At Shtjefën Gjeçovi

Shtjefën Gjeçovi (Mëhill Kostandin Gjeçi-Kryeziu 1873 – 1929) veprimtar i shquar i lëvizjes atdhetare, etnograf, arkeolog dhe shkrimtar. Gjeçovi u lind në Janjevën e varfër me kujtesë si qytezë e pasur e shekullit XVI, me shkolla, miniera e shtëpi të zotit. Të parët e Gjeçovit, të larguar nga malësitë e … Continue reading

Anton Pashku

              Anton Pashku Anton Pashku lindi më 8 janar 1937 në Grazhdanik (katund afër Prizrenit). Nënën, Getën, e kishte nga Zymi, kurse babën, Tonin (bukëpjekës), nga Karashëngjergji (katund pak më larg Zymit, rrëzë Pashtrikut). Kishte të kryer shkollimin e mesëm … Continue reading

Martin Camaj

200px-Martin_Camaj

Martin Camaj (19271992) ishte shkrimtar dhe albanolog shqiptar.

Martini lindi në Temal, Dushman të Dukagjinit më 21 korrik 1927 në vendin e quajtur Telumë-Kllogjena. I biri i Kolë Camës, njëherësh bari e bujk. Tereza, e ama ishte nga Prekali, lindi i pari ndër shtatë fëmijë. Datëlindja 1925 duket të jetë një gabim shtypi.[1] Famullitari i zonës, Atë David Pepa, shquajti tek ai tipare për të cilat e nisi në Shkodër kur ishte 7 vjeç, në Kolegjën Ksaverian mori edukatë klasike. I ati vdes pak vite pasi Martini i vogël u fut në Kolegjë. Mësues ndër fshatrat të Veriut mbas mbylljes së instituteve fetare të Shkodrës e prandej edhe të shkollave e të seminareve të Françeskanëve e të Jezuitëve. Themeloi në Prekal shkollën ku veproi si mësues i vetëm, më 1947. Camaj merrte pjesë në rezistencën kundër partizanëve komunistë me çetën e kapidan Gjon Destanishtës dhe mbas një kohe qe i detyruar me jetue në ilegalitet deri sa ia arriti me ikë në Jugosllavinë bashkë me Atë Daniel Gjeçajn o.f.m. Kështu nuk pati më rast të kontaktojë me familjen, një vëlla i tij bëri 30 vjet burg. Në Beograd studioi romanistikën, sllavistikë, albanologji dhe letërsinë popullore shqiptare (1949-1955). Filloi me punue disertacionin mbi Buzukun.

Në verën e vitit 1956 largohet edhe nga Jugosllavia dhe shkon në Itali për studime pasuniversitare, ku dhe kreu temën për Buzukun më 1960. Në Romë doktorohet dhe drejton revistën “Shêjzat” si kryeredaktor, nën përkujdesjen e Ernest Koliqit. Këtu njihet më përseafërmi me botën arbëreshe, dhe jep leksione shqipeje në katedrën e Universitetit La Sapienza në Romë. Në Romë ndjek rrethet letrare të këtij qyteti, ku njihet edhe me autorët emigrantë nga vende të ndryshme lindore, rusë, rumunë dhe sidomos me poetë balltikë. Ishin të gjithë anëtarë të një PEN-klubi me qendër në Londër. Në janar 1960 vendoset në Mynih të Gjermanisë falë një sistemi shkëmbimesh akademike. Bëhet lektor pranë Universitetit “Ludwig Maximilian” të Münich-ut, më 1964 u bë Privatdozent. Më 1969 martohet me Erikën. Më 1970 bëhet profesor, e deri më 1990 jepte Albanologji në të njëjtin universitet. Jetoi në Lenggries, vend që i kujtonte trojet ku kishte lindë. Vdes më 12 mars të vitit 1992 në Mynih.

Vepra

m 1m 2m3

 

m 6m7m 8

m9m 10m 11

 

m 12m 13m 14

 

 

Është përfshirë thuajse në të gjitha antologjitë dhe veprat ku flitet për shkrimtarët shqiptarë.

Kërkimet akademike të Camajt u përqëndruan në gjuhën shqipe dhe dialektet, në veçanti të atyre në Italinë jugore. Veprimtaria e tij letrare në harkun 45 vjeçar ka disa shkallë zhvillimi. Ai e nisi me poezinë, zhandër mbas të cilit i mbeti besnik gjithë jetën, kurse gjatë viteve të fundit u përqendrua shumë tek proza. Vëllimi i tij i parë me varg klasik “Nji fyell ndër male”, Prishtinë 1953 (Një fyell ndër male), dhe “Kânga e vërrinit”, Prishtinë 1954 (Kënga e lëndinave), u frymëzuan nga banorët e zonave ku lindi, malësorët e veriut, mbas të cilëve qëndroj shumë i afërt shpirtërisht edhe mbas shumë e shumë viteve në mërgim dhe pamundësia për t’u kthyer. Këto u ndoqën nga “Djella”, Romë 1958, një novelë me disa vargje mbi dashurinë e një mësuesi me një vajzë të re. Përmbledhja e poezive “Legjenda”, Romë 1964 dhe “Lirika mes dy moteve”, Munich 1967, kishte disa poezi nga “Kânga e vërrinit”, që u ribotuan në “Poezi” 1953-1967, Munich 1981. Vargu i pjekur i Camajt reflekton ndikimin e lëvizjes hermetike të poetit italian Giuseppe Ungaretti (1888-1970). Karakteret metaforike dhe simbolike të gjuhës së tij rriten me kohën, siç ndodh edhe me rangun e temave poetike të tij. Një përzgjedhje e poezive të tij e përkthyer në Anglisht nga Leonard Fox në vëllimet “Selected Poetry”, New York 1990 (Poezi të zgjedhura), dhe “Palimpsest”, Munich & New York 1991

Tituj të veprave

  • Nji fyell ndër male – Prishtinë 1953
  • Kanga e vërrinit – Prishtinë 1954
  • Djella (novelë) – Romë 1958
  • Meshari i Gjon Buzukut – Romë, 1960 Il “Messale” di Gjon Buzuku. Contributi linguistici allo studio della genesi, “Shêjzat”, Roma 1961.
  • Legjenda – Romë 1964
  • Lirika mes dy moteve – Munih 1967
  • Poezi (1953-1967)- Munih 1967 
  • Tekst mësimor i gjuhës shqipe – Wiesbaden 1969
  • E folmja shqipe në provincën e Avelinos – Firence 1971
  • Antologjia: Këngë shqiptare – Dusseldorf 1974
  • Njeriu më vete dhe me të tjerë – 1978 
  • Poezi 1981 
  • Drandja (proza poetike)- Munih 1981 
  • Rrathë (novelë) – 1981
  • Shkundullima – 1985
  • Karpa (novelë)- 1987
  • Poezi 1981
  • Tingujt e parë
  • Gramatika shqipe – Wiesbaden 1984

Botimet dygjuhësore

  • Poezi (shqip-italisht)- 1985
  • Me pendlat e korbit të bardhë (shqip-gjermanisht)

nga Enciklopedia e Lirë

 

 

Martin-Camaj 1

        Martin Camaj
Martin Camaj (1925–1992) was an Albanian linguist, writer and folklorist. He is regarded as one of the major authors of modern Albanian prose. His novel Rrathë is considered to be the first psychological novel in Albanian.

Martin Camaj was born in TemalShkodër DistrictShkodër County, northwestern Albania on July 21, 1925. He first studied in the Jesuit Saverian College of Shkodër and afterwards in the University of Belgrade.[2] Later Camaj worked as professor of Albanian at theSapienza University of Rome, where he did postgraduate research and finished studies on linguistics in 1960. In 1957 he became the editor-in-chief of the Albanological journal Shejzat published in Rome. In 1961 he settled in Munich and first worked as a lector at theLudwig Maximilian University of Munich, while in 1964 he became a Privatdozent. In 1970 he earned his professorship and until 1990 he was a professor of Albanology at the same university. A resident of LenggriesBavaria since the 1970s Camaj died there on March 12, 1992

 

Works

Camaj’s works revolve around themes like the loss and search for tradition and the loneliness brought by future changes. His first verse collections Nji fyell ndër male (A flute in mountains) and Kanga e Vërrinit (Song of the lowland pastures) were published in Pristina in 1953 and 1954 respectively. His first major prose work was Djella, published in Rome in 1958. His next novel Rrathë (Circles) was published in Munich in 1978. Rrathë, which is Camaj’s largest work, took him fifteen years to complete and is regarded as the first psychological novel written in Albanian. The novel is divided in the three cycles of water, fire and blood, which symbolize recurrent metaphysical and social themes. In 1981 a collection titled Shkundullima (Quaking) that included five short stories and one play of Camaj was published. His last novel Karpa, which was published in 1987 in Rome, is a dystopian work set in 2238

From Wikipedia, the free encyclopedia