ANKTHI / Shkëputur nga tregim nga libri me tregime “Kthim nga vdekja” -2002, i autorit Lumo K olleshi

ANKTHI

 

 

lumo

 

Shkëputur nga tregim nga libri  me tregime  “Kthim nga vdekja” -2002, i autorit Lumo K olleshi

 
Ai mëngjes i hirtë e kishte fshehur diellin tutje grykave të rrepta,sikur të kishte marrë inat me të gjallët apo diçka më e thekshme akoma,sikur dielli t’u kishte premtuar të vdekurve dhe,duke ikur,i kishin shpëtuar fjalët e frikshme: “Hë pra,gjeni një tjetër si unë”.Në këtë ngasje të rënqethshme tre vëllezërit dukej se po i çonte një mallkim i paemërt.Së paku kështu po u dukej atyre rënimi i urës që e ngrinin ditën dhe natën ua përfshinte lumi.Dhe nuk ishte një rënim i thjeshtë,i një dite të vetme(ata do ta bënin zap sikur edhe të sakrifikonin),por ai përsëritej dhe merrte pamje dramatike nga një mëngjes në tjetrin.Mos ishte tej fuqive njerëzore dhe duhej të pajtoheshin ashtu në heshtje me atë nështrim të verbër? Si mund t’i bënin ballë asaj fuqie shkatëruese? Nga ç’anë vinin vallë? Këto pyetje ishin më të tmerrshme se dhe prurjet e lumit që zbythnin këmbëzat e urës. Gurët ndaheshin nga njëri-tjetri,ashtu siç ndahej i vdekuri nga të gjallët.Leshi i dhirtë dhe gëlqerja e moçme shtonte veç mjekrën inatçore të lumit që kërkonte të dilte nga shtrati i vet. Ndërkaq dy brigjet e tij shihnin njëri-tjetrinme përgjërim.Shpatet ngriheshin inatërisht drejt qiellit pak më larg,sikur të keqen ua kishte ai dhe askush tjetër.
Si çdo ditë dhe atë mëngjes,tre vëllezërit ishin ngritur më herët dhe po bënin çudi me sytë e tyre,kur shihnin mjegullën leshtore që kishte zaptuar luginën në të dy krahët.Gjatë natës ishte derdhur rrekshëmnjë shi që atyre u dukej se nuk kishte për të pushuar kurrë.Edhe në gjumë i zgjonte ajo urë.Po në mbrëmje? Ata kishin fjeturme qiellin e kthjellët.Kur kishin dalë jashtë shtëpisë,njërit prej vëllezërve i kishte bërë përshtypje ky qiell dhe u tha dy të tjerëve brenda: “Jashtë të ha ylli”.Megjithatë pabesinë e kohës nuk e kishin për herë të parë që e përjetonin.Në rrëmbimin e gurëve prej këmbëzave të urës ata shikonin masakrën më të madhe,të përzier me fyerjen më të rëndë që u bëhej duarve të tyre.Ato themele dukej sikur rënkonin.Mos u bënin veshët? Herë u ngjante si një rënkim fëmije,por herë-herë merrte trajtën e një kuje grash.çekanët po u dridheshin në ato duar të plasaritura nga sipër dhe të gurëzuara nga poshtë.Edhe ata ngjanin si zgjatim i trupit të tre vëllezërve për të pushtuar hapësirën e atij lumi që po i lodhte një jetë të tërë.
Me hapa të ngadaltë (si për të mos zgjuar mëri) po ecnin drejt urës,ashtu siç afrohen njerëzit pranë një varri të hapur,kur ulnin të vdekurin poshtë në humbëtirë.Dhe ecnin pranë njëri-tjetrit duke prirë vëllai i madh i cili kishte filluar të thinjej.Pas tij hidhte hapat i mesmi me trup muskuloz dhe në fund vëllai i vogël me atë bukuri magjepëse.Ndoshta ai ishte më i thelli dhe më i zymti njëkohësisht.Ishte bërë babai i një djali dhe kjo i sillte gëzim,por si ndërtues,kishte fatin e dy vëllezërve të tij.
Kënga e zogut sipër blirit ku ata pushonin ditëve të verës,ua largoi për një çast mendjen nga ura.Mos vera kishte ardhur më herët dhe ai zog kërkonte t’u mbushte mendjen për këtë? Por,sikur edhe ai zog ta kishte kuptuar zhgënjimin e tre vëllezërve,ndehu krahët në qiellin gri.Pse të shkonin aq larg? Një ditë më parë aty u kishte lindur një shpresë dhe ajo kishte marrë fytyrën e një foshnje gëzimsjellëse.Secilit prej vëllezërve u gjëmonte në veshë zëri i atij plaku që e shinin për herë të parë në ato anë. “A jeni të tre të martuar?” Dhe ata,si për ta bërë më të besueshme përgjigjen e tyre,kishin pohuar edhe me kokë. “Që të lartohet kjo urë dhe të qëndrojë,kërkon gjak.” Kishte ardhur disi i largët ky zë,aq sa vëllezërve po u bëhej si kishin përpara një të çmendur.Flokët u ishin ngritur përpjetë nga ajo fjalë e kobshme.Gjak njeriu? Ata e njihnin ritin e lashtë dhe vet nëpër themele kishin therur sa e sa deshë me brirë të dredhur,por këtë nuk e përtypnin dot.Kishin pyetur sy më sy njëri-tjetrin,por asnjë përgjigje nuk kishin marrë.Mos duhej që njëri prej tyre të vritej apo,më rekshëm se kaq,të binte prej andej brenda në lumë? Për një rrëzim të tillë edhe u dukej e besueshme. Nuk e kishin për herë të parë që ndërtonin;madje e kishin provuar edhe rrëzimin nga skela.Ndërkaq zëri i plakut nuk i kishte lënë që ta shpërndanin farën e hamendsimeve.”Nusja që do t’u sjellë bukën nesër,duhet të muroset në këmbët e urës.”
Vëllait të vogël i ra çekani nga dora mbi një gur të thiktë poshtë këmbëve,aq sa nga kjo krisje e lehtë,por shpuese,iu tërhoq mendja edhe plakut.Dega e fundit e blirit,ashtu shkundshëm, e trazuar nga era,zuri t’i lëmonte flokët vëllait të vogël.Nën peshën e atij zëri të thinjur,nën vullnetin e atij plaku,nën pushtetin e syve gërnjarë,tre vëllezërit kishin zgjatur duart përpara dhe i kishin lidhur besa-besë.Sakaq plaku ishte zhdukur si vetë mjegulla e atij mëngjesi që kishte filluar të ngjitej shpateve të luginës.Veç në veshët e tyre,si një gjëmim shkundullues,faqet e shkëmbinjve përcillnin jehonën e atij zëri dhe u vinte frikë.Duhej të heshtnin dhe të shpejtonin duart.
Kishin zbritur poshtë në lumë tok me marrëmendjen e mendimeve.Lumi gulçues ende shfrynte dhe kjo vëllezërveu dukej si hakmarrje e tij për portikët e urës që po ngrinin sipër tij.E kujt t’I vinin urë? Ai ishte mësuar si kuajt e egër nëpër pyje të pashkelura nga këmba e njeriut dhe nuk e njihnin frerin.
çekanët filluan të rrihnin si zakonisht dhe zhurma e tyre sikur bënte zgjimin e shkëmbinjve rrotull.Mjegulla ndërkaq kishte filluar të bëhej edhe më e rrallë,ashtu si leshi i një deleje mbetur nëpër dëllinjat e shpateve,pa i pushtuar dot majat.
Vëllai imadh atë mëngjes nuk ishte më ai i pari,me atë humor e qesëndisje,kishte një plogështi të patreguar.Thuajse edhe ajo mjegull kishte dalë enkas për të,për ta paraqitur më të ashpër fytyrën e tij që nuk ishte e qetë.Diçka më tronditëse se një tërmet që lëkund tokën natën kur njerëzit janë në gjumë.Kërkonte t’i fliste dikujt,por të mos ishte asnjë nga vëllezërit aty.Ajo që e mundonte përbrenda,ishte tepër shpërthyese.Nukmund të vazhdonte dot dhe çekani po e tradhtonte dorën e tij që nuk ishte trupëruar kurrë.Do të jetë marre para tyre,mendoi.Të më bjerë çekani nga dora? Dhe e la vet mbi gurin e sapovendosur.U kërkoi dy të tjerëve të largohej deri në breg,pa dhënë asnjë shpjegim.Nuk e kishin kundërshtuar asnjëherë dhe në atë çast nuk doli zë kundër tij.Ecte lëkundshëm dhe gati sa nuk binte mbi shkumën e dallgëve.sa i frikshëm ishte,po dhe aq i pamëshirshëm me vetveten.Kaptoi dhe logun e çlodhjes nën hijen e blirit ku një ditë më parë…Sikur të mos kishte qenë kurrë ajo ditë! Sikur ndillte frikë ajo besë që kishin lidhur.Vëllai me vëlla? Po më tej? Kishte pyetur i çoroditur vetveten dhe trembej të jepte përgjigje.
Më mirë të mos kisha dalë nga kjo anë.Donte ta nëmte veten kur iu shfaq bliri i moçëm.I dukej vetja i dyzuar dhe nuk e kishte provuar kurrë atë gjendje.Mendimet i shkonin sa te një ditë më parë,por edhe në dhomën e gjumit,kur gruan po e mundonin së tepërmi lëvizjet e tij në shtrat sa në një krah në tjetrin.Ai kishte diçka pa tjetër.Të ishte lodhja? Nuk i besonte aspak.(Ata atë punë kishin përditë.)Mos ishte grindur gjë me dy të tjerët? Po si mund të hanin e të pinin së bashku? Donte ta pyeste,por,si femër,nuk kishte guxim.Ai vuante në një anë të shtrtit dhe kërkonte ta largonte vuajtjen me atolëvizje të pakuptimta,ndërsa ajo vet vuante brengën e të shoqit.Megjithatë ai sikur ndryshoi mendje.Po besa? E tmerroi kjo fjalë dhe u kthye në krahun tjetër.Po ia them.Këtu veç veshëve të saj,gjithçka tjetër është e shurdhët dhe e verbër.Ashtu si një kërcu që zhytet e del mbi sipërfaqe nëpër lumin e turbulluar (kërcunj të tillë ia kishin lodhur sytë),ai filloi t’i fliste me një zë të zhburrëruar: “Nesër nuk duhet të vish për të na sjellë bukën te ura!” “O Zot,-gati sa nuk kishte klithur e shoqja,-ç’ka ndodhur?” “Ke për ta marrë vesh,por kështu si të thashë.Me kunatat asnjë fjalë! Qartë?” Gruaja po bëhej edhe më pus dhe iu bind të shoqit,përndryshe e merrte me mend ç’mund ta priste.
Dhe ishte pikërisht po ky mëngjes për të cilin kishte biseduar.Sepse i lindi një ndjenjë dyshimi edhe për dy vëllezërit.Frikën më të madhe ia kishte të voglit.Ai e ka gruan me foshnjën në gji dhe do t’i ketë thënë pa tjetër.Sa për të mesmin (ndodh që edhe vëllai nuk arrin ta njohë plotësisht vëllanë),mendonte se do të dilte burrë,por ndjenja e frikës iu qep rrodherisht e nuk po i shqitej.O Zot! Po sikur të kenë vepruar të dy si unë? Më mirë të isha bërë kyç!Të paktën nuk do të provoja këtë vuajtje të tillë.Por jo,ajo nuk do të vijë të sjellë të flamosurin mëngjes të sotëm.Mos fola gjë me zë të lartë?Iu drejtua shkëmbit përballë që ishte gërryer e thelluar nga shirat e moteve.Ishte vetëm një mashtrim,një iluzion dëgjimor që nukmungon në kësi rastesh.I kishin zhurmuar veshët dhe asgjë tjetër.Sa mirë do të ishte sikur qielli të gjëmonte dhe ai të mos kishte mundësi të dëgjonte derisa njëra nga nuset të sillte mëngjesin.Por edhe qielli kishte filluar t’i shpërndante retë.Kjo po e mundonte edhe më tepër.Mendimet e zymta po e gërryenin si shirat e vjeshtës një tokë të kthyer ugar.At për aty e mendonte veten një trung molle që e sharron krimbi nga brenda dhe priste nga çasti në çast të plandosej përtokë.Mori përsëri çekanin,por po i dukej vare e kaluar varesë.
-Kjo dita e sotme sepse qenka një ditë e zymtë për punën tonë,-kishte folur sa me vete,po dhe me zë të lartë i mesmi.
Të madhit i therri në zemër kjo fjalë.Do të pranonte më mirë ta kishte vrarë me dorën e tij,sesa të fliste kështu.Diçka e plumbtë ia bëri edhe më të rënda mendimet.Edhe ky i kishte treguar gruas së vet,prandaj nuk deshi ta çonte deri në fund mendimin e nisur.Tek ai kishte pasur shpresën më të madhe që ta mbante besën,por…Sikur dhe i vogli të ketë vepruar si ne të dy? Megjithatë i vogli vazhdonte e punonte si ditë më parë,si shumë kohë më parë,me një qetësi që i ngjante shkëlqimit të dëborës dhe kjo ia përforconte edhe më keq dyshimet të madhit.Edhe të mesmit gjithashtu,madje,madje po i vinte edhe inat që kërkonte ta sfidonte me atë lloj qetësie.Në ato pak orë pritje (vëllezërve po u dukej sikur kjo pritje kishte filluar që në ditën kur kishin lindur apo ishin martuar) e ndjenin veten si të dënuarit me vdekje poshtë një peme me kokrrën e mollës mbi kokë dhe prisnin derdhjen e gjaktë të shigjetave.
-O vëllai i madh,-foli prapë i mesmi,-pse po na vonohet shumë buka sot?
Përse m’u drejtua pikërisht mua dhe jo të voglit? Kishte pyetur frikshëm veten.Të ketë kuptuar ndonjë gjë? Nuk duhej ta linte pa një përgjigje.Në fund të fundit e ndjente dhe ishte më i madhi dhe dy të tjerët duhej t’i bindeshin.
-Edhe unë poo çuditem,or vëlla.Dielli u ngrit dy hostenë dhe në këtë vakt e kemi ngrënë mëngjesin.Unë e lashë si pak pa qejf gruan…
Zërat e burrave pushuan sikur një forcë e mistershem ua kishte rrëmbyer gojën ose ua kisht kthyer në bronx.çekanët pushuan edhe ata e nuk po rrihnin më.Zemrat qëllonin si me tokmakë gjokset e tyre dhe fytyrat zunë të treteshin aq papritur.Tutje në horizont,te shtegu i ullirit,u duk një siluetë gruaje e kërrusur nga pesha që mbante në të dy duart.Era ia merrte flokët që i zbrisnin supeve,si degët e holla të një shelgu lotues përmbi lumë.(Për fatin e tyre të keq apo të mirë,të tria kunatat ishin flokëgjata.) Fytyrat e tre vëllezërve ishin pikëzuar te shtegu i ullirit,por nuk dallonin asgje dhe kjo ua ndalonte fuqinë për të folur,ua verbonte sytë për të parë,ua shurdhonte veshët për të dëgjuar.Mos ishte shfaqur një hije me flokë gruaje dhe po i rrobëronte aq barbarisht? Vet hapi i saj i lodhshëm,sikur të vinte nga Rruga e mëndafshit,e bënte edhe më të nderë situatën.Ata dukej se ishin verbuar plotësisht,po të mos kishin dëgjuar zërin e nuses së vogël,të cilën e kishin përballë dhe nukpo e njihnin.Ishte zëri i saj,ai zë që po u uronte punë të mbarë dhe kjo i kthjelloi kunetërit e saj.Të voglit,sikur t’i kishtë zënë shpati trupin,nuk po nxirrte zë.Dy të tjerët u çelën ndërkaq,por që t’ia thoshin vendimin që kishin marrë,ishin krejt të pazotë.Pastaj ajo e kishte burrin e vet aty.Kështu menduan.Nusja,pasi nuk po merrte përgjigje përshëndetëse nga kunetrit,i uli trastat në tokë.Iu duk më e kuqe se kurrë ajo tokë që nuk po e shkelte për herë të parë.ç’të ketë ndodhur me vëllezërit? T’i përgjigjej kësaj pyetje,ishte njëlloj sikur t’i shkulte nga gjiri zemrën.
Vëllai i vogël (atij i qe shfaqur para syve djali i tij njomëzak) e kapi fillin e burrërisë,i sqaroi vendimin e marrë.Në fillim asaj iu duk sikur i shoqi ishte mendur në harkun e tri orëve mungesë.Nuk donte t’i besonte kurrë asaj që dëgjoi.
Zëri i kunatit të madh e solli përsëri në vete.
-Paska qenë fati yt kjo urë,moj kunatë.
Përmes një shiu të nxehtë lotësh e kuptoi dhe nuk dinte ç’ishte lënia e amanetit,por u bë e fortë,trimëreshë (për një trimëri të tillë kishin nevojë dhe vet burrat).
-Shëndoshë ju,o kunetër! Nuk po më vjen frikë që do të më muroni,por ju e dini që foshnja po më pret që t’i jap gji.(Dy të ëdhenjtë kthyen kokën nga mbrapa për të mos ia parë sytë.) Dua t’ju lë një amanet.
Burrat hapën veshët si pas një krisme të tmerrshme.
-Syrin e djathë,gjirin dhe dorën e djathtë m’i lini jashtë.
Tërë lugina e kishte marrë fjalën e saj dhe po e shumëfishonte nga njëri shkëmb te tjetri.Sakaq (ajo ishte bërë edhe më e bukur) shkoi vet me këmbët e saj deri te këmbëza e urës që e rrëmbente lumi.I dukej e pashmangshme që t’i shpëtonte peshës së atij fati dhe besoi sinqerisht se ai ishte i parathënë nga zotat dhe joprej kunetërve të saj.Nuk kishte për ta mësuar kurrë se në vend të saj në atë mur mund të gjendej fare lehtë dhe një nga kunatat.Ndërkaq dy vëllezërit më shumë dhe i shoqi bërë baltë prej lotëve dhe duarve e çuan në vend amanetin e saj të vetëm.Më shumë se kushdo këtë do ta mësonte vëllai i vogël.

Atë mbrëmje ai nuk u kthye bashkë me dy vëllezërit në shtëpi.Qëndroi mbrapa tyre.Iu afrua gjysmës së gruas (gjysma tjetër gjendej në urë).Ishte ende e ngrohtë,por nuk fliste dot.Ia kapi dorën dhe ia puthi.Sepse u tremb në çast.Nga gjiri i lëshuar jashtë murit filloi të pikonte qumësht.U ngrit rrëmbimthi për të shkuar në shtëpi.Duhet t’i çoj djalin për të pirë.Këmbët e merrnin me vete marramendthi.Atë moment kuptoi duart e shtrënguara të dy vëllezërve të tjerë mbi të tijat para plakut të thinjur.Një pyetje zuri t’i rëndonte kapakun e kokës si vet ata gurë mbi trupin e të shoqes.Mendimet iu kapën keqas te fjala “besë”.Kush ta ketë shpikur këtë fjalë? Mos vallë vetë pabesia? Por nuk donte të harrohej në përjetime të tilla.Amaneti i fundit i gruas ishte djali.Duhej të shpejtonte hapat,që qumshti i gjirit të mos humbiste në lumin e turbullt.

One thought on “ANKTHI / Shkëputur nga tregim nga libri me tregime “Kthim nga vdekja” -2002, i autorit Lumo K olleshi

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s