Anton Pashku

200px-Anton_Pashku

              Anton Pashku

Anton Pashku lindi më 8 janar 1937 në Grazhdanik (katund afër Prizrenit). Nënën, Getën, e kishte nga Zymi, kurse babën, Tonin (bukëpjekës), nga Karashëngjergji (katund pak më larg Zymit, rrëzë Pashtrikut). Kishte të kryer shkollimin e mesëm – Gjimnazin real nëPrishtinë. Gjithë kohën punoi në Rilindje, njëherë gazetar, mandej redaktor i Rubrikës së kulturës e në njëzet vjetët e fundit, redaktor në Shtëpinë Botuese Rilindja. Shkrimet letrare filloi t’i botojë që nga viti 1955. Shkroi prozë dhe drama. Vdiq në Prishtinë, më 31 tetor 1995. Në tregimet e Anton Pashkut dallohen tri qarqe themelore tematike; ai i temës së dashurisë, i vetmisë, të kërkuar dhe të kushtëzuar nga një totalitarizëm; dhe, qarku tematik për dhunën mbi individin. Tregimet e tij antologjike janë: Nën qarr po rrinte vashaFloçka,KullaSi e përshkroi ëndrrën e vet njeriu me kapelëDy fjalë për një plak dhe librin e tij kushtuar tymitKënaqësitë e Megalopolisit,Anija e dehur.Me vlerat e veta të pakontestueshme artistike, romani Oh ka bërë një ndikim të ngadalshëm por të fortë në prozën shqipe, që nga koha e shfaqjes së tij. Dramat e Pashkut Sinkopa e Gof janë luajtur në Teatrin e Kosovës, në Teatrin ITD të Zagrebit, në Teatrin e Shkupit dhe në teatro të tjera të shqiptarëve. Vepra e tij letrare, është bërë vlerë kulturore kombëtare dhe tashmë është materie që mësohet në të gjitha nivelet e shkollave shqipe, ku ligjërohet letërsia bashkëkohore shqipe.

Si shkruan Anton Pashku

Por për çfarë shkruante dhe si shkruante Anton Pashku, kur ende nuk i kishte mbushur të njëzetat? Për t’iu përgjigjur kësaj pyetjeje, po sjellim dy tregime (poetike), që së bashku mund të përfshihen vetëm brenda një faqeje libri. Fjala është për tregimet “Në stuhi” dhe “Klithma”, që të dyja botuar në vitin 1957. Në të dy rastet bartësit e ngjarjes janë maksimalisht të reduktuar

Anton Pashku sjell një frymë krejtësisht moderne në traditën e prozës shqiptare. Çështja bosht në rrëfimin romanor të Anton Pashkut është veçanërisht vetëdija e autorit për pozitën e tij dhe perspektiva e synimit të këtij rrëfimi. Shtresimin ironik gjatë gjithë rrëfimit, rrëfimtari do ta derdhë e ta përhapë tërthorazi, e jo si deklarim të qëllimshëm dhe moralizues. Reflekset ironike dhe aludive përjetohen drejtpërsëdrejti nga lexuesi dhe janë më mbresëlënëse se një fotografi e gjallë e një realiteti absurd. Rrëfimtari e nis udhëtimin nga një kohë e pacaktuar që gjatë ecjes fiton peshën e një vatre të gjallë dhe jehona e reflekseve të së kaluarës shfaqet si përsërítje e pafund e dramës sonë kombëtare. Ky vizion i fuqishëm dhe largpamës i veprës së Pashkut që përbën tharrmin krijues të tij, realizohet përmes strukturimit të nëntekstit ironik të rrëfimit. Kjo gjë e nxit dhe e motivon parreshtur lexuesin që ta kërkojë atë që nuk thuhet, atë që duke heshtur, e bën lexuesin të jetë zëri kryesor.

Titujt e veprave

a1a2

  • Tregime, Jeta e re, Prishtinë, 1961
  • Nji pjesë e lindjes, tregime, Rilindja, Prishtinë, 1965
  • Kulla, tregime, Rilindja, Prishtinë, 1968
  • Sinkopa, dramë, Rilindja, Prishtinë, 1969
  • Oh, roman, Rilindja, Prishtinë, 1971
  • Kjasina, tregime, Rilindja, Prishtinë, 1973
  • Gof, dramë, Rilindja, Prishtinë, 1976
  • Lutjet e mbrëmjes, tregime, Rilindja, Prishtinë, 1978
  • Tragjedi moderne, drama, Rilindja, Prishtinë, 1982

Shtëpia Botuese Rilindja në vitin 1986 i botoi veprat e zgjedhura të Anton Pashkut në tri vëllime:

  • Tregime fantastike, Rilindja, Prishtinë, 1986
  • Oh, Rilindja, Prishtinë, 1986
  • Tragjedi moderne, Rilindja, Prishtinë, 1986

nga Enciklopedia e Lirë

anton 2

Anton Pashku

Anton Pashku (1938-1995) was born in Grazhdanik near Prizren of a peasant family from the Has Mountains. He worked as a journalist in Prishtina for some time and thereafter edited prose and drama for the Rilindja Publishing Company there. His experimental short stories, novels and plays, showing affinities with the works of George Orwell, Franz Kafka and Robert Musil, are subtle and masterful studies of the psyche. Pashku is a writer who appeals not to the broad masses of the public, but rather to the reader who relishes the hermetic observations and details of character analysis. It was the harsh political suppression of the first generation of Kosova Albanian prose writers in the late fifties that caused him to withdraw from the mainstream of literary production and create a reclusive world of his own.

Among Pashku’s publications are: the short story collections Tregime, Prishtina 1961 (Short Stories); Kjasina, Prishtina 1973 (The Oozing); Lutjet e mbrëmjes, Prishtina 1978 (Evening Prayers); and the novel Oh, Prishtina 1971 (Oh), which is an exercise in style, a product of the grotesque, and something quite unique in Albanian literature. He is also the author of plays such asSinkopa, Prishtina 1969 (Syncope), and Gof, Prishtina 1976 (Fever). Anton Pashku ranks among the best stylists in Albanian literature.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s