Gazi është vepër penale atëherë kur bombolën e shpërthyen në parlament. Kur na sulmojshin në popullin në rrugë than: ‘’ është demokratike dhe i lejuar gazi – lotësjellës ‘’ … / Nga Rudi Berisha; Kryetari i Klubit Letrar ‘’ Zahir Pajaziti ‘’

Gazi është vepër penale atëherë kur bombolën e shpërthyen në parlament. Kur na sulmojshin në popullin në rrugë than:  ‘’ është demokratike dhe i lejuar gazi – lotësjellës ‘’ …     Nga Rudi Berisha Kryetari i Klubit Letrar ‘’ … Continue reading

MARK ÇUNI I PARI HERO I DEMOKRACISË EUROPIANE – Në 70 vjetorin e përmbytjes së Shqipnisë… (1920 – 1946) / Nga Fritz RADOVANI

    MARK  ÇUNI I  PARI  HERO  I  DEMOKRACISË  EUROPIANE Në 70 vjetorin e përmbytjes së Shqipnisë…  (1920 – 1946)     Nga Fritz RADOVANI     1945 HAPNI DOSJET: MARK ÇUNI ASHT THEMELUES I ORGANIZATËS SË PARË EUROPJANE ANTIKOMUNISTE … Continue reading

MAQEDONIA NË VORBULLËN E FQINJËVE ANTISHQIPTARË (Pjesa e IX) / Nga Brahim Ibish AVDYLI

 

Aleksandri i Madh

 

MAQEDONIA NË VORBULLËN E FQINJËVE ANTISHQIPTARË

 

(Pjesa e IX)

 

 

“Hapi i parë në likuidimin e një populli është të fshini kujtesën e tij. Shkatërroni librat e tij, kulturën e tij, historinë e tij. Atëherë, vini dike të shkruajë libra të rinj, të krijojë një kulturë të re, të shpikë një histori të re. Para se të kalojë shumë kohë, kombi do të harrojë çfarë është dhe çfarë qe”.

 

Thënie e marrë nga gazetari Amerikan, Edward R. Marrow, dhe libri i tij, “A nation of sheep will beget a guvernment of wolves”, cituar nga vepra e njohur “Maqedonia shqiptare-në dritën e teksteve dhe dokumentareve historike”, Vëllimi i I-rë, Tringa Design, Tetovë 2009, faqe 7.

 

 

brahim

Nga Brahim Ibish AVDYLI

 

 

  1. Republika e Maqedonisë në Enciklopedinë e Lirë

 

Republika e Maqedonisë është pothuajse një shtet i ri i Evropës së Bashkuar, të cilën e njeh bota e gjërë si shtet, e mbështet dhe e financon, por ajo menaxhohet nga bullgaro-makedonët, pa dashur t`a njohë realitetin e vjetër historik të saj.

Maqedonia bën pjesë në strukturat evropiane, pa marrë parasysh konstatimet e saj për të kaluarën, për të sotmen e për të ardhmen.

Natyrisht ajo bënë pjesë në shkrimet diskutuese, të bazuara gjoja nëpër fakte, në të ashtuquajturën Enciklopedi e Lirë– Wikipedia. “Kombi” nuk mund të quhet “komb” nga regjioni ku jeton, edhe nëse duket element “mbizotërues”.

Kjo është e thëna zyrtare për Maqedoninë, sepse ashtu e dëshironin së pari shkencëtarët e shumtë botës dhe vetë sllavo-bullgaro-makedonët, që e shkuranin “k” në vend të “q”, pa e ditur se ashtu ktheheshin në thënien e vjetër “macedonia”, e cila lexohet “makedonia”, sa për t`a dalluar pjesërisht nga shqiptarët, të cilët, aty jetojnë, që prej kohëve të vjetra të kombeve, apo që kur dihet, dhe ata na “qenkan një pakicë”, e që është plotësisht e rrejshme, e trashëguar si të gjitha gënjeshtrat e tjera prej sllavo-serbo-jugosllavëve, d.m.th. një gënjeshtër e re.

E thonë vetë këtë “përkufizim” të vënë direkt në “enciklopedinë e lirë”– Wikipedia, i cili thotë se “makedonia e vjetër”, pra “Makedonia” është vend grek, që nuk është absolutisht një “vend grek”, sado që grekët e rinj kanë gjetur qindra “arësye” për të gënjyer kështu botën shkencore, edhe me protesta të nxitura prej tyre. Ai vend nuk mund të thuhet se “është vend i banuar nga <<grekët e vjetër>>”, sepse në atë kohë nuk kanë jetuar grekët, por është përdorur shkrimi i parë për Evropën dhe Botën, i bërë nga pellazgët. Para njohjes zyrtare të së ashtuquajturës “Greqi” nuk ka qenë “gjuha greke”, por ka qenë “gjuha hellade”, pra gjuha helene dhe është diametrikisht e kundërta e grekëve të sotëm, që ka njohur Evropa dhe Bota.[1]

Kjo gjuhë nuk është përdorur asnjëherë si “gjuhë zyrtare” deri në vitin 1000 të e. s., por gjuhë e shkruar dhe bartëse e kulturës, krahas pellazgishtes, gjuhës së folur shqipe. Gjuha e shkruar paralele me këtë gjuhë ka qenë gjuha helene, jo greke, pra gjuha helladike, nga hellenët e vjetër, që kanë qenë të konvertuar, jo greket e rinj, si komb i klonizuar, pas shpalljes së shteteve.[2]

Shkencëtarët grekë nuk e thonë të vërtetën për atë territor ku egziston Greqia dhe tërë bota e gjërë fjalët e tyre i merr si të vërteta. Ajo nuk mendon se po bëhet fjalë për popullin e vjetër të kësaj treve, parahelene e paragreke, e cila është një gënjeshtër politike, e ngritur si “shkencë” nga politika e shteteve që e përbëjnë të gjithë botën dhe është e shpërdarë në miliona kopje. Kështu na shitet neve, bijve të dikurshën të pellazgo-ilirëve dhe shqiptarëve.

Ky fakt i pamohueshëm i armiqëve tanë, me qendrat e veta në Moskë, Athinë, Beograd, Sofje, Londër e Madrid, etj. na detyron t`i kundështojmë, sepse atëherë nuk ka ekzistuar “Greqia”, as “Hellada”, por Elada,[3] që janë dhënë si gënjeshtër e vërtetë apo rrenë kluqe e grekëve të rinj, prej vitit 1821 e këndej.

Gjuha helade nuk mund të përkthehet si “gjuhë greke” e as grekët e rinj nuk e kanë të drejtën të vetëquhen si “themeluesit e parë të Evropës e botës”, sepse kanë qenë pellazgët apo parailirët dhe ilirët, pra shqiptarët, por nuk kanë qenë “grekët”.

Më duhet që t`u them tekstualisht të gjithë shkencëtarëve të botës e të Evropës, të cilët po merren vazhdimisht qe dy-tre shekuj me këtë çështje, se nuk ka komb “grek”, por “komb të klonizuar grek”,[4]që thirret në emrin e “helenëve të vjetër”, të konstuktuar artificialisht nga “graitë” e Dodonës, prej sellëve, për t`ua marrë të drejtën shqiptarëve të sotën që mos thirren në Epir dhe po përkthehet si “greket e vjetër”, duke e vënë një lidhje të mësheftë prej “graive”, pra “tri grave të vjetra”, që e tregonin fatin e njeriut, e që ishin tekstualisht pellazg, ilir dhe shqiptarë, në të gjithë Dodonën pellazgjike e tutje, absolutisht jo greke.[5]

Gjuha e vjetër “greke” apo gjuha helene, ka qenë gjuha pellazgjike me shkrim tjetër helen, hellen apo helladik, gjuha e konvertuar shqipe, nëpër mes metodave të reja dhe alfabetit fenikas e fleksibilitet gjuhësor, që nuk mund të quhet “gjuha greke”, sepse e kishte alfabetin fenikas e jo kombin grek.[6] Dhe, nëse mendojmë më thellë në përkufizimin e Teofilaktit, në “Jeta e Shën Kelmendit”, të cekur sipas Zhan Klod Faveirial, “Ju Grekët keni imituar fenikasit”, kuptojmë se këta “Grekë” të dalur në sipërfaqe nga një konglomerat multietnik, e që janë grekët e rinj, por i imitonin fenikasit, që nuk ishin si këta “grekë”. Ata ishin pellazgë të konvertuar me një gjuhe tjetër, deri në shekullin e X, kur Shën Klementi kishte vdekur (më 916) e gjuha greke, së bashku me një enciklopedi, kishte dalur rreth vitit 1000.[7]

A është kombi “makedon” një komb, është tepër e rrejshme. Ata janë bullgarët e Maqedonisë së ish-Jugosllavisë, të klonizuar me pakica të tjera, e cila i ka shtyrë me dhunë e dredhi të ngritnin shifrat e tyre nëpër statistikë dhe të shitet si “më madhja”, me vetëm 64.18%(?!).[8] Shqiptarët ortodoksë, që nuk e dinë mirë shqipen, por mund t`a ulin këtë shifër të statistikës, që janë mbi 75`000.000 apo rreth 8%[9]; “Turqit” e shpallur si Turq dhe janë në pjesën dërmuese shqiptarë, por të cilët “e kanë harruar” gjuhën shqipe, rreth 3.85%; Roum, rreth 2.66%, të cilët, janë të regjistruar si “bizantinë”, e që janë pellazgo-ilir të patjetërsueshëm, të cilët nuk dëshirojnë të proklamohen, kur dihet se statistikën e ka mbledhur kontura shtetërore, e që nuk janë roum, por paraqiten ashtu, si “makedonë”, të cilët nuk e flasin tani për tani gjuhën shqipe; Vllehët, arumunët, çështjen e të cilëve e kemi sqaruar në pjesën paraprake e që nuk janë “kombësi” e mirëfilltë, rreth 0.48%, etj.

Pra, siç shihet nga këto fakte, kombi “makedon”, i cili shkruhet kështu e nuk është komb i vërtetë, nga referencat e saj në Enciklopedia e Lirë– Wikipedia, shihet qartë se Republika e Maqedonisë e ka “prejardhjen” prej pellazgo-ilirëve të Aleksandrit të Madh, gjë që nuk paraqitet në këtë faqe saktësisht.[10] Po të hiqen këto shifra prej demografisë së Maqedonisë, rreth 14.93 %, dhe t`u mbledhet mbi shqiptarët, shqiptarët do të ishin kombësia më e madhe në Republikën e Maqedonisë. Nuk mundet kurrsesi të quhen “macedonë” ata që kanë ardhur nga Bullgaria, dhe në Maqedoni ata janë bullgaro-maqedonë. Nuk janë absolutisht “komb mbizotërues”, por shqiptarët. Bullgaro-maqedonët e kanë mbushur vendin me parolla të mëdha në gjuhën sllavo-maqedone, pra parolla cirilike. Edhe emrat i kanë “përkthyer” në bullgarisht, të ndihmuar nga serbët, si pakicë. Serbët janë 1.78% të popullsisë, i cili ka mbetur aty prej politikës së fryrë antishqiptare, dhe e sjellin rrotull historinë e fryrë, sa t`a bëjnë krejtësisht të padurueshme.

Por, këtë do ta shohim në një tjetër vazhdim, sepse kësaj radhe po merremi mbi origjinën e tërë Maqedonisë, si pellazgo-ilire dhe shqiptare.

Në qoftë se emri i vendit “Makedonia” rrjedh prej shkrimeve në “Fjalorin greqisht – anglisht” dhe në Etimologji,[11] atëherë e kemi të qartë se çka do të thotë kjo fjalë prej shqipes së sotme, jo prej greqishtes (“makros”=e gjatë dhe e gjërë ), por prej makeve, maket, që edhe sot u thonë kështu dhe tërë jetën prej kur është krijuar gjuha e folur e njeriut, me gjuhën shqipe, algjeve me ngjyrë të gjelbërt, si p.sh. prej liqenit të Strugës, të cilat i kam marrë unë dhe i ruaj edhe sot, në vendlindjen time, në Morinë të Gjakovës, dhe janë një palë algje të thata. Në dialektin e vendit, shqip, “ônia”, është në gjuhën letrare shqipe “ana”, që d.m.th. “ana e makeve”, jo sipas pellazgishtës së vjetër fenikase, sepse atëherë nuk ka grekë, dhe “makros” nuk i përgjigjet emrit. Kështu duhet të shkruhej “makros-d-onia”, duke mos e përkthyer pjesën e mbramë “onia”, sepse kjo nuk ka asgjë të përbashkët me emrin e para vitit 1300 e tutje (nuk e di a kanë fjalën p.e.s apo të e.s.).[12]

Pra, Enciklopedia e Lirë e shënon kështu prejardhjen e popullit që ka banuar atje dhe ai ka qenë kombi pellazgo-ilir e jo sllav. Populli sllavë ishte okupator, si të tjerët rreth nesh, dhe kjo gjë nuk thotë asgjë për banorët e vjetër-shqiptarët.

Dhe, sipas kësaj Enciklopedie, Makedonia është një mbretëri e lashtë greke, (jo absolutisht “greke”, por pellazgo-ilire!) me mbiemër “makednós”, që do të thotë “i gjatë, kon”,[13] i cili e ndanë të njëjtën rrënjë në emër “makros”,[14] (dhe ne e kemi shpjeguar këtë emër!) që do të thotë gjatësia, në të dyja, e lashtë dhe greke moderne (këtu është fjala për grekët e rij, të cilët e adoptuan gjuhën pellazge me alfabetin fenikas në gjuhën moderne greke!), e cila nuk besohet se mund të ketë si qëllim të vetin të shpjegojë “malësorët”, as ato “më të larta”, ndoshta përshkruese të njerëzve.[15] Meqë e cituam këtë emër, mund të themi se Eugene N. Borza ka qenë profesor i nderuar për historinë e lashtë në Universitetin e Pensilvanisë, i cili ka shkruar disa herë për historinë dhe mbretërinë e lashtë të Maqedonisë. Në librin e tij, “Makedonia”, në faqen e cituar, thotë se “Malësorët” ose “Makedones”, e cila nuk është e njëjtë, por të rajoneve malore perëndimore, janë nxjerrë prej aksioneve veriperëndimore greke (?!) dhe ishin të ngjashëm me ata që kanë qenë në një kohë më parë dhe mund të kenë emigruar në jug dhe të bëhen historik, si “dorianët”. Ne po i themi profesorit të nderuar Eugene Borza dhe Enciklopedisë së Lirë, se këto territore veripërëndimore të Maqedonisë nuk kanë qenë “greke”, por kanë pellazgo-ilire, pra maqedonëve, ndërsa Nigel Guy Wilson, në “Enciklopedia e Greqisë së lashtë” dhe te Wikipedia Org bazohet te ai, kur thotë: “Gjetjet e fundit arkeologjike kanë konfirmuar se Maqedonia mori emrin e vet nga një fis i gjatë, popullit grek-folëse, të Makednoi”, i cili bënë dy herë gabime, dhe nuk i përmend kush kanë qenë ai “fisi i gjatë” apo i të cilit komb ishte. E para, nuk është fort i saktë fjala “makednoi”, sepse ajo do të thotë “mace-d-onia” e jo “makednoi”; dhe e dyta, nga “një fis i gjatë, i popullit grek-folëse”, prap nuk është e saktë, sepse kanë qenë pellazgo-ilirët fisi i gjatë që kanë jetuar atje dhe e kanë folur gjuhën hellene-jo greke! Ndërsa Robert PS Beekes, sipas Wikipedia Org, thotë në vazhdim se të dy termat janë të origjinës substrate paragreke dhe nuk mund të shpjegohet me terma të morfologjisë indo-evropiane.[16]

  1. Robert Beekes ka shumë të drejtë, në të të dy rastet, vetëm se kur thotë se janë të origjinës substrate, e kemi si mungesë shpjegimin se çka janë substratet; dhe kur thotë se janë të origjinës paragreke, ai duhet të di se cili popull ka qenë në parahistorinë, të cilët, Greqia, i lë në heshtje të thellë, sepse kanë qenë populli pellazg apo parailirë, të cilët e kanë populluar tërë Evropën, dhe kjo nuk guxon të dalë në sipërfaqe, sepse do të ndeshet me gënjeshtrat e kulluara vetiake.

Substratet parahistorike-parahelene janë protoilirët apo pellazgët dhe helenët nuk përkthehet si “grek”, sepse gjuha që e kanë trashëguar nga parahistoria, të cilën e mshefin tërësisht që të mos duket, ka qenë gjuha e shkruar me alfabet fenikas, jo greke, dhe pellazgët kanë qenë aty, pra është quajtur gjuha helene.

Emri pellazgë, prej vetë Encikopedisë së Lirë-Wikipedia Org është përdorur nga disa shkrimtarëve të lashtësisë greke[17], për t’iu referuar popullsive që kanë qenë paraardhësit e “grekëve” apo për t`i paraprirë ata, të cilët nuk janë grekët e vjetër apo saraqenët e bardhë dhe nuk kanë asgjë të përbashkët me grekët e rinj, të cilët kanë filluar të krijohen si njësi multietnike, që nga vitit 950-1000 të e.s.

Praj grekëve të rinj, edhe populli pellazg është quajtur “popull barbarë”, por ata i kanë kopjuar të gjitha ato gjëra që është dashur prej tyre, sepse nuk kishin asgjë të veten. Bota shkencore e përzien historinë, por përse e bëjnë këtë pështjellim shkencat, derisa në përgjithësi, pellazgët janë banorët indigjene të rajonit të Detit Egje dhe kulturat e tyre para ardhjes së gjuhës së vjetër “greke”,[18] e cila edhi me fenikasit, dhe quhet kultura dhe gjuha e vjetër helene.

Nuk mjaftojnë grekët e rinj të reklamojnë, siç e kanë princip. Shkenca botërore nuk duhet t`i dëgjojë këto reklamime të grekëve, por faktet e parevokueshme ndër shqiptarët. Ata janë vendas dhe nuk janë “të ardhur nga jashtë”.

 

  1. Historia e vendosur vetëm me logjikën e pushtuesve

 

E tërë historia që e përmend Maqedonia e Re, është e vendosur gabimisht edhe në Enciklopedinë e Lirë, duke e marrë sipërfaqësisht periudhën e lashtë romake prej Paeonisë, Mbretërisë së Maqedonisë së vjetër, Dardanisë, Molosisë, si dhe të emrave të atyre që e kanë populluar këtë rajon, shkurtimisht dhe pa zgjatje.

Fillimisht, origjina e tyre nuk është dhënë drejtë, prej më të lashtëve e deri te periudha mesjetare dhe romake, e dhënë këtu nga Beogradi e nacionalizmi serb, e deri te nacionalizmi helen, në bashkëpunim të të tjerëve shkrues të këtyre faqeve, të cilëve, siç duket, më së miri për shtat u shkon t`ia zhveshim rrobat e okuptorit bullgaro-maqedonëve e t`ia veshin rrobat e forcës “çlirimtare”.

Na del qartë e dhëna se këta okupatorë nuk kanë lënë mjet pa e përdorur e t`a detyrojnë botën intelektuale që të hedhë nëpër internet përmes Enciklopedisë tërë llumin mbi emrin “shqiptar”, sa të ecë pastaj lirisht e kryelartë nëpër “të dhënat” e kundërshtarëve më të fortë të shqiptarëve në këtë rajon, më së pari të grekëve, serbëve e bullgaro-makedonëve. Kështu që jo vetëm se janë të dy armiqtë më të mëdhenj të shqiptarëve në Gadishullin Haemus, do të thotë në Gadishullin Ilirik, pra Gadishullit Ballkanik, Serbia dhe Bullgaro-maqedonët, të nxitur sikur e do dhe e planifikon Greqia, e shpallur si “shtet” në vitin 1821, me tokat e plaçkitura shqiptare, e cila ndikon e para, sikur paska rrjedhur prej “grekëve të vjetër”, dhe kjo gjë nuk është e vërtetë. Ata e vendosin historinë e vjetër e të mesjetës në kontura të rrejshme shkencore, sikur të qenë “lindur” vetë aty.

Enciklodedinë e Lirë-Wikipedia thuhet se “në antikitet, shumica e asaj që tani është Republika e Maqedonisë ishte mbretëria e Peonia[19], e banuar nga Paeo-nians, një popull thrakase[20], ndërsa në veriperëndim ishte e banuar nga Dardani dhe në jugperëndim nga fiset e njohur historikisht se Enchelae, Pellagones dhe Luncestae; dy të fundit janë konsideruar përgjithësisht si Molossian, fiseve të grupit veriperëndimor grek, ndërsa ish dy janë konsideruar ilire”.[21] Po e përsërisim edhe njëherë se dy të parat, Dardania dhe Enkeledët kosiderohen ilire, Pellagones dhe Luncestae “konsiderohen si Molossian”.[22] Te e para, Paeonia, mbaresa “a” është e shqipes, ndërsa e dyta thuhet “Dardani”, sikur nuk e dinë shqipen. Të tjerat, janë dhënë në pellazgishten e vjetër me alfabet fenikas, të cilën e quajnë “greqishte”. Edhe në të fundit thuhet se janë “të grupit veriperëndimor grek”.[23]

Për shpjegimin e “Dardani”-së, në Etimilogji, e përdorin shpjegimin e dardhës nga Johann Georg von Hahn dhe nuk po merremi më tepër, sepse ajo është ilire, pra shqiptare, sepse ilirët janë baballarët e shqiptarëve të sotën, por mund të themi se temi “Dardani” nuk e ka përfill origjinalin e emërtimit të vendit në gjuhën shqipe, sepse ajo mund të thirret Dardania.[24]

Ndërsa, sa i përket molosëve e Molosisë, apo siç shkruhet në Enciklopedinë e Lirë “Molossian”, që niset prej greqishtes, e që janë një prej dy fiseve të cilët e kontrolluan tërë Epirin,[25] u them se nuk kanë nevojë të thërrasin “në ndihmë” Greqinë, e të flasin me gënjeshtrat madhore të saj se “ishin një fis i lashtë grek”, edhe pse e tërë bota pranon të vërtetën se Epiri kurrë nuk e ka ndërruar kombin e vet dhe flet shqip, si të gjithë të tjerët, edhe pse është i okupuar dhe i marrë nga ana Greqisë së shpallur “shtet”, sa edhe janë caktuar kufinjtë me shtetin Grek, duke pas ndalur me dhunë, shfrime e gjenocid Epirin Jugor, derisa Epiri Verior u bë me shtetin e vet amtar-Shqipërinë. Ky vend edhe sot bënë prova për t`iu ndarë Greqisë dhe e ka shpallur pavarësinë e saj nga Greqia, por askush nuk e përfillë këtë pjesë kryesisht shqiptare. Nga shumë autorë, ne po e zgjedhim një gazetar të rregullt të gazetës ditore “Yeni Akit” në Turqi, z. Ayhan Demir, analist i Ballkanit,[26] i cili thotë se “Ndoshta shumë pak njerëz në Turqi dhe në botë, e dinë se gjendet një truall shqiptar me emrin Çamëri, i pushtuar nga shteti grek, që pas Luftës së Dytë Botërore! Vëllezërit tanë shqiptarë u gjendën dhe gjenden ballë për ballë ndaj shpër-nguljeve, dëbimeve, përdhunimeve, mizorive, genocideve dhe asimilit kombëtar dhe fetar grek”. Dhe kjo thënie i përmbledh të gjitha. Prandaj Epiri Jugor apo Çamëria, prej gjenezës së tyre janë pellazgo-ilir dhe shqiptarë.

Po ua jap edhe një vepër të shkruar të Dhimitër Pilikës, “Pellazgët, origjina jonë e mohuar”, ku shihet se Pirro Molosi, që përmendet në Enciklopedinë e Lirë nuk është grek, siç nuk janë të gjithë epirotët, edhe po deshi helenizmi shizofren grek të pjellë sikur venë pula “greqizmin” e tyre. Pirro Molosi-Burri është stërgjysh i të gjithë shqiptarëve; është djali i Aiakidit, mbret i Molosëve, që luftëtarët e tij i thonë BURRI-që atëherë në shqipe; është nip i nipit të Neoptolemit, pasardhës i Akilit.[27] Dhe, Straboni e thotë të vërtetën kur thotë me plot gojën se Molosët “ishin më të njohur në mesin e katërmbëdhjetë fiseve të Epirit”,[28] që i tregon fiset shqiptare.

E sa i përket Thrakise, apo Thrakëve po e lëmë pikësëpari këtu se Enciklopedia e Lirë-Wikipedia është e lidhur ngushtë me familjen e gjuhëve indo-evropiane dhe gjuhës së tyre i thonë “gjuha thrake”, sa themelin mitologjik e thonë “thrax”.

Ne po e themi shkurt se origjina, etimologjia e identiteti “thrakas” është kryeput i dyshimtë. Por, nuk po merremi me thrakët, sepse fjalët i kemi për Republikën e Maqedonisë. Dhe, në atë faqe shihet qartë se pseudoshkencëtarët serbo-bullgarë dhe ruso-serb apo të tjerë, kanë ndërhyrë arbitrarisht me krijimin e Mbretërisë së Serbisë, ndarjen e rajonit të Maqedonisë pas luftërave Ballkanike, sikurse me krijimin artificial të së ashtuquajturës “Jugosllavi”, deri në periudhën e Luftës së Dytë Botërore. Gabimet janë shumë të dukshme, por periudha mesjetare fillohet me sllavët, shumë më herët se sa është e vërteta historike.

Periudha bizantine tejkalohet keq dhe ashtu si nuk duhet të ndodhë. Ajo fillon me zhvillimin “zgjerimit të kontrollit bullgar mbi fiset sllave” në Maqedoni dhe rreth saj. Kjo nuk është e drejtë! Shkupi, kryeqytet i Dardanisë, aty bëhet “kryeqytet” i Car Dushanit të Serbisë! “Nacinolaliteti” i Madedonisë sllave; Mbretëria e Serbisë dhe e Jugosllavisë, deri në periudhën e Luftës së Dytë Botërore, okupatorët na paraqiten si çlirimtarë! Okuptarët barbarë na dalin si heronjttë e filmave të tërë Ballanit! Meqë jemi te “Ballkani”, po e themi edhe njëherë se ajo e ka pasur emrin e vërtetë “Gadishulli Ilirik”, para Kongresit të Berlinit,[29] por, kjo është bërë vetëm për qëllim që djemtë e Ilirëve apo shqiptarët e sotëm të mos e njohin të kaluarën e tyre, por të “zgjohen” prej gjumit, sot, sepse e kanë mjaft Shqipërinë e krijuar!

Çdo gjë shkon në dispropcion të fakteve historike: Paconia na del e banuar nga një popull thrakas, pa e zënë në gojë origjinën e tyre ilire; Molosët neve na epen se janë “barbarë” nga grupi i fiseve veriperëndimor “greke”, dhe kështu “e harrojnë” shkruesit e Enciklopedisë së Lirë se ata nuk janë grekë, pasi kështu na kanë thënë ata që krijuan si shtet Greqinë me tokat shqiptarë të Epirit Jugor; dhe as duke mos e theksuar se cili ishte Filipi i II-të i Madedonisë; të Aleksandrit të Madh, birit të Filipit, që ka pushtuar e sunduar botën dhe fliste shqip!…

Të tjerat, vinë radhazi pas këtyre të “dhënave”, por ne nuk po merremi me këto të “dhëna” të Enciklopedisë së Lirë. I thonë “Enciklopedi e Lirë” dhe ka vend edhe për korigjime. Nuk qëndron kot së koti në krye të faqeve të saj, se kanë nevojë për korigjime, për ndryshime, për kompletime, etj. Një ditë, do të bëhen edhe këto, por duket se faqet e Republikës së Maqedonisë janë hartuar nën ndikimin e Greqisë së Re e të Serbisë, me të pavërtetat e tyre të pandalura.

Ne po lidhemi me të vërtetën e faktet historike, që duhet të jenë edhe pjesë e Enciklopedisë së Evropës, sepse është krijuar. Prandaj, pa marrë parasysh se a do të më dëgjojë vërtetë Evropa, Bota, njerëzit e mëdhenj të saj, që shkelin të vërtetën e faktet, apo jo, ne do ta vazhdojmë rrugën e filluar, sepse nuk ka tjetër rrugë…

Dikur, do të zgjohet nga gjumi, pasi dikush nga ata do t`ua përplasë në faqe të vërtetën. Pra, të tjerat, do t`i shohim në vazhdimet tona…

[1] Shikoni shkrimet e mija, veçanërisht pjesën e VIII dhe të VII të “Maqedonia në vorbullën e fqinjeve antishqiptarë”, të botuara nëpër shtypin shqiptar, apo në faqen time, http://www.brahimavdyli.ch.

[2] Shikoni në https://en.wikipedia.org/wiki/Portal:Republic_of_Macedonia.

[3] Shikoni, nëse doni, Pjesën e VII të shkrimin tim, “Maqedonia në vorbullën e fqinjëve antishqiptarë”, apo edhe veprën e Fiqret Barbullushit, “Homeri-historia, racizmi”, Botimet Dita 2000, Tiranë 2011, faqet 121-122, ose faqen time, http://www.brahimavdyli.ch/maqedonia-shqiptare-7/.

[4] Shiko në Pjesën e VIII e të VII, të shkrimit tim, “Maqedonia…”, ose faqen time, http://www.brahimavdyli.ch.

[5] Shikoni punimet e mia të botuara në shtypin shqiptar apo në faqen time, “Shpalime për Evropën…”, 1-13, “Armiqtë tanë…-2c”, “Armiqtë tanë…-2f”, Armiqtë tanë…-2g” dhe “Armiqtë tanë…2gj”, për të mos thënë këte të fundit.

[6] Shikoni po të dëshironi punimin e fundit “Maqedonia…”; te Robert d`Angely “Enigma”, Botimet Toena, Tiranë 1998, “Mbi alfabetin fenikas dhe shkonjat pellazge” faqe 112-123.

[7] Shiko edhe njëherë veprën e Zh. K. Faveirialit, “Historia (e vjetër) e Shqipërisë”, Plejad, Tiranë 2004, faqet 146-149.

[8] Shiko statistikat te “Demografia”, në https://en.wikipedia.org/wiki/Portal:Republic_of_Macedonia.

[9] Shikoni intervistën e Prof. Brako Sinadovskit, në http://www.gazetatema.net/web/2014/12/18/sinadinovski-jemi-75-mije-shqiptare-ortodoks-ne-maqedoni/

[10] Këte mund ta përktheni nga http://www.etymonline.com/index.php?term=Macedonia, dhe do të shihni se nuk është e saktë, duke i mbledhur p.sh. “grekët”, në “popullsi të ndryshme”, e cila nuk është aq e saktë dhe diskutabile.

[11] Shikoni referencat e të njëtës faqe në internet, për Maqedoninë: Henry George Liddell, Robert Scott, “A Greek-English Lexicon” (Revised and augmented throughout by, Sir Henry Stuart Jones, with the assistance of, Roderick McKenzie). Oxford. Clarendon Press. 1940; dhe http://www.etymonline.com/index.php?term=Macedonia.

[12] Krahasoje po deshe http://www.etymonline.com/index.php?term=Macedonia.

[13] Sipas shpjegimit të pjesës “Perseu”, prej Henry George Liddell, Robert Scott, “A Greek-English Lexicon”, në https://en.wikipedia.org/wiki/Portal:Republic_of_Macedonia.

[14] Pra nga μάκρος-makrós, nga pjesa për Perseun, prej Henry George Liddell, Robert Scott, “A Greek-English Lexicon”.

[15] Krahasoni referencat, përveç referencës së përparme, të fjalorit të Etimologjisë, por shikoni edhe te Eugene N. Borza, “Makedonika”, Librat Regina,ISBN 0-941690-65-2, faqe 114, sipas Wikipedia Org.

[16] Në të njëtën faqe të internetit, Robet Beekes, “Etymological Dictionary of Greek”, volumi i II, Leiden, Boston 2010, faqe 894, Portal: Republic of Macedonia.

[17] Shikoni sa kam shkruar prej Homerit të <<lashtësisë “greke”>> e këndej, në këtë artikull, “Maqedonia…”, Pjesët 1-8, e do të jetë mjaft për të kuptuar kush janë grekët, sepse janë mjaftë edhe shkencëtarë të tjerë e të parevokueshëm.

[18] Shikoni shënimin në https://en.wikipedia.org/wiki/Pelasgians, dhe shpjegimin që ipet për pellazgët, në veprën “The American Heritage Dictionary of the English Language”, Fourth Edition. 2000. Retrieved 15 January 2008, kur thuhet: “A member of a people living in the region of the Aegean Sea before the coming of the Greeks.”

[19] Roisman, Joseph; Worthington, Ian: “A Companion to Ancient Macedonia“, John Wiley and Sons 2010, faqe 13, ISBN 1-4051-7936-8, e marrë nga Bibliografia e Enciklopedoisë së Lirë, në këtë pjesë.

[20] Bauer, Susan Wise:”The History of the Ancient World: From the Earliest Accounts to the Fall of Rome”, 2007, ISBN 0-393-05974-X, faqe 518, e marrë nga e njëjta Bibliografi.

[21] Shiko librat e Willkes, John: “The Illyrians“, Wiley-Blackwell, 1996, faqja 49, ISBN 978-0-631-19807-9; Sealey, Raphael: “A history of the Greek city states, ca. 700-338 B.C.“, University of California Press. 1976, faqe 442, ISBN 978-0-520-03177-7; Evans, Thammy:Macedonia“. Bradt Travel Guides, 2007, faqja 13, ISBN 978-1-84162-186-9, të marruara prej të njëjtës Bibliografi.

[22] Shikoni edhe këto libra: Borza, Eugene N.: In the shadow of Olympus: the emergence of Macedon“, Princeton University Press, 8 shtator 1992, faqet 74–75, ISBN 978-0-691-00880-6; Lewis, D.M.:”The Cambridge ancient history: The fourth century B.C”, Cambridge University Press, 1994, faqet 723–724, ISBN 978-0-521-23348-4; “The Cambridge Ancient History” Volume 3, Part 3: The Expansion of the Greek World, Eighth to Sixth Centuries BC by John Boardman and N. G. L. Hammond,1982, ISBN 0-521-23447-6, në faqen 284; të marrura poashtu nga kjo Biblografi.

[23] Për të gjitha këto, në rubrikën “Histori”, te https://en.wikipedia.org/wiki/Portal:Republic_of_Macedonia.

[24] Shikoni faqen origjinale të https://en.wikipedia.org/wiki/Dardani.

[25] Shikoni faqen origjinale të https://en.wikipedia.org/wiki/Molossians.

[26] Ayhan Demir, “Mizoritë greke dhe gjenocidi mbi Çamët”, i botuar në http://www.shkupi24.com/mizorite-greke-dhe-genocidi-mbi-camet/.

[27] Dhimiter Pilika, “Pellazgët, origjina jonë e mohuar”, Botimet Enciklopedike”, Tiranë 2005, faqet 26-134.

[28] Straboni, në “Burimet e lashta”, në https://en.wikipedia.org/wiki/Molossians.

[29] Shikoni ju lutem punimet e mia, e nëse nuk doni të bindeni, shikoni ju lutem http://lajmonline.com/sq/Kombetare/Aleksan-re-Lambert-Evropa-sabotoi-historine-tuaj-ne-shekullin-XIX-kur-Ilirine-e-quajti-Ballkan-43044.

ERMIRA R. JUSUFI, ME LIBRIN POETIK “SONTE ZEMRA IME FRYMON”…. / Nga: Prof. Murat Gecaj ; publicist e studiues-Tiranë

ERMIRA R. JUSUFI, ME LIBRIN POETIK “SONTE ZEMRA IME FRYMON”….

 

Nga: Prof. Murat Gecaj

publicist e studiues-Tiranë

 

 

 

ermira Jusufi

Autorja, E.Jusufi

 

 

Përmes një mesazhi në FB, mikja poete Ermira R.Jusufi, këto ditë, bënte këtë njoftim të bukur: “Në përkujdesje të “Botimet Muza”, doli nga shtypi Përmbledhja poetike “Sonte zemra ime frymon”. Ky libër është i organizuar në pesë cikle. Ka një “Parathënje” dhe një “Pasthënje”, që i kanë bërë, me shumë përkushtim: Prof. Murat Gecaj dhe Xheladin Mjeku.
Falënderoj nga zemra të gjithë ata, që ndihmuan në përgatitjen dhe përkrahjen morale e materiale, në daljen e këtij libri.
Duke përmbushur synimet, që lexuesit t’ia dhuroj krijimtarinë time, të përzgjedhur në një libër poetik, ju uroj lexim të këndshëm!”

Takimin e parë me poeten e re, Ermira R.Jusufi, banuese në Vushtrri të Kosovës, e pata në kryeqytetin tonë, në muajin prill 2014. Ishim bashkë me krijuesin e studiuesin nga Prishtina, Xheladin Mjeku dhe kolegun e mikun tim, shkrimtarin e mirënjohur Viron Kona. Bëmë biseda të këndshme, kryesisht për librat, që kemi botuar dhe planet për të ardhmen. Sepse kjo është ajo “ura e çeliktë”, që na ka afruar e miqësuar. Ndonëse pak me ndrojtje, në atë “tubim” të vogël, nisi të flasë edhe vajza, që përmenda më lart. Ajo na tregoi, me kënaqësi dhe emocion, se vjershat e shkruara i ka mbledhur në vëllimin me titull “Sonte, zemra ime frymon”, që e kishte të gatshëm për botim. Sigurisht, lexuesi dëshiron të dijë diçka më shumë për tematikën e poezive të saj, si dhe ndonjë veçori, që ato kanë.

Ja, përpara i kam këto poezi, tanimë në librin e ri, që sapo ka dalë nga shtypi, me mbështetjen e Drejtorisë për Kulturën, KK-Vushtrri.

Që nga titujt e poezive të saj, nuk është e vështirë të krijosh një përfytyrim e mendim, se çfarë ka dashur të thotë kjo autore. Së pari, vërehet se shpërthimet e dufit rinor i gjejmë në vargjet e tyre, shkruar me zemrën “zjarr”. Ndjeshmërinë dhe ëndrrën për djaloshin, që ia ka rrëmbyer zemrën, ajo e jep bukur, kur ai i shfaqet papritmas: “Befas më preke në zemër,/as vetë s’e besoja,/ ngacmove rrahjet e saj,/ me ty shpejt u lumturova” (Poezia “Befas, më erdhe në jetë”). Si i thonë shprehjes, “shkaqet ose sebepet” janë të shumta, po Ermira e zbulon këtë gjë në poezinë “Shikimi magjik”: “Sa shumë doja t’i puthja sytë,/por nuk kisha guxim atë natë;/ gjatë më shikoje në bebëza,/unë perëndoja në atë shikim të zjarrtë”. Të vërtetën jetësore për dashurinë, ndaj djaloshit të saj, ajo e shprehë edhe në poezinë me titullin “Frymëzimi intim”: “Te ti gjeta shumë lumturi,/ fuqishëm më preke në jetën intime./Vetëm ti ke mbetur aty,/ përfundimisht, mbylla zemrën time”. Kështu, së bashku, ata ecin të sigurtë në udhët e gjata të jetës: “Të lumtur ecim në hap me jetën/ dhe drejt në sy e shikojmë të vërtetën./ Pra, vërtet, kush është fajtor,/ për këtë dashuri: unë apo ti?” (Poezia “Enigmë dhe faj”).

 

lib Ermira

Ballina e parë e librit poetik të Ermira R.Jusufi (Prishtinë, 2015)

 

Por jeta i ka të gjitha, pra nuk shkon çdo gjë si në “vaj”. Prandaj edhe kur është në pesimizëm e shqetësim, poetja e thërret në ndihmë besnikërinë e njeriut të zemrës së vet: “Sonte, zemra ime frymon/ në krahërorin tënd të dashurisë,/ dua që shpirti im të dëshmojë/ natën shekullore të lumturisë”. E, me sytë hapur, por edhe në ëndërr, ajo dëshiron që çdo gjë të jetë e vërtetë dhe realitet i prekshëm: “Të ëndërroj shumë shpesh,/ nga ëndrra e tillë të mos zgjohem kurrë!/ Gjithmonë pranë, si në ëndërr, të dua./ Vallë, a është e mundur, të ndodhë kështu?” (Poezia “Ti je jeta ime”).

Por nuk është vetëm kjo tematika e poezive të Ermirës. E lindur pikërisht në datën, kur të gjithë shprehim ndjenjat e pastra dhe të çiltëra të dashurisë ndaj nënave e motrave tona, vërtet ajo gëzon për këtë përputhshmëri, por dhe është mjaft e pikëlluar. Sepse, ka vite që asaj i mungon kjo dashuri, nga humbja përgjithnjë e nënës së paharruar. Plagën e hapur në zemrën e saj, ajo është përpjekur ta “shërojë” sadopak, duke i thurur vargje shpirti dhe me mirënjohje të pakufishme. Këto ndjenja i ka shprehur bukur edhe në gjashtë strofat e poezisë “Mesazh, për jetë e lumturi-Triptik për Nënën, në kujtimin e saj të përjetshëm”. Ndër të tjerat, ajo shprehet: “Çdo ditë e nisi me lotë në sy,/ çdo ditë i njomi faqet me lotë,/ çdo ditë e ndiej mungesën tënde,/ çdo ditë lutem vetëm për ty”. Më tej vijon: “Rrotull botës do t’i bie, që të shoh me sy,/ e shoh si na rritet dashuria për ty”. E, në mëndje përherë i rrinë fjalët-mesash të fundit, nga nëna e saj, kurrë e harruar: “Jetën e lumtur, me zemër ta uroj!” Është domethënëse, që poetja Ermira Jusufi ia kushton tërë këtë libër. Pikërisht nënës së saj, me këto fjalë: “Në kujtim të përhershëm nënës Ajshe, që është frymëzim për jetë dhe krijimtari. Autorja”.

Po, ndjenja të tilla përjeton Ermira edhe për njerëz të shquar të Kombit tonë. Në organe të ndryshme shtypi, në Kosovë, Shqipëri e në Internet, por dhe në një përmbledhje me poezi të autorëve të ndryshëm, është krijimi i saj i bukur, kushtuar kujtimit të këngëtares së madhe, Vaçe Zela. Në pesë strofa të poezisë “Zëri, që jehon në shekuj” dhe “që Atdheut ia shton krenarinë”, sikur e bashkon mendimin e të gjithëve, për përjetësinë e saj: “Këngën ngriti në majë të vlerave,/ se vlera ishte vëtë,/ zëri i saj shpërthen qiellin,/ legjendë mbetet përjetë!” Sigurisht, kanë patur të drejtë, kur disa lexues janë shprehur për këtë poezi të frymëzuar, ndër të cilët janë: Xheladin Mjeku, Remzi Bajraktari, Delo Isufi Seraj, etj.

Ermira R. Julsufi ka lindur në një datë simbolike, për nënat dhe femrat, në përgjithësi, pra më 8 mars 1983, në Vushtrri të Kosovës. Pas mbarimit aty të Gjimnazit “Eqrem Çabej”, vazhdoi studimet për histori, në Universitetin e Prishtinës. Gjatë tërë atyre viteve ishte aktive në jetën letrare, duke shkruar e paraqitur krijimet e veta në klube të tillë dhe në emisione të ndryshme kulturore të radiove lokale. Sidomos në kohët e fundit, krahas punëve dhe detyrave tjera, është kthyer me përkushtim ndaj veprimtarisë krijuese. Këtë gjë e shohim me poezitë e publikuara në gazeta e revista të ndryshme dhe në rrjete sociale, që merren me veprimtarinë krijuese letrare. Të tillë mund të përmendim: “Nacional”, “Bota Press” e “Dituria”(Suedi), “Metafora” (Prishtinë), “Ora shqiptare”, “Klubi i shkrimtarëve shqiptarë në botë”, por dhe në “Drita”, “Poezia ime”, “Zemra shqiptare” (Oxford) etj. Sigurisht, një vëllim poetik, për të cilin folëm më lart, nuk është shumë.Por, kur ai na “paralajmëron” për një udhë të gjatë në krijimtarinë e një autoreje, siç është edhe Ermira R.Jusufi, na bën optimist. Prandaj kemi detyrimin miqësor  t’i urojmë asaj që të mos ndalet asnjëherë dhe, gjithnjë e më mirë, ta shtojë sasinë e botimeve dhe ta përsosë më tej mjeshtërinë e vargut poetik. Populli e shprehë bukur këtë gjë: “Dita e mirë, duket që në mëngjes”. Urojmë që të jetë kështu edhe për këtë krijuese të re!…

…Në ato ditë të prillit 2014, pashë se Ermira, përveç mesazheve të mëparshme, drejtuar ne një grupi miqësh, na kishte bërë në Facebook një “përshëndetje” tjetër, të bukur dhe të sinqertë, nga vendlindja e saj. Ajo publikonte aty poezinë e frymëzuar, kushtuar vizitës së parë në kryeqytetin tonë, me titullin kuptimplotë, “Ishte ëndërr, Tirana…”. Duke e falënderuar përzemërsisht atë, po shënoj këtu vetëm vargjet e një strofe: “Kur shkela në dheun tënd,/ bota më erdhi në pëllëmbë dore./ Takova shumë miq e njerëz të mirë,/ jetës sime iu shtua edhe një fitore…”.

 

Tiranë, 5 tetor 2015

The Devil I Paid for Advice – By Jeta Vojkollari / The Reader’s Voice – Ledja Derveni

  The Reader’s Voice   The Devil I Paid for Advice     By Jeta Vojkollari     http://www.JetaVojkollari.com http://www.friesenpress.com/bookstore/title/119734000018904009 http://www.amazon.com/dp/B00ZARLZMU/?tag=friesenpressc-20     Ledja Derveni , University Teacher, London, England   Congratulations to the author for a fresh and elegant … Continue reading

Poezia e Shpend Sollakut Noe-s, poezi e dehjeve impresioniste dhe moderniste. / Nga Hyqmet B. Hasko

Poezia e Shpend Sollakut Noe-s, poezi e dehjeve impresioniste dhe moderniste.

 

 

Hyqmet Hasko

Nga Hyqmet B. Hasko

 

 

Emri i Shpend Sollakut, poetit dhe shkrimtarit nga Lushnja që bëri emër jo vetëm në qytetin e tij, jo vetëm në qarqet letare shqiptare por dhe më gjërë, në ato ballkanike e europiane, lidhet me një kontribut estetik në fushën e letrave kombëtare, veçmas pas çlirimit të tyre nga jashtësitë dhe dogmatizmi e shtampat e një kohe që nuk epranonte artin dhe letërsinë elitare. Ka shumë fusha të veprimtarisë letrare ku shquhet dhe ka dhënë modele që duhen vlerësuar, por veçanërisht këto duhen kërkuar dhe gjetur në poezi, në eseistikë dhe në përkthimet e tij të një kualiteti të lartë shqipërues. Por, siç thamë, ky kontribut lidhet veçanërisht me poezinë, ku ai ia ka dalë që të krijojë struktura unike të vjerëshërimit, me imazhe dhe mesazhe universale, që kanë zgjuar jo vetëm interesin e botës shqiptare, por sidomos të asaj perëndimore, që shikon tek ky poet një letrar antikonformist dhe me një pasuri të jashtëzakonshme mjetesh shprehëse dhe teknikash poetike.

 

 

shpend

Shpend Sollaku Noe

 

Poezia e tij është një rebelim spontan ndaj realitetit gri e të çngjyrosur ku endet jo vetëm atdheu i tij, në kthetrat e një tranzicioni të gjatë e unikal, por edhe kontinenti i vjetër, në pamundësi për të pëballuar barrën e madhe të problemeve aktuale në fushën e integrimit dhe të lirive të vërteta njerëzore. Përcaktimet e tij letrare mbi të gjitha fokusojnë një tranzicion të vështirë që po përjetojnë shqiptarët në vendin e tyre, kryeisht në Shqipërinë administrative, por dhe më gjërë, raportet e emigrantit me tokën dhe psikologjinë kolektive të vendeve pritëse etj. Shpend Sollaku Noé lindi më 3 prill të vitit 1957 në Lushnje nga një famil­je beratase, transferuar në Myzeqe për arsye politike. Është diplomuar në gjuhë e letërsi. Ka punuar si arsimtar në Çermë dhe gjimnazet e Lushnjes dhe më pas si themelues, drejtues e gazetar i gazetave të opozitës ”Ora e fjalës” dhe “Republika”. Lindja e lëvizjes pluraliste dhe demokratike në Shqipëri, bëri që ai të ishte në ballë të saj, si një ndër the­meleuesit e Partisë Demokratike e asaj Republikane. Por gjërat nuk rrodhën në këtë vend siç donte aid he bashkëidealistët me të cilët ai hyri në garën e lirisë për një jetë më të mirë e më të denjë. Ndaj që nga viti 1992, ai je­ton si azilant politik në Itali, ku ka punuar për gazeta e televi­zione të ndryshme italiane e amerikane. Ka shtetësi të dyfishtë shqiptaro-italiane. Shpend Sollaku Noé është një nga poetët dhe shkrimtarët më të lexuar në diasporë, pork a shkëlqyer dhe ka qenë aktiv edhe si përkthyes, veçanërisht nga shqip­ja, italishtja dhe rusishtja. Ai nga ana tjetër, ka krijuar një lidhje të fortë dhe bashkëpu­nim të frytshëm me shumë revista letrare ndërkombëtare. Veprat e tij deri tani janë përkthyer në 21 gjuhë kryesore dhe janë shitur në rreth njëqind vende të botës. Por ajo që e veçon këtë krijues dhe e profilizion si një luftëtar aktiv për një shoqëri më të drejtë emë humane, ësjhtë veprimtaria e tij e spikatur në mbrojtje të të drejtave të njeriut, sidomos të emigrantëve dhe në veçanti të të burgosurve dhe të azilantëve politikë. Li­brat e tij të fundit: “Abysses-Voragini|”, “Barcodes-Codici a Barre”, si dhe Antologitë në shqip, italisht, frëng­jisht, spanjisht e anglisht, të botuar në SHBA, kanë thyer rekorde jo vetëm në shitje, duke dëshmuar shijet e një lexuesi elitar që don të njohë realitet shqiptare, politike, shoqërore e lettrare, por gjithashtu kanë arritur të kenë një prestigj ndërkombëtar. Ka botuar me sukses në Itali (Romë) romanin Il confine della nebbia, (Kufiri i mjegullës), ku ngjarjet konfigurohen në rrethanat sociale dhe më gjërë të Beratit të viteve ’80 e ’90. Ishte ende djalë i njomë, vetëm 14 vjeç, kur Shpend Sollaku Noé nisi të shkruajë e të bo­tojë në gazetat Shkëndia, Drita dhe Zëri i rinisë si dhe në revistën Nëntori. Shquhej për pasionin që e karakterizonte, fuqinë dhe freskinë e fjalës, guximin për të p[recur disa plagë të kohës, kuptohet aq sa mund të lejohej në kushtet e një censure mizore që sundonte në Tiranën letrare dhe kulturologjike të kohës. Midis librave kryesore të tij përmenden: “Mëzat e kaltër – poezi, Shtëpia botuese Naim Frashëri, Tiranë 1987; Il regno del proibito – poezi, italisht e shqip, Itali 1995; Applaudire Caligola – poemë deherioke, italisht, Firence, Itali 1997; Un posto a piedi per Galilea – poemë, italisht, Raguza, Itali 1999-2000; La Colombia dei Balcani – prozë investigative, Itali 1994; Il secolo breve – prozë investigative, Itali 1994; Abysses-Voragini – poemë, italisht e anglisht, SHBA 2009; Barcodes-Codici a Barre – poemë, italisht e anglisht, SHBA 2010; Piramidi in frantumi – antologji, italisht, SHBA 2011; Es hora de andar Sócrates – antologji, spanji­sht, SHBA 2011; Se réveiller au fond du précipice – antologji, frëgjisht, SHBA 2011; Pantheon in Blackout– antologji, anglisht, SHBA 2012; Atdheu i tjetrit – shqip, antologji, SHBA 2011; Il confine della nebbia – roman, italisht, Romë, Itali 2012. Eros murmuridhesh – poemë, shqip, libër i përbashkët me Skënder Rusin, shqip, Itali, 2014. për tu përmendur janë bashkëpunimet e tij me organe shqiptare e të hua­ja: “Loog”, “Das Boot”, “Journal of Contemporary Anglo-Scandina­vian poetry”, “Rustic Rub”, “Parnasus of Ëorld Poets”, “Dismisura testi”, “Poeteka”, “Haemus”, “Drita”, “Bashkimi”, “Republika”, “Ora e fjalës”, “Rilindja Demokratike”, “Neës Letter”, “Alto Adige”, “Milosao”, “Cio­ciaria Oggi”, “Il messaggero”, “La nazione” , “Gazetta di Parma”, “Il tem­po”, “RAI”, “RTTR”, “Italia Uno”, “Gazeta shqiptare”, “Tirana Obser­ver”, “Dielli – The Sun”, “Fenix”, “Elite”, “VOA – Zëri i Amerikës”, “Standart”, “Shqiptarja”, “Espresso”etj. Kanë shkruar shumë kritikë letrarë, eseistë, shkrimtarë e letrarë të njohur nga vendi e nga bota perëndimore rreth veprës së Shpend Sollaku Noè-së, midis të cilave mund të veçojmë: «Vepra e Sh.S. Noè-së mund të përfshihet e gjitha në fillin e zi të traditës europiane që shkon nga Marionettetheater i Kleistit tek Teatro della crudeltà të Artaudit e më tej. Kjo vepër mund të radhitet, madje në më­nyrë të ndryshme, me krijimtarinë e një brezi të tërë poetësh (Brodskij, Milosz, Herbert, Kancev), të cilët, ashtu si Noè u shtërnguan të braktisin atdhetë që nuk mund të shuanin etjen e tyre për liri». C. Cottardi, C. Diddi, Presi­dentë Kombëtarë të Amnesty In­ternational, Romë, prill 1995. «Një pëzierje eksplozive akuzash, sarkazmash e sulmesh ndaj atij që ai (Noè) e quan komunizëm i maskuar… Mund të duket subjekti i një roma­ni të Kunderas o Grossmanit, por ankthi i realitetit kthehet në dramë nje­rëzore me fjalët e këtij autori…» Gazzeta di Parma, qershor 1992. «Një intelektual i huaj i trapiantuar me sukses në Itali». Il Messaggero, janar 1996. «Një penë therëse që shkruan në një italishte perfekte». “Alto Adige”, shkurt 1996. «I aftë të shkrijë formulat e ndërtuara nga tradita, i aftë të revizio­nojë bo­tën e domethënieve». Firenze Libri, 1997. «Një shkrimtar që ka brenda vullkanin; një art për të cilin do të flitet gja­të». Attilio Bertoluçi, poet, 1999. «Shpend Sollaku Noé është një intelektual i madh poliedrik». Floriana Gavazzi, gazetare RAI, Radio Due, 2002. «Romani Kufiri i mjegullës i Shpend Sollaku Noé-së, shkrimtar, poet e përkthyes shqiptar, alternon momente të ashpra e ironikë. Një tension i fortë udhëheq lexuesin nëpërmjet historisë së beratasve Oresti që gërshe­tohet mjeshtërisht me ngjarjet e mëdha historike…” Franz Giordano, RAI, qershor 2012. «Vepra e Shpend Sollaku Noé-së renditet për­krah le­tërsisë evropiane që në dhjetë vjetët e fundit ka përmbledhur dëshmi me vlera absolute nga veprat e Marai, Pahor, Bettizza, Brod­skij e Herta My­ler. Në faqet e shqetësuara e të rrjedhshme të prozës së tij Shpend Sollaku Noé prek, me një stil të magjishëm, arësyet më të thella të humanizmit e të shpirtit dhe këtu romani i tij arrin një frymëmarrje të jashtëzakonsh­me.» Giuseppe Marchetti, kritik letrar, Gazetta di Parma,2013. Poezia e Shpend Sollakut (Noe-s) është një poezi e gjendjeve impresioniste dhe moderniste, me një fantazi të paimagjinueshme, me një kompleks figurash dhe trajtash që e bëjnë atë të freskët dhe me mesazhe të forta universale. Gjendjet e saj janë kujtesat, emocionet, përjetimet, ankthi dhe vetmia që poeti ka marrë nga vendlindja e tij, nga Shqipëria e izoluar dhe në udhkryq, për të ridimensionuar një realitet tjetër etsetik dhimbje e shprese, malli e mungese, transparence e mjegulle, që është veçori e një poeti elitar. Një thelb, ajo është një poezi e trazimeve dhe dyzimeve të forta, e mungesave dhe përjetimeve moderne, e ritmeve të përndezura që sjellin një kontrapunt gjendjesh dhe emocionesh të denja për një poezi që buron nga shpirti I thellë njerëzor dhe shkon drejt këtij shpirti, për të ushqyer pemën e tharë të tij. Kjo poezi, jo vetëm për faktin se ka marrë përgëzimet dhe vlerësimet e kritikëve më elitarë bashkëkohorë të mjaft vendeve perëndimore, por edhe për faktin se mbi të gjitha gjallon aromë atdheu, mall dhe kujtesë atdheu, dhimbje dhe klithje atdheu, është një poezi që lexohet me një frymë dhe përjetohet po me një frymë si një zbulim, si një risi që sjell poezia e re shqipe, kudo që shkruhet dhe lexohet, në lumen e madh të poezisë së vërtetë europiane dhe botërore.