Helena Kadare

Helena Kadare  gjithashtu e njohur edhe si Elena Kadare ose Elena Gushi-Kadare, lindie në vitin 1943, është shkrimtare shqiptare, njëra ndër gratë e pakta romanciere, autore e shtatë vëllimeve, përkthyese cilësore e disa veprave me autorë të njohur botërorë. Gruaja e shkrimtarit … Continue reading

Rexhep Voka

Rexhep Voka Rexhep Voka lindi në Shipkovicë të Tetovës, shkrimiar, dijetar dhe teologu i shquar. Rexhep Voka (1847–1917) ka kryer studimet në gjuhën turke, për t’iu kthyer bashkëkombasve të vetë shqiptarë, të cilët i këshillonte që të arsimohen, të njohin dhe respektojnë … Continue reading

Mimoza Ahmeti

   Mimoza Ahmeti Mimoza Ahmeti (lindur 1963 në Krujë, Shqipëri) është poete në mesin e poetëve më të shquar bashkëkohorë shqiptarë, dhe ndoshta më i njohur femra shqiptare. Librin e saj më të popullarizuar dhe vlerësua në mënyrë kritike është … Continue reading

Adelina Balashi

      adelina-balshi1

                           Adelina Balashi

Adelina Balashi është shkrimtare dhe skenariste shqiptare.Pas rënies së komunizmit u vendos në  Greqi  dhe jeton në Athinë.

Veprimtaria letrare

adelina

Adelina Mamaqi

        Adelina Mamaqi Adelina Mamaqi ka lindur në vitin 1939 në Tiranë, nga një familje atdhetare e letrare. Ka kryer shkollën e mesme pedagogjike, universitetin e Tiranës, në degën Letërsi dhe Gjuhë shqipe. Punoi në Shtëpinë Botuese “N. Frashëri” në redaksinë për fëmijë. … Continue reading

Odhise Grillo

              Odhise  Grillo Odhise Grillo lindi në vitin 1932 në Vuno të Himarës dhe vdiq në Tiranë më 24 shtator të vitit 2003. Grillo ishte një shkrimtar i njohur shqiptar, i cili dha një kontribut të madh për letërsine shqiptare. Ai studioi gjuhën dhe letërsinë shqipe në Universitetin … Continue reading

Aurel Plasari

         Aurel Plasari Aurel Plasari është studjues, shkrimtar, përkthyes shqiptar. Lindi në Tiranë, si i biri i Anastas Plasarit. Ku kreu dhe studimet universitare për gjuhë e letërsi në Fakultetin e Historisë dhe të Filologjisë të UT që i nisi … Continue reading

Preç Zogaj

                Preç   Zogaj Preç Zogaj është shkrimtar, poet dhe gazetar shqiptar. Ai lindi në Lezhë në vitin 1957. Studioi gjuhën dhe letërsine shqipe në Universitetin e Tiranës. Gjate viteve ’90 ishte kryeredaktor i gazetesKoha Jone, … Continue reading

Kiço Blushi

Kiço Blushi Kiço Blushi skenarist dhe shkrimtar shqiptar. Kiço Blushi ka lindur në qytetin e Korçës në 23 Gusht të vitit 1943. Pas mbarimit të studimeve të larta për letërsi shqipe dhe ruse filloi punën si redaktor pranë Radio Televizioni Shqiptar dhe në vitin 1974 kalon … Continue reading

Anastas Kondo

ANASTAS  KONDO (1937-1997) Anastas Kondo u lind në qytetin e Kuçovës, më 28 Nëntor të vitit 1937. Pasi mbaroi Politeknikumin e Tiranës vazhdoi studimet e larta në Shën Petërburg, në Rusi, ku u diplomua si inxhinier Paleontolog. Ka punuar në Institutin … Continue reading

Skënder Drini

Skënder Drini Skënder Drini është shkrimtar shqiptar. Ai lindi në Voskopojë në vitin 1935. Mësoi në Shkodër dhe studioi gjuhën dhe letërsin shqipe në Universitetin e Tiranës. Ka kryer Universitetin e Tiranës dhe ka punuar si mësues në rrethet Tropojë, Burrel e në Shkodër … Continue reading

Dashnor Kokonozi

    Dashnor Kokonozi Dashnor Kokonozi – Publicist, shkrimtar e përkthyes. Lindur më 1951. Botimet e para në shtypin letrar i përkasin fillimit të viteve ’70 me përkthime të ndryshme nga poetë spanjollë e francezë dhe një numër artikujsh për krijimtarinë e … Continue reading

At Shtjefën Gjeçovi

Shtjefën Gjeçovi (Mëhill Kostandin Gjeçi-Kryeziu 1873 – 1929) veprimtar i shquar i lëvizjes atdhetare, etnograf, arkeolog dhe shkrimtar. Gjeçovi u lind në Janjevën e varfër me kujtesë si qytezë e pasur e shekullit XVI, me shkolla, miniera e shtëpi të zotit. Të parët e Gjeçovit, të larguar nga malësitë e … Continue reading

Anton Pashku

              Anton Pashku Anton Pashku lindi më 8 janar 1937 në Grazhdanik (katund afër Prizrenit). Nënën, Getën, e kishte nga Zymi, kurse babën, Tonin (bukëpjekës), nga Karashëngjergji (katund pak më larg Zymit, rrëzë Pashtrikut). Kishte të kryer shkollimin e mesëm … Continue reading

Martin Camaj

Martin Camaj (1927–1992) ishte shkrimtar dhe albanolog shqiptar. Martini lindi në Temal, Dushman të Dukagjinit më 21 korrik 1927 në vendin e quajtur Telumë-Kllogjena. I biri i Kolë Camës, njëherësh bari e bujk. Tereza, e ama ishte nga Prekali, lindi i pari ndër shtatë fëmijë. Datëlindja … Continue reading

Nasi Lera

                       Nasi Lera Nasi Lera lindi në Korçë në vitin 1944.  Është shkrimtar bashkëkohor shqiptar. Ai kreu shkollën fillore dhe të mesme në Korçë kurse studimet universitare në Tiranë. Është i njohur si prozator … Continue reading

Faik Ballanca

Faik Ballanca ishte një gazetar dhe përkthyes shqiptar. Ai lindi në Tiranë në vitin 1945, dhe vdiq në vitin 1977 Ai mbaroi Fakultetin Histori-Filologji në degën e gazetarisë dhe pas përfundimit të tij punoi në gazetën “Zëri i Rinisë” dhe në revistën “Nëntori”. Shetiti gjithë … Continue reading

Frederik Rreshpja (Disident)

frederik Reshpja

             Frederik Rreshpja

 

” Me shpirtin, përherë në fluturim”   nga Agron Shele

 (Mikut tim, Frederik Rreshpes)

 

Ti ike ashtu, krejt papritur

me mallin vjeshtëror në gji.

Me zemrën mbetur peng atje

tek i shenjti,

             liqen turfullim.

 

Ti ike, pa thënë  asnjë fjalë,

i lodhur,

           i mundur nga dhimbja.

Me brengën e nënës së thinjur

nga vitet e vuajtjes së poetit.

 

Ti humbe rrugëtimës  pa kthim,

me të vetmin ëndërrim në shpirt,

me të vetmen pasuri që kishe,

Dorëshkrime

              dhe copëza poezish.

 

Ti ike larg, si era,

në të  përjetshmen paqe,

                                    ngadhënjim.

Me sytë e shpresës tek e nesërmja,

me shpirtin, përherë në fluturim.” 

 

 

 

 

Frederik Rreshpja lindi në Shkodër më 1940. Disa biograf ditëlindje të tij marrin vitin 1941. Shkollimin fillor dhe të mesëm e kreu në Shkodër. Për shkollimin e tij të mëtejm nuk ka të dhëna të mjaftueshme, por dihet se në vitin 1967 iu botua vepra e parë letrare, përmbledhja me poezi „Rapsodi shqiptare“. Kjo vepër dhe punimet e tij të botuara në gazetat e përditëshme dhe revistat e kohës u pritën mirë nga kritika e avancuar, por u morën edhe si shembull për ta ndëshkuar. Frederik Rreshpja u burgos dhe vuajti 17 vjet burg. Ai, herët ishte kualifikuar si armik i vendit, që kur ishte nxënës i fillores, kur një fqinj i tij, puntor i Shërbimit informativ, nuk e la vajzën e vet të shoqërohet me Rikun.

Opusi krjiues i Frederik Rreshpjes nuk dihet në saktësi, por, thuhet se ka thasë përplot me dorëshkrime. Pasi doli nga burgu, botoj vëllimet “Erdhi ora të vdes përseri“ – 1994, „Lirika të zgjedhura“ – 1996, përmbledhje kjo që u shpall më e mira për vitin përkatës, si dhe vëllimin me poezi “Në vetmi“ që u botua në vitin 2004, i cili ia solli titullin –poet i vitit 2004.

Në një intervistë të botuar në vitin 1992 Frederik Rreshpja pat thënë: „…Gjithë ç’kam pasur e kam humbur. Nuk ankohem nga fati im…Nëse rri me njerëz, këtë e bëj vetëm për edukatë…Kohën e kaloj në dhomën time, i vetmuar…“. Megjithëkëtë, Riku, siç e quanin shokët, të cilët i kishte të paktë pasi doli nga burgu, jetonte në Tiranë, por shpesh ndodhej edhe në Shkodër në ndonjë promovim apo manifestim kulturor. Nuk ishte i interesuar që të përcaktohet politikisht, sepse thoshte, “… mua nuk më intereson politika. Arti është më i gjërë…“, andaj Frederiko Rreshpja iu përkushtua punës letrare. Ai ishte kryeredaktor i gazetës „Ora“, udhëheqës i një shtypshkronje dhe pronar i Shtëpisë Botuese „Evropa“, veprimtari këto që nuk i sollën përfitime të mëdha, por kishte pasuri të madhe bujarinë e tij, sepse, edhepse e dinte se kush ishte denoncuesi që e rraskapiti nëpër burgje, ai nuk u hakmor.

Poezitë Frederik Rreshpjen e bënë të famshëm që herët, sepse u përfaqësua në antologji të ndryshme e në literaturën shkollore, por, pasi e denoncuan, ato ia hoqen. Mirëpo, për të edhe më tej shkruhet në superlativ. Ja çka thonë disa njohës të letërsisë, e posaçërisht të poezisë: Hans Joacim Lanksch „… vepra e Frederik Rreshpes është poezi e dorës së parë e kalibrit europian“, Robert Elsie :“… që në rininë e tij Rreshpja ka qenë një poet tronditës“, Henri Izrael, botues amerikan: “… është një poezi tronditëse dhe me një mjeshtëri që ne amerikanëve na mungon“, Ivanov, kritik rus: „… ne kemi Pushkinin, Jeseninin, dhe shqiptarët duhet të jenë krenarë që kanë një poet të tillë“. Leo dë Rua, kritik francez: “… u trondita nga ky njeri që përmban një gjenialitet ballkanik, që është vendi i lindjes së artit,“ Ismail Kadare: “… Frederik Rreshpja është ndër poetët më të mirë të Shqipërisë“.

Frederiko Rreshpja jetonte në Tiranë, i vetmuar, sepse nuk ishte i martuar. Vdiq 17 shkurt Shkodër, nga një sëmundje e zemrës, i rrethuar nga vëllëzërit dhe familja e gjërë, dhe u varros më 18 shkurt 2006, në varrezat „Rrëmaj“ të kishës katolike në Shkodër.

Tituj të veprave

f1

  1. Rapsodi shqiptare – 1967
  2. Erdhi koha të vdes pësëri – 1994
  3. Lirika të zgjedhura – 1996
  4. Në vetmi – 2004

Shpërblimet

  • Vëllimi më i mirë me poezi (Lirika të zgjedhura)-1996
  • Poeti i vitit 2004-për vëllimin me poezi “Në vetmi”

Citate dhe Kritika

Kanë thënë për Frederik Rreshpajn:

  • Hans Joacim Lanksch;
„… vepra e Frederik Rreshpes është poezi e dorës së parë e kalibrit europian“,
  • Robert Elsie:
“… që në rininë e tij Rreshpja ka qenë një poet tronditës“,
  • Henri Izrael, botues amerikan:
“… është një poezi tronditëse dhe me një mjeshtëri që ne amerikanëve na mungon“,
  • Ivanov, kritik rus:
„… ne kemi Pushkinin, Jeseninin, dhe shqiptarët duhet të jenë krenarë që kanë një poet të tillë“,
  • Leo dë Rua, kritik francez:
“… u trondita nga ky njeri që përmban një gjenialitet ballkanik, që është vendi i lindjes së artit“,
  • Ismail Kadare:
“… Frederik Rreshpja është ndër poetët më të mirë të Shqipërisë“.
nga  Enciklopedia  e  Lirë  Shqiptare

Diana Çuli

                  Diana Çuli Diana Çuli lindi më 13 prill të vitit 1951 në Tiranë, është shkrimtare, publiciste dhe politikane shqiptare. diplomuar në Universitetin e Tiranës, Dega e Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe. Profesioni : Shkrimtare, gazetare, eksperte në fushën sociale. … Continue reading

Arshi Pipa

               Arshi  Pipa Arshi Pipa (1920 i lindur ne Shkodra; † 20. Juli 1997 ne Washington), ishte poet, gjuhëtar, kritik dhe pedagog shqiptar. Bir i një familjeje dinjitoze për ideale e virtyte atdhetare dhe krenare për traditat kombëtare, Arshiu mori drejtimin … Continue reading

Xhevahir Spahiu

                    Xhevahir Spahiu Xhevahir Spahiu lindi më 1 mars të vitit 1945 në Malind të Skraparit, është shkrimtar i njohur shqiptar. Studioi në fakultetin histori-filologji, dega gjuhë-letëresi shqipe. Që nga viti 1968 ka punuar si gazetar në … Continue reading

Fatos Kongoli

  Fatos Kongoli Fatos Kongoli lindi më 12 Janar 1944 në Elbasan, është prozator, redaktor dhe matematikan shqiptar. Fatos Kongolli ka studiuar për matematikë, pjesërisht në Pekin, pjesërisht në Tiranë, ku është diplomuar në vitin 1967. Ka punuar për një kohë të gjatë si gazetar letrar dhe redaktor në Shtëpinë Botuese “Naim … Continue reading

Fatos Arapi

          Fatos  Arapi Fatos Arapi lindi në vitin 1930 në Vlorë, Shqipëri. Po atje ai kreu shkollën e mesme, ndërsa studimet e larta i ndoqi në Bullgari (Sofje) në fakultetin e Matematikës dhe të Ekonomisë. Ka punuar shumë vjet gazetar dhe pedagog në … Continue reading

Teodor Laço

         Teodor  Laço Teodor Laço lindi më 29 shtator të vitit 1936 në fshatin Dardhë të Korçës, është shkrimtar shqiptar. Studioi agronomin në Universitetin e Tiranës. Ka filluar të botojë që prej viteve ’60. Është autor i shumë romaneve, novelave, përmbledhjeve me tregime, dramave, … Continue reading

Vath Koreshi

                        Vath Koreshi Vath Koreshi, lindi në Lushnjë në vitin 1936 dhe vdiq në vitin 2006, ishte një shkrimtar i shquar shqitar. Koreshi studioi gjuhën dhe letërsinë në Universitetin e Tiranës më 1964. Ai ka shkruar mjaft … Continue reading

Sabri Godo

                        Sabri  Godo Sabri Godo (8 gusht 1929, Delvinë – 3 dhjetor 2011[1], Tiranë) ishte politikan, shkrimtar dhe skenarist shqiptar. Ka lindur në Delvinëmë 8 gusht 1929. Shkollen e fillore e kreu ne Delvinë dhe me pas … Continue reading

Dhimitër Xhuvani

      Dhimitër Xhuvani Dhimitër Xhuvani lindi më 23 maj 1934 në Pogradec. Studioi letërsi në Tiranë dhe në Institutin e Letërsisë “Gorki” të Moskës. Vdiq në Tiranëmë 19 tetor 2009. Ishte djali i mësuesit të nderuar elbasanas Kostaq Xhuvanit. Në vitin 1944 familja e tij shpërngulet nga qyteti, kur ushtria gjermane … Continue reading

Dritëro Agolli

              Dritëro Agolli Dritëro Agolli poet, prozator dhe publicist, që nga viti 1973 kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe të Artistëve të Shqipërisë. Lindi më 13 tetor 1931 në Menkulas të Devollit. Mësimet e para i mori në fshat, kurse të mesmet … Continue reading

Jakov Xoxa

Jakov Xoxa Jakov Xoxa (1923 – 1979) lindi në qytetin e Fierit. Që i ri mori pjesë në Luftën Antifashiste. Pas Çlirimit të vendit vazhdoi studimet e larta për filologji dhe njëkohësisht bëri hapat e para në poezi dhe në prozë. Më 1949 botoi veprën e … Continue reading

Kolë Jakova

               Kolë  Jakova   Kolë Jakova lindi në vitin 1916 në qytetin e Shkodrës, Shqipëri. Në këtë qytet, Kola mbaroi shkollën fillore dhe u angazhua në Lëvizjen Antifashiste Nacionalçlirimtare. Ishin pikërisht këto vite, kur i riu nisi të shkruajë vjershat e para. “Kënga … Continue reading

Musine Kokalari

           Musine Kokalari Musine Kokalari lindi më 10 shkurt të vitit 1917, në Adale, të Turqisë. Në vitin 1921, familja e saj kthehet në Shqipëri dhe vendoset në Gjirokastër, ku Musineja kreu shkollën fillore. Nëntë vjet më vonë, familja Kokalari vendoset në Tiranë. Në vitin 1937, … Continue reading

Sterjo Spasse

Sterjo Spasse (lindi më 1914 në Gollomboç, vdes në 1989 në Tiranë) është shkrimtar shqiptar me origjinë maqedonase. Sterjo shkollën fillore e kreu në Korçë, ndërsa shkollën Normale në Elbasan. Një kohë punoi si mësues. Më vonë vazhdoi studimet e larta për pedagogji në Firencë të Italisë dhe mandej për letërsi në Bashkimin … Continue reading

Dhimitër Pasko (Mitrush Kuteli)

Dhimitër Pasko (Mitrush Kuteli) Dhimitër Pasko i njohur me pseudonimin Mitrush Kuteli lindi më 13 shtator 1907 në Pogradec, ndërsa vdiq më 4 maj 1967 në Tiranë. Ka qenë shkrimtar, përkthyes dhe ekonomist shqiptar nga Shqipëria. Familja e Mitrush Kutelit, rrjedh nga fisi shqiptar Kuteli, i shpërngulur në Mokër e pastaj në … Continue reading

Nonda Bulka

Nonda Bulka Nonda Bulka është një ndër shkrimtarët e parë të viteve `30 që me krijimet e tij solli kritikën e protestën e hapur kundër regjimit të Zogut, demaskimin e shoqërisë së prapambetur feudale, një qëndrim të prerë antiklerikal si dhe denoncimin e … Continue reading

Petro Marko

Petro Marko lindi në fshatin Dhërmi të Himarës në vitin 1913 dhe vdiq në vitin 1991, ishte shkrimtar shqiptar. Lindi ne fshatin Dhërmi të Bregut nga Marko e e ëma Zoica, e u rrit nga gjyshja Mama Mille. I ati ishte pasuruar nepërmjet tregtisë së qitros. Por e la … Continue reading