanit, mbi portën e saj, sepse ishin me të vërtetë pellazg, iliro-pellazg, edhe ata kanë qenë, ishin dhe janë shqiptarë, pra “sk-ip-at-ar“, por kështu nuk e quajnë veten e tyre para vitit 1308, por “graia”, jo helenë, që e quajnë veten grekët e sotëm dhe i përvetësojnë me patëdrejtë pellazgët e vjetër, sikur vetëm ata i trashëgonjë pellazgët dhe dinë të thonë ndonjë gjë për ta, ndonëse janë të detyruar të largojnë sa herë gjuhën e tyre, nga rrënjët e fjalëve të marrura nga gjuha pellazge, me mbaresat apo parashtesat greke, duke e përfshirë edhe Linearin A dhe Linearin B, bashkë me gjuhën e tyre në përpunim e sipër[8]

Shumë dimë për Diellin dhe peripecitë e tij, por thelbësisht e injorojmë historinë e tij, prejardhjen e tij, etimologjinë e tij. Çka do të thotë Dhias, Zeus, Zin, etj.? Ç`kuptim kanë rrënjët Dhi dhe Zi të perëndisë më të madhe pellazge? Thonë që Dielli ishte hyjnizimi i <<shkëlqimit dhe ndriçimit>> të Diellit (Uranit)”[9] Kuptojeni se iliro-pellazgët, pra shqiptarët e sotëm, në dialektin gegë i thonë Vrâni, i vrânët, i mvërejtur, me shira e vetëtima, terrinë, etj. që do të thotë është urani, që është terrinë, vranët, terr i zi, e nuk shihet mirë, madje as planeta e largët me këtë emër. Pra Urani krahasohet me terr të zi. “Qielli (pra Urani) në gjuhën sanskritishte quhej Diau-h. Gjuhëtarët dhe mitologët menduan se gjetën zanafillën e çështjes së Diellit, meqë e cilësonin gjuhën sanskritishte më të lashtë se ajo greke”. Në të vërtetë, është gjuha shqipe, e jo ajo greke, të cilën mund ta përcillni, në shpalimet tona.

“Rrënjet Dhi dhe Zi në shqip kanë kuptimin e ndriçimit, shkëlqimit dhe zjarrit d.m.th. i përshtaten vetive të Diellit…”.[10] Këto veti i marrin edhe vetë arabët, me islamizmin, te Dielli, kur lind e perëndon, me ngjyrë të kuqe, si gjaku. Fjala Al=i kuq, si të gjakut[11] ndahet me një vizë (-) me “lah”, dhe kështu thonë për Zotin e Madh, pra Perëndinë: Al-lah. Gegërisht i thonë diellit që perëndon, se ai praron, nga fjala ar, i praruar, i kuq, si gjaku.

Kështu e gjëjmë edhe “…te fjalët: Diell apo dialektore Dill, Div, Ditë, pra dita <<kur lindë dielli, në mëngjes>>, pjesa e kohës që ndriçohet. Dihet, dialektore, që do të thotë bëhet ditë. Dieg, Djegë, Di, njoh, ndriçohem, (ndriçoj trurin). PerëDia, Perëndia, Zoti, Diell, E diel, d.m.th. ditë e diellë, dita e Diellit, që të krishterët e kthyen në ditën e Zotit. (Dialë, djalë djali, na i jep autori i njohur, Aristidh Kola, pa shpjegime se rrjedhë prej Zotit). Rënja Zi përfaqësohet me fjalët Zien tek fjala Zjarr dhe gjithashtu me fjalën e mëpasme Zot. Diah-u sanskritisht do të thotë Qiell (Uran), i cili, siç e kuptoni nuk është gjithmonë i ndriçuar, por edhe i errët dhe asnjëherët nuk është i zjarrtë. Kështu që nuk është e mundur të jetë e shpikur nga sanskrititët, të cilët e gjënin një emër tjetër për të shpjeguar veçoritë e qiellit. Si rrjedhim është fjala e prejardhur nga Dielli (Diau në pellazgishte) dhe ka të bëjë vetëm me shkëlqimin e qiellit, pra është e prejardhjes mbiemërore Diau. Prejardhje e Diau-t (Qiellit) janë edhe fjalët latine DIOVIS dhe DEUS=ZOT, Perëndi. Kjo ka ndodhur në kohën pas krijimt të panteut të Olimpit dhe njësimit të Diellit me kryezotin Zeus. Pra, në kohëra kur dielli tashmë është “kryezot.”[12] Këtu nënkuptohet nga greqishta Pantoni që do të thotë pan=gjithë, tërë dhe teu=zot, zotat, pra është lista e Zotave të Olimpit.

Zotat e Olimpit i kanë tipizuar kryesisht shkencëtarët anglo-gjermanë dhe evro-perëndimorë si dhunti e “grekëve”, gjë nuk është aspak e saktë. E kemi shpjeguar më parë ne se nuk kanë ekzistuar grekët, dhe nëse kanë “ekzistuar” grekët në një pjesë të vogël të vendit, tërë vendi ka qenë tokë pellazge. Dhe, kështu i ka tipizuar gabimisht ata Roma, pastaj e tërë bota intelektuale, duke u ndërlidhur nëpër vepra të tyre, pa i kuptuar dhe pa i shqyrtuar mirëfilli këto vepra. Në të vërtetë ata kanë dashur të plaçkitin vetëm pellazgët dhe të mos i zënë në gojë paraardhësit e tyre të largët, dhe as shqiptarët, duke u nisur nga pozitat e veta ekonomike dhe të forcës ushtarake e gjeo-strategjike. Shqiptarët kenë qenë në të gjitha anët të rrethuar me armiq, që duanin ta zhdukin. Por, mjaftojmë të lexojmë të gjitha librat e Mythologisë dhe të parahistorisë dhe do të shohim si e kualifikojnë ata vazhdimisht si “greke”. Ne po i zgjedhim këtu dy vepra tipike, “Mythen und Legenden”[13] dhe “Die Enzyklopädie der Mythologie”,[14] të cilave do tu kthehemi më vonë, në shqyrtim. Por, meqë libri i dytë flet për mitet Greke, Gjermane e Kelte, ne po e ndërlidhim një falë të Arif Matit,[15] kur flet për Apianin grek, që ka jetuar në vitet 95-160 pas Krishtit, në lidhje me zanafillen e tribuve ilire (Luftërat Ilire, libri X, faqe 2) që thotë se, “Ky vend e ka vendin nga Iliri, biri i Polifemit. Ciklopi Polifem (nënkupto: të mëdhenjtë, gegët, jo një qenie me përmasa mbinjerëzore, prandaj e quanin “Ciklopi”) dhe gruaja e tij, Galatea, kishin me të vërtetë tre djem: Keltin, Ilirin dhe Galin”. Për këtë arësye u quajtën kështu popujt dhe mbretëritë që pasuan.

Dihet se prej ilirëve, ne, shqiptarët, jemi pasardhësit e vetëm. Dhe, ilirët janë pasardhës të vetëm të pellazgëve të vjetër. Pra, a mund ti “harrojnë” me qëllim autorët e botës së gjërë këtë çështje kur çdo gjë e ndërlidhin me “grekët”?!…

“Herodoti i quan Dhia çdo zot të madh të popujve që ai përshkruan në historinë e tij. Fjalë të prejardhura janë edhe Dies-dita në spanjisht, Day-dita në anglisht, Dieu-Zoti në frengjisht, etj. Por, në asnjë gjuhë të botës nuk ka një sistem kaq të plotë të fjalëve me rrënjët Di dhe Zi si ekziston në gjuhën shqipe dhe ku të gjitha fjalët e kanë kuptimin e të ndriçuarës, të shkëlqimit, të zjarrit, të jetëdhënësit, d.m.th. të veçorive të Diellit.”[16] Pra, këtu e pamë me të vërtetë çka do të thotë Zeusi, Dielli. Po i kthehemi edhe njëherë Muharrem Abazajt dhe parathënies se veprës së tij, të shkruar nga Prof. Sazan Guri. Në radhë të parë do të kuptojmë siç e kanë quajtur pellazgët Hyun e tyre, Zotin. Dihet se gjuha shqipe, që është gjuha pellazge, ka filluar me trajtat e saj njërrokëshe. P.sh. uji është

emërtuar me një tingull të vetëm “U”, sepse uturon si proces apo gurgullon në përrrenj e në lumenj apo përplaset në det. Kjo lidhet me periudhën njerëzore kur akullnajat e ciklit të gjatë dhe klima e rëndë apo e ligë i ka detyruar qeniet njerëzore të jetonin së bashku, rreth 22 mijë vjet p.Kr. Njerëzit u detyruan të shpjegonin fatkeqësitë naturore dhe rregullat e botës së gjallë. Parasegjithash, jetën e botës së gjallë, të kafshëve dhe natyrën e botës qiellore. Në këtë etapë të madhe përpjekjesh të vazhdueshme ata e përdorën procesin e aglutimit dhe përngjitjes së fjalëve njërrokëshe, duke i renditur pranë njëra-tjetrës.[17]

Duhet të kuptojmë se shkrimi ideografik dhe ai hieroglifik kanë patur si bazë filimisht çiftimin e figurës me rrokjen dhe e hieroglifit me rrokjen dhe ky çiftim përputhet me fjalën njërrokëshe pellazge.[18] Kjo gjë mundësoi edhe leximin e pllakave etruske me alfabet pellazg nga Niko Stylo[19], nga znj. Nermin Vlora-Falaski[20] dhe Muharrem Abazi.[21]

Pra, vazhdimësia pellazgo-ilire-thrako-arbane-shqipe është e pashkëputur. Ajo lidhet me tokën, arën, vatrën apo vatanin që mbështeten në konceptin “ar”, si tokë që ushqen, apo “di” të shpjegojë mbi tokën si dituri, si mjeshtri dhe në disa toponime apo koncepte të tjera. P.sh. si shpjegojnë toponimet Larisa= le-në-arë; Arkadi= ar-ka-di, për arë ka dituri, arë ka dituri; Ardian(ë), ndahet në fjalët ar=arë, di=dije, i ditur, an=anë; Epir, ndahet në fjalët ep=jep dhe ep=i epërm, i sipërm; ir=hir, hiri (jep hir, jep bekim nga lartë); Desar (etë)=des-ar, vdes në arë (des=vdes, ar=arë), etj. Për fjalën “vatan”, themi se ajo është fjalë turke, por kjo nuk është e vërtetë. Fjala vatan është fjalë e përngjitur pellazge. Ajo vjen prej fjalës “va-at-an”, që do të thotë “vendi i varreve të etërve”, va=varr; at=babë; an=janë, “varret e etërve janë”[22]. Dhe, kështu me radhë…

 

Do ta përcjellim këte çështje në shkrimet e mëvonshe…

 

 

[1] Prof. Dr. Kristo Frashërit, “Etnogjeneza e shqiptarëve”, Botimet M&B, Tiranë 2013.

[2] Muharrem Abazaj, “Pellazgët kanë folur dhe shkruar shqip, Rofon, Tiranë 2013.

[3] Muharrem Abazaj, vepra në fjalë, faqe 359, duke cituar Thumanin nga vepra e tij “Hulumtime për historinë e popujve të Evropës”.

[4] E njëjta vepër, e njëjta faqe, 359.

[5] E njëjta vepër, faqe 360.

[6] Shikoni http://lajmonline.com/Kombetare/Aleksan-re-Lambert-Evropa-sabotoi-historine-tuaj-ne-shekullin-XIX-kur-Ilirine-e-quajti-Ballkan.html.

[7] Ridvan Muslia, „Të huajt deklarojnë se vetëm shqiptarët konsiderohen si pasardhës të racës ilirë“, http://www.facebook.com/Ridvan Muslia.

[8] Shikoni shpjegimet e mia, në faqen provizore, http://www.brahimavdyli.ch, Shpalimet për Evropen, 1-11.

[9] Ridvan Muslia, në shkrimin „Dielli-Zeus“, të Aristidh Kolës, te faqja „Pellazgët-Ilirët-Shqiptarët“, në http://www.facebook.com.

[10] Po aty.

[11] Shiko fjalorin e turqishtes, Nijazi Sulça (Niyazi Sulçoğlu), “Fjalorin Turqisht-Shqip“, botim i autorit, Ankara 1994, faqe 3.

[12] Shiko shkrimin e Aristidh Kolës, “Dielli-Zeus”, më tutje, të marrë tekstualisht prej meje, cituar prej Ridvan Musliut.

[13] Neil Philip, „Mythen&Legenden-Ürsprung, Bedeutung, und Bilderwelt von über 50 Mythen aus aller Welt“, Mondo-Verlag AG, Vevey/CH 1999.

[14]  Chrifstopher A. Weidren, “Die Enzyklopädie der Mythologie/ Die geheimnisvolle Welt der antiken Griechen, Germanen und Kelten”, Tosa GmbH, Fränkisch-Crumbach 2015.

[15] Mathieu Aref, “Mikenët=Pellazgët, Greqia ose zgjidhja e një enigme”, Plejad, Tiranë 2008, faqe 210,

[16] Aristidh Kola, “Dielli-Zeus”, më tutje, të marrë tekstualisht nga Ridvan Muslia.

[17] Prof. Sazan Guri, në “Parathënie”, te vepra e M. Abazatjt, faqe 7.

[18] I njëjti autor, faqe 9.

[19] Shiko dy veprat e Niko Stylos, të cituara në shkrimet tona të mëparshme.

[20] Shiko veprën e saj, të cituar në shkrimet tona të mëparshme.

[21] Prof. Sazam Guri, në “Parathënien”, faqe 9.

[22] Po aty, faqe 13.

Promovohet në Arcore , Milano romani : “Jetë në një kuti shkrepësesh” (La vita in una scatola di fiammiferi) i autorit Fatos Kongoli / Nga Irena Toçi

Promovohet në Arcore , Milano romani : “Jetë në një kuti shkrepësesh” (La vita in una scatola di fiammiferi) i autorit Fatos Kongoli. Posteri i Festivalit te letersise ne Milano  Romani i Fatos Kongolit “Jetë në një kuti shkrepësesh” (La … Continue reading