EVROPA E BASHKUAR DHE SHQIPTARËT (VIII) / Nga Brahim AVDYLI

 

Ilirët-Epirotët-Thesalia-dh e_viset_e_tjera_pellazge

EVROPA E BASHKUAR DHE SHQIPTARËT (VIII)

brahim

Nga Brahim AVDYLI

Hellopia është quajtur i tërë vendi ku kanë banuar e vepruar hellopët, ku kanë qenë tekstualisht hellët, helloi, sipas fisit pellazgo-shqiptar sellëtdhe “selloi”, fjalorin e përkryer gënjeshtarëve Danaenëve. I tërë vendi i tyre “e mori” emrin Hellada, interpretohet kështu nga tjerët, e “Greqi”, sipas graikoi, graikos, graeci, graeki, graii, graiai, cilët banonin e jetonin rreth lokalitetit adhuronte e ndihmonte kultin e “gruas plakë, rreth Dodonës shenjtë. Nuk është fis, nuk është komb, nuk është etni, por fillon ndërrimi i tyre dhe shprehë vetmen mundësi ndërlidhen “të huajt” çështjen e shenjtë pellazgëve dhe vidhnin andej emërtimet gjenealogjike tyre, mitet e kulturën, duke e ndërruar sipas gjuhës diametralikisht tjetër, pra gjuhës semito-egjiptiane. E rikujtojmë edhe njëherë Aristotelin, i cili thoshte se krahinën përreth Dodonës atje banonin Sellët, dhe “ata atëherë quheshin graik, por tani helenë1. Pra, “ahellohu”, është rajoni ku kanë banuar sipas “greqishtës” Aristotelit ata “e vodhën” gradualisht këtë emër tyre tipik “Hellada”, ku kanë jetuar ata ruanin lopët, i kanë quajtur “hellopët”, dhe i tërë rajoni është quajtur “hellopia”, do thotë se sipas pellazgëve kanë banuar dhe jetuar “grai-k-os”, ata i ndihmonin “gratë”, d.m.th. kur hiqen mbaresat greke “os” dhe “oi”. Ne do kuptojmë se këtu janë Sellët (sell-oi); se ky vend ishte vendi e qendra e tyre; është bartur edhe atje ku ishin parët e “hellenëve” dhe “grekëve”, Danaenët dhe Kadmenët.

fillim kemi luftën e mes dy sistemeve shoqërore, atij matiarkal dhe patriarkal. këtë luftë i marrin me vete fiset pellazge dhe u prinë me dinakëri danaeanët e kadmenët, cilët e zhvilluan gjuhën e tyre, me bazë fjalorit pellazgëve dhe natyrës gjuhës semito-fenikase, d.m.th. Kadmenët.

Pikërisht kjo ka qenë peridha e “katër shekujve errët”, prej vitit 1200 deri 800 p.e.r., përbëjnë “periudhën parahelene”, kur ashtuquajturit “grekë” (pra “helenë”) nuk ishin shumicë, por pakicë dhe dihet se kultura mikene , është një kulturë emërohet me pa drejtë “kulturë kretase” veprat e njohura mbarë botës dhe Evropës. Ajo kishte çdo gjë mund ketë një kulturë pa shkrim; emrat parahelenë Zotave, figurojnë tabelëzat kretase epokës pallateve, rreth vitit 2700 deri vitin 1700 p.e.r.2 dhe bëjnë pjesë mitologjinë e perëndive, e cila poashtu pa kurrëfatë drejtë është quajtur mitologji greke3 dhe është plotësisht e pa vend.

Dionis Halikarnasi shkruan librin e tij Pellazgu se pjesa e madhe e pellazgëve shkuan tek aleatë dhe vëllezërit e tyre Dodonë, kundër cilëve askush nuk mendonte bënte luftë, sepse ishin shenjtë dhe vepronin gjithë me porosinë e orakullit Zeusit, Zotit Madh pellazg. Por, përshkrimet e Dionis Halikarnasit nuk ndihmonin për vendndodhjen e Dodonës, vetëm se ndihmojnë se hierorja e shenjtë lokalizohet Epir dhe se ajo ishte këshilluesja e përhershme e mbretërve dhe heronjëve lashtë gjithë rajonit4. Por, dhënat rëndësishme për Dodonën e pellazgëve, Tomorin dhe Epirin na i jep veprën e tij gjeografisë Straboni, siç thotë Ilir Cenollari5. Ai thotë se ky rajon ishte nën sundimin e thesprotëve, sikudër mali Tomar e Tmar, sepse dy emrat i përdorë, dhe sipas tij përcaktohen njëkohësisht fiset e tjera, si p.sh kaonët, molosët, thesprotët, enianët, perrebejt, etj. Kaonët dhe molosët ishin famshëm tërë Epirin, sepse mbretërit rridhnin prej tyre, sidomos kjo vlente për familjen e mbretërve aikaid, rridhte prej mollosve. Shpjegimet e Strabonit kanë vlera mëdha historike dhe filologjike. Paraprakisht jepte kuptimin e fjalës tomur. Sipas tijtomurapothomurdhethemishtedo thoshte them, thom, thamë, thoj, thënat, duke i vendosur lidhje me njerëzit i predikonin ato, pra fallxhorët, parashikuesit e fatit. Orakulli i Dodonës ishte pikërisht një falltore, ku banorët e saj mësonin diçka rreth ardhmes tyre apo edhe fatit jetësor tyre, fillimisht nga plakat e orakullit6.

Brenda falltores ndodhej vetëm një enë prej bakri, mbi cilën ndodhej një shtatore mbante dorë një kamixh trefishtë formë zhinxhiri. Kur fryente erë vargjet e zingjirit e godisnin enën dhe ajo nxirrte tinguj gjatë7.

Tomuret, quheshin priftërinjë e orakullit shërbenin kryesisht malin Tomar, sipas Karapanos8, kur mëshkujt i marrin ngadalë këta tituj vend grave, pikërisht epokën heroike, merreshin me shërbimet ndaj tempullit dhe orakujve, kështu jepnin përgjegjet e tyre bazë shenjave profetike për pyetjet bëheshin nga njerëzit e ndryshën dhe vizitorët apo heronjtë. Pra edhe emri i malit Tomor dhe Tomar, nga Tomuret, nga thom-tom (them, tham thom) dhe fjala tjetër thamir (tha mirë) bazë etimologjisë vinë vetëm nga gjuha shqipe dhe janë pova pakundërshtueshme autoktonisë iliro-pellazge dhe përkatësisë iliro-pellazge dononasve epirotë9.

Dodona paraqiste ngrehinën e madhe shpirtërore dhe qerthullin kulturoro-etnik të të gjithë Epirit dhe kishte një lis madhështorë e hyjnor, që degët e tija me gjethet e dushkut e mbulonin gjithë këtë hapësirë gjeografike.

Sipas autorëve lashtë parashikimi i fatit bëhej faltoren e Dodonës dhe jepej nga gratë, falltarët, priftërinjtë, por edhe mbi lisin, me anë fëshfërimit gjetheve lisit; me anën e jehonës enës bakrit; me anë buçimës ujit dhe burimit shenjtë pranë Dodonës; dhe me anë pëllumbave kur ata fluturonin dhe rrinin maje Lisit Shenjtë10. punimin tim paraprak e kam dokumentuar se ku është Lisi i Shenjtë11, ndërsa tani duhet bëhet dallimi mes qytetit Dodonës dhe faltores Dodonës. radhë parë ne duhet vëmë numrat e Dodonës, dallojmë se ku është filluar ajo…

Nga analiza e mirëfilltë e këtyre dhënave duket qartë se nuk ka pasur vetëm një Dodonë mitologjike dhe një Dodonë historike territorin e Molosisë. Epir ka dy male me njëjtin emër, Tomorr dhe Tomar dhe disa thonë se Dodona gjendej mje malit, disa tjerë moçal. Kontradikta nuk ka sosur. Ngatërresa e detajeve vjen nga synimi kryesor i autorëve grekë dhe autorëve lashtë duan paraprakisht ngrehin dhe ta lidhin këtë me prejardhjen e tyre vjetër, por nuk e dinë se gjuha e tyre dhe gjuha shqipe kanë një dallim madh gjuhësor dhe disa autorë, edhe albanologë shqiptarë, bien viktimë e lajthitjeve tyre. Gjon Muzaka, kur shkruan memorjet e tij, thotë se Muzakajt janë pjesë e Molosisë lashtë dhe se shqiponja e ylli janë simbole stërgjyshore dhe ata kanë qenë përherë arbëror, se janë pasardhës denjë Epirotëve lashtë, dhe kohërat e lashta stema e derës tyre ka qenë një krua i gjallë12.

Ndërsa, majen e malit Tomor është ruajtur deri sot shenjëtira e tij, cilin gjenden gërmajat e një tempulli, mbetura nga kohët e lashta, siç na njofton Sami Frashëri veprën e tij13 dhe se muajin gusht gjethet e dushkut thahen. Sipas ritit lashtë pagan fëshfërima e tyre karakteristike thotë fatin e njeriut, besimtarit, mëtuesit. Tradita e shenjtërisë këtij mali shenjtë është rrenjosur thellë kujtesën e popullit tonë14. Tradita e lashtë e pelegrinazhit majën e Tomorit është një tregues i shenjtërisë tij. Feja e krishterë fillimet e saj, për ti dhënë hov besimit ri, objektet e kultit i ndërtoi mbi vendet e shenjta besimit pagan. Tradita e shenjtë e këtij mali me pelegrinazhet e hershme përsëri u pasurua, duke ruajtur vazhdimësinë. Edhe sipas besimit kristian muajin gusht organizohej pelegrinazhi për nder shenjtores Shën Mëri dhe po njëjtën gjë do ta bëjnë bektashianët për shenjtin Abas Aliun15. Zoti i Madh, perëndia supreme, Zeusi, e ka krijuar tërë botën, ndërsa emblemat e tij ishin rrufeja, shqiponja dhe lisi, i cili njeriut i ka shërbyer si ushqim i parë me lédhat (ledhat, lendet) e pasura me amidon16. Porduke hasur ndër këto, autori bie viktimë e analizimit kundërshtive dhe pështjellive autorëve antik e bashkëkohorë grek, ndër cilët vie Karapano, i cili nuk e dallon çka do thotë tempulli i Dodonës nga qyteti i Dodones. Origjina e lashtë e Dodonës e humbë Karapano mjegullirën e prehistorisë. Popullsitë e lashta vendase nuk i gojë, aspellazët,arkadët,barbarët. Dodonën e quan si produkt qytetërimit helen dhe gjitha dhënat tjera e përgenjështrojnë pikërisht ate, sepse Karapano e ngatërron Dodonës qytet me orakullin e Zotit (Zeus) dhe omfalën e lisit shenjë. epokën historike, thotë Ilir Cenollari, nuk ekzistonte qyteti, por vendi i shenjtë kulti i Zeusit dhe Lisi i Shenjtë.Kombi helendhegjuha helenenuk u krijuan Epirin iliro-pellazg, sepse atje është krijuar feja dhe mitologjia, Dodona parahomerike dhe Donona e shenjtë antike. Ne i themi kështu botës përparuar dhe Greqisë sotme, sepse këtë duhet ta marrin vesh parët Grekët dhe Evropa.

Ekzistenca e orakullit shenjtë” Zeusit ka ndodhur Epirin jugor, te Molosët e Thesprotët, sot Greqi dhe tregon vijimësinë e pashkëputur jetës e besimit pellazgo-ilirëve tërë kësaj ane dhe karakterin origjinal fesë e mitologjisë17. Si mund quhen këto gjëra greke, kur nuk ka ekzistuar aty Greqia dhe kjo është krijuar pa drejtë vonë, bashkë me trojet e Epirit.

Pra, gabim ka ardhur kjo çështje deri kohët moderne: pellazgët, ilirët, arbërit apo shqiparët; apo albanët dhe arnautët, siç na quanin atëbotë italianët dhe turqit, d.m.th. banorët e vendit shkëmbinjëve, siç e quajnë veten e tyre shqiptarët, banojnë kryesisht këto vise: a) Greqi, Epirin e vjetër Greqisë-Çamërinë, cilët, as sot nuk guxojnë marrin asnjë lloj iniciative për pavarësi nga Greqia, sepse nuk e lënë “grekomëdhenjtë” dhe e detyrojnë flasë “greqisht”; b) Maqedoninë e Greqisë, pjesën jugore Maqedonisë rreth Selanikut e tutje; c) Maqedoninë Jugpërëndimore; ç) Serbinë Jugore, sot përthekojnë vetëm tri qytetet e moçme shqiptare, besimit islam, Medvegjë, Bujanovc e Preshevë; e) Maqedoninë veriore, është pjesë e denjë e Dardanisë dikurshme, me Shkupin kryeqytet, sot është bërë i panjohur dhe është mbushur me parolla bullgare; ë) Shqipëri, tërësisht; f) Kosovë, tërësisht; g) Malin e Zi, prej Tivarit e deri Podgoricë, etj. kjo duhet jetë një trevë e gjallë, kompakte dhe gjenealogjikisht arbër; shqiptarë vërtetë, shqipe, etj. Po e përbyllim këtë temë me fjalët e Edison L. Clark, i cili thotë: Epirotët e vjetër dallohen nga helenët, janë banorë Helladës, pra Greqisë artificiale, ashtu siç dallojnë shqiptarët dhe “grekët” e sotëm. Epirotët dhe ilirët ishin fqinjë një gjaku, flisnin dialekte ndryshme njëtës gjuhë18. Kur themi “grekë”, i mendojmë një popullsi përzier nga perandoria bizantine, janë quajtur ne një emër: roume, banor i perandorisë bizatine, pa dallim nga përkatësia tjetër nacionale, siç kanë qenë atëherë ata, pra roume rumunë Greqisë; shqiptarët ortodoksë; sllavo-serbët e Greqisë dhe vllehët e Greqisë, janë detyruar te flasin “greqisht” ose nuk do hanin bukën gjallë; pra janë quajtur roumë, d.m.th. ortodoksë grekë frekuentojnë kishen greke dhe varen nga juridiksioni fetar i Patrikanës Fanarit, jo nga “përkatësia fetare”. Ortodoksët shqiptarë, duke mos patur një kishë autoqefale dhe duke qenë varur ndaj juridiksionit Patriarkut Fanarit, kanë figuruar nëpër regjistrat e ashtuquajturës “Turqi” si “Roumë”19 .

Po i kthehemi edhe njëherë temës sonë, e rend parë do shohim kush janë fiset e përbënin Epirin. Sipas Prof. Hasan Cekës, “fiset kryesore Epirit ishin thesprotët, kaonët, molosët, athamanët, parorajt, amfilohët dhe kasopët. Këtyre mund t`i shtonim me dhjetra fise tjera vogla, si p.sh. fisin e prasaibëve, banonte përreth Butrintit, omfalët ishin një nënfis i Kaonëve, arktanët, cilët, cilët, fillim shekullit IV p.e.s. ishin një ndër fiset Epirit etj., por këto, për arësye se cqenë nënshtruar apo lidhur federatë ose nuk ishin veçse nënfise fiseve mëdha, përmendëm sipër, nuk luajnë veçse një rol dorës dytë shtjellimin e ngjarjeve Epirit. Fiset Epirote rronin edhe jashtë kufinjëve lindore e jugorë Epirit, bile edhe bregun e përtejmë Adriatikut. Kështu penestët e Thesalisë ishin epiorotë nga origjina. Fise tjera epirote si agrejtë dhe apodhotët kanë qenë tëpër lidhur me shtetet kufitare greke, kryesisht me Etolinë, sesa me Epirin; megjithëkëtë burimet e shkruara është bërë gjithmonë një dallim i qartë ndërmjet tyre dhe helenëve… Mesapët e fise tjera Italisë Jugut fund ishin gjithashtu epirotë dhe kishin lidhje gjaku, gjuhe e gjinie me kaonët e bregdetit Himarës (njëri nga nënfiset e mesapëve vazhdonte përkujtonte këtë lidhje me fisin e bregdetit Himarës dhe quhej fisi i Kaonëve)”20.

Po shpjegojmë sipas një legjende vjetër, fiset e Kaonëve dhe Thesprotëve rrjedhin drejtëpërdrejtë nga Zeusi (Zoti i Madh), i cili me Ledën ka bërë dy binjakë, quhen dioskurët (Dio=Zoti): Poluksi (Polyedukun) dhe Kostorin. Nga Poluksi rrodhën Kaonët, ndarsa nga Kastori rrodhën Thesprotët. Sipas Besnik Imerit duke cekur Profesor Dhimitër Pilikën21, Dioskurëve (d.m.th. dy këtyre vëllezërve) u është ngritur një Hierore, e cila ndodhet 8 km jugperëndim fshatit Dukat Vlorë, Grama malit Karaburunit. Një legjendë tjetër flet për themelimin e qytetit Zakinthit Epir, nga biri i Dardanit-Zakinthi. Zakinthi, Itaka dhe Kefala (Kefalonia) ishin zotërimet e Odhiseut dhe ishin pjesë e Epirit, kohën klasike. Rreth njëmijë vjet pas Akilit, zulma e Epirit shkëlqeu me me Pirron e Epirit. Pirruan e Epirit e thërisnin “Pirro Burri” vetët, dhe ai fliste shqip22 . kohën moderne, ka tëpër se 2500 njerëz “Burri” tërë Zvicrën, e mbajnë këtë emër padryshuar23 dhe janë pozita mëdha e dallueshme, gjitha kantonet. Ndërsa sipas Dhimitër Pilikës, Neoptolemi (Pirrua) me Andromakën pati një djalë u quajt Molosi. Molosi është nip i dinastisë Trojano-Dardane. Këtu fill dinastia molose. Nga Pirro Neoptolemi (pra djali i Akilit) deri te Tharypa, stërgjyshi i Pirro Burrit Epirit, janë 15 breza. Nga Tharypa e këndej linjë drejtëpërdrejtë na paraqitet dinastia Epirote: Alketi, Arryba, Ajakidi dhe Pirrua i Epirit24.

përpara, te Aleksandër Molosi, i shekullit IV p.e.s. shqiponja ndeshet krahas Zeusit edhe rrufeja, demi, mburoja, qeni molos etj. si emblemë veçanta stërgjyshore. mbretërimin e Aleksandër Molosit (342-331) takohet shqiponja përbri Zeusit Dodonës pellazgo-shqipe, rrufesë, dushkut, demit, mburojës, diellit, pëllumbit, majës heshtës, trekëmbëshit, bririt mbushur, biskut palmës, pranë përfaqësuasve e famshmëve panteonit dodonas: Dionës, Artemisit, Athenasë, etj., e gjatë mbretërimit Pirro Burrit (297-272) shqiponja shoqërohet me emblema rrënjosura brez pas brezi kulturën e mendimet mijavjeçare, prej pellazgëve e ilirëve deri te shqiptarët e sotëm; aiakasit Akil e Ftia (Fthia) dhe hyjnitë parahelene, janë qerthullit dodonas si p.sh. Dhemetra (Dhé-mitra), Persefona, Theti, etj.

Këto simbole na kanë mbetur nga parët tanë trashëgim i veçantë dhe janë simbole veçanta etnogjenezës sonë. Vetëm shenja e shkabës, shqiponjës primatin botëror parave dhe simboleve shtetërore tregon qartë se jemi ne bijtë arbërit, cilët jo pa ndikim, ndër miq e armiq, e kanë merituar, aspak me padrejtë, por me drejtë cilësori e veçantë e rrallë si “bijë shqipes”, pra shqiptarë, cilin askush nuk ka guzuar t`ua prekë e t`ua ndërojë apo t`ua ndryshojë brez pas brezi, pa lere se t`ua mohojë.

Pasardhësit e Pirro Burrit, Aleksandri II, Pirroja II, Ptolomeu, Diadamia, etj. shtetin e mëvonshëm Epirit me kufij ndryshëm republikanë, do tia bashkangjisnin shqiponjës shqiptare edhe emblemat kryesore dondonase25.

Sikurse e cilësojnë dhe e saktësojnë shqiponjën dhjetra gurra vërteta historike, qofshin ato prej vendit tonë apo nga jashtë, mund pohojmë me plot gojën se shqiponja mishëron një nga atributet e mirëfillta Zeusit (Zotit) pellazg Dodonës, përbri rrufesë, dushkut, demit, pëllumbit, majës heshtës, etj. Mbreti i shpendëve, shqiponja, e cila fluturon afër qiellit dhe mbretit përëndive, Zeusit (Zotit), i cili i shërbente këtij si lajmëtar dhe shoqëruar i pandarë, duke mbajtur caponj (kthetra) shufrat e rrufesë, armën shkatërrimtare “Zotit Dodonës”, siç e thërrasin shprehimisht disa gojëdhëna labe, fort domethënëse, botuara rreth një shekull e gjysmë apo gati dy shekuj parë. Nën tiparet e shkabës (shqiponjës), sipas rrëfimeve pleqërishte, Kryepërendia pellazgo-shqiptar i Dodonës qe bashkuar me nimfën, pat lindur parin bir shqipes, Aiakun, katragjyshin e Aleksandër e Pirro Molosin26. Trajta e Shabës (Shqiponjës) njihej si nimfë me emrin e helenizuar Aigina, shqipen tonë do tingëllonte si “dhia”(dhie e vogël). Aiakasit (aikidët) rridhnin nga Shqiponja-Zeus dhe dhisë Aikina 27. Dodona përveç Zotit pellazg, Zeusit, ka ofruar dhinë edhe me hyjni tjera vendase, si Artemisi (Diona), Dionisi (Baku), Pani e ndonjë tjetër, krahas Kryepërëdeshës rrënjëse Dhemetrës (Dhé-mitra). Dhia, “capra ipex” ka lënë gjurmët e vjetra kohën e gjetjes, afër 40`000.000 vjet para sodit, shpellën paleolitike Shën Marinës, pra Butrintit, si një nga “banorët” vjetra truallit tonë28.

Siç na dokumeton historiani Diodori i Skylisë, prej 2100 vjetësh, “Epirotët e kanë një gjë madhe jo vetëm luftojnë për atdheun e tyre, por edhe japin jetën për mbrojtur miqtë e tyre, farefisin…” Dodona ishte një qendër pellazgo-shqipe parahelene, shumë e vjetër se gjuha, perënditë dhe mitologjia greke. Si e tillë ajo u njoh tërë botën e lashtë si një realitet oblektiv29.

Këtë do ta shohim në vazhdimet e kësaj teme…

1 Ilir Cenollari, “Profecitë e Zotit të Tomorit”, Jonalda, Tiranë 2010, faqe 14.

2 Aref Mathieu (Arif Mati), “Shqiptarët (historia dhe gjuha)- Odiseda e një populli parahellen”, Plejad, Tiranë 2007, faqe 50.

3 Shikoni librat e më poshtme: C. Scott Littleton, “Das grosse Buch der Mythologie”, Christian Verlag, München 2003; Wilhelm Vollmer, “Wörterbuch der Mythologie”, Area Verlag GmbH, Erftstadt 2004; Anton Graber-Haider, & Helma Marx, “Das Buch der Mythen aller Zeiten und Völker”, Marix Verlag GmbH, Weisbaden 2005;

Grup autorësh, „Wie sie damals lebten-im Griechenland der antike”, Deutsche Ausgabe, Time-Life Bücher, Amsterdam, 1997; Gerold Dommermuth-Gutrich, “Mitet më të famshmet e lashtësisë”, Spektër/Botimet MAX, Tiranë 2006; Neil Philip, „Mythen&Legenden-Ürsprung, Bedeutung, und Bilderwelt von über 50 Mythen aus aller Welt“, Mondo-Verlag AG, Vevey/CH 1999; Dr. Semni Karaouzou, “Nationalmuseum-Illustrierter Führer durch das Museum”, Ekdotike Atheanon S.A., Athen 1979; etj. etj…

4 Ilir Cenollari, vepra e përmendur, faqe 17.

5 Po aty, faqe 19.

6 Po aty, faqe 22.

7 Po aty, faqe 22-23.

8 Kostandin Karapanos, „Dodone et ses ruines“, V.I., faqe 160, cituar sipas I.Cenollarit, vepra e cituar, faqe 23.

9 Ilir Cenollari, po aty, faqe 25.

10 Po aty, faqe 27-28.

11 Shiko punimin tim, http://www.brahimavdyli.ch/Evropa-e-Bashkuar-7/ ose në botimet e saj.

12 Gjon Muzaka, „Memorje“, Toena, Tiranë 1996, faqe 24, cituar sipas veprës së Ilir Cenollarit, faqe 30.

13 Sami Frashëri, „Vepra II, faqe 251, cituar sipas Ilir Cenollarit, faqe 31.

14 Ilir Cenollori, po aty, faqe 31.

15 Po aty, faqe 33.

16 Po aty, faqe 35.

17 Po aty, faqe 37.

18 Edison L. Clark, “Racat e Turqisë Europiane, historia e tyre, gjendja dhe prospektet”, New-York, Brodwey, 1878, cituar sipas veprës së Besnik Imerit, “Epiri, një histori pellazgo-shqiptare”, botim i autorit, Tiranë 2012, faqe 158.

19 Mit`hat Frashëri, “La Population de l`Epire”, Sofje (Bullgari), 1915, cituar sipas Besnik Imerit, “Epiri, një histori pellazgo-shqiptare”, botim i autorit, Tiranë 2012, faqe 157.

20 Hasan Ceka, “Në kërkim të historisë ilire”, të “Vërejtje gjeografike dhe etnike”, cituar sipas veprës së Besnik Imerit, “Epiri, një histori pellazgo-shqiptare”, faqe 27-28.

21 Po aty, faqe 29.

22 Po aty, faqe 29-30.

23 Shiko veprën time “Mërgata shqiptare e Zvicës dhe roli i saj”, “Brezi `81”, Prishtinë 2011, faqe 22.

24 Besnik Imeri, po aty, faqe 29, duke cekur cekur burimin prej veprës së Dhimitër Pilikës, “Pellazgët, origjina e jonë e mohuar”, Botimet Enciklopedike, Tiranë 2005, faqe 298.

25 Dhimitër Plika, vepra e cituar, faqe 67.

26 Po aty, faqe 68.

27 Po aty, faqe 138.

28 Po aty, faqe 140.

29 Po aty, faqe 153.

CAROLINE NAZARENO

   CAROLINE NAZARENO       Links of her works:   • http://thecherrymuse.blogspot.com/2013/09/beautiful-words-by-beautiful-soul-ceri.htmlhttp://worldpoetry.ca/?p=1963 http://www.poemhunter.com/ceri-naz/http://www.pinoyparazzi.com/filipina-poet-gains-intl-recognition/ http://www.mentalassassin.com/TheThreeHIT%20Combo.pdf     Caroline Nazareno, Ceri Naz to her friends and followers, is a poet, editor, journalist, public speaker, linguist and educator. … Continue reading

EVROPA E BASHKUAR DHE SHQIPTARËT (VII) / Nga Brahim AVDYLI

Harta e Epirit

EVROPA E BASHKUAR DHE SHQIPTARËT (VII)

Brahim AVDYLI

Nga Brahim AVDYLI:

pjesën e përparme e kemi vënë re se sipas z. Stylos është quajtur gjuha Joniane një dialekt i gjuhës shqipe, por duhet patur mundësi analizohet kjo gjuhë para vendosjes grekëve mbi jonianët, sado nuk kemi mundësi analizojmë, sepse deri tani nuk kagjuhë shkruar këtë gjuhë dhe duhet jeshë gjuhëtar i vërtetë e njohësh shkrimet para kësaj, sidomos mbetura gjallë përmes shkrimes greke, apo përmes ortografisë greke.

Këtu kemi patjetër vështirësi mëdha. radhë parë, kemi probleme me fjalët e vjetra greke. Jonianët ishin pellazgë hellenizuar, gjë kjo është vërtetuar prej autorëve antikë, si për shembull Herodoti1, ndërsa e dyta është “gjuha doriane”, cilën disa e llogaritën si dialekt gjuhës shqipe, e për cilën ne kemi pasoçërisht një skepticizëm veçantë, sepse dorianët janë daneanët, nga mbretërit semito-egjiptian ardhur nga Egjipti, pra Daneanët dhe Kadmenët, e pushtuan vendin e pellazgëve, nga cilët huazuan pjesën madhe gjuhës dhe kultrurës tyre. Popullsia e vërtetë pellazgo-ilire ka ardhur nga veriu i Greqisë, me zanafillë nga Shqipëria dhe nuk janë i njëjti megrekëtudhëheqës. Janë turma popullsisë dorë me zanafillë ilire, cilën mbretërit semito-egjiptian e kanë shfrytëzuar ekskluzivisht për qëllimet e veta, duke i quajtur ardhur prej veriut, nuk është tjetër pos Iliria e Jugut, sot Epiri i Veriut dhe Epiri Jugor, i cili, atëherë është quajtur Epir, do thotë E epërmja, pra epër-epëri, ajo është sipër apo përtej. Me këte do thotë se pjesa tjetër është përmbi këto toka dhe cilat vonë u emëruam Greqi2, dihet se kanë qenë toka pellazgo-ilire, pra shqiptare.

Epiri nuk bënte pjesë Greqi, paktën epoken klasike dhe mori pjesë shumë vonë Greqi, shekullin e III-të, ndërsa përgrekëte shekullit V-të, Ilirët dhe Maqedonët ishin një popullbarbarë3, cilët flitshin një gjuhë pakuptueshepër ta, dhe kjo nënkuptonte etnitë e ndryshme ngagrekët, nuk e flitshin gjuhën e tyre. Danaenët (pra nga cilët rrjedhin doriananët, jo-dorët, e cila ngatërrohet prejthemeluesve Greqisë!), kadmenët (fenkasit) dhe pelopidët (asirianë), kanë ardhur midis këtyre popujve Greqisë arkaike: jonianët, etolianët dhe akardanët; rridhnin nga pellazgët, popullsi vendase, cilët i nënshtruan pushtuesit e quajtur vonëhelenë, ata pretendojnë se janëautoktonëGreqi4. Herodoti e shpjegon mjaft mirë se Jonianët ishin nga pellazgët (i onë, i jonë), cilët hasen ndër grekë dhe u detyruan mësojnë gjuhën e tyre, prau bënë gjithë helenëdhe ishin popullsi pellazge, u përshtatën qytetërimin e pushtuesve helenë dhe e asimiluan kulturën e tyre me kulturën e imponuar ardhacakëve5.

Kundërvënia joniano-doriane haset gjithë historinë greke. Jonianët rrjedhin nga Pellazgët autoktonë, ndërsa dorianët janë semito-egjiptianë, ardhur nga Egjipti6. Ta quash gjuhën doriane si dialekt gjuhës shqipe është një pakujdesi e mirëfilltë dhe mosnjohës i vërtetë i gjuhëve asaj kohë parahistorike. Katër shekujt errët, prej vitit 1200 deri vitin 800 para erës re, janë një boshllëk i tërë për ne. Kjo është periudha parahelene. Periekët e atëhershëm ishin me origjinë ilire7, por vonë do jenë “dorë” apo dorianët.

Gjithsesi zanafilla e e dëgjuar e vendit tyre është vendi i pellazgëve, përmendur nga autorët antikë, p.sh. nga Hekate i Miletit, Eskili, Sofokliu, Hellanikosi i Mitilenit, Herodotit, përveç Tuqididit, është me vërtetë një shovinist grek i pamatur. Danaosi, bir i Belos, mbret i Egjiptit dhe vëlla i Agenorit, mbret i Fenikisë dhe vëlla binjak i Egjiptos, pushtoi Pelloponezin dhe u vendos Argos. Pellazgo-ilirët e lashtë e kishin kryeqytet Argosin, ku mbretëronte Pelazgosi. Nga Danaosi rrjedhin Abas, Akrisios, Danae, Perseu, Alkmeni (e cila është quajtur nga Nico Stylos, nëna e Herkulit dhe e gjetur te lisat e figos apo Dodonën e lashtë”, parës për te8, e cila për ne është e diskutueshme, por do shohim vonë) dhe Heraklesi. I biri i Agenorit, Kadmosi, mbreti i Fenikisë, pushtoi nga ana tij Beotinë dhe e themeloi Tebën. Nga Kadmosi, djalë i Agenorit, vëlla i Danaosit, është futur Greqi alfabeti fenikas, përmendur nga Herodoti9, veprën e tij. gjitha dialektet e vjetra kësaj periudhe, si p.sh. ai dorian, eolian, jonian dhe arkadian, i cili nuk është përdorur fare letërsi, por disa mbishkrime janë ruajtur dialektin qipriot, është i mbrojtur ndaj ndikimit pushtuesve helenë derisa e pushtuan shumë vonë dhe tani janë pjesërisht greke.

Ti njohësh këto dialekte, duhet njohësh gjuhën e vjetër greke, dhe kur ta njohesh do ta gjëje se Arkadia, para se mbërrijnë grekët e vjetër ishte një zonë e kulluar iliro-pellazge dhe ka mbetur një kohë gjatë strehë ndaj pushtimit dorian10, do ta keshë shumë vështirë ti vlerësosh pjesën greke këtyre gjuheve dhe dhe jesh paraprakisht gjuhëtar, sado dihet se Lineari A nuk shpjegohet prej greqishtes vjetër, por prej shqipes. Dialektin dorian ne nuk mund ta quajmë një dialekt gjuhës shqipe.

Lineari B ka karakter pjesërishëm dhe e ka përmbajtjen e pjesërishmegreke, sado e shprehë një dokumetacion veçantë, aspak letrar, sikurse Lineari A, i cili vjen nga Kreta, e cila merret si fillimi i Evropës nga Greqia. Edhe pse janë pak dallueshmenjëra nga tjetra, janë tepër inventare llogaritjeve prodhimeve papërpunuara ose përpunuara, nga cilat fjalë e emërtime mbeten me zanafillë huajpër greqishten dhe ato mjerisht quhet mikene. Prurja filologjike apo gjuhësore mbetet shumë e kufizuar. Emrat parahelenë Zotave, figurojnë tabelëzat kretase epokës pallateve, rreth vitit 2700 deri 1700 vitesh pra lindjes Krishtit dhe bëjnë pjesë mitologjinë e perëndive, e cila pa drejtë quhetmitologji greke11.

Është e çuditshme për shkencën botërore autorët grekë e grekofilët e tyre shkruajnë për këtë popull ndershëm e besnik sibarbarë. Po e përmendim një autor francez, Kantu, prej veprës Zhan Klod Faveirialit Historia (më e vjetër) e Shqipërisë, i cili thotë se Pellazgët sollën Greqinë (e sotshme) jo vetëm disa arte, por një sistem tërë besimi, artesh, gërmash. Ajo ishte një racë po aq sa bujare edhe e pafat…12. Nga viti 1900 para Krishtit, pellazgët zënin tërë vendin quhet sot Greqi, deri Bosfor. Ata ngriten fortesa shumta nën emrin e Larises Thesali, Tursit Itali. Perënditë e tyre kryesore qenë Dodona Epir, Kabiret Samotrakë, Eleuizia Atikë. Mbretërit e Argosit dhe Sikionit, lashtat e Greqisë, u themeluan nga Pellazgët. Dinastitë e Tebës, Thesalisë, Arkadisë, Tirintit, Mikenës, Likozurit-qytetit vjetër Greqisë, poashtu janë pellazge, jo greke. Kur vijnë ashtuquajturithelenë, nuk u mjaftuan i muajtën pellazgët, por kërkonin ti poshtëronin. E hodhën mbi këtë racë bujqërish dhe punëdashësish tërë përbuzjen e tyre, madje i dëbuan nga Thesalia, ku ata punonin shekuj me radhë, nga Arkadia dhe Kreta. Një palë u hodh Siçili dhe Itali. Ata mbetën u shdërruan shërbëtorë dhe skllevër. Si rrjedhojë, shumë shpejtë, çdo qytet Greqisë, llogariten shumë skllevër se sa qytetarë. Atikë kishte 350 mijë tillë, Korint 450 mijë, Egjinë 460 mijë, Arkadia kishte 300 mijë… gjitha këto shtete (vërejtja e jonë është se nënkuptohen qytetet) Greqisë kishin 20 milion këtillë13.

Nuk është momenti për dyshuar se Shqiptarët janë Pellazgë dhe se gjuha e tyre është ajo e ruajtura mirë prej folmes pellazgjike- thotë Faveirial. Asokohe kishte nxjerrë Zoti i Madh grekët, një popull nga barbarët dhe mizorët, pasi ishin varfërit dhe lakmitarët për pasurinë e Pellazgëve, arritura me punë, duke hapur tokë një vend virgjër14.

Kjo është pra e para, sa kemi mundur themi. Po i kthehemi mitologjisë greke edhe njëherë, por jo përfundimisht. Po e përsëritim këtu se nga Danaosi rrjedhin Abas, Akrisios, Danae, Perseu, Alkmeni (e cila është nëna e Herkulit, Dodonën e lashtë) dhe Heraklesi. Alkmena është e balsamosur si faraonët Egjipt dhe na e paraqet gabimin e parë shkencor Nico Stylos. Alkmena, Almena apo Aljes, siç i thonë arbërit (avranitasit)15, kohën e Faraonit- Nektanavi i Parë, mbretërimi i cilit është 378 p.e.s., d.m.th. hapësirën kohore e përcakton analiza e karbonit cohës linit, me cilën është mbështjellë Mumia e Zagrebit16, ku varri i saj ishte Dodonën e lashtë, mu pranë pemës lisit shenjtë, lisat e Figos17, për ne është endevendi pa numerpër Dodonën. Këtu shihet se Alkmena ka qenë bija e Danaosit.

Pra, Danaeo është tipikisht semito-egjiptian dhe bija e tij është e balsamosur Egjipt, e cila është varrosur e çrrivarrosur po aty kohën e Nektanavit parë dhe është sjellur Greqi për tu varrosur te lisat e figos, ku ishte Kisha e Shën Josipit, Orop. Ajo është gjetur njëjtin vend dhe nuk është e jona. Thonë se ishte e varrosur Dodonëne parë, por kjo nuk është e vërtetë…

Këtu përfundon citimi ynë nga veprat e lartëpërmendura, këtë vijimësi. Ne po i kthehemi edhe njëherë Dodonës lashtë. Le shohim se çka do thonë autorët e tjerë. Radhën e parë për Dodonën e ka këtu Ilir Cenollari, veprën “Profecitë e Zotit Tomorit”. Ajo është vepërkompletepërprofecitëeZotit Tomorrit, por bazohet kryesisht nga veprat greke dhe autorët e këtillë dhe bie viktimë e tyre. Sado literaturë ka një bibliografi pasur për këtë çështje, bie kthetrat e ideologjisë greke, sepse disa qenë gënjeshtarë përkryer dhe nuk arrinë tu largohet, si psh. Eskili apo Frederik Engelsi ose edhe tjerë dhe ai nuk e përfillë sa duhet Perikli Ikonomin, me veprën e famshme, Historia e Tomorit dhe as Mathieu Aref (Arif Matit), veprën e tij Shqipëria ose odiseja e pabesueshme e një populli parahelen18, apo tjerë.

Emri dhe historia e vertetë e Tomorit është porse e pandarë nga emri dhe historia e Dodonës, e cila e lidhë mënyrë pashkëputshme me orakullin e Zeusit, pra Zotit apo mirë themi origjinëD`heusi, është Zeusi, e cila ka kuptim vetëm këtë trajtë mëvonshme greke, por është nga pellazgjishtja e vjetër trajtën dhe kuptimin mashkullorDH-E, prej cilës del vonëDE, prej emritDeusdhe kur erdhën grekët tokën dhe trojet pellazgjike, nga trajta korelativedea, si burim i jetës dhe lumturisë19.

Pra historia e vërtetë e Dodonës dhe vetë historia e Tomorit ndriçohet kur ne i përshkruajmë radhë parë fiset kryesore kanë banuar rreth tyre periudha ndryshme banimit. Kërkimet dhe studimet arkeologjike dhe ato studime shkencore posedojmë se pellgu i Tomorit, i luginës Osumit dhe i Vjosës; i Beratit, Skraparit, Kolonjës, Përmetit, Vlorës, Gjirokastrës, Korçës, Fierit, Sarandës, Çamërisë, Pindit është banuar pashkëputur nga prehistoria nga fiset kryesore mbanin emrat arë, argë, arkadhë, etj. kohën homerike cilësohen si pellazgë dhe antikitet lashtë konceptohen si emra epirotë dhe ilirë, cilët janë sinonime emrave nacionalë e kombëtarë shqiptarëve sotëm20. Këta janë emra etnikë e kombëtarë dhe vonë do shohim se prej nga rrjedhin ato, çka do thonë aktualisht sipasavranitasëve sotëm- siç i quajtën grekët e mëvonshëm çamët, edhe sot shqiptarë mirëfilltë Epirit, apo arbërit e vjetër greqisë, arëpunuesit e kësaj treve vjetër. do shpjegojmë emratepirotëse prej kah rrjedhin ata, ne vijmësi kësaj teme, sepse grekët nuk i kanë kuptuar pellazgët dhe histori i lanë këto emërtime.

Por, po vazhdojmë tutje. Përshkrimi gjeografik i Hesiodit dëshmon qartë për Dodonën si orakull i Zeusit, e cila ndodhej Hellopie. Ky vend është i populluar dendur nga i njëjti popull, ka ara shumta, livadhe, tufa me bagëti apo lopë (gjedh), etj., dhe është jo “Hellopie”, por tokë pellazgjike. Ai thotë se fund fushës (pllajës) është e ndërtuarorakullii shenjtë i Dodonës21.

Ne kuptojmë se me pllajë nënkupton Tomorin dhe me orakullin e shenjtë Dodonës nënkupton qytetin e Dodonës, parën, dytin apo x-qytetin e Dodonës, dhe këtë çështje, ne, do ta shpjegojmë vonë. Fillimisht, pra po e shpjegojmë çka do thotëhellopia,hellopëve,helloidhe prej ku e kanë prejardhjen këta emra; pse quhethellada, e jo pellazgjia.

Eskili na jep kuptojmë se Dodona e Mollosisë është diçka tjetër dhe diçka tjetër është orakulli i Zeusit Thesproti. Ai lëvizë nga Dodona Mollose deri orakullin e Thesprotisë, cilat ai i veçon. njëjtën mënyrë i veçojnë autorë tjerë, duke e lidhur Dodonën me Mollosinë dhe Hellopinë, me fushën e gjërë Dodonase, përplot me kullosa, livadhe, bagëti e bujqësi22. Aristoteli, veprën e vetMeteorologjikët, thotë se: kjo pra ishte krahina rreth Dodonës dhe Ahellohut dhe banonin atje Sellët dhe ata atëherë quheshin graik por tani helenë23. Sellët janë fis i Shqipërisë se Jugut, Dodona ishte qytet i shenjtë i saj, quheshin parë graik, por me ardhjen e okupatorëve semito-egjiptan, fillimisht shumë poshtë se Arkadia, Mollosia etj. jashtë Epirit (dhe këte do ta themi vonë), u shpallën (me forcë, me dhunë, jo shkencorisht) se janë helenë. Sellët ishin fis i shenjtë, vatër e gjithanshme e Dodonës shenjtë, i orakullit Zotit, pra Zeusit, ishte kulmi i shenjtorisë, nuk toleronte forcë, dhunë, imponim, etj. dhe quheshin nga ardhuritSelloi.

Këtoemërtimeeshtrembërimenuk kanë ardhur kot koti dhe shprehin qartëpështjellimete dendura udhëheqësve semito-egjiptian me konturat e gënjeshtrave tyre luftës gjithmbarëshme, ndonëse sot me teorinë ushtarake mund jenë pjesë e veçantë e luftës, pra propaganda para luftës, atëbotë shprehë një pjesë veçantë luftës marrjes pushtetit dhe drejtës nga dituritsemito-egjiptian, e atyre ishin pa frigë ndaj Zotit Madh dhe vendit tij-Dodonës shenjtë, e popullin e gjetur aty e quanin barbarë, sepse flitshin gjuhë krejtësisht tjetër nga këta sundimtarë, e cilët kishin ardhur dhe nuk e dinin “gjuhën barbare”. radhë parë ata u rreshtën me x-fishime mitololigjisë, gjenealogjisë, mitologjise Zotave, sidomos rrëfimeve popullore për krijimin e botës nga populli vendas, i mbruajtur gjatë nga ana e tij. Populli vendas ishte punues, i tokës dhe i vendit, i ushqimit, i rritjes dhe edukimit me anë rrëfimeve gjenealogjike botës dhe mitologjisë, Zotave. pari i bënë arat, prandaj quheshin arbër (arbën), prej arë bën, punesit e arave. Këto rrëfime legjendare kanë lidhje me kalimin nga qyteterimi pellazg ate “helenë” dhe këto luftëra janë luftëra për pushtet nga qytetërimi pellazg i cili quhet barbar qytetërimin “grek”, nxjerrë nga “graikot”, janë marrë jo ngafisi, por nga gratë shikonin fatin, pra gratë e shenjta, dhe cilave u besonte popullata vendase. Këtë gjë e “gjetën” gënjeshtarët semito-egjiptian thirreshin gjenezë shenjtë. Sellët nuk dinin dhe nuk dëshironin gënjejnë, sepse nëpër këto gjëra nuk kishteshenjtëridhe këto gjëra edhe nga ana morale nuk u lejoheshin.

Luftimet u nisën vetëm ngahelenët, kanë kundërshtinë e dy sistemeve: matriarkal (pellazgët) dhe patriarkal (grekët) radhë parë 24. Pellazgët, qysh kohën e hershme janë njohur si ngrënës lendeve lisave (ledhave lisave, janë fryte përplot me amidon). Lisi ishte simbol i pellazgëve Dodonë, kryeqytet i kultit pellazgëve. Orakulli i interpreton këto gjëra duke iu faleminderuar pëshpëritjes gjetheve lisit, si formën konkrete paraqitjes Zotit (të Zeusit)25. tempujt e tjerë Dodonës, këtë e tregojnë ushtruesit e detyrës Zotit, janë graitë, priftëreshat. Popullata pellazge jetonte pranë këtyre tempujve, ku kanë qenë këtograitëdhe i ndihmonte, ishte nën ndikimin e këtyregrave shenjta, pra famultareve, orakujve.

Prania e veshtullës lis zbulonte praninë e Zotit. Fëshfëritja e gjetheve lis ishte përgjigja e perëndisë lutje, pra ishte “zëri i Zeusit”26.

Kështu Sellët, kishin fqinjë një fis, nuk ishte fis, por quhej graikoi, graikos, graeci, graeki, graii, graiai, ishin adhurus kultit gruas plakë 27. Lisi i orakujve Zotit, Lisi i shenjtë i jetës, cilin është aplikur fëshfëritja e gjetheve lisit, ia kam kushtuar një poezi veçantë, me emrin “Lisi i vetmuar”, edhe pas gjysmëshkatërrimit tij, ka mbetur gjallë sot e kësaj dite, Tomor, Kulmak Skraparit Çorovodës, afër vendit ku është ndërtuar vonë Teqja e Bektashinjëve. Një fotografi tillë e kam porositur dhe ma kanë dërguar posaqërisht njohurit e mi dhe po ua dërgoj.

Ndërsagrekëte parë mbërriten Pellazgji me gjuhën dhe kulturën e tyre dhe i nënshtruan popullsitë autoktone trungut Pellazg, duke përmendur këtë rast njohurit, Thrakë, Frigjianë, Lidianë, Maqedonas dhe Thesprotë dhe morën e përthithën një pjesë madhe gjuhës, kulteve dhe kulturës tyre 28. Pushtimi helen dhe fillimi i “helenizëmitmbi popullsinë pellazge, si rrymë diskriminuese, vjen paskrijimit emrit heloi nga seloi për sellët, bazë gjuhës tyre diskriminuese ndaj gjuhës vendasebarbare.

Vetë kështu Tuqididi, “historian grek, dhe historian shovinist, thoshte se pas luftës Trojës, <<Helenët nuk kishin kryer asgjë bashku dhe se vetë ky emër, Helenë, nuk e emërtonte tërësinë e banorëve vendit>> (I, 3)” 29.

ashtuquajturit “grekë” ishin vërtetë pakicë dhe pellazgët ishin me vërtetë shumicë. Kryeqendrën e pellazgëve Dodonën, Herodoti e ka lënë Epir, duke e njohur vendin e veçantë kishte jetën e pellazgëve, pra “barbarëve”, pra shqiptarëve, dhe e thotë vetë kësisoji: “Pellazgët e kishin zakon t`u flijonin perëndive çdo gjë sikur mësova Dodonë…. (ata) mbanin ligjet e gjithësisë… pas helenët (i quan grekët, nga helloi, krijuar nga selloi, është për sellët) i morën këta emra nga pellazgët” 30. Herodioti kështu kishte zbuluar se kjo vinte nga “barbarët”. Pra, origjina e fesë vinte nga “barbarët”, nga pellazgët…

Ne, le të përcjellim këtë temë. Ajo do të vazhdojë në punimet tona vijuese…

1 Herodoti, pjesa I, 57/VIII, 44/VII, 94 e 95, cituar sipas Aref Mathieu, “Shqiptarët (historia dhe gjuha)- Odiseda e një populli parahellen”, Plejad, Tiranë 2007, faqe 112.

2 Shiko të njëjtën vepër, Aref Mathieu, faqe 35.

3 Po aty, faqe 36.

4 Po aty, faqe 37.

5 Po aty, e njëjta faqe, duke nënvizuar Herodotin, vepra I, 56, 57, 58/VIII, 44.

6 Aref Mathieu, e njëjta faqe e të njëjtës vepër.

7 Po aty, faqe 51.

8 Shikoni pjesën paraprake „Evropa e Bashkuar dhe Shqiptarët-6”, te publikuar në revistat dhe organet elektronike apo në faqen time http://brahimavdyli.ch, si dhe veprat e Nico Stylos.

9 Herodoti, II, 49/V, 57, 58, 59, të theksuar sipas Aref Mathieu, vepra e cituar, po ajo faqe.

10 Aref Mathieu (Arif Mati), e njëjta vepër, faqe 110.

11 Po aty, faqe 50.

12 Shikoni veprën e Zhan Klod Faveirialit, „Historia (më e vjetër) e Shqipërisë“, Plejad, Tiranë 2004, faqe 41, duke cituar Cesar Cantu-n, nga vepra “Histoire universelle”, D.Didot freres, Paris 1843-1849.

13 Përfundon citimin nga Cantu, z. Zhan Klod Faveirial, po aty, faqe 42.

14 Po aty, faqe 43.

15 Shikoni pjesën time „Evropa e Bashkuar dhe Shqiptarët-6“ ne faqet e shtypit apo në faqen time të intenetit

16 Niko Stylos, “Historia e shenjtë e arvanitasve”, Printing Press, Prishtinë 2004, faqe 8-9.

17 Po aty, faqe 10.

18 Perikli Ikonomi, „Historia e Tomorit-Dodona pellazgjike dhe Tomor i Zotit të Pellazgëvet”, Berat 1934; dhe vepra e Arif Matit, “Shqipëria ose odiseja e pabeseshme e një populli parahellen”, Tiranë 2007.

19 I kemi dhënë shpjegimet në “Evropa e Bashkuar dhe Shqiptarët-5” nga Sipo Konda, në veprën e tij “Shqiptarët dhe problemi pellazgjik”, faqe 377.

20 Ilir Cenollari, “Profecitë e Zotit të Tomorit”, Jonalda, Tiranë 2010, faqe 7.

21 Po aty, faqe 9.

22 Po aty, faqe 13.

23 Po aty, faqe 14,

24 Arif Matit, “Shqipëria ose odiseja e pabeseshme e një populli parahellen”, Tiranë 2007, faqe 237.

25 Po aty, e njëjta faqe.

26 Aref Mathieu, “Mikenët-Pellazgët, Grekët ose zgjidhja e një enigme”, Plejad, Tiranë 2008, faqe 273.

27 Po aty, faqe 55.

28 Arif Mati (Aref Mathieu), “Shqipëria…”, faqe 238.

29 Arif Mati, “Mikenët-Pellazgët…”, faqe 14.

30 Ilir Cenollari, “Profecitë e Zotit të Tomorit”, faqe 15.

20 VJET: ORGANIZATA E BASHKUAR E VETERANËVE TË LUFTËS (Përurohet libri, kushtuar këtij përvjetori) / Nga: Prof. Murat Gecaj publicist e studiues-Tiranë

20 VJET: ORGANIZATA E BASHKUAR E VETERANËVE TË LUFTËS (Përurohet libri, kushtuar këtij përvjetori) Nga: Prof. Murat Gecaj publicist e studiues-Tiranë Nga e majta: P.Nushi, Rr.Parllaku e M.Gecaj (Tiranë, 18.07.2014) 1. Në sallën “Aleks Buda” të Akademisë së Shkencave u … Continue reading