Poezi nga Xhemile Adili

 

xhemile Adili

 

Poezi nga Xhemile Adili

 

 

 

ËSHTË NJË DITË E RE

 

Çdo ditë
Të pres të të them “mirëmëngjes”,
Çdo ditë të re me ty e nis,
Një puthje të lehtë
Të lë në faqe.

Portat e syve ti lehtë i hap,
Me petale lulesh të përkëdhel trupin,
Ti më buzëqesh si diell
Zgjohu, të them
Është një ditë e re,
Po piqet gruri në ara.

Edhe pse jashtë është vapë,
Akoma pa lindur dielli,
Trupin ta freskoj me puthje,
Kur ti fle gjumë në atë kështjellë,
Si zanat në përralla.

Trupin mbuluar me mëndafsh,
Portat e zemrës hapur m’i lë
Kodin e saj e di vetëm unë,
Prandaj çdo ditë vij e të zgjoj,
Me puthje të lehta në sy e në buzë.

E çdo natë vij te të vë në gjumë,
Me ninulla përkëdheljesh mbi trup,
Çdo natë bëhem jastëku yt,
Mbi rrahje zemre vë kokën,
Çdo ditë e çdo natë,
Me të njëjtin rit,
S’na vjen mërzi, as ty, as mua.

Nëse ditën do ta nisja pa ty,
Muzgun do ta takoja që në agim,
Sytë do të ktheheshin në pellgje,
E diellin s’do të më ngrohte,
As në ëndërr.

 

 

 

ME BUZËMJALTË

 

Lindi një dashuri
E rritet në krahët e kohës,
Rritet nën diellin e shpirtit,
Ushqyer me ndjenja,
Diku në pore të zemrës,
Diku në bebëza të syve,
Diku në buzëmjaltë,
Mbështjellë me kujtime stinësh,
E mbaj në gji,
Aty frymon,
Netëve të vona,
Ku gjithkund pllakos heshtja,
Ajo vjen e troket në zemër,
Hyn në ndjenjë,
Hyn në shpirt,
Më flet me fjalë të ngrohta,
Kurrë s’më lë të kujtoj të kaluarën,
As dhembjen,
As vuajtjen,
As lotin në sy,
Prandaj thesar do ta ruaj ndër shekuj,
Në ëndrra të mia do ta përkund
Përjetë,
Sa ka jetë dashuria.

 

 

 

DHEMBJA KA SY LOTËSH

 

Larg jemi,
Kaq larg!
Na ndajnë male, fusha e lumenj,
Kilometra na ndajnë,
Por unë jam çdo ditë me ty,
Madje dhe netët i kaloj zgjuar me ty.

Ti je në çdo varg timin,
Thuaj se në çdo shkronjë
Shoh sytë e tu,
Edhe pse nuk frymon këtu,
Mbi fletën time të bardhë,
E unë dhe në vargje të përkëdhel,
Me mollëza te gishtave.

Ashtu si në ëndërr,
Jemi në të njëjtën dhomë,
Herë je në raft të librave,
Herë nën jastëkun tim je,
Nga më lut:
Fli se u bë vonë!

E nesërmja të pret gjithë dritë,
Të do të buzëqeshur,
Ashtu si të dua edhe unë.

Shpesh më ik edhe larg,
Bëhesh yll,
Më vështron me mall,
Ditën bëhesh edhe diell,
Më fal ngrohtësi e dritë pa fund.

Kurrë mos lejo të bëhesh dhembje!
Dhembja nuk di të qeshë,
Sytë i ka prej lotësh.

 

 

 

TË VRISTE EDHE NATA, EDHE DITA

 

Para se të lindte dielli,
Ti kishe sy pellgjesh
Nga gjakpirësit,
Prej vitesh torturë,
Ushtruar mbi ty,
Kujtesën ta kishin tretur
E fytyrën buzagaz
Me trishtim të vrisnin gëzimin,
Me mjegullat të zinin diellin,
Me dritën ta zinin terrin
Të të shtonin rrudhat e ballit
Plakur para kohe,
Nga jeta pa jetë,
Ku të vriste si nata, si dita
Të të shtrydhnin lotin,
Të ushqenin shpirtin,
Pasa syve pellgje,
Sy shenjtori
Me shkëlqim vezullues
Në atë fytyrë hyjnore
Tretur në një shpirt foshnjeje
Po aq të pafajshëm.

 

 

 

 

NË STINË QERSHISH

 

Në muajin e qershive,
Për herë të parë u takuam,
Nuk di në cilën ditë,
As në cilin shekull.

Më parë sesa ne,
Me tokën dhe me mallin
Ishin takuar pikat e shiut,
Pikur nga qielli ynë.

Si pikat e shiut pa rënë mbi tokën
Si pikat e shiut pa rënë mbi mallin,
Ishim edhe ne.

Si dy pika në lis,
Si toka e dridhur nga tërmeti,
Të skuqur po ashtu,
Patjetër,
Ishte muaji i qershive.

Të dy pika shiu,
Të dy grimca dheu,
Të dy grimca malli,
Në muajin e qershive.

Qershitë mbinin në buzë
Dhe dimri të ishte,
Shkundeshin pa ashtu
Pa fryrë as fllad fushash,
As krahë fluturash.

Vetëm fletët e qershive frynin,
Me rrënjë nxirrnin
Çdo bimë mbi dhe,
Atë qershor,
Në muajin e qershive,
Në qytetin që prish të gjitha stinët,
Nga i vjen dhe emri,
Prish(s)tinë,
Po stinën e qershive
Nuk mund ta prishte
Kurrsesi.

Poezi nga Rrahim Sadiku

rrahim Sadiku

Poezi nga Rrahim Sadiku

 

 

 

Në Liqenin e Plavës

-Esad Mekuli-

 

Është agu i ditës, pas natës së errët,
Mjegulla ka rrafshuar natyrën – është puqur, pjesërisht,
edhe me sipërfaqen e ujit dhe, tashmë ngadalë,
tërhiqet anës përpjetë.
Zbulohen tiparet e Kufilaçës bleroshe në skajin tjetër
dhe, diç më larg, në ballë, majat shkëmbore
të Bjeshkëve të Nemuna.
Varrezat – përmendore kacafytjesh të përgjakshme
dhe kryqimesh të dhunshme – të shtrira në katër anë të qytezës
që posa dallohet.
Mbi liqe Visitori – ende në fashë të mjegullës i padukshëm,
Në Qafën e Diellit, kuqërrimi. Rrezet e para të diellit
pranojnë Majën e Qafës dhe, pastaj, shkëlqimi i argjendtë
përfshinë pyjet e dendura me lugaja dhe zbret varrezave.
iu falet me nderim dhe – puth syprinën e zbuluar të liqenit.

 

 

Mirëmëngjesi, bukuri!

 

Qetësi: as hudhje e troftës mbi syprinën e ujit, as gagarisjet
e rosave, as këngë e zgjatur pikëlluese e kostarit herak luadhit përreth.
Paqe që shëron, pas vuajtjesh e hidhërimesh – si dikur,
në çastet e rralla të heshtjes së armëve këtyre viseve
aq të bukura e aq fatzeza…

E braktisim bregun e zgjuar – të thirrjeve e të përgjegjeve.
Lopata e lehtë, e dyfishtë, zhyt në njërën dhe në anën tjetër
të barkës së zgjatur.
Thuaj me dashje, stërpikem, lagem nga lundrimi i shpejtuar,
mandej, i stërlodhur, ia dorëzoi lopatën më të fortit,
më me përvojë.
I lehtësuar, edhe shpirtërisht, në cep të barkës, përqëndrohem,
në sixhaden e lëmuar të barit në thellësi,
që përderidhet në drejtim të rrymës së ujit.

Mirëmëngjesi, bukuri!

I larëm me freskun e mëngjesit, i këndellur nga hareja e çastit!

Vajzës që i mbetën sytë nga deti ( Shkëputur nga libri me tregime “Rrugica e fëminisë” ) / Nga Skënder Braka

Vajzës që i mbetën sytë nga deti

 

Shkëputur nga libri me tregime “Rrugica e fëminisë”

 

 

Skender Braka

Nga Skënder Braka

 

 

 Ne kishim nja një muaj e ca që kishim filluar klasën e tretë. Një ditë të bukur, mësuesja hyri në klasë jo si zakonisht, por me një lloj qetësie dhe autoriteti, që na bëri të gjithëve të tregonim një vëmëndje krejt ndryshe nga sa kishim treguar herëve të tjera ndaj saj. Hyri me një vajzë të pakët në trup. Çuditërisht unë po ndiqja me sy atë shprehjen e përhumbur që i kishte marrë fytyra e saj, më përpara se mësuesja ta ulte në bangën e parë me Rominën, dhe të na thoshte se; që prej asaj dite ajo do të ishte shoqja jonë e re, me të cilën duhet të silleshim mirë dhe të mos i krijonim as edhe ndonjë lloj problemi. Mua më dukej krejt e habitshme dhe e pa shpjegueshme që e porsaardhura në vënd të ndihej e gëzuar, sepse kishte ca pika loti në sy. Dukej sikur ndihej e zënë në siklet dhe mezi priste që mësuesja të largohej dhe ajo të ngjishej më pas në vëndin e saj, të qëndronte aty, ashtu siç do të qëndronte për ditë e ditë me radhë, pa e zbërthyer fare gojën. Erilda, kështu e quanin vajzën, shoqen tonë më të re të klasës. Ajo kishte një fytyrë të hequr, që hera-herës të dukej gati- gati si një fytyrë prej dylli. Sytë i kishte të mëdhenj, me një të kaltër të errët në të cilët shquheshin qartë njollat e një dëshpërimi të thellë, sa të bënin të mendoje se vështirë se mundet t’i largoheshin një ditë, ndërsa flokët i kishte në ngjyrën e çokollatës dhe i mbante zakonisht të lidhura mbrapa me një fjongo ngjyrë rozë. Gjithçka tek ajo vajzë dukej sikur vinte prej errësirës dhe humbiste po brenda saj, pa as edhe një fije të vogël shprese. Nuk kishte gjasa që ajo të hynte shpejt në bisedë, sidomos me ne djemtë.

Aty e pas ca ditësh mësova se ajo banonte në një pallat jo shumë larg pallatit tim. Kësisoj duke qenë komshiu më i afërt i saj, nuk di përse ndjeja detyrimin për t’i qëndruar më pranë se cilido tjetër. Erilda ishte fjalë pak dhe mundohej të tregohej e ftohtë me të gjithë. Nuk arrija të kuptoja nëse ajo ftohtësi e saj ishte më tepër shprehje e pafajësisë apo e dëshirës së saj për t’iu larguar gjithnjë e më shumë njerëzve. Po ta vështroje me vëmëndje, të krijonte menjëherë përshtypjen e një vajze, shpirti i së cilës prej kaq vitesh ishte i mbushur me mjerim dhe përvuajtje, të cilat ajo vetë mundohej të mos i bënte të dukshme, por përkundër, i mbështillte qëllimshëm me një lloj misteri, përpara të cilit gjithkush nga ne tërhiqej e ngurosej. Po vetë, pas ca kohësh, fare rastësisht zbulova se Erilda ishte një vajzë jetime, që kishte ardhur për të jetuar në shtëpinë e dajës së saj.

Gjithësesi, aty e pas ndonja një muaji ajo nisi pak nga pak të hynte në jetën tonë dhe ne, me po atë hap mundoheshim t’i qaseshim dhe t’i tregonim se përtej botës së saj të mbyllur, të heshtur dhe të trisht, egzistonte dhe një botë tjetër, që ishte bota jonë e veshur me gjithfarë çiltërsish, buzëqeshjesh, gëzimesh dhe lojërash të pafundëme fëminore. Çdo ditë e më shumë po e ndjeja veten të pushtuar prej një ndjenje të madhërishme që më mallëngjente edhe më fort kur nuk e ndjeja aty praninë e Erildës.

Ai vit, kaloi shpejt pa ndonjë ngjarje të zakonshme dhe të bujshme. Gjatë pushimeve të verës nuk e pash kërkundi Erildën. Dikush më tha se kishte ikur për të kaluar pushimet në fshat tek gjyshja e saj, por nga sa mësuam më pas, Erida ishte ngjitur malit për të mbledhur sherebelë. Me të ardhurat që do të mblidhte nga shitja e tij do të blinte librat e shkollës dhe me do të vishej për dimrin e ardhshëm. Ndrysha nga herët e tjera, unë mezi e kisha pritur shtatorin dhe fillimin e vitit shkollor. Ditëve të para, kur ajo nuk u duk gjëkundi, mua nuk më zinte vendi vend. Një mend, kur mendova se ajo nuk do të kthehej më kurrë në klasën tonë, më erdhi të bërtisja, të ulërisja dhe të mallkoja gruan e dajës së saj, pasi në qëndrimin dhe sjelljen e saj prej një gruaje të pashpirt dhe të egër, gjeja të vetmen pikë mospërputhjeje, që i imponohej Erildës të mos kthehej. Muajve të fundit të shkollës, nxënëse të klasës tonë, por edhe nga ato të klasave paralele, murmurisnin se ajo e keqtrajtonte Eridën, ia bënte ditët e mërzitshme me qëllim që ta detyronte t’i largohej nga shtëpia. Por kur Erilda erdhi në klasë pas nja një jave, mua m’u duk sikur në klasën tonë, prej qiejve të botës kishte zbritur një ëngjëllore me të gjitha ëndërrat më të bukura të saj. Përditë mundohesha të gjendesha sa më pranë saj dhe përpiqesha të gjeja rastin që ajo të ishte e vetme në rrugën nga shkolla për në shtëpinë e dajës, por ndonse raste të tilla m’u paraqitën me dhjetra herë, asnjëherë nuk e mora guximin t’i afrohesha e të bëja vetëm për vetëm me të qoftë edhe një copë udhë. Rastisi një ditë në përfundim të orës së fizkulturës, kur ajo po kthehej nga palestra. E kisha sajuar edhe unë që të dilja fill pas saj dhe ai rast më funksionoi mirë.

– Gjithkujt i pëlqen të tregoj diçka nga vetja e tij, ti përse nuk dëshiron të na tregosh diçka nga jeta jote?- e pyeta  me sy të ngulitur kilotave të zeza në kryqëzimin mes shalëve të saj të holla. Prita një çast, duke menduar se zemra po më ndalte,por pas pak, ajo nisi të më rrihte më me force. E bërë e tëra flak e kuqe në fytyrë, me një nervozizëm që kurrë ndonjëherë më parë nuk e kisha vërejtur tek ajo, Erilda, si trazoi flokët që i derdheshin mbi supe, bëri një gjysmë rrotullimi të trupit dhe nxitoi hapat. Mbajta frymën, duke i ngulur sytë e zgurdulluar tutje andej nga kreu i oborrit të shkollës ku ajo po humbiste gjithnjë e më shumë për t’u futur më pas në derën e shkollës. “Idiot!”, thash me vete. ”Sa idiot i madh u tregova”, e sakaq hodha sytë rreth e rrotull se mos më kishte parë njeri, por as atë ditë dhe as në ditët e tjera askush nuk m’a zuri ngoje atë veprim. Kjo sikur më krijoi një ndjenjë lehtësie. Po fundja aq më bënte se çfarë do të mendonin të tjerët. Qëlloi një ditë, kur dikush solli në klasën tonë një panoramë të bukur e të madheme pamje deti, të cilën ne e varëm në njërën prej faqeve anësore të murit të klasës, ngjitur me tabelën e nxënësve më të dalluar. Ndryshe nga sa më parë, që fotografia e Erildës, e vendosur e para në rreshtin e më të dalluarve na dukej shumë e madhe, panorama me pamjen e detit, sikur ia zvogëlonte madhësinë dhe ia zbehte rëndësinë. E vetmja që nuk iu afrua dhe nuk ia hodhi sytë në atë moment entuziast, kur të gjithë po shprehnim kënaqësinë tonë, ishte Erilda. E pashë që na u përvodh dhe e ndoqa pas. E gjeta të përlotur në fund të shkallëve, por edhe atij çasti nuk di përse nuk guxova ti qasem dhe ta pyesja. Kureshtja më bëri të ndiqja lëvizjet e saj pas orëve të mësimit dhe, pas ca ditësh, arrita të zbuloja se ajo shkonte çdo ditë tek zyra e postës dhe për minuta të tëra priste përpara derës së saj, pa i folur dhe pa i kërkuar kërkujt ndonjë ndihmë. Largohej e fundit, pasi postjeri shqiptonte me zërin e tij të lodhur e monoton; mbaruam edhe për sot.  Po kalonin ditët, javët, muajt dhe mua më dukej  se sa herë që e shikoja, nuk e di përse ndihesha i përfshirë brenda qendrës së gravitacionit të shikimit të saj, çdo ndryshim i të cilit më bënte të topitesha, të rrëzohesha, të largohesha e përsëri t’i afrohesha, sikur të mos e kisha njohur kurrë më parë. I mësuar se këmbëngulja të çon në mënyrë të patjetërsueshme tek e vërteta, i kërkova mësueses që të përfshihesha në grupin e vogël të Erit në pastrimin e klasës.U ndjeva i lumtur që ajo nuk më kundërshtoi. Klasa kishte mbetur e zbarzët dhe për herë të parë e pash Erin që qëndronte gati si e ngrirë përpara detit të panoramës. Sytë e saj ishin të mbërthyera aq fortë atje sa të dukej sikur ajo kërkonte të thithte në ninëzat e saj çdo pikë prej atij uji të kaltër dhe të atij qielli të kthjellët që zhytej brënda tij.E kisha të pamundur të kuptoja përse asaj vajze i mbeteshin sytë nga deti. Aty e nja tri vite më pas kur shtati i saj i hollë zuri të bënte përpjetë, edhe pse ishte gjithë kockë, përsëri të ngjallte ndjenjën e një bukurie të fshehur. Eri u bë njëra prej vajzave më tërheqëse të lagjes. Flokët e zinjë i derdheshin mbi supe, ndërsa goja e vogël me ato buzët e holla të dukej sikur ruanin ende atë akullsi prej mermeri dhe sytë i xixëllonin  posht atyre vetullave të zeza. Ecte duke lënë pas manifestimin e një hiri dhe të një mrekullie te përvuajtur dhe mua më dukej, sikur në të gjithë shpirtin e saj mbreteronte vetem heshtja. Por megjithëse tek ajo ishte e mbyllur, prapëseprapë seç ishte një forcë që më grishte dhe më tërhiqte që të hyja e të depërtoja në çdo qelizë dhe ind të trupit të saj. Disa ditë, por mbase edhe ndo nja një javë, nuk i dola përpara dhe as e mora guximin që t’i afrohesha. I qëndroja larg me drojen se mos më fyente përpara shokëve të klasës. Po aq sa e ndjeja se gjëndja mes nesh ishte e nderë, po aq edhe e kuptoja se nuk isha asnjë fuqi apo mundësi tjetër për të ndryshuar diçka në mardhëniet tona.Të gjitha veprimet e mia të pa kontrolluara përpara Erildës, nuk kishin kaluar pa u rënë në sy shokëve të klasës.E vetmja që mori guximin të m’a thoshte haptazi mendimin e saj, ashtu siç e mendonte dhe ndjente për mua në lidhje me Erildën ishte Romina.

– S’po ta var fare Eni, – më provokoi Romina një ditë duke më shkelur syrin. Unë nuk e mbajta dot të fshehtën time dhe ia tregova fije e për pe. Rominës iu duk ca e tepruar ndjenja e sensibilitetit tim, por nga ana tjetër, nuk ma fshehu as ajo dhimbjen që ndjente, sa herë që e vërente Eridën tek qëndronte për orë të tëra përpara derës së postës pa i thënë kërkujt qoftë edhe një fjalë të vetme. Pohimi i Rominës ishte për mua një arsye më shumë për të zhbiruar në të fshehtat e jetës së saj. Një ditë iu qasa fare pranë, duke bërë sikur nuk e kisha vënë re. Erilda u drodh dhe u mundua të më kthente supet. Dhe pse nuk ma shprehu kurrë, unë e ndjeva që ajo sikur e priste vajtjen time. Atë ditë kisha edhe një arsye më tepër për të qënë pranë saj. Ishim të vetmit që do të përfaqsonim shkollën në konkursin kombëtar të matematikës, në muajët e ardhshëm. Çuditërisht Erilda nuk shprehu ndonjë entuziazëm të madh kur ia dhash këtë lajm, por vetëm më falenderoj dhe me tonin e qetë të zërit të saj të hollë më tepër se për veten e saj më shprehu besimin në fitoren time. Kaq i papritur dhe i pakuptueshëm m’u duk ky qëndrim i saj sa që gjithë ç’kisha pritur të shpërthente me një entuziazëm të paparë,m’u shua përnjëherë si prej një magjie të lig.

– Përse nuk më tregon asgjë nga jeta jote?

Erilda uli sytë si të ishte turbulluar e tëra nga befasia me të cilën i isha afruar dhe ia kisha drejtuar atë pyetje. Mbase nuk e priste. Nuk e përshkruaj dot seç ndjeja kur ajo ngriti kokën dhe më vështroi.

-Do të jeni kurioz të dëgjoni nga unë historinë time të jetës? Unë kam lindur në shenjën e  gjarpërit në horoskopin kinez.

Kishte një ëmbëlsi të madhe në të shprehurit e saj, diçka që të tërhiqte dhe të bënte t’i kushtoje vëmëndje më shumë nga ç’duhej. Ngaqë dëshiroja të vazhdonte të fliste edhe më, ia ngulita sytë duke i hedhur një shikim përgjërues,  por ajo iu shmang heshtjes sime. Edhe herë të tjera më qëlloi ta gjeja të vetme me shikim të gozhduar në detin e kthjellët të panoramës, por kurrë nuk e pyeta. Nuk doja ta ngacmoja më tej. Le t’a lija më mirë në dhimbjen e saj, përderisa ajo nuk donte që edhe ne të bëheshim pjesë e saj. Jo vetëm për mua, por kisha bindjen se për të gjithë Erida  në këtë pikë ishte një krijesë e vështirë për t’u kuptuar. Disa minuta më pas, i kalova pranë, duke bërë sikur nuk e kisha vënë re. Erida bëri një gjysmë rrotullimi të trupit dhe shkoi ca më afër grupit të mbledhur, që të bërë të gjithë sy e vesh, dëgjonin emrat, që thërriste postieri për të marrë postën e ditës. Ditë për ditë e shikoja të qëndronte përpara detit të panoramës dhe përpara derës së postës. Një të shtunë mbas mësimit po dilja i fundit me Rominë nga klasa. Ndërkaq, dëgjuam të rënkuara në kthinën mes dy shkallëve të shkollës, që të çonin për në katin e dytë. Mbajta frymën.Futa me një gjest të shpejtë librat në çantën time prej enkeliti dhe si e mbylla u dhashë me të shpejtë në koridorin e  boshatisur. Po provoja një ndjesi e çuditshme që më bëri të regëtia si i çmëndur. E kisha të pamundur të duroja kur dikush tentonte të kapej me Eridën e jo mandej të grindej me të. Që të dy u afruam pranë kthinës, ku ata, dy djmtë e klasës paralele po talleshin me Erildën, duke i hedhur fjalë të ndryshme, të papëqyeshme. Fjalët e tyre arritën deri tek ne. Kur u afruam pranë kthinës Romina vuri re njërin prej djemëve që po e tërhiqte Erildën prej flokëve. Jo vetëm prej syve të përlotur, por edhe prej shprehjes që i kishte marrë fytyra, e kuptova se sa shumë e kishin poshtëruar.

Papritmas m’u bë sikur gjithçka imja sikur ishte thyer, dhe ishte bërë copë e thërrime. Kur vërejta djalin që qëndronte përpara saj si një tel i tendosur, nuk e pëmbajta më veten.Nuk mbaj mend asgjë seç ndodhi më pas me të, vetëm dëgjoja që djali ulëriste dhe bërtiste prej dhimbjeve dhe thoshte se Erilda duhet të ishte e atija. Sakaq Rudina u drodh për një çast dhe si u vërsul përpara e shtrëngoi fort Erildën dhe e ngriti në këmbë.

– Largohu flliqësirë! Largohu! – zuri t’u bërtisja djemëve dhe u ula për të gjetur ndonjë send tjetër për t’i goditur.

– Maks! Maks,mos! Ruaj gjakftohtësinë Maks! Mos bjer edhe ti prehë e rrugaçërisë së tyre! Ikni ju! Largohuni që këndej, të pacipë! Ra heshtja. Erilda u ngrit me mundim dhe Romina nxitoi t’i vinte dorën në sqetull. Mua më vinte më tepër inat përse Erida nuk më kishte thënë më parë qoftë edhe një fjalë të vetme për ta, pa do të dija se çdo ti punoja më parë se ata t’a keqtrajtonin. Romina si ta kishte kapur në ajër mendimin tim, më tha :

– Të dy janë djem rrugacë që nuk lënë vajzë pa ngacmuar. I hodha një sy gjithë përçmim dhe dolëm në oborr. Nuk e ndihmova të ngrihej, por e lash të vazhdonte të qëndronte ende aty mes  heshtes së zymtë dhe të rëndë dhe plazmave të gjakut që i kishte rrjedhur prej hundëve. – Përse e ke atë tendencën për tu dukur ca i dhunshëm përpara të tjerëve?, – më pyeti Romima duke nënqeshur paksa me djallëzi,kur po merrnim rrugën për në shtëpi.Pas kësaj ngjarje mardhëniet e mia të mira me Eridën njohën kulmin e tyre.

Hera –herës më bëhej të besoja se ajo derdhte mbi mua gjithë çiltërsinë dhe pastërtinë e shpirtit të saj… kur nisi të rritej dhe t’i formohej gjoksi, të gjithë djemtë e fshatit çmëndeshin për të qëndruar qoftë edhe për disa minuta në shoqërinë e saj të padjallëzuar. Isha i sigurtë se po të ishte ndonjë vajzë  nga ato që se kanë për gjë të rrihen dhe me djemtë, Erilda gjithë ditën e perëndisë mundet të më vinte në lojë e të gajasej me mua si të donte e kur të donte. Një ditë në intervalin mes dy orëve të mësimit me pretekstin e zgjidhjes së një ushtrimi matematikës, që ishte pjesë e programit të olimpiadës që do të bëhej pas ca ditësh, i’u afrova edhe ca më shumë dhe me një ngathtësi prej mamuthi, e ndërsa ajo e ulur siç ishte në bangën e saj vazhdonte të shkruante dhe të më shpjegonte, i rrëshqita dorën ngadalë në pjesën e pasme të qafës, fare hehtaz, madje vetëm me mollëzat e gishtërinjëve, mjaft që ajo të ndjente se ishte dora ime. Ishte hera e për në jetën time që prekja ashtu një vajzë. Nuk kisha ndjerë kurrë ndonjëherë më parë një rrënqethje dhe një ngrohtësi të tillë në trup dhe mënd mendova se vetëm trupi i Erildës mund të emetonte të tillë energjie.

Erilda në fillim lëvizi ca më tej e më pas u kthye nga ana ime dhe më pa me ngulm, pastaj me një gjest pakënaqësie m’a spostoi krahun me dorën e saj, duke më dhënë të kuptuar se një veprim të till nuk duhet ta përsërisja më herë tjetër. Psherëtiva dhe pulita sytë jo më tepër i fyer se sa i dërrmuar prej mos pranimi të saj. “Ç’djallin bëra kështu”, thash me vete. ”E qelba si asnjëherë. Idiot” Mbas mbarimit të orëve të mësimit Erilda qëndroi në klasë dhe unë nga dritarja e pashë kur u ngrit ngadalë dhe qëndroj në këmbë përpara detit të panoramës. Asnjëherë nuk kisha për ta kuptuar këtë rit të sajin, qëndrimin me vështrim të mbërthyer mbi det, përlotjen dhe murmurimën e sasj gati të zëshme. Deri asaj dite që u mbajt olimpiada nuk kisha këmbyer as edhe një fjalë me Erildën.Nuk u hidhërova më shumë për humbjen time se sa u gëzova për fitoren e saj. Ajo u prit si triumfatore në shkollë, por kjo për mua deri atij çasti që si ngaherë qëndroi përpara detit me vështrim të mbërthyer mbi të dallgët e tij, nuk kishte sjell ndonjë ndryshim në rrjedhën e jetës së saj. Dhe pse nuk arrija të kuptoja asgjë prej lëvizjeve të buzëve të saj, përsëri e merrja me mënd se ajo me dikë po komunikonte me zë. Me cilin? Kujt ia zgjaste ato duar të buta dhe gati sa nuk i thoshte se; mbi dhimbjen e përhershme ishte ngitur dhe një premtim i mbajtur, një lloj krenarie qetësuese, që shkonte përtej së përtejshmes. Për herë të parë pas gjashtë vjetësh po e shihja Erildë disi më të qetë e më të shpenguar. Gjithë trupi i saj më dukej sikur ishte çliruar një herë e përgjithmonë prej plogështisë topitëse dhe se kishte fituar një lloj lirshmërie natyrore. E dija që mbasdite ajo do të shkonte tek posta dhe si hënga bukë shpejt e shpejt e mbajta frymën atje. Njerëzit që vinin të për të marrë postën apo lajmëthirrjet prej të afërmve të tyre shtyheshin gjithnjë e më shumë pranë sportelit. Dikush thërriste me zë të lartë emrat e marrësve dhe si mbaronte emër i fundit dhe të gjithë largoheshin, Erilda qëndronte edhe për disa minuta aty me sy të mbërthyer, pastaj më tepër se e lënduar, kthehej dhe merrte rrugën për në shtëpinë e dajës. Dhe kur e vështoja tek merrte përsëri e vetme rrugën për në shtëpi, nuk di përse më ngjasonte me një nimfë deti, që qëndronte e palëvizur, e lidhur dhe e dënuar padrejtësisht, më tepër prej një dore të ligësh, të padukshme se sa prej fatit, në kiçin e një skafi, të lënë aty të vetmuar, e të harruar prej të gjithëve. Nuk më kujtohej se ku e kisha lexuar apo prej kujt e kisha dëgjuar që ; një femër nuk është kurrë ajo që shfaqet, dhe vrisja mëndjen nëse kjo vlente edhe për Eridën apo jo, por edhe nëse vlente për mua nuk kishte kurrëfarë rëndësie. Qëndroja disa metra larg saj me ndjesinë e të qënit i veçuar dhe diç më shtynte të mos ia gërmoja më ato kujtime të hidhura.

– Ikim!,- i thashë si të isha i bindur në pritshmërinë e përhershme të saj. I shihja me ngulm supet mbi të cilat i derdhej tufa e flokëve. – Po të përcjell deri tek hyrja e pallatit, – shtova me një gjysmë zëri pas një heshtjeje të shkurtër dhe i priva përpara në rrugën e boshatisur. Sapo kapërcyem tretuarin, ajo u kthye dhe më vështroi me ngulm.

– Nuk bën, të na shikoj dadaja, – tha për gruan e dajës, duke më hedhur një shikim të shqetësuar. Tunda kokën dhe i buzëqesha me mirënjohje. Pastaj si i zënë ngusht, duke iu bindur vullnetit dhe arsyes sime, ula vështrimin dhe ika si një fëmijë më shumë se i bindur, i urtë. Në shpirt ndjeja një lloj lehtësimi që më vinte prej të kuptuarit se ajo nuk m’i kishte thënë ato fjalë e shtyrë prej bezdis së pranis sime, më tepër se prej frikës dhe gjestit të mirëkuptimit që kisha demonstruar ndaj sjelljes së imponuar të saj. Kur u ndodha në gjysmë errësirë e në vetmi, i ngadalësova hapat dhe e lash të shkonte pa dashur të bëhesha shkaktari i ndonjë ndodhie të padëshirueshme.

Po afronin provimet e lirimit, kur një ditë e zura Eridën me shikimin e mbërthyer përpara detit të panoramës.

– Kam shtatë vjetë – më tha ajo e mbytur nga dënesat, – Kam shtatë vjetë që pres dhe shpresoje të marrë një lajm nga im at dhe im vëlla. Nuk dua ta besoj Maks….nuk dua ta besoj që edhe ata, shpresa  ime e vetme në këtë botë të jenë mbytur në det ashtu si mijëra e mijëra të tjerë. Nesër unë do të iki. Kam shtatë vjet që pres dhe shpresoj. Shtatë vjetë në pritje të një lajmi prej tyre…..

Të nesërmen në mëngjes e vura re që kishte zënë vënd në njërë prej sediljeve të para  dhe kishte mbështetur ballin në xham. Autobuzi e shtoi shpejtësinë e tij dhe atij çasti, unë vetëm sa ngrita dorën time të vogël dhe, e si e tunda nja dya a tri herë në ajër, u kthyeva duke u munduar të përmbaja lotët që kishin nisur të më rrëshqisnin nëpër faqet e ndezuara dhe po më mblidheshin në cepat e buzëve, të cilat vazhdonin ende të më dridheshin. Hamburgeri që kisha blerë për Erildën, të cilin e mbante në dorën tjetër, gati sa nuk  m’u shkëput nga dora. Nuk e ktheva më kokën pas, por eca edhe disa metra më tutje, duke marrë me vete imazhin dhe manifestimin e një hiri dhe të një mrekullie të përvuajtur, derisa mbrrita tek stacioni i urbanit. Aty prita i mbushur me dëshpërim derisa mbrriti autobuzi i linjës. Kur arrita në shtëpi, u plasa në shtrat duke qarë pa zë. Nuk kisha të ndaluar, vazhdoja të dënesja papushim. Vagëllimthi dëgjova diçka që gërvëliste dhe trokiste në dritare. Ngrita shikimin e rënduar nga lotët dhe pashë jashtë. Vetëm lart në qiell ca re të zeza dukeshin sikur lëshoheshin drejt meje për të shpërndarë tisin e mërzitshëm që  kishte rënë gjithandej dhe përhumbshëm dorën e Erildë që zgjatej drejt meje….

Kurrë nuk e mësove se ku shkoj ajo vajzë që priste me orë të tëra përpara postës derisa postjeri thoshte; mbaruam edhe për sot dhe po aq gjatë qëndronte me shikim mbërthyer mbi dallgët e detit. I bindur isha vetëm për një gjë; se ajo kishte triumfuar mbi dhimbjen dhe brengën që i kishte shkaktuar koha.

Poezi nga Albana Subashi

  Poezi nga Albana Subashi     Guxoj..   Guxoj të çjerr me thonj cipën vulgare të hipokrizisë trashur e konturuar…. ditë-netëve meskine të pabesisë . Guxoj ….dhe shpërfill aktin e dashurisë akute ku ekstaza padurimisht shformohet në,,,,trill….! Guxoj në … Continue reading

Poezi nga Myrteza Mara

myrteza

Poezi nga Myrteza Mara

 

 

 

GËNJESHTËR E BUKUR

 

Tek varri i nënës
shkoj përherë
me lule të freskëta,
mbledhur në kopshtin
e dashurisë së përjetëshme.
Buza më dridhet nga malli,
lotët i gëlltisë që larg.
Nuk dua të më shoh nëna
fashat e plagëve të jetës
ndaj shtirem si i lumtur.

Më fal, nënë,
për këtë gënjeshtër të bukur!

 

 

 

NË PYLLIN E ËNDRRËS

 

Ti më erdhe si një magji në oborrin e poezisë,
Vargut tim i vure flakën në kufijt’e marrëzisë!
Si kometë qenka kjo jetë, le një gjurmë edhe fiket,
Kush ka rrojtur di të vdes nuk ia di emrin frikës!

Zemrën kam pikë të dobët, siç pati thembrën Akili,
Atë ditë s’di nga dole, përmbi buzë më zbriti ylli
Ylli-dritë i syrit tënd më flladiti shpresë e jetë,
Shenjtëria e qiririt që për dritë shpirtin e tretë…

Diell shpirti, yje zemre, çiltërsinë kam gjymtyrë,
Eci shtruar, nuk ngutem, si gamile në shkretëtirë.
Nuk ruhem nga drit’e diellit, as nga zjarri i një buze.
Shihni harkun e ylberit, e ka lindur veç një puthje!

Nëpër pyllin tim të ëndrrës erdhe ti si xixëllonjë
Nuk e di se ç’pati zemra, ja, dëgjoje!… S’e dëgjon?!
Vire dorën pak këtu!… A e ndjen si zien vullkan?
S’e kuptoj, ç’ndodh kështu, apo unë s’jam i gjallë?

Gazi, helmi janë në udhë, njëlloj vrasin që të dy
Qoft dhe lodër nëpër shpuzë më mjaftojnë ata dy sy!
Si i çmendur do të dehem, ashtu siç dehen poetët
Veç nuk di të rrëfehem, më pëlqen “pus’i sekretit”.

Këto vargje vetëm Ti, askush tjetër në këtë botë
Ose digji dhe bëji hì, ose, … lule përmbi lotë.
Lule loti, nga ata lotë, që t’i pi si musht vere,
Po më bëre një çast Zot do të fal një jetë pranvere!

 

 

 

VETËM NATËN

 

Natën, kur hëna harrohet
nëpër koridoret sekrete,
të mbuloj yjet që kanë ftohtë,
unë zgjat dorën e mallit
të përkdhel yllin tim,
pagëzuar me emrin Jetë.

Është xheloze hëna,
rojtarja besnike e qiellit,
yjet i do të gjithë për vete,
por dashuria gjen përherë një shteg,
ajo nuk njeh kufi,
as shtete, as planete.

 

 

 

TË KAM KRIJUAR VETË

 

Sa herë më puthte nëna në sy
Qeshte me shpirt krejt e lumturuar.
Në njërin shihte veten, në tjetrin ty,
Ti ende pa lindur, unë i dashuruar.

Ma dha bekimin, siç e japin nënat
Me lotë gëzimi dhe gazin e shpresës
Më shihte kur vizatoja dy zemrat,
Bashkuar nga tehu i mprehtë i shijgjetës.

Që kur fillova të shijoja ëndrrat
Të vizatoja shpesh, vetëm tre vija
Në një zemër i fusja të dy zemrat
Ti-krijesa e lumturive të mia.

Të thurja e shthurja në tezgjahun e muzës,
Me ty ndërtoja ujëvara e ylbere
Në sytë e diellit ishe fjal’e parë e diellit
Nëpër kalendarë stina e pranverës.

Flokët t’i mblidhja në kopshtin e erës
Sytë-nga bajamja që kisha në kopësht
Buzët t’i lyeja me gjak të manaferrës
Dy mollë të arrira t’i vija në gjoks.

Të kam krijuar vetë, ashtu siç të dua
Të linda nga shpirti dhe dashuria
Ti zbrite nga qielli vetëm për mua
Të mori për dore vetë perëndia.

Sa herë më puthte nëna në sy
Qeshte me shpirt krejt e lumturuar.
Në njërin shihte veten, në tjetrin ty
Ti ende pa lindur, unë i dashuruar.

MAQEDONIA NË VORBULLËN E FQINJËVE ANTISHQIPTARË (Pjesa e I-rë) / Nga Brahim Ibish AVDYLI

Hartë e vjetër e Ilirisë dhe Epirit

Hartë e vjetër e Ilirisë

 

 

MAQEDONIA NË VORBULLËN E FQINJËVE ANTISHQIPTARË

 

(Pjesa e I-rë)

 

“Hapi i parë në likuidimin e një populli është të fshini kujtesën e tij. Shkatërroni librat e tij, kulturën e tij, historinë e tij. Atëherë, vini dike të shkruajë libra të rinj, të krijojë një kulturë të re, të shpikë një histori të re. Para se të kalojë shumë kohë, kombi do të harrojë çfarë është dhe çfarë qe”.

 

Thënie e marrë nga gazetari Amerikan, Edward R. Marrow, dhe libri i tij, “A nation of sheep will beget a guvernment of wolves”, cituar nga vepra e njohur “Maqedonia shqiptare-në dritën e teksteve dhe dokumentareve historike”, Vëllimi i I-rë, Tringa Design, Tetovë 2009, faqe 7.

 

 

brahim

Nga Brahim Ibish AVDYLI

 

 

 

  1. Rrënjet e lashta të Maqedonisë

 

Në fillim, mund të themi se kohëve të fundit jemi marrë pakë me Maqedoninë, sepse nuk kemi pasur mundësi që të merremi më tepër me çështjen e saj. I kemi cituar ndonjëherë veprat e studiuara për këtë çështje, por nuk jemi marrë direkt me këto vepra, ndonëse padrejtësia është ngritur në dëmin e shqiptarëve.

E dimë se Maqedonia ishte pellazge, ilire dhe shqiptare. Ajo është e okupuar mjaftë vonë nëpër histori. Dihet se Qirili dhe Metodi nuk kanë ditur sllavisht para se shekullit të IX, e aq më pak bullgarisht, rusisht dhe serbisht.

Nga të gjitha veprat që i kemi shqyrtuar, janë dy vepra të njohura: “Maqedonia shqiptare, në dritën e teksteve dhe dokumenteve historike”[1]; “Iliriciteti i maqedonëve dhe epirotëve”.[2] E para vepër, është më kompletisht e shkruar për t`iu përgjegjur shkencorisht “Enciklopedisë maqedonase”, dhe e dyta, është një vepër e veçantë.

Pra, pellazgët dhe ilirët përbëjnë dy shtylla njëra përpara tjetrës, që flisnin të njëjten gjuhë dhe që sot quhen thjeshtë shqiptarë, prej pellazgishtes, “sk-ip-at-ar”, që do të thotë se “nuk jepet ara që na e kanë lënë tashëgim etërit, baballarët”. Ajo është e nxjerrur dhe analizuar prej fjalës përbërëse: “sk”= s`ka, nuk; “ip”=jip, jep; “at”=ati, baba; dhe “ar”=arë,[3] dhe kështu ajo është folur që në vitin 1204, kur erdhi në pikëpyetje Konstantinopoja. Neve na bie në duar një dokument anonim nga Berati, i vitit 1308, i cili e kishte si rrugëdalje qëndresën e mirëfilltë të atyre që thirreshin “skipatare” dhe që donin të shpëtojnë tokat nga të ashtuquajturit serbë, nën udhëheqjen e Stefan Dushanit, që të mos ua merrte.

Në pjesën dërmuese ishin skllavët të përzier me ilirët, që ne i quanim atëherë “shka-shkijet”, d.m.th. “të ndarë më dysh”, me “besim tjetër”, të ndarë në mes të Lindjes e të Perëndimit dhe qenë të përfshirë prej “skizmës”. Skizmatizmi kishte filluar që në atë kohë. Në vitin 1400 e tutje, nga Janjeva e deri në Trepçë, nga Deçani, Peja e mbarë Kosova kishte filluar të marrë masa të mëdha. Ata që kishin filluar të mblidheshin nëpër kishat ortodokse greke, e që e kishin pranuar vasa-litetin e Sulltanit osman, dhe të cilët i quanim “sllavë”, ndërsa të tjerët, që ishin kthyer në fenë islame, quheshin “turk shqiptar“.[4]

Shqiptarët që e kishin pranuar “skizmën” ishin bërë “serbë”, pra ata ishin ilirë, shqiptarë ortodoksë-skizmatikë, pra ishin “ithtarë të kishave ortodokse serbe”.[5]

Emri serb është kategori sociale, fetare dhe më vonë etnike e kombëtare. Serbët lidheshin me Kishën Ortodoksizmit në Pejë, pra Patikanën e Pejës, dhe Patrikanën ekumene të Konsantinipojës, sot Isambull, pra Stamboll. Në shekullin e XVII filloj të krijohej gjuha kishtare serbe, si një nga gjuhët speciale të të ashtuquajtura gjuhë kishtare sllave, të cilin e kishin krijuar qysh në shekullin e IX misionarët bizantinë, dy hebrejtë e njohur Qirili dhe Metodi. Serbia ishte një njësi gjeogafike dhe kishëtare dhe nuk ekzitonte si etni e komb dhe përfshinte një territor më të ngushte gjeografik, që lëvizte edhe në territor.[6]

Antroponimet, toponimet dhe mikrotoponimet nuk janë të gjuhës sllave, por janë të marrura nga të folurat ortodokse dhe bogumile, pra patarene, në faltoret e të cilave përdorej gjuha kishtare, e formuar nga Qirili dhe Metodi, të cilët, në të vërtetë, kanë qenë hebrenj.[7] Pra, këtu i kuptojmë se prej kujt dhe kur kanë “mbetur” aq pakë “serbë” në këtë territor, që njihet si “IRJM”, ku për herë të parë e kanë krijuar gjuhën e parë kishtare sllave në shekullin e IX, e cila më vonë është bërë “gjuhë e kishave”, e jo “gjuhë ruse”, “bullgare”, “serbe”, “sllavo-makedone”, etj.

Thënë më shkurtimisht, Maqedonia ishte pellazge, ilire dhe shqiptare. Nuk ka pasur “gjuhë maqedone”, por ka pasur gjuhë shqipe.

Pellazgët kanë qenë stërgjyshërit e shqiptarëve të sotëm dhe shqiptarët e sotën i kanë pasur baballarë ilirët, siç pohon me të drejtë Oberhammer, të cituar prej Dr. Arsim Spahiut, në veprën e tij, ““Iliriciteti i maqedonëve dhe i epirotëve”.[8] Po e marrim edhe një vepër të dytë të historisë, nga Zhan Klod Faveirial, “Historia (më e vjetër) e Shqipërisë”, në të cilën thotë se “Akarnania është e populluar nga shqiptarët dhe në Misolongi flitet përgjithësisht shqip”.[9]

Në të njëjten faqe ai thotë se “Argët ngritën krye duke u bashkuar me Akarnanët ose Lelegët (një fis tjetër pellazgjik) dhe i kërkuan ndihmë Athinës, e cila u dërgoi atyre njëqind anije. Në saje të kësaj ndihme, Argët e Akarnanët rimorën Argosin dhe i dëbuan prej andej Ambrakiatët e Korintit”.[10]

Ndërsa, në kapitullin e katërt, autori na shpjegon për dinastinë maqedonase, në të cilën thotë se ka qenë tërë Maqedonia pellazge dhe se është vendosur në Pind, nën emrin “Maqedoni”. Ata u shtrine deri në Ematia.

Pra, Faveiriali në këtë kapitull thotë se “Maqedonasit nuk ishin grekë”, dhe se “Justini na siguron se Maqedonasit ishin Pellazg”.[11] “Straboni thotë se ata kishin të njëjtën veshje, flisnin të njëjten gjuhë, kishin të njëjtat zakone me Epirotët”.[12]

Nga Karani, Filipi e Aleksandri i Madh llogariten 24 mbretër, kurse Justini i numëron 12 më të njohurit. Në kohën e Arkelaut 413 para Krishtit, Maqedonia kishte vendosur marradhënie politike me Greqinë, edhe pse Greqia nuk i donte.[13] Aleksandi i Madh ka qenë ilir, në të cilën studiuesja italiane Lucia Nadin, e zbulon testamentin e tij, të cilën ai i drejtohet Shkodrës, e në të cilën thotë:

“Unë, Aleksandri, bir i Filipit, mbretit të maqedonasve, mishërim i monarkisë, krijues i Perandorisë Greke, biri i Zeusit, bashkëbisedues i Brahamanëve dhe i Pemëve, i diellit dhe hënës, triumfues mbi mbretëritë e Persëve e të Medëve, Zoti i Botës prej ku lind dhe ku perëndon dielli, nga Veriu në Jug, pinjoll i farës së shquar të popujve Ilirikë të Dalmacisë dhe Liburnisë dhe të popujve të tjerë të së njëjtës gjuhë që popullojnë Danubin dhe zonën qendrore të Thrakës, u sjell dashurinë, paqen dhe përshëndetjet e mija dhe të të gjithë atyre që ndjekin sundimin e botës.

Duke qenë se ju gjithmonë më jeni treguar të besës dhe të fortë e të pathyeshëm në betejat e bëra krah meje, u jap dhe u dorëzojë juve në zotërim të lirë gjithë hapësirën e Akuilonit e deri në skaj të Italisë së Jugut. Askush tjetër, veç jush, të mos guxojë të vendoset dhe të qëndrojë në ato vende dhe po u gjet ndonjë i huaj, ai do të mund të qëndrojë vetëm si skllavi i juaj, dhe pasardhësit e tij do të jenë skllevër të pasardhësve tuaj.

U shkrua në Kështjellën e qytetit të Aleksandrisë, themeluar prej meje buzë lumit madhështor të Nilit në vitin XII. Me vullnet të perëndive që nderohen në mbretëritë e mia, Zeusit, Marsit, Plutonit dhe Minervës, perëndisë së perëndive. Dëshmitar të këtij akti janë Atleti, logotheti i im, dhe 11 princa të tjerë, të cilët unë po i emërojë si trashëgimtarë të mi dhe të të gjithë Botës, meqenëse po vdes pa lënë pasardhës”.[14]

Dihet se grekët thërmojnë gjuhë derisa thonë se “Aleksadri i Madh është i joni”, ndërsa skllavët, pra sllavët, pra sllavo-makedonët thonë se Aleskandri i Madh ka qenë i joni dhe se Filipi, babai i tij, ka qenë sllavo-makedon, duke mos e patur faktin e vetëm parasysh, se sllavët nuk kanë ekzistuar para shekullit të IX.

Ndërsa vendi, të cilin grekët e mëvonshëm e thirrin “Thesaloniku”, një emër që është formuar prej gjuhës shqipe, është Selaniku, por nuk e dinë çka do të thotë. Shqiptarët, theksonin përherë se shkojnë “te selanikja”, sepse aty jetonte motra e Aleksandit të Madh. Selanikja nderohej nga shqiptarët. Edhe Selaniku është e ka qenë një qytet i Maqedonisë dhe duhet ti kthehet asaj.

Historia është shkencë e veçantë dhe e dëshmon këte me dokumentacionin e saj. Shqiptarët janë banorët autoktonë të Ilirisë, Epirit e të Maqedonisë dhe një nga racat më të moçme në Europë. “Shqipëria është më e lashtë se vetë Evropa”– na thotë Luis Arnaud, të cilin nuk e dimë se kush ka qenë me të vërtetë, por e dimë se ka shkruar një letër dhe të botuar në gazetën franceze “La Croix” (Kryqi), me 16.12.1912, para fillimit të mbledhjes së Ambasadorëve në Londër.[15]

Iliriciteti i Maqedonisë dhe i Epirit dhe Gadishullit Ilirik, pasi tërë gadishulli dhe kontinenti quheshin më parë HERNI, e më vonë, në të gjitha tekstet figuron vetëm me dëshirën e armiqve tanë, në radhë të parë prej anglezëve, i ashtuquajtur “Gadishulli Ballkanik”, dhe sot është mëse i padiskutueshëm. “Autorët e vjetër i konsiderojnë maqedonasit dhe epirotët si barbarë, pra popuj që nuk flisnin greqisht, e disa vetë i quajnë pellazgë, ndërkohë që të tjerë i emërtojnë ilirë”.[16]

Pra, Maqedonia gjatë historisë së bujshme, aktive dhe batica e me zbatica, të cilat vinë edhe në kohën e përpjekjeve të veta për ta përpirë një numër të lartë të argumenteve të karakterit entokulturorë me Epirin e lashtë (sot Çamëria, nuk e mbanë as gjysmën e tokës që ka patur Epiri i lashtë!), sikurse me të gjitha trojet etnike shqiptare nëpër Gadishullin Ilirik. Burimet që disponohen nuk lejojnë që të vihet vija e kuqe dhe kufiri në anën e trojeve të Maqedonisë dhe tokave të marra nga Dardania apo Epiri. Shqiptarët i shpëtuan vorbullës përpirëse të bullgaro-serbo-grekëve dhe malazezëve për ta përpirë gjithë Shqipërinë dhe Maqedoninë.

Sllavo-makedonët, serbët, rusët e bullgarët edhe sot po përpiqen ta gllabërojnë, por nuk munden, veçse e trondisin, si në Kumanovë…

 

 

  1. Makedonia nuk është sllave, siç e thonë të shiturit

 

Antishqiptarët, rreth e përqark Maqedonisë, bënjë çmos që ajo të quhet sllave. Duhet të përgaditin vendin dhe Shkupin me “ndërtime” të mëdha e bombastike, të qytetit tendencioz “sllav”, me mbishkrime sllavo-makedone në çdo pikë, me çirilicë, me statuja të mëdha e të pakultivuara, duke përfshirë edhe Aleksandrin e Madh, që thuhet paturpësisht se është “makedon”, apo është “sllavo-makedon”.

Ne, po e marrim një artikull të shkruar enkas për këtë punë, në “The Guardian”, në të cilin thuhet se arkitektura e sotme e Shkupit është paqtjetër falsifikim edhe më i rrebtë i historisë së këtij shteti artificial. “The Guardian” shkruan se Shkupi, në kuadër të akitekturës së “re” të projektit të shtrenjtë 200 milion e deri në 500 milion Euro, thënë shkurt “Shkupi 2014”, duke aluduar në patriotizmin e sllavo-maqedonasve nacionalist, është një arkitekture tendencioze, rrënjësisht e pa kultivuar, e rrejshme dhe falsifikuese e historisë së vërtetë të Maqedonisë, e cila, ndonëse është tërheqëse, sidomos për turistët, e ka shndërruar kryeqytetin si një nga kryeqyetet më të falsifikuar, me statuja të shumta, madje edhe serbe.

Kjo “punë”, në vend se “të ndërtojë” një qytet antik, me statuja të vërteta dhe ndërtesa të vjetra e antike, që të zbulojë në qendrën e vet vlerat historike, është bërë një vend për të tëhequr turistë dhe aspak të fesë ortodokse.[17]

Ndonëse thuhet në artikull se Maqedonia duhej të përfillte historikisht Greqinë, ajo nuk ka të bëfillë aspak Greqinë e lashtë, as me Perandorinë Bizantine, prej të cilës e bartën gradualisht nga shekulli i IX e më tutje ortodoksizmin, të filluar në ceromonitë e kishave që quheshin “kisha greke”, në vend se të quhen “bizantine”, sepse dihet se Perandoria Bizantine ishte perandoria ilire e jo e grekëve mesjetarë, pasi në mesjetë nuk kishte dhe nuk ka pasur “greko-helenë”. Gjatë kësaj periudhe arbërit ishin shtetas romakë. d.m.th. shtetas bizantinëthemës ilire dhe natyrisht se njiheshin nga kronistët bizantinë.[18] Konsideroheshin si “bizatinë” të gjithë të qenurit iliro-arbër. Para shekullit të VI arbërit e vjetër dhe ilirët ndjenin afërsi me grekët, që i cilësonte ashtu përkushtimi i veçantë, jo origjina.

Emri kombëtar “Iliria” dhe “ilir” dëgjohet deri në shekullin e VI. Në pesë shekujt e vazhdueshëm nuk bëhet më fjalë për ilirët dhe Ilirinë, sepse ilirët luajtën rol në perandorinë Romake dhe kështu është zëvendësuar ky emër kombëtar me emrin “romak”, sepse ilirët kanë lidhur ekzistencën e tyre me regjimin romak e bizatinë, me të gjitha dallimet (dhe mospajtimet) që kanë patur.[19]

Siç na citon Avdi Ibrahimi, në të kaluarën tonë kemi qenë një etnitet i madh, pra iliro-pellazgë apo pellazgo-ilirë, dhe të huajt na kanë coptuar gjithnjë, saqë ne jemi tkurrur vazhdimisht. Të ardhurit vazhdimisht, që kanë qenë një numër i vogël në krahasim të pellazgo-ilirëve i kanë rrënuar themelet tona të historisë dhe gjuhën tonë nga rrënja e gjuhës pellazge e ilire. Ilirët kanë qenë pellazgë dhe kanë folur të njëjtën gjuhë. Ne kemi patur histori të lavdishme prej gjenezës së kësaj bote e tutje. Grekët e hebrejt kanë qenë etnitete të vogla në krahasim me ilirët.[20]

Në të vërtetë, në librin e shenjtë të Biblës nga Dhjata e Vjetër thuhet se tërë toka ka pasur një gjuhë, me fjalë të njëjta. Ashtu na e pohon edhe Kurani,  libri i shenjtë i islamizmit, se kjo gjuhë ka qenë gjuhë mbarënjerëzore. Kjo ishte e gjuha hyjnore e profetëve, të cilën mjaft shkencëtarë e kanë titulluar “gjuha nënë”, dhe kjo ishte gjuha e pellazgëve, ilirishtja, shqipja e moçme, ashtu siç e quan edhe Nermin Vlora-Falaski, në veprat e saj[21], e shumë të tjerë.

Latinishtja, greqishtja e parë, e ashtuquajtura sllavishtja e vjetër apo osmani-shtja ishin gjuhë artificiale e administrative të perandorisë romake, bizantine dhe osmane, jo-turke, “greke” dhe italiane. Kur mbaruan këto perandori, maruan edhe gjuhët e tyre artificiale, ku fjalën kryesore e kishin iliro-pellazgët,[22]ndërsa “gjuhët artificiale”, si psh. greqishtja e re, doli nga rrënjët e marrura nga gjuha pellazge, me mbaresat apo parashtresat greke, dhe vazhdimisht u ndryshua nëpër histori, për të mbulluar gjurmët e vjetra pellazge.

Edhe Turqia nuk ka qenë “komb”, por nga 6`800.000 shqipfolësit dhe 2 milionët e sotshëm pellazgë, që e flasin gjuhën shqipe të pastërt, por që quhen me emrin e tyre identifikues “llaz”, ata e ruajnë gjallë gjuhën e tyre shqipe, nëpër dhunën e hapur shtetëror artificiale. Ndonjëherë, kryetarët e shtetit artificial, me origjinën e tyre shqiptare, kanë dhënë simbolet shtetërore të flamurit të kuq, me hënë dhe yll, sikur stema ilire, dhe e mbajnë në flamurin e tyre shtetëror.

Shteti i tyre artificial nuk ka lejuar asnjëherë gjuhën shqipe nëpër shkollat shqipe, por i ka mësuar me dhunë dhe shkollë “normale” turke fenë islame, nëpër shkolla e xhami. Partitë islamiste, e kanë ngatërruar fenë me partitë fetare.[23]

Edhe sot i joshin besimtarët e mashtruar nëpër shtetet e ndryshme, në Evropë, si në Maqedoni, të ndërrojnë kahjen e mirëfilltë të shkollave shqipe, të pakten prej Kongresit të Drejtëshrimit, më 1908, dje Manastiri, sot Bitola, në Maqedoni, me gjuhën arabe e turke.

Shkollat fetare dhe ideologjitë fetare e japin kudo nëpër xhami të ndryshme këtë çështje, saqë ngatërohet me rekomandimin e fqinjëve të ashpër kundër nesh dhe na e pëshpërisin papushim “Zoti i Madh, i Gjithëdijshëm, i Gjithëmëshirshëm dhe i Gjithëfuqishën është Al-lahu, sikur nuk e dimë se nuk është në Arabi, por në pjesën e poshtme të Maqedonisë, në Epir dhe në Shqipërinë e Jugut. Ai quhet “Zoti i Madh”, të cilën e thonë me Al-lahu-n: “Dielli i Madh, kuq si gjaku, kur lindë e perëndon”, e për këte e kishin kurdoherë Diellin si simbol të tyre ilirët, që është një yll i vogël, më afër tokës, sepse nuk bën ende të thuhet kjo gjë nëpër shkollat tona, pasi kudo që jemi, na mbajnë fetarët nën hypnoza të thella.

Sellena, në mitin e tyre te të gjithë pellazgët, nëpër trevat ku flitej përgjithësisht shqipja në trevat arbërore, që e përfshinte edhe Samothrakën, ku është gjetur skulptura e parë e cila ruhet sot në Muzeum të Luvrit në Francë, ndërsa e dyta në Muzeumin e Londrës, në Britaninë e Madhe, e niste rrugën e saj në qiell kur perëndonte Dielli, pra perëndia Zeus, Zojsi, Zoti i Madh, dhe përfaqësohet nga Hëna, që e shprehë ate perëndesha Sellena. Figura e Demit (pra, e Kaut) ishte qëndrore në besimin hënor të pellazgëve, dhe shprehte forcën krijuese te pellazgët. Ajo përshkruhet nga një vashë e re, me një ndriçim të argjentë, veshje të lartë, hypur nga karrocë e tërhequr nga një dem. Nga era që fryente përherë nëpër tokat pellazge, thënë më shkurt të Epirit, veli i kokës merrte formën e hënës dhe i rrinte asaj mbi kokë, pra harku hënor.[24]

Në tempullin e Samothrakës, në Greqinë e lashtë, gjatë riteve të veçanta që ia kushtonte perëndeshës pellazge, populli pellazgo-ilir, u njoh edhe Filipi i II-të me Olimbinë (të thënë edhe ndryshe Mirtalin), që është nëna e Aleksandrit të Madh, siç është Filipi i II babai i tij dhe të dytë prindër, një dëshmi kjo e vërtetë pellazgo-shqipe e prindërve të tyre dhe e vetë Aleksandrit të Madh.

Krahët, të pasqyruara në të gjitha skulpturat e Sellenës janë krahë shqiponje dhe se Sellena është pellazgo-shqipe e tregon edhe miti, sipas së cilës ishte bijë e titanëve Iperio (Shqipes), pra pjesa e epërme e Greqisë, prej të cilave rrjedhë Zoti i Madh, orakujt e falltarët e Zotit të Madh, në Dodonë, ku sundonin sellët. Iperio do të thoshte Epiri. Është pjesa e poshtme e Shqipërisë, që ndodhet sot nën të ashtuquajturën “Greqi”. Sellena ishte motra e Elios, pra shqip “e Diellit” dhe te romakët nderohej kulti i saj me emrin Luna (Hëna).[25]

Në Epir ka qenë tempulli i Dodonës. Ai është më i vjetri, i gjeturi i lashtësisë, në të cilin vinin nga të gjitha viset për të mësuar nga falltorja e Zeusit diçka për fatin e tyre. Ky vend ua jepte hirin e Hyut të madh dhe quhej vendi “ku merrte hir” apo bekimin e Zotit të Madh. Emërtimi i vendit “Epir” duket shumë bindës me “na jep hir”, në krahasim me të dy fjalët e përbërse “ep” dhe “ir”, që do të thotë “jep hir”.[26]

Ndërsa grekët e ri “harrojnë” qëllimisht historinë tonë e bëjnë çmos për të na i marrë argumentet prej dorës. Janë gënjeshtarë të kulluar të historisë.

Ne duhet të vendosim për shqyrtim nga njëra anë Greqinë e vjetër parahistorike dhe mitologjinë e saj dhe nga ana tjetër avranitasit që nga koha e Bizantit deri në shekullin 20-të.[27] Grekët e ri nuk përputhen me grekët e vjetër. Maqedonasit ishin një popullsi ilirike, që do të thotë pellazgjike, dhe Fineley[28] thotë se Aleksandri i Madh, nëpër darkërat e mëdha që i shtronte me oficerët e Maqedonisë, duhej të përdorte një dialekt të vjetër shqiptar.

Prej studiusve dhe shkencëtarëve të ndryshëm nga lëmia e historisë ne shohin se atdheu i dytë i shqiptarëve, në kohën e ilirikut shtrihej nga Tieshta në Slloveni, në Singidun (Beogradi i sotëm i Serbisë) deri në Selanik e gjirin e Ambrakisë, me ditin Jon (ë) dhe detin Adriatik, e mbyllej sërish në Trishtë.

Brenda të gjithë kufinjëve të kësaj shtrirje të Ilirikut ekzistonin mbi 350 qytete të njohura dhe përrreth mbaheshin mija fshatra dhe vendbanime të malësorëve që e kanë punuar edhe tokën dhe kanë ruajtur bagëtinë. Nëpër qytete ishte zhvilluar në radhë të parë ekonomia, tregëtija dhe zejtaria.[29]

Faktori i parë është mospërzierja e popullsisë arbërore me të huajtë. Kjo traditë vazhdoi në të gjitha kohërat. Arbërit, arbanët, avranitasit, si të krishterë apo edhe ashtu muslimanë, janë nga popujt e paktë që i ruhen përzierjeve të gjakut me të huajt dhe kështu u largoheshin “përzierjeve të gjakut”, përveç të përthithurit e të ardhurve. Kështu, kurdoherë e kanë ruajtur pastërtinë e farës së gjakut dhe janë edhe themeluesit e Greqisë së vjetër e të re. Në Greqi janë 2`000.000 avranitas.

Gjuha avranitase nuk u lejua të shkruhej, edhe pse kishte shumë dialekte të saj, sepse marrëdhëniet me Geqinë ishin të tendosura, për shumë arësye pak të njohura,[30] kështu që përnjëfarë lehtësie avranitasit e përdorën alfabetin grek.

Turqia e mbanë simbolin e shtetit të vetëm të pellazgo-ilirëve, stemën e shtetit ilir, sado që e mbanë kreun e armiqëve të kombit shqiptar, pastaj vjenë Greqia, Rusia, Bullgaria, Serbia, sllavo-makedonët dhe malaziasit. Këta e sjellin vërdallë kombin shqiptar nëpër gënjeshtrat e veçanta historike e aktuale, dhe nëpër fetë e ndryshme. Ai ende sikur është “i pa shkollë” dhe nuk ia “kap mendja” tradhëtitë.

Po e sjellim edhe njëherë thënien e rilindasit tonë, Sami Bej Frashërit, nga shkrimi ynë paraprak, se Ilirët dhe Epirotët rronin njësoj e ishin si shqiptarët e sotëm pa ndonjë ndryshim dhe flisnin gjuhën që ne e flasim sot. Ata ishin një racë dhe flisnin një gjuhë si shqiptarët e sotëm.[31] Ata qenë dhe janë edhe në Maqedoni.

“Pëllazgët, janë m`i vjetri i kombeve arianë t`Evropës” dhe “mund të dilte sot një pellazg, do të mundnim të flisnim me të si një gegë me një toskë”.

“Shenja e kombësisë është gjuha; çdo komb mbahet me gjuhën e tij”. “Shqiptarët flasin një nga më të vjetrat e më të bukurat gjuhë të dheut”.[32] Kombësia është gjuhë e shqiptarëve. Ne kohën e romakëve dhe të bizantinëve u lanë në harresë emrat Iliri, Maqedoni, Epir e Shqipëri.[33]

Këte, do ta shohim në pjesën e dytë të këtij shkrimi…

[1] Grup Autorësh: “Maqedonia shqiptare, në dritën e teksteve dhe dokumenteve historike”, Vëllimi i I, Tringa Design, Tetovë 2009.

[2] Arsim Spahiu, “Iliriciteti i maqedonëve dhe i epirotëve”, Mësonjëtorja, Tiranë 2006.

[3] Shikoni artikujt e mi, “Evropa e bashkuar dhe shqiptarët-Shpalime për Evropën e Bashkuar dhe shqiptarët prej gjenezës e deri më sot”, Pjesa XII e XIII, te faqja ime http://www.bahimavdyli.ch, apo vepra e Muharrem Abazajt, “Pellazgët kanë folur dhe shkruar shqip, Rofon, Tiranë 2013, faqe 359.

[4] Shiko artikujt e mi te http://www.brahimavdyli.ch, te “Serbët, Serbia dhe shqiptarët”, apo vepën e Prof. Dr. Skender Rizajt, “Falsifikimet e historiografisë serbe”, A-Print, Prishtinë 2006, faqe 36-37, “Skizmatizmi”.

[5] E njëjta vepër e Skender Rizajt, pjesa “e) Dokumenti osman i vitit 1716 mbi popullsinë shqiptare të Deçanit, Lloçanit dhe të Carrabregut”, faqe 39.

[6] E njëta vepër, “g) Kuptimi kishtar i emrave: shqiptar, serb, grek”, faqe 40.

[7] Shiko artikullin tim, “Serbët, Serbia dhe shqiptarët”, në http://www.brahimavdyli.ch.

[8] Arsim Spahiu, “Iliriciteti i maqedonëve dhe i epirotëve”, Mësonjëtorja, Tiranë 2006, faqe 14,vepra e Oberhammer-it. “Akarnanien Ambrakia, Amphilochien, Leucas”, botuar në München, në vitin 1887, faqet 3-5.

[9] Zhan Klod Faveirial, “Historia (më e vjetër) e Shqipërisë”, Plejad, Tiranë 2004, faqe 51.

[10] Pa aty, e njëjta faqe.

[11] E njëta vepër, faqe 53 e 54.

[12] Pa aty, faqe 54.

[13] Pa aty, faqe 54.

[14] Marrë nga shumë botime të testamentit të Aleksandri të Madh, e merkure, 12.11.2013, në http://voal-online.ch. Ky testamenti është zbuluar dhe përkthyer nga studiuesja italiane Lucia Nadin, të cilin e ka paraqitur në hulumtimin e saj shkencorë, “Statuti de Scutari, della prima meta del secolo XVI con le addizioni fino al 1469”, Giogno 2002, Romë.

[15] Luis Arnaud, “Shqipëria është më e lashtë se vetë Evropa”, http://www.dialogplus.ch, marrë nga Zëri, me datën 28.05.2015.

[16] Arsim Spahiu, “Iliriciteti i maqedonëve dhe i epirotëve”, Mësonjëtorja, Tiranë 2006, faqe 17.

[17] Shikoni për këtë çështje në http://www.illyriapress.com, të datës 12 prill 2015, sipas “The Guardian”, artikullin “Arkitektura e Shkupit, falsifikim i historisë”.

[18] Aritidh Kola, “Arvanitët dhe prejardhja e grekëve”, Botimet Toena, Tiranë 2008, faqe 127.

[19] Po aty, faqe 111.

[20] Shikoni Avdi Ibrahimi, “Zanafilla e rrënjëve tona”, të publikuar në http://www.ikvi.at, të datës 2 maj 2015.

[21] Përveç se në shkrimet e mia te http://www.brahimavdyli.ch, mund ti shikoni në veprat e saja origjinale, në italisht, të Nermin Vlora-Falaskit, apo veprën e saj në shqip, “Pellazgët, ilirët, etrusket, shqiptarët”, Faik Konica, Prishtinë 2004.

[22] Shikoni shkrimin e Avdi Ibrahimit,“Zanafilla…” më tutje, apo shkrimet e mia në http://www.brahimavdyli.ch.

[23] Shikoni edhe njëherë artikullin e Sadri Ramabajës, “Islamizmi politik dhe demokracia”, te http://www.pashtriku.org.

[24] Shikoni më mirë artikullin shkencor të zonjës së nderuar, Fatbardha Demi, “Rruga e zbulimit të emrit e të besimit pellazg dhe i vashës krah-shqiponjë”, te shkruar me 16.10.2012, të publikuar në http://www.pashtriku.org.

[25] Po aty, në vazhdim.

[26] Shiko librin e Muharrem Abazajt, “Pellazgët kanë folur dhe shkruar shqip”, Rofon, Tiranë 2013, faqe 350.

[27] Aristidh Kola, “Gjuha e përëndive”, Plejad, Tiranë 2013, faqe 21.

[28] E njëta vepër, faqe 73, duke cituar edhe Georgiu Fineley-n, nga libri “Historia e revolucionit grek”, Athinë , pa vitin e botimit, faqe 32, të përkthyer nga Aleks Hoxha.

[29] Avdi Ibrahimi, shkrimi i cituar më lartë,“Zanafilla…”, të botuar me 2 maj 2015, http://www.ikvi.at.

[30] Aristidh Kola, vepër e cituar, faqe 140.

[31] Sa për citim, shikoni shkrimin tim, “Epiri është emri i vjetër i toskërisë”, te http://www.ikvi.at, 6 korrik 2015.

[32] Sami bej Frashëri, “Shqipëria ç`ka qenë, ç`është e ç`do të bëhet?”, Shtëpia Botuese e Librit Shkollor, Tiranë 1980, faqe 44.

[33] e njëjta vepër, faqe 43.

SI LINDI KISHA ORTODOKS E PAVARUR KOMBËTARE SHQIPTARE. ( PËRGJIGJE LIBRIT TË ANASTAS JANULLATOS ME TITULL “HISTORI E KISHËS NGA 1990 “. ) / Nga At NIKOLLA MARKU – KISHA ORTODOKSE PAVARUR KOMBETARE SHQIPTARE SHEN MARIA ELBASAN

  SI LINDI KISHA ORTODOKS E PAVARUR KOMBËTARE SHQIPTARE.   PËRGJIGJE LIBRIT TË ANASTAS JANULLATOS ME TITULL “HISTORI E KISHËS NGA 1990 “.     Nga At NIKOLLA MARKU KISHA ORTODOKSE PAVARUR KOMBETARE SHQIPTARE SHEN MARIA ELBASAN     Me … Continue reading

Shtëpia Botuese “ADA ” publikon librin me poezi ” Nuanca dashurie ” të autorit Florin Islamaj dhe redaktim të Lulzim Hajdarit.

  Shtëpia Botuese “ADA ” publikon librin me poezi ” Nuanca dashurie ” të autorit  Florin Islamaj   dhe redaktim të Lulzim Hajdarit.     “Nuanca dashurie” te autorit Florin Islamaj Redaktor: Lulzim Hajdari Recensent: Vera Istrefaj Botimi i parë, 2015 … Continue reading

Shtëpia Botuese “ADA ” publikon librin me poezi ” Trokas” të autores Mirela Ropi dhe redaktim të Ilmi Dervishit.

  Shtëpia Botuese “ADA ” publikon librin me poezi ” Trokas” të autores Mirela Ropi dhe redaktim të Ilmi Dervishit.   Mirela Ropi vjen me librin me poezi “Trokas” Redaktor: ILMI DERVISHI Recensa: ELONA MEHMETAJ Korrektore: OLIMBI SHARE Kopertina: Lefter … Continue reading

Shtëpia Botuese “ADA ” publikon veprën e një figurë embelematike të politikës dhe kuturës shqiptare, atë të ISUF LUZAJ , me titull “ Princesha Rugina “ dhe të përgatitur nga Zyba Hasa

  Shtëpia Botuese “ADA ” publikon  veprën  e një figurë embelematike të politikës dhe kuturës shqiptare, atë të ISUF LUZAJ , me titull “ Princesha Rugina “ dhe të përgatitur nga Zyba Hasa.     Titulli : Princesha Rugina Autor : Isuf … Continue reading

Padres y docentes critican la falta de compromiso con la educación / Peter Tase

Padres y docentes critican la falta de compromiso con la educación

 

 

Peter-Tase-232x300

          Peter Tase

 

Padres de familia y docentes de la Escuela Básica Virgen del Perpetuo Socorro de la compañía Teniente Sánchez, departamento de Ñeembucú, manifestaron su malestar por la falta de apoyo a la educación, criticando el precario funcionamiento del sistema escolar en la zona. Las falencias en infraestructura y la continuidad de plurigrados fueron centro de las quejas durante una reunión autoconvocada por los padres. Autoridades educativas aseguraron que los problemas planteados serán subsanados a corto plazo. 

los-alumnos-de-la-escuela-basica-perpetuo-socorro-protestaron-junto-a-sus-padres-y-docentes-con-pancartas-exigen-mejores-condiciones-educativ_906_573_1231468

TTE. SÁNCHEZ, distrito de Villalbín Ñeembucú (Clide Martínez, corresponsal).

 

La docente de la escuela Básica Virgen del Perpetuo Socorro, Florencia del Puerto, expresó su inquietud respecto al estado del edificio, particularmente del techo que ya no protege en los días de lluvias, la falta de materiales didácticos y el rudimentario pizarrón.

Ramona Saucedo, docente con antigüedad de 22 años, quien enseña en dos grados y lo hace en carácter ad honórem –en uno de ellos desde hace más de dos décadas–, lamentó que deba enseñar en plurigrado, dividiendo la pizarra en dos, tornándose imposible el desarrollo del programa de estudios.

Para Ramón Sánchez, exdirector de la institución, es imposible una educación de calidad enseñando dos grados en un aula de cuatro metros cuadrados.

Peter Tasen, padre de familia, afirmó que es inaceptable que en 2015 se enseñe dos grados en una misma aula. “Ni en la época de Carlos Antonio López existía el plurigrado”.

Señaló que el mayor problema es la gran barrera que existe entre las autoridades y los profesores. “Las autoridades políticas y educacionales se creen dioses, ni siquiera se dignan en participar de una reunión convocada por los padres de familia y profesores para dialogar y ver posibles soluciones a los problemas”.

Tasen, ciudadano estadounidense que reside en el lugar, dijo que es incoherente que se prive de un rubro de maestra a una escuela, mientras los funcionarios de Itaipú y Yacyretá cobran millonarios salarios.

“La educación es fundamental para un país que quiere desarrollarse. ¿Por qué progresan Corea del Sur, Singapur y Finlandia?, porque ponen en primer lugar a la educación e invierten en conocimientos”, refirió.

El profesor Antonio Sánchez, director del colegio de la zona y padre de familia, afirmó que se debe consolidar la escuela para evitar la migración de los niños y terminar con el plurigrado para mejorar el nivel de los estudiantes.

Kongresi 100 Universal i Esperantos në Lille, Francë, nga 25 korrik gjer 1 gusht 2015 – Tema: “Gjuhët, artet dhe vlerat në dialogun ndërmjet kulturave” / Bardhyl Selimi, Shoqata esperantiste shqiptare

Kongresi 100 Universal i Esperantos  në Lille, Francë, nga 25 korrik gjer 1 gusht 2015  Tema: “Gjuhët, artet dhe vlerat në dialogun ndërmjet kulturave”     Bardhyl Selimi, Shoqata esperantiste shqiptare         Qëndrimi i Shoqatës Esperantiste Universale (UEA) … Continue reading

Epoka e komunizmit jeton / Përgatiti : ARMIN TIRANA

armir

 

Epoka e komunizmit jeton

 

 

Përgatiti : ARMIN TIRANA

 

 

Ka ndodhur më shumë se 25 vjet më parë, por ndjehet sikur dje. Kur po shikoja pamjet e rënies së Murit të Berlinit, qava nga gëzimi, mora shishen e verës franceze më të mirë, lashë televizorin e ndezur dhe dëgjova Simfoninë e Nëntë të Beethovenit papushim.

Nëqoftëse nuk e përjetuat, ta dini se nuk kishte asgjë si ajo. Megjithatë, ajo çka kemi nevojë të kujtohet janë çfarë ishte në lojë dhe çfarë nuk ndodhi në valën e rënies së Murit.

Përveç tiranisë, torturës dhe sulmit ndaj shpirtit njetëzor, viktimat e masakruara të komunizmit nuk qenë mijërat e Inkuizicionit, nuk qenë mijërat e amerikanëve të linçuar, nuk qenë as 6 milion të vdekurit në shfarosjen naziste. Studimet më të mira prodhojnë numra që shpirti duhet të përpiqet t’i kuptojë: miliona e miliona e miliona trupash njerëzorë, që është ajo që e bën veprën e Lee Edwards në mbajtjen gjallë në mendjet tona e viktimve të komunizmit aq thelbësore moralisht, aq vitale moralisht.

Alexander Yakovlev, dora e djathtë e Gorbaçiovit, i cili studoi arkivat për liderin e fundit sovjetik dhe që doli prej tyre një njeri thellësisht i ndryshuar dhe heroik, na bëri me dije se 60 milione njerëz u vranë vetëm në Bashkimin Sovjetik.

Autori kinez Jung Chang, i cili kishte akses në një numër të madh bashkëpunëtorësh të Mao Ce Dunit dhe në arkivat e detajuara ruse e vendore, arriti numrin e 70 milion jetëve kineze të humbura nga zgjedhjet e qëllimshme të tij.

Nëqoftëse llogarisim ata të vdekur prej urisë nga aftësia dhe dëshira komuniste për të eksperimentuar me ndërveprimin njerëzor në bujqësi – 20 milion deri në 40 milion në 3 vjet – atëhere ne mund të shtojmë edhe shumë miliona jetë njerëzore më tepër.

Khmerët e Kuq nën Pol Potin, i cili ishte arsimuar në Francë dhe e kishte mësuar politikën e tij nga intelektualë komunistë francezë, masakruan një të pestën deri një të katërtën e të gjithë popullsisë kamboxhiane. Kjo do të ishte njëlloj sikur një regjim amerikan të kishte vrarë 50 deri në 70 milion banorë të vet.

Në çdo regjim komunist, njerëz të panumërt u pushkatuan dhe u vranë nga denoncimi i qëllimshëm, nga uria dhe u vranë në kampe pune e burgje të krijuara për të shtrydhur edhe pikën e fundit të punës përpara se ata të vdisnin. Asnjë kauzë në historinë e të gjithë njerëzimit nuk ka prodhuar më shumë të pafajshëm të ekzekutuar dhe më jetimë sesa komunizmi. Ai qe sistemi i prodhimit që i tejkaloi të gjithë të tjerët në çuarjen e njerëzve drejt vdekjes.

Çfarë duhet të kishte pritur njeriu pas rënies së Murit të Berlinit? Çfarë nuk ndodhi? Ku qenë festimet dhe vëniet përpara përgjegjësive? Ku qe njohja e vlerës së parrëfyeshme të një qeverie vërtet të kufizuar?

Shkolla, universitetet dhe mediat tona nuk u mësojnë fëmijëve tanë tani ndonjë gjë ndryshe rreth pasojave humane të lirisë, shoqërive të lira ekonomike dhe të qeverisjes së kufizuar në botën reale. Fëmijët tanë nuk dinë në asnjë aspekt se çfarë ndodhi nën komunizëm. Ata që varen në median dhe filmat tanë nuk dinë. Ne jetojmë pa vetëbesim dhe pa ndonjë kuptim moral të vendit të jashtëzakonshëm të Amerikës, vlerave të saj, lirive të saj dhe atë të atyre udhëheqësve që fituan Luftën e Ftohtë për dinjitetin dhe të mirën e njerëzimit.

Çfarë mund të kish shpresuar një individ i shëndoshë dhe moral? Një epifani antikomuniste, një festival festimesh, një lulëzim studimesh krahasimore, një rrëfim të plotë të realitetit komunist – politik, ekonomik, moral, ekologjik, social dhe kulturor – një rishikim të kurrikulumit, një njohje të vlerës së parrëfyeshme të atyre idealeve për të cilët paguam çmimin më të plotë? Ku ndodhi ndonjë gjë prej tyre?

Imagjinoni sikur Lufta e Dytë Botërore të kishte përfunduar në një pikë të vdekur me një perandori naziste evropiane nga Uralet deri në La Mansh, shpejt të armatosej me armë bërthamore dhe në konkurrencë vdekjeprurëse me Shtetet e Bashkuara në një paqe të mbajtur vetëm nga frikësimi. A do të kishin kënduar fëmijët progresistë: “Gjithçka po themi është jepi paqes një shans” nën simbolet e çarmatimit unilateral? A do ta kishin përqeshur intelektualët tanë shprehjen “Perandori e së Keqes”? Cilat qenë diferencat? Vdekjet? Kampet? Braktisja e trupit dhe e shpirtit?

Solzhenitsyn kishte plotësisht të drejtë lidhur me sovjetikët: “Asnjë regjim tjetër në faqe të Tokës nuk mund të krahasohet me të, as në numrin e atyre që ka çuar drejt vdekjes, në entuziazmin, në rrezen e ambicieve, në totalitarizmin e tij të thellë dhe të plotë – jo, as regjimi i nxënësit të tij, Hitlerit” (nga Arqipelagu Gulag).

Cili do të kishte qenë festimi sikur pas dy brezash svastika më së fundi të kishte rënë në vend të drapër e çekanit?

Pas gjithë kësaj që dimë, a i mësojnë historianët sot nxënësit deri diku ndryshe rreth pasojave sociale të tregjeve të lira dhe sundimit të ligjit në një botë fenomeni krahasues? Sa befasuese që ne nuk e kemi një rrëfim intelektual, moral dhe, mbi të gjitha, historik se kush kishte të drejtë dhe kush gabim, dhe pse, na analizat e tyre për komunizmin.

Ne jetojmë në një epokë dashakeqësie të frikshme. “Ju vendosni pronën private përpara njeriut” lexon një anatemë e fuqishme, sikur në dritat e të gjithë atyre mësimeve, prona private të mos ishte absolutisht e nevojshme për mirëqenien, dinjitetin, lirinë dhe jetët e qenieve njerëzore në shoqëri dhe sikur fitimet të mos ishin masa e përmbushjes së dëshirave dhe kërkesave të tjera të njerëzve.

Në të vërtetë, është saktësisht për të shmangur rivitalizimin e parimeve të një shoqërie vullnetare, qeverisjeje të kufizuar dhe përgjegjësi e lirie individuale që mësuesit, pedagogët, media informuese dhe regjisorët e filmave e injorojnë investigimin krahasues që e kërkon me kaq urgjencë koha jonë.

Holokausti komunist, ashtu si ai nazist, do të prodhonte një lulëzim të artit perëndimor, dëshmi, simpati e një oqean lotësh dhe më pas një festim në rënien e tij. Në vend të këtyre, ai prodhoi një akullnajë indiference. Fëmijët që në vitet Gjashtëdhjetë mbanin portrete të Leninit, Maos dhe Çe Guevarës në muret e kolegjeve të tyre – ekuivalenti moral i varjes së portreteve të Hitler, Goebbels apo Horst Wessel në dhomë – filluan të mësojnë fëmijët tanë rreth superioritetit moral të gjeneratës së tyre.

Çdo libër shkollor historie që merret me krimet e nazistëve – me të drejtë – kërkon shkaqet themelore, nxjerr një mësim prej tyre dhe çdo njeri e di numrin 6 milion. Në kontrast me këtë, të njëjtat libra shkollorë qëndrojnë të heshtur lidhur me katastrofën e komunizmit, kudo që ai mbante apo mban pushtetin. Pyesni çdo nxënës kolegji – bëjeni nëqoftëse nuk më besoni – se sa njerëz vdiqën nën regjimin e Stalinit dhe do t’ju përgjigjen edhe tani: “Mijëra? Dhjetëra mijëra?”. Kjo është ekuivalenti i besimit se Hitleri vrau qindra hebrenj.

Skandali i një injorance të tillë buron nga një verbëri e qëllimshme e kulturës intelektuale ndaj katastrofës së simpative relative të saj. Shumica e Europës i ka nxjerrë jashtë ligjit neonazistët, por Partia Komunistë Franceze nga viti 1999 deri më 2002 ishte pjesë e një koalicioni qeverisës. Njeriu nuk mund ta shpalosë svastikën, por mund ta ngrejë draprin dhe çekanin në evenimente zyrtare.

Mohimi i vdekjes së Hitlerit apo minimizimi i holokaustit hebre është realisht krim për shumicën e Europës. Mohimi ose minimizimi i krimeve komuniste është një formë artistike intelektuale e politike dhe një rrugë e shpejtë për një karrierë akademike të suksesshme.

“Antifashist” është një term i nderuar; “antikomunist” një term përqeshjeje dhe keqtrajtimi.

Teksa takohemi, Partia Social Demokrate dhe Partia antiEuro po negociojnë që të hyjnë në një koalicion qeverisës në Landin e Thuringisë që do të kryesohet nga Die Linke, trashëgimtarët e Partisë Komuniste Gjermanolindore, për shkak se asnjeri nuk kujton dhe, mbi të gjitha, asnjeri nuk nxjerr mësim. Për të paktën një gjeneratë, përçmimi intelektual për shoqërinë liberalë ka qenë në thelb të lëndëve shoqërore dhe shkencave sociale të bota.

Kjo është përshpejtuar, jo ndryshuar, qysh nga rënia e Murit të Berlinit dhe, për sa u përket mea culpas, ne presim më kot për to.

Kur Eisenhower dëgjoi se banorët e një qyteti aty afër nuk dinin gjë për një kamp vdekjeje, kutërbimi i të cilit duhet t’i kishte arritur flegrat e hundëve të tyre, ai i vuri që të parakalojnë, të veshur mirë – është sekuencë filmike dramatike – nëpër kufomat e kalbura, i bëri që të shikojnë në drejtim të tyre dhe të ndihmonin në varrosjen e tyre. Kryebashkiaku i Saxe-Gotha dhe bashkëshortja e tij varen veten pasi u kthyen.

Neve na mungon autoriteti i Eisenhower. Milan Kundera deklaronte realitetin moral me qartësi: “Po për ata me qëllime të mira?”, pyeste ai. “Kur Edipi kuptoi se ai vetë ishte shkaku i vuajtjeve të tyre”, përgjigjet ai, “ai nxori sytë e tij dhe u largua i verbuar nga Teba, i paaftë që të duronte shikimin e fatkeqësive që kishte shkaktuar nëpërmjet mosdijes”.

Le t’i lejojmë apologjetët e komunizmit që ta njohin të vdekurin, të varrosin të vdekurin dhe të pendohen për të vdekurin. Përndryshe, le t’i falim vetëm kur të kenë nxjerrë sytë e tyre dhe të largohen të verbuar nga Teba. Le t’i lëmë intelektualët perëndimorë të mësojnë fjalët e poemës Requiem, e shkruar gjatë terrorit stalinist nga Anna Akhmatova, poetja më e madhe ruse e shekullit të Njëzet: “Do t’i kujtoj ata gjithmonë dhe kudo. Nuk do t’i harroj kurrë çfarëdo që të ndodhë”.

Trupat kërkojnë numërim, apologji dhe pendesë. Pa gjëra të tilla, epoka e komunizmit jeton. Pa gjëra të tilla, mbetet sërish një Mur Berlini, i mendjes dhe i shpirtit, që nuk ka rënë akoma.

(Dr. Alan Charles Kors është the Henry Charles Lea Profesor i Hstorisë në University of Pennsylvania, ku specializohet në historinë intelektuale evropiane. Ai është ish anëtar i National Council for the Humanities dhe një përfitues i National Humanities Medal në vitin 2005.)

 

 

Poezi nga Anton Gojçaj

  Poezi nga Anton  Gojçaj                                              ENERGJIA E POEZISË     botës i duhet edhe një botë   rrezet  e yjve të largët rrugë për në zemrën e zanafillës fjalët notojnë oqeaneve në kërkim të mundësisë së re … Continue reading

The three pillars of sustainable development / By Jorge Emilio Sierra Montoya* ( Translated from Spanish Language: Peter M. Tase )

The three pillars of sustainable development   By Jorge Emilio Sierra Montoya*       Translated from Spanish Language: Peter M. Tase   Source: http://www.eje21.com.co/2015/06/los-tres-pilares-del-desarrollo-sostenible/     James Austin, a professor at Harvard university and one of the highest academic … Continue reading