BIO-BIBLIOGRAFIA E DANTE MAFFIA-S ( Nga vëllimi poetik “Të flasësh me sytë e saj”, sht. bot. Beqir Musliu, 2016 ) / Bio- Bibliografia u përgatit nga përkthyesja e librit, Dr Albana Alia.

14364655_1197989743593176_5368881370434852925_n

BIO-BIBLIOGRAFIA E DANTE MAFFIA-S

Nga vëllimi poetik “Të flasësh me sytë e saj”, sht. bot. Beqir Musliu, 2016.

 

Dante Maffia, u lind në Roseto Capo Spulico (Cosenza – Itali). Qysh në moshë të re e tërhiqnin librat dhe rrëfimet gojore (pommedìje) që i dëgjonte me shumë interes pranë vatrës së zjarrit. Më vonë transferohet në Romë dhe merret me punë të ndryshme për të përballuar shpenzimet e studimeve universitare, të cilat i përfundon në universitetin “La Sapienza” të Romës me tezën “Gjurmë të Verga-s në prozën kalabreze” si edhe i përkushtohet mësimdhënies e kërkimit shkencor pranë katedrës së Letërsisë italiane në Universitetin e Salerno-s.

Është poet, romancier, eseist, kritik arti dhe botues i disa revistave të rëndësishme si: Il Policordo, Poetica, Polimnia.

Veç kësaj, ka ushtruar një veprimtari të dendur në fushën e kritikës dhe të gazetarisë duke dhënë ndihmesën e tij në shumë prej revistave më në zë italiane e ndërkombëtare: Nuova Antologia, Il Veltro, Il Belli, Idea, Poiesis, Fermenti, Poesia, Microprovincia, Hebenon, La Fiera Letteraria, l Giornale di Calabria, Il Mattino, La Voce, Nuovi Argomenti, Il Cittadino, La Nazione, Paese Sera, Lunarionuovo, Misure Critiche, La Rassegna Salentina, Otto/Novecento, Periferia.

Për vite të tëra ka qenë korrespondent i La Nacion në Buenos Aires si dhe është marrë me rubrikën e librave për RAI 2; vazhdon të jetë redaktor i studimeve Studi di Italianistica nell’Africa Australe.

Ka drejtuar dhe vazhdon të drejtojë një numër të madh vëllimesh poetike, proza dhe ese, në seri që u referohen shoqatave apo shtëpive të ndryshme botuese: Il Policordo, Edisud, Pellicano-libri, Edizioni Scettro del Re, Edizioni Libreria Croce, Edizioni dell’Oleandro, Lepisma, Aracne, Maria Pacini Fazzi, Edizioni Sentieri Meridionali. Ka debutuar për herë të parë me një vëllim poetik me parathënie të Aldo Palazzeschi-t.

Shkrimtari dhe politikani Leonardo Sciascia është shprehur për të: “Jam i bindur që ti je një nga poetët e mëdhenj për të cilët do të flitet shumë”; ndërsa Dario Bellezza: “[Dante Maffia] është një prej poetëve më të mirë të Italisë moderne”.

Për shtëpitë botuese Garzanti e Mondadori ka përkthyer vargje nga poetë që kanë shkruar në dialektin kalabrez.

Në vitin 2004, Presidenti i Republikës së Italisë, Carlo Azeglio Ciampi, i dorëzon Medaljen e Artë për merita kulturore bashkë me: Uto Ughi, Raffaele La Capria, Piero Angela Giuseppe Tornatore, Ermanno Olmi dhe Achille Bonito Oliva.

Në vitin 2010 u nderua me Çmimin Matteotti për prozën italiane.

Në vitin 2012 fitoi Çmimin Frascati për karrierë kulturore.

Parathëniet e shumë vëllimeve të tij janë nënshkruar nga: Aldo Palazzeschi, Donato Valli, Enzo Mandruzzato, Dario Bellezza, Mario Sansone, Carmelo Mezzasalma, Mario Luzzi, Giulio Ferroni, Marco Rossi, Giacinto Spagnoletti, Angelo Stella, Giuseppe Pontiggia, Mario Specchio, Claudio Magris, Nelo Risi, Alberto Granese, Dacia Maraini, Gian Luigi Nespoli, Silvana Folliero, Tommaso Romano, Cramelo Vera Saura, Tullio De Mauro, Natalino Sapegno, Norberto Bobbio, Luigi Reina, Alberto Bevilacqua, Alberto Moravia, Corrado Calabrò, Gianpaolo Rugarli, Alberto Abbuonandi, Remo Bodei, Sergio Givone, Giuliano Manacorda dhe shumë personalitete të tjera.

Veprat e tij janë përkthyer në: rumanisht, anglisht, frëngjisht, spanjisht, rusisht, gjermanisht, portugalisht, sllovakisht, maqedonisht, suedisht, sllovenisht, bullgarisht, greqisht, hungarisht, serbokroatisht, shqip dhe në kinezisht.

Për vëllimet e botuara ka fituar një varg çmimesh: Martina Franca, Palmi, Alfonso Gatto, Calliope, Tarquinia-Cardarelli, Città di Firenze, Città di Venezia, Trastevere, Pino d’Oro, Brutium, Rhegium Julii, Acireale, Lentini, Lanciano, Città di Cariati, Circe-Sabaudia, Montale, Un ponte per l’Europa, Vanvitelli, Insieme nell’Arte, Marineo, Anna Borra, Contini-Bonacossi, D’Alessandro, Anco Marzio, Cirò Marina, Palmi, Viareggio, Stresa.

Nga vëllimet poetike po përmend: Il leone non mangia l’erba (1974); Le favole impudiche (1977); Passeggiate Romane (1979); L’eredità infranta (1981); Caro Baudelaire (1983); Sul Golgotha (1983); Il ritorno di Omero (1984); Se non sapessi nulla (1986); A vite i tutte i jurne (1987); U Ddìje poverìlle (1990); L’educazione permanente (1992); Confessione (1993); Racconto (1994); I rùspe cannarùte (1995); Lo specchio della mente (1999); Possibili errori (2000); Papaciòmme (2000); Ucciso dentro il virgulto (2001); Canzoni d’amore, di passione e di gelosia (2002); La biblioteca di Alessandria (2003); Di Rosa e di rose (2004); Ultimi versi d’amore (2004); Canto dell’usignolo e della rana (2005); Il corpo della parola (2006); Poesie torinesi (2011); Sbarco clandestino (2011); Abitare la cecità (2011); La strada sconnessa (2011); Neve in sogno (2013); IO. Poema totale della dissolvenza (2013); Il poeta e la farfalla (2014).

Veprat në prozë: Immagini e rondini nella mano (1982); La lettera (1987); Una nuova epoca (1989); Corradino (1990); La danza del adiós (në spanjisht) Buenos Aires (1991); Le donne di Courbet: racconti (1996); Il romanzo di Tommaso Campanella (1996); La Regina dei Gatti (2002); Mi faccio mussulmano (2004); Un lupo mannaro (2004); Il poeta e lo spazzino (2008); Milano non esiste (2009); La donna che parlava ai libri (2010); I racconti del ciuto (2011); Sette donne per fare un uomo intero (2011); San Bettino Craxi e altri racconti (2011); Gli italiani preferiscono le straniere (2012); Monte Sardo (2014).

Dante Maffia është kujdesur edhe për botimin e veprave të këtyre autorëve: Tommaso Campanella, Torquato Tasso, Carlo Goldoni, Giulio Carcano, Francesco De Sanctis, Luigi Capuana, Eugenio Montale, Pier Paolo Pasolini, Leonida Répaci, Andrea Camilleri, Corrado Calabrò, Saverio Strati, Alberto Caramella.

Shumë studiues kanë shkruar punime dhe monografi për veprën e Dante Maffia-s. Tekstet e mëposhtme monografike janë të nevojshme për një njohje më analitike të veprës së këtij autori:

Autori Vari, Omaggio a Dante Maffia, a cura di Luigi Troccoli, Castrovillari 1978; Gennaro Mercogliano, L’Odissea nel mistero, Lunarionuovo, Catania 1984; Rocco Salerno, Antico e nuovo nella poesia di Maffia, edizioni Moloch, Roma 1986; Franco Di Carlo, Gli opposti segni, Capone editore, Cavallino di Lecce 1988; Luigi Reina, La poesia come azione e dizione, Pellicanolibri, Roma 1988; Giuseppe De Marco, Mappa dei poeti del Sud, editori Federico e Ardia, Napoli 1989; Vincenzo Petrone, Lessico del dialetto di Maffia, edizioni di Studio Zeta, Rossano 1989; Antonio Iacopetta, Il cerchio aperto. Studio su Dante Maffia, Feeria, Panzano in Chianti 2009; Per Dante Maffia. Saggi, testimonianze e nota bio-bibliografica, Periferia, Cosenza 2008; Marco Onofrio, Come dentro un sogno. La narrativa di Dante Maffia tra realtà e surrealismo mediterraneo, Città del Sole, Reggio Calabria 2014; Autori Vari, Dante Maffia. La forza della parola, a cura di Carlo Rango, La Mongolfiera Editrice, Doria di Cassano allo Ionio (CS) 2015.

Prej vitesh Dante Maffia është kandidat për çmimin Nobel në letërsi.

Për këtë bio-bibliografi falënderoj profesorët: Giovanni Pistoia, Francesco Perri dhe Carlo Rango. Për të dhëna më të detajuara shih: Giovanni Pistoia, Dante Maffia. Dai racconti del focolare al fuoco della parola në AA.VV., Dante Maffia. La forza della parola, a cura di Carlo Rango, La Mongolfiera Editrice, Doria di Cassano allo Ionio (CS) 2015.

 

 

Albana Alia

 Bio- Bibliografia u përgatit nga  përkthyesja e librit, Dr Albana Alia.

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s