Hë……… Kafka / Tregim me dy pjesë nga (Hamdi) Erjon Muça

Hë……… Kafka

 


Tregim me dy pjesë nga (Hamdi) Erjon Muça

Këtë mëngjes e kisha lënë të takohesha me Makabe Zaharinë. Pashë orën dhe isha herët teksa kaloja pragun e kafenesë. Po s’prish punë. Do e pres e di që ai nuk vonon kurrë: ka një përpikmëri prej ore zviceriane. Zura vend tek tavolina ime e preferuar, megjithëse ajo pranë sajë ishte e zënë dhe e dija që njerëzit që e kishin zënë nuk do më linin të lundroja në qetësinë time. Porosita një kafe të shkurtër dhe për të mos u marrë me ata që ndodheshin në tavolinë përkarshi, nisa të merresha me telefonin.
Vetëm se nuk ja arrita dot ti injoroja. Zërat më vinin të fortë në vesh dhe biseda ishte marramendëse. Atë që fliste më shumë se të tjerët e njihja, ndonjëherë e kisha përshëndetur. Në krahun e majtë me të qëndronte i ulur nipi i vet kurse atë që i qëndronte përballë dhe atë në të djathtë nuk i kisha parë kurrë.
– Rraca ka më rëndësi se gjithçka!- Thoshte ai që unë njihja.
– E drejtë!- I përgjigjej ai përballë.
– Kush mohon rracën e vet nuk meriton të jetojë.
– Të lumt goja!
– Se ja të them unë. Gjyshja ime është nga dera e Kapllan pashë Toptanit, kurse gjyshi im nga pasanikët e Elbasanit, por jo bej dhe u transferuan në Ishëm. Ne kemi lindur të gjithë në Durrës por unë kur më pyesin nuk e mohoj kurrë që lemi me origjinë nga Ishmi.
– Ashtu është. Ke të drejtë kush mohon rracën e vet është pleh. Unë jam nga dibra dhe këtë nuk e mohoj as në mes të Londrës.
– Kjo është burrënija!
– Unë! Tha ai dibrani që nuk njihja. – Këtë gotë do e pi në këmbë për nderin tënd.- Dhe u ngrit në këmbë me gotë në dorë. Fill pas tij edhe ai që njihja unë u ngrit në këmbë me gotë në dorë.- Jo ti mos u ngri!
– Si të ngrihesh ti dhe mos të ngrihem unë?! Nuk ka kuptim.- Ata po qëndronin përballë njëri-tjetrit si dy viganë kryelartë. E si për të kompletuar tablonë edhe dy të tjerët u ngritën në këmbë. Nuk e di se përse kjo skenë më shëmbëlleu me tabllonë lidhja e princave në lezhë, vetëm se herojtë e mi nuk mbanin shpata në duar por gota rakije, në orën dhjetë të paradites. Gotat i kthyen të gjith menjëherë dhe në sinkron u ulën sërish në karrige.
– ja po të pyes unë ty?- Ja behu pa pritur fare i njohuri im.- Sa gjuhë flet ti?
– Unë dua të jem i ndershëm me ty sepse je një burrë që të imponon ndershmëri. Unë jam arratisur në vitin 1990 dhe në atë kohë isha në vit të dytë në universitetin e Shkodrës për gjuhë letërsi. Në atë kohë flisja shumë mirë italishten por ja që duke mos e përdorur e kam harruar pothuajse fare. Kam pas ditur edhe serbisht por edhe atë e kam harruar. Tani flas vetëm anglisht.
– Kurse unë di gjermanisht, frëngjisht dhe italisht. Atje ku kam jetuar kam komanduar njerëz internacional dhe kam kuptuar që edhe ai marokeni apo arrixhiu është krenar për rracën e vet. – mendja më shkoi tek Makabe Zaharia. Ai është i përpiktë por po të vinte para kohe do asistonte në këtë debat të mrekullueshëm.
Dera e krahut të majtë të kafenesë u hap dhe në prag ndaluan dy burra trup mesatar, por me një buzëqeshje sa të gjatë dhe të gjërë. Njëri prej tyre ngriti njërën dorë, të tipit përshnëdetje alla romançe, në drejtim të-të njohurit tim. Ai me ti parë i ngriti të dyja duart, një lloj si të ishte duke kapitulluar dhe i tundi ato në ajër saqë mu duk se edhe pak më fort do këputeshin. Fytyra ju qesh e gjitha, në krahasim me të, kjo ditë e mrekullueshme, me diell, janari, dukej e zymtë. Pa i kërkuar falje fare atyre që e shoqëronin ai rendi tek të sapoardhurit dhe u përqafuan me forcë, a thua e kishin shekuj pa u takuar. Menjëherë u ulën në një tavolinë të zbrazët dhe i bënë shenjë kamarjerit. Pas jo shumë ai i solli tre gota me raki…
Në fillim po flisnin me zë jo fort të lartë dhe nga aq larg sa isha nuk mund ti dëgjoja se çafrë thonin, por nuk vonoi shumë dhe dialogjet nisën të bëheshin më interesantë,e toni i zërit më i lartë.
– Hunderrat francez janë më besnikët. Ata që sollën francezët në Korçë. – Tha ai që unë njihja.
– Edhe leshatorët.- Ja ktheu njëri nga të sapoardhurit.
– Jo mor burrë se komleshat nuk janë besnikë.
– çfarë flet mor burrë. Kam pas një zog komleshi unë që nuk e kisha nxjerrë akoma nga kafazi dhe ja shita njonit në Shijak. Ai e majti gjashtë muaj në kafaz me krahë të prera. Mas gjashtë mujësh e gjitha në kafaz. Ça i thu ti kësajë?
Dola nga kafeneja dhe në të dalë takova Makabe Zaharinë. Ai pa më përshëndetur më pyeti.
– ç’ke kështu?
– Pse? – ju përgjigja unë me një pyetje.- Si dukem?
– Sikur ke një vizion brenda teje dhe në heshtje po qesh me të madhe.
– Nuk kam imazh por një pyetje. Çfarë do të bënte Kafka nëse jetonte në kohën tonë, për më shumë në Shqipëri?
– Hë…. Kafka! Jam i bindur se të gjithë personazhet e veta do i dukeshin aq naivë saqë do griste ato ç’ka ka shkruar.

 

Një Pulëbardhë
Pjesa e dytë

Unë dola nga kafeneja sepse pashë të afrohej miku im i ri Makabe Zaharia. Jo i ri në moshë megjithëse Makabe nuk e tregon fare moshën e vet. Mendova se do ishte më mirë të qëndronim jashtë, larg njerzve që nuk dinë të bisedojnë vetem për vete.
Atë e pashë për së largu duke ecur. Ecte por dukej sikur nuk e shkelte tokën. Vështronte e dukej sikur nuk pikaste asnjë objekt të vetëm. Vështrimi i tij mundohej të mos shkëputej nga gjithësia. Ne u ulëm jashtë ngaqë dita ishte e mrekuulueshme dhe e ngrohtë, për të qenë Janar. Ja bëra me hile pasi vetë u ula përballë shkëbit të vogël. Më kish marrë malli për të ngaqë këtë verë nuk doli kurrë nga uji. Kurse sot, megjithëse kishte dallgë, ai qëndronte mbi ujë, falë zbaticës. Ngjyra kafe e tij, falë algave detare e bënte më të mrekkulueshëm midis gjithë atyre nuancave të të gjelbërs që duke u përplasur me të shkumëzonte në një të bardhë të pastër. Mbi të qëndronte një pulbardhë që dukej sikur çukiste bulzat e shkumës së dallgëve.
– Ah një pulëbardhë! – Thashë unë si në hipnozë……
– çfarë the?
– Një pulëbardhë.
– Mu duk sikur the Një vajzë. – Një vajzë pëshpërita me vete, si ka mundësi ti jetë dukur ashtu?
– çpo lexon këto ditë?
– Në fakt kish vendosur të mos lexoja këto ditë por vesi është më i fortë dhe ndaj nisa “Emrat e zotit” të Moikom Zeqos.
– Si të duket Moikomi?
– Si më duket Moikomi? Ti e di që unë dhe Moikomi kemi nje lidhje gati miqësore dhe jo pak shkrime të tijat i kam lexuar edhe në mënyrë elektronike, pasi ai nuk nguron të mi nisë me mail. Jam betuar shumë herë të mos e lexoj më Moikomin, por ja që nuk ja dal dot të mos e lexoj.- I thashë dhe thitha cigaren time që po i afrohej fundit.- Moikomi është tornditës, i vrullshëm, i dhunshëm. I përbindëshëm! Nuk e di sa sa ja arrita të zgjedh përcaktuesit pasi nuk është e lehtë dhe këta që përdora mund të duken të tmerrshëm. Por tregimet e Moikomit janë po aq të përbindëshëm sa ç’mund të jetë një lojë shahu. Nuk e di se çfarë raporti ke ti me shahun, por unë po flas si një amator i kësajë loje: amator fillestar. Unë vetëm sa mund ta imagjinoj dhunën prikologjike që ushtron lëvizja e kundërshtarit tek një lojtar i vërtetë shahu. Një nga ata që mundohen të llogarisin edhe dhjetë mundësi lëvizjeje të ardhshme të lëvizjes në fjalë. Atë dhunë psikologjike ushtrojnë tek unë tregimet e Moikom Zeqos. Ndaj tij kam një mardhënje mes urrejtje dhe adhurimit. E adhuroj për mënyrën se si shkruan, për ato shpërthime emocionale që fsheh pas naracionit të tij unik dhe engmatik. E urrej pasi kur lexoj atë kuptoj diktaturën me emrin “Letrësi”. Pasi mendoj se shumë njerëz ashtu si edhe unë mendojnë se letësria është demokraci, por ajo nuk është e tillë. Tregimet e janë metamorfoza…
Megjithëse në këtë vëllim me tregime e kam ndjerë disi më pranë, pasi kam hasur edhe atë Moikomin paksa naiv rinor: në tregimet e hershme të tij. Pashë atë Moikomin ëndërrimtar. Atë djalin e ri që vlerson ëndrrën po ashtu si realitetin. I jep vlerë efektive, fiktives. E kam gjetur thuajse të pafajshëm, të papërlyer nga mëkati fillestar. Pa ironinë shpotitëse, sarkazmën e hollë që hera-herës duket sikur ja dedikon edhe vetes.- nuk e di përse në atë çast vështrimi më shkoi nga kafeneja. nga jashtë dukeshin siluetet e njerëzve, mesa duket debati ishte akoma i ndezur, pasi ata po xhestikulonin, aq sa dukeshin si policë trafiku. Vetëm se ne nuk mund ti dëgjonim përshkak të dritareve me xham dopio. Po të ishin me tek xham….
– Por edhe Moikomi vetë e vuan diktatin e lexuesit. Ka shumë që nuk e kuptojnë. Po ti e kupton?
– E di që Moikomin nuk e kuptojnë dhe nuk kanë se si ta kuptojnë. Duhet të keshë vizjonin e tij për ta kuptuar: Erudicionin e tij. Unë nuk mundohem ta kuptoj dhe kur e kam lexuar për herë të parë kam kuptuar thelbin e një proverbi të vjetër kinez.
– ç’porverb!
– Të mundohesh të kuptosh është si një gisht i drejtuar në qiell. Mos ndiq drejtimin e gishtit, pasi do humbasësh madhështinë, mrekullinë e pafundësisë.- Ndërkohë nuk e di se përse ktheva kokën nga parkingu pasi dëgjova një zhurmë makine që ndali, e një buzëqeshje çliruese mu përhap në fytyrë. Ishte Oresti dhe nuk e di se përse në prani të tij të gjitha dyzimet më shduken dhe një valë optimizmi më mbështjell qënjen. Ai erdhi ngadalshëm dhe i qeshur. U takua me mua dhe i zgjati dorën Makabes.
– Më duket se jemi takuar edhe një herë tjetër?!- i tha Makabe.
– Po jemi takuar tek taverna e Laqit këtë gusht.- Ata u përshëndetën dhe u pyetën përzemrësisht me njëri- tjetrin, në ndryshim nga çkishin bërë me mua. Dhe më pas Orseti më pyeti.
– Nuk dua tju ndërpres mund të vijoni ku e latë.
– Po flinsnim për letërsinë.- I thashë unë.
– Për këtë nuk kisha dyshim. – Ma ktheu ai.
– Po flsnim për Moikom Zeqon. Ti lexon?- E pyeti Makabe.
– jo ja kam lënë këtij këtu.- Ja ktheu ai duke qeshur. Unë adhuroj vetëm muzikën. Kam lexuar nga pak, madje edhe Moikom Zeqos i ka lexuar diçka. Por kam kuptuar se për këtë botë mundi i një shkrimtari nuk ka vlerë. Kjo botë rend drejtë mediokritetit, banalitetit, volgaritetit matirial. Moikomi ecën në krah të kundërt madje edhe ata që e pëlqejnë rendin në krah të kundërt me rrymën. Nuk dua të tregohem pesimist pasi nuk jam i tillë, por kush noton kundra rrymës mbetet gjithnjë vetëm. Edhe mua më pëlqen të qëndroj ndonjë herë vetëm sidomos kur marr shembullin e Kajamit dhe luaj në kitarë. ( Orseti jo pak herë pi dhe kur e tejkalon merr kitarën dhe luan disa bluze që vetëm ai i kupton). Por nuk ja vlen të vuash vetminë e përhershme të shkrimtarit për këtë botë që nuk vlerëson. Që nënçmon, që i sheh eruditët me skepticizëm dhe më keq akoma në vende si i yni, me tallje. Pa vështrojeni realitetin, këtë vend, të gjithë lëvizin me maikna të shtrenjta e po ti pyesësh askush nuk njeh as edhe një nga ata idhujt për të cilët Moikom Zeqo shkruan me aq zjarr, e megjithatë kjo nuk i ka penguar të marrin diploma universiteti e madje edhe të bëhen zyrtarë influentë shtetëror. Kurse ju, ai, dhe të tjerë si ju që rendni pas diturisë vështroni. Unë shoh realitetin e pranoj atë, jam i detyruar. Kësajë bote duhet ti ulërasësh në fytyrë “Rroftë injoranca” që të të duan, se po i fole për metamorfoza do kthejnë kurrizin duke të të përqeshur.
Më falni për këtë ndërhyrje turbulluese, por unë kështu e kam vij turbuloj ujrat dhe largohem.- tha Oresti dhe u ngrit.
– A mund të më shoqërosh deri tek pallati i sportit? – E pyeti Makabe dhe Oresti pohoi me kokë. Ata u larguan ashtu siç erdhën, gati në heshtje. Unë drejtova vështrimin mbi tavolinë. Aty ndodhej tavulla me dy bishta cigaresh, gota e konjakut gjysëm e boshatisur dhe paketa e cigareve. Ndeza një tjetër cigare dhe duke rrëkëllyer konjakun e mbetur, vështrimi më kapi shkëmbin e vogël tek plazhi i currilava të Durrësit tim mijravjeçar. Mbi të qëndronte e palëvizur e njëjta pulbardhë. Dukej si një pikë e qëndrueshme në këtë perpetum mobile.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s