ROMANIAN POSTMODERN POETRY / REFLECTIONS ON THE CYNIC AND ICOHERENT

 REFLECTIONS ON THE CYNIC AND ICOHERENT

             ROMANIAN  POSTMODERN POETRY

nadia

by Nadia Cela Pop , Romania

 

  In the cultural section of every journal , there we can find a sharp rise of the use of the use of “postmodernism”. Let’s remember that the very who used this term, in the United States, were the poets Randali Jarrell, John Berryman and Charles Olson, in their references about the anti -modernistic poetry which was written after the Second World War. At the same time, the English historian Arnold Toynbee announced the emergence of a new age (inside intellectual life of the Western World) the postmodern “age” whose attraction has limited, at least in the beginning, to  the poets, artists and literary critics, contouring their adhesion to the post-war period, an exultant time, that came over the  wildest destruction left behind by the World War 2.

 During the 60’s the fate of postmodernism seemed to be connected to the “junk culture” (counter- culture) but, during the “meltdown period’ of the 70’s and 80’s, it was more plausible for the literary and art critics. This way, it vas able to reach the international level after it was used almost exclusively in the States. Its strange aura has produced many passionate charges against its moral and artistic parts. For example, Gerald Graff denounces literary postmodernism as one of  the main mythologies of counter- culture, which is fated to unleash an anti – intelectual celebration of vital rough energy and an ethos of the reckless snobbishness. Many artists think the modern world is passing through a strong and severe identity crisis and even the validity of postmodernism is not a sure one, after all. In his work ‘Five Faces of postmodernism is not a sure one, after all. In his work “Five Paces of Modernity”, the Romanian literary critic Matei Calinescu associated postmodernism vith avantgarde, decadence and kitsch.

We cam speak now about a narrative postmodern experimental prose. But in postmodern poetry, there’s a game played with impossible, impotence of the words, failure. This postmodern poetry claims: you must write,  because writing is an impossible thing. So, instead of a poetical language, the postmodern poets bring us obscurity, nonsense, platitude, a digression without any lyrical style that can the esthetic emotions.

 A row of words remains to pretend convulsions, reflections, the making of nothing. Perhaps the existence of postmodernism is an error, and suicide could be a possible remedy for this.

The poverty and weakness of this theoretical thinking is transposed into lexical outbreaks… and, in the end; all these make the reader to amaze and wonder. The nature of postmodern poetry itself is an hypothetical one, therefore the selection of elements and their remake lead to a unit that could be a brother of avant- garde and kitsch, it could look partly like the, modernity wherein some contemporary poets can identify themselves. The postmodern disorder increases the value of  a part at the expense of unit, in an inconsistent way. Those poets who find themselves in the credits of this so – called literary trend, are exactly what they are writing about, or, as George Buffon said: Le style est  l’ homme meme”.

Reading its “products”we shall find only a delirious” show of the senses, a mess in notions which has a “splendid sterility”.

The postmodern poets undertake some risks, due to the promotion of an “anti- poetry” phenomenon of strained speech, wherein they “direct” a world of “the boredom itself; not only a restless or rebel one, but cruel and with a poor stage property. This so-called class finds no roots in form or contents.

The significance, symbolic projections, lyric fantasy, all these are delayed or purely absent, but the obsessions, hallucinations and the barren words remain: “Postmodernism” means, in my opinion a cynic and aggressive ”stream” or phenomenon. It erases, parodies, denies and turns to dust all the recognized literary values, replacing them with some pieces of rough reality, even a cheap and shocking ones. I don’t think it has something to do with poetry, because poetry means to impress, not to make sick. At least in Romania, due to the postmodern poets, the readers do not want to  buy read any contemporary poetry anymore.

 The literary critic and historian Ugen Simion said:” They (the postmodern poets) have a juvenile defiant spirit, they are the shy, violent and pent- up ones”.

Of course, we cant’ t generalize this, Because there are a few other poets in Romania and I am one of these. We have a different path in poetry, a point of interference which is seated somewhere between the spirit of expressionism  and classicism. We  all have in common the interest  for ancient mythology and  legends, the promotion of traditions, and we deny the disorder of this century of technical and electronic know- how. Our final goal is to turn the man in the  street back to his own image, to his nature… the message is (according with “A History of Literature” by Ion  Rotaru): “let the arts, the poetry to do their task by speaking, to the souls. Do not throw the poetry in a fight against the  machine. It is too noble for that… just help poetry to use its personal weapons…”

The  voices of the contemporary poets can be new, real, original, it can keep the rhythm of the verse, the natural and musical one, even the impetuous one, but only if it stays on the stave of what the real and concrete poetry is. Experiences, dreams, fantasy, discovery of the effects that the “mantle of imagery” can have on the readers from different social ranks, all these add to the  flavour and I could say, they make the poetry lasts forever.

Many marks of the history of modernity are subordinate of the social and human environment. It is said, we are living, in a miscellaneous world, wherein everything is generally allowed.

Without “to usurp” the estethics  of the previous historic ages. With much respect for all the classics and their literary masterpieces, we can have our own place in the history of literature, outside of “the hysteria of modern development; on  a proud pedestal of contemporary culture.

We have the power to do that, we need only the linguistic means that are meant to promote the beauty and convolution of the world and like. We must give the readers “the key” of  understanding and identification of  these.

 

‘They all bear a message and a key,

Without them we remain just

The raiders of the hidden wonders”.

 

Pasqyrime (refleksime)  në cinik dhe pa lidhje të poezisë moderne rumune

 

Nadia Cella Pop

 

Në seksionin kulturor të secilës gazetë ne mund të gjejmë aty një ngritje të qartë, të dukshme, të përdorur për postmodernizmin. Le të kujtojmë se ata, të cilët përdorën këtë term në SHBA, ishin poetët Randall Jarrell, John Berryman dhe Carles Olson, në referencat e tyre rreth poezisë antimoderne, të cilat ishin shkruajtur pas Luftës së Dytë botërore. Në të njëjtën kohë  historiani anglez, Arnold Toymbe, shpalli të ditur këtë shfaqe të re në një moshë të re (brenda jetës intelektuale të botës perëndimore) mosha postmoderne, prirjet e të cilës kanë qenë të limituara, të pakta që në fillim drejt poetëve, artistëve, kritikëve letrarë, duke konturuar bashkimin  e tyre në periudhën e pasluftës në një kohë ngazëlluese, që hodhi në dorë rrënimi më i egër të larguar pas Luftës së Dytë Botërore. Gjatë viteve ’60 fati i postmodernizmit dukej se ishte i lidhur me kulturën e vjetër (kulturë e kundërt), por gjatë periudhës së rënies shkrirëse të viteve’70-‘80 ishte më shumë i besueshëm për letërsinë dhe kritikëve të artit. Kjo rrugë ishte më e afta për të arritur nivelin ndërkombëtar, pasi ishte përdorur pothuajse veçantisht në disa  shtete. Çudia  e saj ka prodhuar shumë ngarkesa të pasionuara kundër moralit të saj dhe pjesëve artistike. Për shembull Gerald Graff denoncon letërsinë postmoderne si një nga kryesoret e mitologjisë së kundërkulturës, e cila e ka fatin të palidhur, një celebrim antiintelektual i energjisë së ashpër vitale dhe një karakter i paarsyeshëm  i snobizmit. Shumë artistë mendojnë se bota moderne është duke kaluar përmes një krize indentiteti të fortë e të rreptë dhe ndoshta vlefshmëria e postmodernizmit nuk është vetëm   e sigurt pas gjithçkaje. Në punën e tij: “Pesë fytyra të modernitetit” kritiku letrar rumun, Matei Kalicalinescu bashkoi postmodernizmin me pararojën, dekadencë dhe mitin.

Ne mund të shprehemi tashmë rreth prozës eksperimentale postmoderne rrëfyese. Por  në poezinë postmoderne ekziston një lojë  e luajtur me të pamundurën, me pafuqinë e fjalëve, dështimin. Kjo poezi postmoderne bën kërkesë dhe pretendon se ti duhet të shkruash, sepse të shkruarit është një diçka e pamundur. Kështu që, përveç gjuhës poetike, poetët e postmodernes na sjellin  në errësirë, paqartësi, budallëk,  shmangie pa ndonjë stil lirik që mund të ketë emocione  estetike. Një varg  fjalësh mbeten që të pretendojnë përpëlitje, reflektime,  stisjen e asgjësë. Ndoshta prezenca e postmodernizmit  është një gabim dhe vetëvrasja mund të jetë mjeti i mundur për këtë. Varfëria dhe dobësia në drejtim të këtij të menduari teorik është vendosur gjetiu në drejtim të shpërthimeve leksike. Dhe në fund, të gjitha këto e bëjnë lexuesin të “çuditet” dhe të  “mrekullohet”. Natyra e vet poezisë posmoderne është vetëm hipotetike; gjithsesi përzgjedhja e elementëve dhe transformimi i tyre që çon e nxit drejt një bashkimi që mundet të jetë  vëllai i  përparimit dhe i mitit. Kjo mundet të duket pjesërisht si modernitet, ku disa poetë bashkëkohorë mund të identifikojnë veten e tyre. Çrregullimet ose trazirat e postmodernizimit zmadhojnë pjesën e vlerës së shpenzimit të bashkimit në një mënyrë jo kosenguente. Këta poetë, të cilët gjejnë veten e tyre në besime të kësaj të ashquajturës prirje  letërsie, janë pikërisht ato çka ata janë duke shkruajtur ose ashtu si George Buffon tha: “Les stily est l’homme Meme” (Stili është shtëpia e ….” Duke lexuar krijimet e tij, ne shpesh vërejmë për thelbet e mesazhit, në  një hapësirë të lirë, por ne mundet të gjejmë vetëm shfaqe  të përçartë të ndjenjave, çrregullimeve në mendime, të cilat kanë një sterilitet të shkëlqyer madhështor. Poetët postmodernë marrin përsipër disa risqe  të të detyrueshme, për të përkrahur fenomenin antipoezi të fjalimit të tendosur,  ku në atë të drejtpërdrejtën e botës, në mërzitjen e  vetes, jo vetëm të shqetësuar ose vetëm rebel , por të egër  dhe me një etapë vetie  të varfër. Kjo e ashquajtura kategori zbulon jo rrënjë në formë ose përmbajtje.  Kuptueshmëria, projektimet simbolike, fantazia lirike, të gjitha këto janë të ngadalësuara ose tërësisht të munguara, por idetë e kota, vegimet, haluciancionet dhe fjalët e shkreta mbeten ose do të thonë mënyra ose mjete postmoderniste, në mendimin tim cinike dhe “përrua” agresiv ose fenomenal. Ajo shuan parodi….. dhe kthehet për të fshirë pluhurin ose për të shkundur të gjitha duke pranuar vlerat e  letërsisë, duke i zëvendësuar ato me disa pjesëza të realitetit, ndoshta të lira dhe skandaloze të vetme. Unë nuk mendoj nëse ka diçka për të bërë me poezinë, sepse poezia nënkupton të bëjë përshtypje, jo të të bëjë të sëmurë.

Të paktën në Rumani drejt poetëve postmodernë lexuesit nuk dëshirojnë të blejnë dhe të lexojnë më ndonjë poezi konteporane. Kritiku letrar dhe historiani Eugen Simion tha: “ Ata (poetët konteporanë) kanë një shpirt nxitës, djaloshar,… Ata janë të turpshëm, të dhunueshëm dhe të përmbajtur të vetëm ”.

Patjetër ne nuk mund ta përgjithësojmë këtë, sepse janë dhe pak poetë të tillë në Rumani dhe unë jam njëra prej tyre. Ne kemi rrugë të ndryshme në poezi, një pikë interference, e cila ka zënë vend diku midis shpirtit të ekspresionizmit dhe klasicizmit. Ne të gjithë kemi të përbashkët interesin për mitologjinë e lashtë  dhe legjendat, përkrahjen e traditave dhe ne mohojmë ose s’pranojmë çrregullimin të këtij shekulli teknik dhe elektronik me aftësi mohimi. Qëllimi ynë final është të kthehemi te njeriu pas në rrugën e imazhit të tij të vet, të natyrës së tij… Mesazhi është duke marrë parasysh në pajtim me ne Historinë e Letërsisë nga  Ion Rotarn: “ Lejojini artet, poezinë të bëjnë detyrën e tyre duke u folur shpirtrave…. Mos e flak  poezinë në luftë kundër makinerisë. Është gjithashtu  fdisnike për këtë gati për të ndihmuar poezinë, për të përdorur armët personale të saj”. Zërat e poetëve konteporanë  mund të jenë të vërtetë,  origjinalë, ato mund të mbajnë ritmin e vargut,  natyralen dhe muzikalen e vetme, ndoshta dhe të vrullshmen e vetme, por nëse ajo qëndon në stop të asaj se çfarë poezie reale dhe konkrete është. Ekpseriencat, ëndrrat, fantazia, zbulimi i efekteve që manteli i shëmbëlltyrës  mund të kenë te lexuesit nga shtresa ose kategori shoqërore të ndryshme të gjitha këto i shtojnë një shije të këndshme (aromë) dhe unë mund të them  se ato e bëjnë poezinë që të zgjasë përgjithmonë.  Shumë shënime të historisë së modernitetit janë të varura nga shoqëria dhe  ambienti njerëzor. Është thënë se ne jemi duke jetuar në një botë të përzier, ku çdo gjë është përgjithësisht e lejuar. Pa uzurpuar estetika të moshave historike të mëpërparshme, me shumë respekt për të gjithë klasikët dhe kryeveprat e letërsisisë së tyre, ne mund të kemi vendin tonë në historinë e letërsisë nga ana  e jashtme te histeria e zhvillimit modern një piedestal krenar i kulturës bashkëkohore. Ne kemi forcën për ta bërë këtë. Ne na nevojiten vetëm mënyrat, mjetet linguistike që janë paracaktuar të përkrahin bukurinë dhe spiritualitetin të botës dhe jetës.

Ne duhet t’u japim “çelësin” lexuesve, të të kuptuarit dhe identifikimit të këtyre. Ata që të gjithë e mbështetin mesazhin dhe çelësin, pa ata, ne mbetemi gati si keqbërës të mrekullive të fshehura.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s