Shtëpia Botuese “Ada” publikon vëllimin poetik ” Kryefjalët e shpirtit tim” të autorit Sokrat Kotherja

Shtëpia Botuese “Ada” publikon vëllimin poetik ” Kryefjalët e shpirtit tim” të autorit Sokrat Kotherja

…Vëllimi poetik i Sokrat Kotheres dallohet për një tematikë të pasur duke prekur e trajtuar në rrjedhën e tij spontane e të natyrëshme motive nga më të ndryshmet, me një ndjenjë drithëruese me ngjyra të gjalla, figuracion origjinal, stil lakonik me fjalë të kursyera, të zgjedhura e të sakta si dhe me larmi ritmike e strofike….

Titulli: Kryefjalët e shpirtit tim
Autor: Sokrat Kotherja
Redaktor: Ahmet Mehmeti

Të gjitha të drejtat janë të autorit.
Botimi i parë, 2019
ISBN: 978-9928-296-65-8

Përgatiti për botim: Roland Lushi

Formati : 14x20cm

Roland Lushi
Shtëpia botuese “ADA”
Adresa: Rr. Mihal Grameno Pall.32 Ap. 7
http://www. botimetada.com
Cel: 068 22 190 16

CIP Katalogimi në botim BK Tiranë
Kotherja, Sokrat
Kryefjalët e shpirtit tim : poezi / Sokrat Kotherja ;
red. Ahmet Mehmeti. – Tiranë : Ada, 2019
ISBN 978-9928-296-65-8
1.Letërsia shqipe 2.Poezia
821.18 -1

POEZIA QYTETARE E SOKRAT KOTHERES

Si mund të thuash se ke jetuar kur s’ ke nje histori për të treguar, thote Dostojevski. Kurse per Tuqididin, historia është filozofia në shembuj. Për poetin Sokrat Kotherja filozofia poetike e jetës tingëllon kështu: “Të gjitha realitetet / Kanë jetuar / Si ëndrra një herë, / Vjen një ditë / Ëndrrat bëhen jetë / Përpjekja njerëzore i ushqen / Ajo si frymë e shenjtë/ / I kthen ëndrrat / Në materie shumë shpejt”.
Poeti Sokrat Kotherja e kaloi gjithë jetën e vet midis fëmijëve si mësimdhënës i përkushtuar me gjithë qenien e tij dhe i pa ata se si ndiheshin e si integroheshin me botën, diellin, token, lumenjtë:
“Në shpirt e ndiejn / Të mirën dhe të keqen / Mallin dhe urrejtjen / Ata vetëm lumturi sjellin / Dielli i mirëpret / Kur hyn e del, / Lumenjtë ndalen, / Toka lëvizjen pret”.
Është pikërisht kjo jetë aktive që e ka frymëzuar poetin ta ketë temën e edukimit të brezit të ri si një nga motivet më frymëzuese në krijimtarinë poetike. Motivi i dashurisë për arsimin dhe brezin e ri i ka rrënjët në trashëgiminë atdhetare të rilindasve dhe luftës së tyre kundër megaliideistëve fqinjë si ç ishte njeri nga më të shquarit prej tyre, Petro Nini Luarasi për të cilin ai do shprehet: “Erërat e diturisë / Me brryle shtynë / Injorancën tuaj / Megalomanë” (“Atë natë”).
Autori punën e mësuesit e krahason me ate të heronjve: “Mësuese e dashur e klasës së parë / Tu mbush koka me tela rrezear / Ta shtuan këta tela ty bukurinë / Binjake më dukesh me një heroinë” (Mësueses së klasës së parë). Dhe duke u përqëndruar tek motivi i dashurisë poeti ynë e shtrin domenin e saj përveç tek nxënësit e kolegët mësues deri tek zemra e madhe e popullit të vet: “Për dashurinë, më të bukur lëndinë / Se zemra e popullit tim nuk kam gjetur / Për prehjen e trupit, shpirtit / Përveç folesë së shqipeve nuk kam zgjedhur” (Unë).
Në poezine e Sokratit koncepti i dashurise zgjerohet pa cak, në gjithë anët e atdheut: “Mëngjeset e fshatit / Më kanë hyrë në shpirt” pohon ai. Dhe në këtë atmosferë dashurie poeti ndihet i lumtur, i mrekulluar, arrin jo vetëm ta shohë por edhe ta prekë lumturinë, ajo shkëlqen me praninë e saj në zemrat e njerëzve: “Nuk është e vërtetë që lumturinë / S’e prek dot me duar / Ajo thellë në sy të ndrin /Ajo thellë në zemër rri zgjuar” Metafora të shprehura kaq natyrshë e kaq thjeshtë dëshmojnë për talentin e rrallë të një mjeshtri të fjalës poetike si SokratKotherja.
Metafora përdoret me mjeshtëri edhe kur ai shkruan poezi peisazhi si kjo me titull “Edhe pranvera qesh”: “Mos u duket çudi / Dhe pranvera qesh /Ajo ngjan me nuset / Gjelbërimin ka stoli / Të qeshura ka lulet”
Një figurë tjetër e preferuar e poetit është edhe krahasimi, i cili përdoret shpesh sipas gjedhes popullore: “Atje midis pyllit / Bie në krah të bandillit / Vajza e bukur / Si rrezja e yllit”. Edhe krahasimi I zgjatur (similituda) përdret me mjeshtëri nga autori, i cili krahason rënien e gjetheve kur thërret: Kështu do të shkunden / Prej kokës së njerëzve / Mendimet e errta, / Mendimet e trishta”.
Similituda i shkon shume bukur edhe motivit atdhetar, e kombinuar me metoniminë dhe simboliken etnike. Ja si i kundervihet autori armikut serb “me urë zjarri në dorë” në poezinë “Bozhuret”: “Si çdo lule në Kosovë / Me miliona farëza / Lëshojnë në tokë / Si breshër, si borë” .
Vëllimi poetik i Sokrat Kotheres dallohet për një tematikë të pasur duke prekur e trajtuar në rrjedhën e tij spontane e të natyrëshme motive nga më të ndryshmet, me një ndjenjë drithëruese me ngjyra të gjalla, figuracion origjinal, stil lakonik me fjalë të kursyera, të zgjedhura e të sakta si dhe me larmi ritmike e strofike.
Këto si dhe veçori të tjera të kompozicionit poetik të Sokratit e tërheqin lexuesin drejt zbulimit të perlave nga më të bukurat në një shtrirje kohore qe përfshin pamje nga tre sisteme shoqërore: para Luftës së Dytë Botërore, gjatë Diktaturës dhe në Tranzicionin aktual.
Nga kjo pikëpamje kjo vepër letrare është një gjedhe (model) se si e sheh autori historinë me sytë e artistit dhe si e ndjen ai çdo dukuri te kësaj bote duke reaguar artistikisht me mjetet figurative të fjalës së zgjedhur. Në vazhdën e poezisë më të bukur të trashëgimisë kombëtare kjo lloj poezie sjell nota të reja qytetarie me motive sociale si varfëria, kurbeti /emigracioni, pasurimi i beftë i pushtetarëve dhe politikanëve në kushtet e një shteti pa shtet (korrupsioni), papunësia, jeta e mjerë e pensionistëve dhe shtresave të tjera në nevojë etj.
Por poeti nuk evidenton vetëm anët e errta të realitetit. Ate e tërheqin dhe e emocionojnë edhe pamjet madhështore ose delikate, siç shprehet ai: “Syri herë mbetet tek një kreshtë / Herë ngulet tek një pulëbardhë” kur ndeshet me madhështine e “Aortës së Matit” në hidrocentralin e Shkopetit ose e entusiazmojnë ndërtuesit e Cerrikut “Që rritin qytetin / E përkëdhelin si fëmijë” …/ lenë fytyrën e tyre / Në fytyrën e tij” , etj. Vlen të theksohet këtu se Sokrat Kotherja është poeti i parë në historinë e këtij qyteti që ka dalë nga bankat e gjimnazit të Cerrikut.
Me zërin e tij në poezinë shqipe poeti i drejtohet “Tokës së dashur” me krenari: “Përqafuam agimet e trëndafiltë / Dhe shaluam kuajt e ëndrrës / …Mbi ty mbollëm / Lulet më të zjarrta të zemrës” kurse si një triumf të fundshekullit të njëzetë në historinë tonë kombëtare trumbeton arritjen më të madhe në poezinë “ Kosovarët”: “Mblodhën dritën e syve / Mblodhën ëndrrat e tyre / Që të mos i mungojë kurrë / Kosovës së përflakur / Kosovës së pavarur / Shpresa për të ardhmen”.
Duke përfunduar së lexuari vëllimin poetik të Sokrat Kotheres i sheh dhe i ndjen frymëzimin dhe besimin e tij në këmbënguljen njerëzore për realizimin e ëndrrave më të bukura përmes dritës së diturisë.

Ahmet Mehmeti
Elbasan, 2019

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s