FLAMURMBAJTËSJA E NGJARJEVE TË MËDHA: Dëshnica në fillim të shekullit XX në dëshmitë dhe shtypin e kohës (1900-1911) / Nga Kujtim Mateli

FLAMURMBAJTËSJA E NGJARJEVE TË MËDHA Dëshnica në fillim të shekullit XX në dëshmitë dhe shtypin e kohës (1900-1911)   Nga Kujtim Mateli Fillimi i shekullit të XX shënoi rritjen e ndërgjegjes kombëtare të shqiptarëve. Poezia e Naimit dhe Pashko Vasës, … Continue reading

KULTIVIM DHE RUAJTJE E POEZISË SHQIPE NË MËRGATË / Shkruan: XHAVIT ÇITAKU

 

KULTIVIM DHE RUAJTJE E POEZISË SHQIPE NË MËRGATË

Pos krijuesve shqiptar në festivalin ”Sofra Poetike”, që u mbajt në Borås të Suedisë, morën pjesë edhe shkrimtarë suedez dhe të komuniteteve tjera që jetojnë në këtë vend skandinav. Befasi në këtë eveniment solli Zyrtarja e lartë e Komunës së Boråsit, Ida Lidemark, e cila mirënjohjen nga QKA “Migjeni” për kontributin e saj në mbështetjen që i jep kësaj shoqate, e mori  në veshje kombëtare shqiptare

Shkruan: XHAVIT ÇITAKU

Qendra Kulturore Shqiptare “ Migjeni” në Borås të Suedisë, në kuadër të shumë aktiviteteve konkrete që po zhvillon një kohë të gjatë, së bashku me Shoqatën e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë “Papa Klementi XI Albani” në Suedi, që vepron në këtë shtet skandinav, për herë të gjashtë organizuan manifestimin letrar i titulluar “Sofra poetike 2017, Borås”, i cili u mbajt dje e në të cilin morën pjesë krijues e dashamirë të fjalës së shkruar jo vetëm nga Suedia, por edhe nga  Shqipëria, Kosova, Italia, Norvegjia, Danimarka  dhe disa vende tjera  evropiane si dhe poet e miq suedez.  Para se të filloi ky aktivitet kulturor të pranishmit bën një minut heshtje për viktimat e sulmit terrorist në Stokholm.

Këtë tubim të fjalës së shkruar e bëri edhe më madhështor shënimi i dhjetë vjetorit të punës e aktivitetit të suksesshëm të Qendrës Kulturore Shqiptare “Migjeni” dhe gazetës së përmuajshme “Dituria” në këtë qytet. Sipas njërit nga organizatorët të këtij evenimenti, Sokol Demaku tha se ky manifestim  që tashmë është bërë tradicional qëllim kryesor ka kultivimin dhe ruajtjen e poezisë shqipe në mërgatë. Thënë konkretisht, kjo veprimtari ka për qëllim që ta kultivoj e ruaj gjuhën dhe kulturën shqiptare në mërgim në këtë shtet të largët ku jetojnë mijëra mërgimtarë shqiptar. Njëkohësisht ky manifestim, kjo sofër, paraqet një shtytje e nxitje për të gjithë ata që janë të prirur të merren me shkrime që ta gjejnë vetën këtu, të veprojnë kështu në mënyrë të organizuar dhe nesër të krijojnë vepra më të mira letrare, artistike e kombëtare. Më pas ai foli edhe rreth aktivitetit të pasur e me përmbajtje që po zhvillon Shoqata kulturore shqiptare “ Migjeni” në Boros të Suedisë, e cila është bërë një faktor i rëndësishëm në kultivimin dhe ruajtjen e gjithçkaje që është shqiptare si dhe në integrimin e shqiptarëve në rrjedhat e shoqërisë suedeze. Kulmin e suksesit kjo shoqatë e ka arritur kur pas një pune të madhe dhe kontakteve të zhvilluara me organe e institucione kompetente u bë e mundshme që në kuadër të saj të funksionoj me mjaft sukses radio e kanali televiziv lokal si dhe gazeta “ Dituria”. Po ashtu, anëtarët e kësaj shoqate po organizojnë aktivitete të shumta kulturore që po tubojnë jo vetëm pjesëtar të komunitetit shqiptar, por miq të komuniteteve tjera që jetojnë në këtë komunë e më gjerë. Ndërkaq, Hysen Ibrahimi, kryetar i SHSHASH” Papa Klementi i XI Albani”, të pranishmit i informoj lidhur me aktivitetin e madh që po zhvillon ky asosacion . Ai me shifra e fakte konkrete vuri në dukje se anëtarët e Shoqatës së Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë “Papa Klementi XI Albani” në Suedi, kanë bërë punë të madhe në botimin e librave të rinj dhe në fusha të tjera të krijimtarisë. Më pas ai tha se poezia si një fuqi magjike po krijon miqësi të reja dhe një bashkëpunim të mirëfillt, jo vetëm ndërmjet komunitetit shqiptar këtu në Suedi, por edhe të etnive tjera sikurse që po tregon shembulli i sotëm ku janë të pranishëm krijues të kulturave të ndryshme.

Me poezitë e tyre u paraqitën u paraqitën Hamit Gurguri, Axin Welat, Bajram Muharremi, Fetah Bahtiri, Remzi Basha, Emine Hoti, Idriz Gashi, Griselda Doka, Hatixhe Xani Ahmeti, Lili Bimi, Ndue Lazri, Zyhdi Dervishi, Viron Kona.  Duartrokitje të gjata e frenetike mori gjimnazistja Dorontina Hasani e cila interpretoj aq bukur në piano si dhe këndoj mrekullueshëm dy këngë.

Në këtë tubim mori pjesë edhe Zyrtarja e lartë e Komunës ës Boråsit, Ida Lidemark, e cila pos tjerash tha se në këtë komunë jetojnë rreth 3500 pjesëtarë të komunitetit shqiptar të cilët me sukses janë integruar në shoqërinë suedeze dhe janë një shembull i mirë i punës, mësimit ndihmës së zhvillimit të përgjithshëm në mjedisin ku ata jetojnë. Kjo zyrtare befasoj për të mirë për shkak se mirënjohjen që e mori nga QKSH “ Migjeni”, për shkak së ajo gjithnjë  mbështet  më madhe veprimtarisë e saj, ishte e veshur në veshje kombëtare shqiptare.

Poezia është e fuqishme me mesazhet e saj

Në këtë tubim të rëndësishëm poetik, u lartësua poezia si një fuqi magjike që po arrin t’i tuboj krijues e dashamirë të fjalës së shkruar nga shumë vende të botës. Në poezitë e lexuara me këtë rast motiv  kryesor i krijuesve ishte dhimbja për atdheun, pastaj në këto krijime jetojnë edhe lirika, lumturia e dashurisë dhe optimizmi. Zaten të gjitha këto janë pjesë përbërëse në poezinë shqipe. Poezia ka veti dhe aftësi të mrekullueshme për të shprehur gëzime dhe hidhërime, vuajtje dhe fitore, shpeshherë në pak rreshta. Poezia kalon nëpër shekuj dhe përmban mesazhe të rëndësishme edhe për njerëzit e kohës sonë. Për këtë arsye ky manifestim tash e gjashtë vjet me sukses ka futur përsëri  kulturën shqiptare dhe poezinë në qendër të vëmendjes duke shpresuar që të kemi dobi dhe kënaqësi nga dita e Sofrës poetike”. Hamit Gërguri, autor i disa librave në gjuhën shqipe e suedeze, ndër të tjera theksoi se në shqiptarët erdhëm në këtë vend të largët e të ftohtë, por me zemër të ngrohtë. Gjetëm strehim, bukë e përkujdesje dhe buzëqeshjen e parë kur ikëm nga ato përndjekje barbare që na i bënte regjimi fashist serb. Ne, krijuesit dhe artistët shqiptar, me punën tonë po bëjmë përpjekje që ta rrisim dhe pasurojmë degën në atë drurin e pasur kulturor të Suedisë. Poezinë e vlerësuan lartë edhe Viron Kona, Zyhdi Dervishi, Nuri Dragoj,krijues e publicist nga Shqipëria, ndërkaq Ndue Lazri, kryetar i Federatës Gjithshqiptare në Itali, kërkoj pos tjerash, që me këmbëngulje prindërit dhe e gjithë forca tjetër intelektuale të angazhohen për përfshirjen e të gjithë fëmijëve në mësimin e gjuhës amtare në mënyrë që të mos vjen në shprehje në asnjë moment asimilimi i tyre këtu në dhe të huaj.

 

Shembulli i Griselda Doka, se si duhet të ruhet gjuha e të parëve tanë.

Griselda Doka ka lindur dhe është rritur në Berat, Shqipëri.  Prindërit, gjyshet e stërgjyshërit, vijnë nga traditë e pasur kulturore e qytetare e këtij qyteti 2000- vjeçar. Kur ajo mori mikrofonin  filloi të fliste  rrjedhshëm e pastër gjuhën e ëmbël shqipe, intonacion ky që i impresionoi të gjithë të pranishmit dhe e duartrokiten gjatë. Të lumtë i thanë. Dikush në pëshpëritje me njëri- tjetrin e ca të tjerë më zë pak më të ngritur. Ajo buzëqeshi në shenjë falënderimi. Griselda Doka  është kryetare e Shoqatës “ Shqiponja” dhe foli rreth punës së madhe që ky asosacion bën për të mirën e komunitetit shqiptar- arbëresh në atë pjesë të Italisë. Me një krenari shqiptare ajo përmendi faktin se si kanë arritur që të fillojnë punën me nxënësit shqiptar për ta mësuar e kultivuar gjuhën amtare. Këtë detyrë dhe obligim kaq të rëndësishëm e kemi amanet nga të parët tanë që duhet ta përcjellim brez pas brezi, përfundoi ajo. Griselda është edhe poete. Për poezinë e saj të shkruar bukur e me përmbajtje, ajo u shpërblye nga Juria e këtij festivali. Shembulli i Griseldes duhet t’iu shërbej të gjithë mërgimtarëve tanë.

U ndanë tetë shpërblime për poezitë më të mira

Sofra poetike ka edhe karakter garues ndaj edhe u ndanë tetë shpërblime për krijimet më të mira poetike, katër i ndanë Shoqata “ Migjeni dhe katër të tjera Shoqata e shkrimtarëve dhe artistëve shqiptar “ Papa Klementi XI Albani. Do theksuar se kësaj radhe në garë morën pjesë një numër i madh i poetëve nga shumë vende evropiane, Kosova e Shqipëria.  Të shpërblyerit janë  Hatixhe Xani Ahmeti, Zyhdi Dervishi, Teuta Haziri, Griselda Doka, Elhame Gjyrevci, Emine Hoti, Ndue Lazri dhe Bahtije Breznica. Po ashtu nga një falënderim për paraqitjen me krijimet e tyre poetike i morën edhe Luise Halvardsson, Axin Welat, Anna Matsson, Kristina Bjarnadottir, Mauritz Tistelo dhe Peter Nilson, anëtarë të Shoqatës së Shkrimtarëve të Suedisë.

Në këtë tubim u promovuan 13 Librat të autorëve shqiptarë që jetojnë e veprojnë në këtë vend skandinav, e një libër nga Kosova, si: 1. Thesari Kombetar nr. 5-6, referoj Prof. dr. Zyhdi Dervishi, 2.Sokol.Demaku, Viron Kona ”Poleni Viking” referoj Prof. dr. Nuri Dragoj, 3.Fetah Bahtiri ”Fragmente të zgjedhura”, referoj, Hysen Ibrahimi, 4.Bajram Muharremi  poezi  ”Vullkan i fjetur” referoj   Osman Ahmetxhekaj, 5.Sokol Demaku ”Me shqiptarët në Borås” referoj Remzi Basha, 6. Behide Hasani  ”Një jetë veprimtari humanitare” referoj Hysen Ibrahimi, Beqiri, 7.Hatixhe Xani, “Mall…larg diellit” referoj Remzi Basha, 8.Emine Hoti  ”Poezitë e nënës” referoj Hamit Gurguri, 9.Elhame Gjurevci me dy libra ”EMRI ATDHE”, poezi dhe ”Luisi” roman,  referoj për të dy librat z. Hysen Ibrahimi, 10.Ramdan Myrtaj ”Rrugëtimi i një jete të dhuruar”, referoj Prof. Fetah Bahtiri dhe 11.Adnan Meroci ”Në hap me Rugovën” referoj Hysen Ibrahimi. SHSHASH “Papa Klementi XI Albani” ndau “MIRËNJOHJE”, për Prof. Sokol Demakun, Remzi Bashën, Xhavit Çitakun, Bedri Pacin dhe Adnan Merovcin.

SHSHASH “Papa Klementi XI Albani” dhe QKSH “ Migjeni” që veprojnë në këtë shtet të largët meritojnë lëvdata për një punë të mrekullueshme që janë duke bërë këtu në mërgim me synimin e vetëm që në këtë mënyrë t’i shërbejnë rinisë sonë, popullit tonë dhe atdheut të cilin e duan aq shumë të gjithë këta krijues, shkrimtarë e veprimtarë. Po ashtu, qëllimi i këtij manifestimi është që t’i afroj njeri me tjetrin krijuesit shqiptar me krijuesit e vendit ku ata veprojnë e krijojnë, pra me poet suedezë dhe poet të komuniteteve tjera që jetojnë e veprojnë këtu. Krejtë në fund, u nënshkrua para të pranishmëve

MARRËVESHJE PËR BASHKËPUNIM NË MES SHOQATAVE KULTUTORE SHQIPTARE TË SUEDISË DHE ITALISË.

 

 

Jam krenar që i takoj kombit shqiptar dhe e mbaj krenarisht plisin e bardhë-II ( Intervistë me artistin e teatrit e të filmit të Kosovës, humoristin, studiusin serioz të evenimeteve të shumta, kritikun e artit letrar e pamor, Ismet Krasniqi-Lala ) / Nga: Brahim Ibish AVDYLI

Jam krenar që i takoj kombit shqiptar dhe e mbaj krenarisht plisin e bardhë-(II)

Intervistë me artistin e teatrit e të filmit të Kosovës, humoristin, studiusin serioz të evenimeteve të shumta, kritikun e artit letrar e pamor, Ismet Krasniqi-Lala

 

Nga: Brahim Ibish AVDYLI

Intervistë me artistin e teatrit e të filmit të Kosovës, humoristin, studiusin serioz të evenimeteve të shumta, kritikun e artit letrar e pamor, Ismet Krasniqin-Lalën, nga Drenoci i Komunës së Malishevës, i cili jeton në Klinë.

Meqë ndodhet në Zvicër, pas Promovimit të veprës së fundit „ARTI I DALTUAR“, në mbrëmjen e ekzpozitës personale të aktorit e piktorit Arsim Berishës, në Zvicër, me 18.03.2017, ne e shfrytëzuan rastin që të bëjmë një intevistë origjinale dhe të pathënë deri më tani.

Intervista bëhet me dy qëllime: për revistën mujore të QSHKI-së, “BESA”, në Kreuzlingen të Zvicrës, dhe për opinionin e gjërë shqiptar e botëror. Në revistën mujore “BESA” do të jepet në vazhdime, prej mumrit në numër…

HYRJE:

Ismet Krasniqi-Lala na kujtohet kurdoherë, qoftë nga njohja e jonë; nga filmat e vdeokasetat; nga fëmijët e nipat tanë; dhe nga më të vjetrit…

Ai është i lindur më 16 mars 1951, siç e thamë më lartë, në Drenoc të Kumunës së Malisheves dhe jeton në Klinë të Kosovës, si pensionist.

Është i diplomuar në Fakultetin Filozofik, Dega Filozofi-Sociolgji, pranë Universitetit të Prishtinës, ku e ka mbaruar edhe me sukses të plotë Akademinë e Arteve, Dega e Aktrimit, klasa e Enver Petrovcit, prandaj është aktor porfesionist i teatrit, filmit e humorit. Pra, u takon atyre dekadave që më së shumti dhanë kontribut të veçantë në lëminë e kulturës; në lëminë e shfaqjeve publike, të festivaleve, të artit, në lëminë e teatrit…

(vazhdon nga pjesa e parë)

-Keni botuar vepra të ndryshme. Në vitin 2016 keni botuar edhe librin me recensione letrare dhe të profileve kulturore e teatrore, “Në hapësirat e artit”, SHB “Rozafa”, Prishtinë 2016, e cila fillon me Prend Buzhalën, të botuar në Klubin e Shkrimtarëve (KSH) “Vorea Ujko”, në Klinë, e deri te Shaqir Foniqi.

A keni diçka që u ka shqetësuar më së shumti me praninë e saj në këtë kuadër kulturor, apo që nuk ke pasur mundësi që ta përfshijshë?

Pasi mu dha mundësia të bëjë disa vlerësime recensioni për disa vepra të krijueve, të cilët unë i vlersoi shumë, si Prend Buzhala, Kristaq Shabani, Shaqir Foniqi, Gjon Gjergjaj etj. Vendosa që ti botoi apo më mirë të themi ti publikoi edhe për lexuesit. Këtu falenderoi të gjithë ata që më ndihmuan ta përpiloi librin, sepse ishte një zhandërr shkrimi, i cili përherë të parë po e punoi. Përpos shkrimit letrar në dramaturgji, në letërsinë për fëmijë, në zhanrin e satirës, përpos shkrimit monografik dokumentar e publicistik, së fundi e provova penën si autor i shkrimit me anë të diskursit, por edhe me anë recensionesh e shkrimesh kritiko-letrare. Dy pamje janë ashtu si ndahet edhe libri. Në pamjen e parë apo në pjesën e parë përfshihen recensione autoriale, që janë shkruar në raste të recensuesit të teksteve dramatike. Në pjesën e dytë , profilet, me nëntitullin komentues të autorëve, intelektualëve, veprimtarëve, puna me aktrimin, ku përfshihen shkrimet e lexuara nëpër përkujtimore për figura të shquara klinas, si p.sh. Osman R. Gashi, Hamit Krasniqi e Gjergj Rrapi, si dhe shkrime e kumtesa që i kushtohen teatrit, aktrimit, veprimtarive bashkëpunuese me Mirditën e Rozhajën; mandej dhe profile krijuese e jetësore, për Ali Dacin e Arsim Berishën.

Sigurisht se në një libër nuk mund të përfshihen të gjitha ato që autori i dëshiron. Por, më vjen mirë që vetë autori nuk e pregatit librin për botim, sepse nuk kishte mundur asnjëherë ta përfundoi.

Ata që janë pjesë e pregatitjes se librit si p.sh. redaktori, recensenti e lektori, e krasitin librin dhe atëherë e merr kuptimin e duhur.

Unë për librin tim nuk mund të flas. Fjalën le ta thonë lexuesit. Me këtë rast, edhe ju z. Brahim Avdyli, po sa ta lexoni librin. U faleminderoi nëse e bëni një vlerësim ashtu siç e përjetoni matrialin në këtë libër.

-Në profilet kulturore, në pjesën e dytë, keni disa autorë; intelektual e veprimtar; nga kultura dhe aktrimi. Nga titulli i veprës, “Në hapësirat e artit”, ne kuptojmë shumë. P.sh. gjërësinë e temave; shtrirjen e tyre, lëmin e tyre, por edhe gjërësinë territoriale të tyre. Dhe, shtrirja territoriale e trojeve apo viseve shqiptare është më e madhe se sa shtrirja e shtetit shqiptar të Shqipërsisë, ndonëse quhen “shtete multinacionale”, si psh. Kosova…

A ka mbetur diçka ende pa u thënë plotësisht?

Pa mëdyshje se kanë mbetur shumë tema e ngjarje pa u përfshirë. Tani, po bëhen mbi 20 vepra të botuara, e marrë në tërësi, në këto vepra janë përfshirë të gjitha ato që kam pasur dëshirë. Por, gjithmonë mbetet diçka pa u thënë! Të gjithë autorëve u shpëtojnë dikund 10% të pikëpamjeve të tyre pa i thënë dhe i anashkalojnë. Ndonjëherë, pa e ditur këtë çështje.

-I kam përcjellur të tri librat tuaja për plisin: “Dita e Plisit” 1 e 2, së bashku me Prend Buzhalën, KSH “Vorea Ujku”, në Klinë, 2014 e 2015 dhe “Dita e Plisit” 3, SHB “Rozafa”, Prishtinë 2017. Mes miqësh të shumtë edhe të mitë, keni psh. Mag. Muhamet Rogovën dhe Fahri Xharrën. Unë kam një shkrim për plisin në internet, por edhe një poezi në përmbledhjen poetike, “Shtegtimi i lirisë”, me titull, “Shpejtësi e ndritshme”…

Çka mund të shtoni edhe më tutje për plisin, apo për Ditën e Plisit, që nuk e ke përfshirë aty?

Unë mora pjesë në shume role, në aktrim, me plis, sikur roli i Lalës në serialin “Cimerat” , të cilin e transmetonte RTV 21; pastaj filmi “Gomaret e kufirit”; pastaj filmi “Azem Galica”, në të cilin e luajta rolin e Kurt Selacit, dalja i Azem Galicës, që për mua është një dër shumë rolet më të mira, që i kam luajtur deri më tani në film.

Mandej, dasma tradicionale shqiptare, në Isniq; dasma tradicionale në Etno Fest Kukaj, ku isha në rolin e zotit të dasmës; pataj edhe në rolin e Kërkuesit, në monodramën “Obelisku pa adrese”, të autorit Sejdi Berisha, etj. Vinë edhe nga tradita familjare, me veshje kombëtare e me plis…

E tërë kjo më shtyri që ta jap idenë për të organizuar manifestimin nga trashëgimia kulturore “Dita e Plisit” dhe gjeta mirëkuptim e përkrahje në Klinë, edhe nga Prend Buzhala, Idriz Berisha, Hajdin Morina, Gjon Gjergjaj, Mikel Gojani, Alban Gashi, Vlora Zhutaj Gashi, Kujtim Millaku; pastaj përkrahje gjeta edhe nga Mag. Muhamet D. Rugova, mag. Migena Arllati, publicisti e historiani Fahri Xharra, nga prof. Dr. Bashkim Lajci, prof. Dr. Zymer Neziri, shkrimtari Sejdi Berisha, Tahir Bezhani, Lulzim Logu, Gjon Necaj, Anastas Nika, Agron Isa Gjedia, Ndue Sanaj, Fadil Hysaj, Rasim Beqa, por edhe nga diapora, Mentor Thaqi, Musa Jupolli, Hasan Quqalla, Shaban Lajci e shume të tjerë. Me disa, keni edhe ju bashkëpunim.

Unë, në cilësinë e ideatorit, e kam dhënë propozimin që “Dita e Plisit” të mbahet në Kulla, Oda, Muze, dhe aty ku ka trashëgimi. Ka filluar në tetor 2014, edicioni i parë, dhe kanë vazhduar edicioni i dyte dhe i tretë, në tetor 2015 dhe 2016. Janë botuar librat “Dita e plisit” 1, 2 dhe 3 dhe kështu do të vazhdojë. Në edicionin e parë, e keni shkrimin tuaj “Evropa e Bashkuar dhe Shqiptarët”, faqe 128-141. Në edicionin e katërt, u premtoi se kjo poezi dhe shkrimi i juaj për plisin, do të botohen.

Asnjëherë nuk do të përfshihen të gjitha në libra për PLISIN, sepse plisi është aq i vjetër, sa që njeriu me dy, tre, apo 4 edicione nuk mund ti thotë të gjitha. Gjatë edicioneve nëpër vite, do të ketë edhe risi, të cilat do të jenë në favore të afirmimit të plisit, e përmes plisit edhe rrobet kombëtare.

Në këto vepra “Dita e Plisit”, 1, 2 e 3, janë përfshirë kumtesa; konika; reportazhe; poezi; komente dhe fotoalbume të veçanta…

A ka edhe ndonjë gjë tjetër që u zgjon simpati apo antipati gjatë përgaditjes së “Ditës së Plisit”?

Po ka më shumë simpati e me pak antipati. Po, po, ka simpati. Simpatia është që njerëzit të vijnë sa më solemn, me plis të bardhë mundësisht dhe me rroba kombëtare. Antipatia rrjedh kur vijnë pjesëmarrës të pa pregatitur; pa plisa ose me plisa me simbole e shkronja të ndryshme.

Plisi është i bardhë; ai duhet të shkelqejë; ai është simbol i të gjithë shqiptarëve, prej albanëve të parë, 3500 vite përpara se të përtërihen nëpër “Greqi”, pellazgët e ilirët. Plisi me shenja është i grupeve të caktuara politike apo edhe ideologjike.

Ndihem krenar kur në manifestimin kulturor “Dita e Plisit” marrin pjesë pjesëmarrës me plisa të tillë siç bëhen në Kosovë e Shqipërinë veriore; pastaj me plisa të krahinës së labërisë; dhe me plisa të rrafshit nga pjesa e Dibrës, etj. Këto janë vlera kulturore nga trashëgimia e jonë shumë e lashtë.

Kënaqem kur i vërej simpatizantët e futbollit me plisa; kremtimi i festave fetare me plisa; festimi i ditës së flamurit kombëtar “28 Nëntori”, me plisa, etj. Sigurisht se edhe në diasporë plisi është prezent. Asnjëherë kah do emigrojë shqiptari, dashurinë për atdhe, flamurin dhe plisin nuk do ti shuaj. E ka peng në shpirtin e tij PLISIN.

Më vjen mirë edhe me ndërkombëtarët, sepse ka të tillë që ruajnë apo dalin në fotografi nëpër shekuj, e veçmas me trurist, se më kujtohet si fëmijë e i ri. I vëreje në Prizren e në Pejë, apo kahdo me plis të bardhë në kokë.

Në këto vitet e lirisë, në Kosovë, plisin si simbol të kombit shqiptar e bartin simbolikisht edhe shumë burra shtetërorë me peshë në politikën botërore. Kjo gjë më krijon shumë simpati.

 

Ismet Krasniqi-Lala

-Nga fotografitë tuaja, në vitin 2013, ma tërheqë vemendjen edhe një Lis i Madh, me degë të shtrira, si punët tona. Ai është rrapi shekullor, që i sfidoi furtunat e mëdha të shekujve.

Je vet i rritur në Malishevë dhe pensionist në Klinë; prej të parëve tuaj e deri më sot. Edhe vet dukesh gjerësisht si rrapi, me shëndet e punë…

A mund të më thuash me çka u sfidon shtërgatave të viteve?

Më lejoni z. Brahim Avdyli tu përgjigjem me disa rreshta të mi, marrë nga libri im më i ri, i cili është në proces të pregatitjes për botim, me titull “FOLEJA E SHQIPEVE”.

Kjo është poezia ime, “LË PENG KOKËN, E JO TOKËN”:

S`më ndal dimri/S`më ndal bora,/Jam në tokën time./

Temperaturat/E erërat/Vijnë e shkojnë,/

Ato mund t`më dëmtojnë/Lulen e frytin,/A rrënjët kurrë!/

S`ka fuqi t`mi shkulë/Nga atdheu im,/

Ruaje tokën/Ajo prodhon/Ekzistencën tënde/E të pasardhësve tu,/

Kokën lë peng/E tokën jo!

Pra, aty ku Rrapi i ka lëshuar rrënjët deri në thellësitë më të thella, nën tokë, aty ku edhe degët janë lëshuar për tokë, gjërë e gjatë, s`ka fuqi as fortunë që ta largoi nga toka e vet.

Popullin tonë e kombin tonë nga Iliria, nga koha e Skenderbeut e deri te Adem Jashari, i përcollën furtuna dhe acari i madh; e ujitën tokën tonë me mjaft gjakë; gjaku i tyre është flijuar gjithëkund për atdhe; kombi shqiptar ndër shekuj mbeti rrap me rrënjë e me degë, të shtira anë e përtej.

Ai është në tokën e vet. Qëndroi vertikalisht dhe i pa përkulur, para të gjitha furtunave shekullore. Kjo më bënë krenar që i takoi kombit shqiptar.

Nëse e vlerësojmë të kaluarën e kombit tonë, edhe personalisht, atëherë e dimë se secili prej nesh e ndien vehten të fort e krenar, dhe u përballon më lehtë apo i sfidon shtërngatat gjatë jetës së tij. Duhet pasur besim, guxim, trimëri, bamirësi dhe mendjehollësi. Ne, në një shkrim timin e kam thënë se mjafton që të kemi trimërinë e Skenderbeut, bamirësinë e Nënë Terezës dhe sakrificën e Adem Jasharit. Atëherë, Atdheu është i sigurtë.

Ne, si komb shqiptar, i kemi punët mirë atëherë vetëm kur punojmë si nuk ka dëshirë armiku i ynë shekullor- Serbia. Po qe se punojmë si kanë dëshirë serbët, atëherë i kemi punët keq.

Iu besoj vlerave të kombit shqiptar; u përulem me respektin më të madh para dëshmorëve e martirëve të kombit; i vlersoi të arriturat e përgjithshme dhe i gëzohem bashkimit kombëtar, që do të ndodh një ditë.

-Në përgjithësi, si aktor, si humorist, dhe ndër të tjera i kam sjellur vetë në Zvicër 4 a 5 CD e komedive apo humoreksave që keni luajtur JU, për nipat e mbesat.

Njëren ndër to, po e përmendi: CIMË PATKONI. E kam marrë me vete. Shikoje po të duash…

Çka dëshironi t`i përfshini nëpërmes lojës, të cilat nuk ke mundur t`i thuash në veprat tuaja?

Në projektet e humorit nuk ka mundësi të jetë diçka vetëm “personale”. Arsya është e thjesht. Dikush e pregatitë skenarin, dikush tjetër regjinë, e aktori këtu e ka përgjegjësinë e vet, d.m.th. sa di ta luaj rolin dhe ta bëjë sa më të pëlqyer nga publiku.

Ai krahasohet me kuzhinieren e ushqimit. Është më i shijshëm sa të dijë kuzhinierja ti qesë kryp, veget, biber etj.

Edhe humori ka rëndësi si interpretohet, sa është diksioni i qartë dhe sa zhvillohen lëvizjet në harmoni me tekstin e të folurit, me një qëllim të vetëm: për të pasur një qëllim të mirë dhe për të kaluar sa më thellë në zemrën e shiquesit të pjesës, dramës, filmit e humorit. Mund të jetë një tekst i dobët e një lojë të mirë, por ndodhë edhe e kundërta, mund të jetë një tekst i mirë e një lojë jo e mirë, skenike apo filmike.

Ndër komeditë që janë pëlqyer nga publiku janë: “ Cime Patkoni”, “Cim Taksisti”, “Dren Kurumlia”, “Policët”, “Martesa e Lalushit”, “Ilaqi”, ”Dren Kurumlia nga Bugonja”, e deri te komedia e fundit, për vitin e ri 2017, “Mysafiri i vitit të ri”.

Për pregatitjen e këtyre projekteve shpesh ka të angazhuar nga njerëz të shumtë të profileve të ndryshme, pas kamerava; por sikur që ka edhe aktorë përpara kamerave.

-Kur u përmbysa, herën e fundit, mbeta pa gojë. I mendova të gjitha…

Gjithmonë e kisha pranë vetes vajin dhe gazin (të qeshurën). Ato janë të pandara në rrugën krijuese të artit dramatik, filmor e letrar.

Në sfidat jetësore, në sfidat tuaja vjetore, çfarë roli ka luajtur humori në jetën tuaj?

E thashë më herët se jam i rritur në familjen e shahirave-rapsodeve dhe qysh si fëmijë isha i interesuar ti përcjellë kur bëhej humor. Ndonjëri prej të pranishmëve dilte në “trapazan” dhe bënte humor, pasi këndoheshin disa këngë. Dhe, prej atëherë me lindi ideja që të merrem me humor, lojë skenike, më vonë edhe me filmin…

Humori ta kënaq shpirtin. Personi që merret me humor kënaqet vetë, por edhe publikun e kënaq. Humori e zgjatë jetën.

Në skenat e teatrit edhe në ekranet televizive, herë pas here ka humor, por shumë na mungon humori i shkruar, si dikur. Në Shqipëri ka qenë revista “Hosteni” dhe në Kosovë “Thumbi”. Nuk nuk di pse mungojnë sot?!!

Pjesë e humorit është edhe te vaji, sepse shpesh humori përcillet me të qeshura të mëdha, sa të mbushen sytë me lot. Vaji dhe kënga janë të lidhura gjithmonë. Pasi përfundon humori, njeriu e ndien veten mirë e të qetë.

Gjatë gjirimeve, edhe ne qeshim. Shpesh ndodh që të ndërprehet gjirimi, derisa të kthehemi në gjendje për të vazhduar, edhe nga e qeshura….

Po më vjen mirë që me batudat e mia humoristike edhe ju po u bejmë të qeshim. Sa simpatike ishte kërkesa e juaj kah të vozitni me makinë për në Solothurn/CH, mundësisht, për të mos detyruar të qeshësh në autostradës, sepse nga e qeshura mund ta shkelni vinë e bardhë e të dilni nga udha…

Nga kjo që e the, mu tani kah po e jap intervistën time, po më qeshet… madje mjaft… hahahahaha….

Së fundi, ndodhemi në mërgatë. Mërgata është polivalente; me vajtje, me dhembje, me vetmi…

Me një fjalë, me të qeshur, kur nuk mundet as edhe të qajmë…

Çka u thua në përfundim lexuesve e shikuesve tuaj të shumtë të mërgatës?

Mërgatën e përshëndes! Kudo që jetojnë e veprojnë, ju jeni pjesë e jona; e në jemi pjesë e juaja! Më vjen mirë nëse sadopak me punën tonë artistike u bëjmë të ndiheni mirë, sado që keni dhembje, ndonjëherë vetmi…

Ju jeni edhe me projektet tona!

U kërkojmë falje nëse ndonjëherë nuk i plotësojmë kriteret e duhura. Por na kuptoni se gjithëherë jemi në kërkim të asaj më të duhurës; kërkojmë të mos keqkuptohemi, se nuk e përqeshim askend, as nuk e kemi si qëllim të fyejmë ndonjërin, por për të paraqitur dukuritë negative të shoqërisë sonë.

Aktrimi është pasqyrë, reflekton dukuritë negative e pasqyrja reflekton ate që ndodhë përball saj.

Diaspora ka dhënë shumë për Kosovën e lirinë e saj; ka dhënë shumë dhe jep kurdoherë për shqiptarinë e shqiptarin.

U paqim me jetë e qofshi shëndosh e mirë; me familjet tuaja, e mirë ardhshi sa herë doni, në atdheun tonë të përbashkët e shqiptar!

Ju, kur vini, në Kosovë, i jepni kuptim e kënaqësi jetës; në sheshet e odat e Kosovës.

U faleminderoj për intervistën, z. Brahim Avdyli!

Mirë u takofshim herave të tjera, këtu në Zvicër e në Kosovë, e kudo në trojet shqiptare!…

 

-EDHE NE, JU FALEMINDEROJMË PËRZEMËRSISHT!

-PAÇI SHËNDET E JETË TË GJATË, SA MALET TONA!

-TË JESH EDHE MË I GJËRË SE RRAPI!

Ne, do të shihemi prap…

-FALEMINDERIT EDHE PREJ JUVE!...