Refleksiviteti metafizik në poezinë e Panajota Hristopulu – Zalloni. / Shkëputur nga Libri Eseistik ” Ngjyrime Universale (Ese-1) me autor Agron Shele

 

Ngjyrime Universale

 

Refleksiviteti metafizik poezinë e Panajota Hristopulu Zalloni.

 

( Shkëputur nga Libri Eseistik ” Ngjyrime Universale (Ese-1) me autor Agron Shele )

 

Poetja greke Panajota Hristopulu Zalloni, vjen nga vendi i traditës mitologjisë dhe zanafillës Letërsisë botërore, sikurse është Greqia. E frymëzuar një mjedis tillë, ajo rrezaton vlera poetike sa estetike po kaq dhe filozofike, vlera cilat janë publikuara dhe njohura arenën letrare ndërkombëtare.

Personaliteti i saj krijues është i lidhur me figurshmërinë shumëplanëshe, si: poete, prozatore, ikonografe, publikuse revistash letrare, organizuese eventesh ndërkombëtare dhe tërë kjo përvojë ka ndikuar konsolidimin dhe përsosmërinë e mëtejshme artit saj, art përkon me universin e mendimit dhe ideve përparimtare letërsisë bashkëkohore.

Vlerësimet për poezinë e kësaj autoreje kapin referenca nga shumë pëersonalitete letrare, cilët me drejtë shikojnë tedencat e zhvillimit si art synimi (Odise Tiligadhis), poezi e tezave dashurisë (Dragan Dragojloviç), art i rimës dhe profeksionit metrikë (Tulla Butu), art i kullimit përgjegjësi (Valavanis Apostolopulos), poete e këndvështrimit tridimesional (Antonis Simiotakis), art i ringjalljes shpirtrave (R K. Singh), etj.

panajota Zaloni

Panajota Hristopulu Zalloni

Depërtimi poetikën e Panajotës është njëlloj si endesh një det pafund, ku tallazet e tij janë pasthirrmat poetike herë valëzojnë shpërthimet e shpirtit, herë masin me kaltërisnë e dashurisë, herë priten shiritave muzave, herë gulçojnë poshtë prushit yjeve…, kështu i humbur dhe rilindur pas vargëzimeve pa fund, kupton mrekullinë di falë vetëm fjala artistike. poezinë e saj ndesh prekjen e disa tendencave letrare, me abstraksionin, me frymën impresioniste, hermetizmin, ekzistencializmin. Etj., forma cilat herë ndërthurura, herë shkëputura shprehin ngjyrimet e përmasës veprës letrare, përmasë e cila nuk vjen e fokusuar dhe ngurtësuar pas fanatizmit një rryme, por e unjësuar me universin e mendimit koherent dhe egzigjent nesërmes artit. Duhet theksuar se, te kjo autore, është shumë e zhvilluar intuiata e ndërthurjes antikës me modernen, mitologjisë me bashkëkohoren dhe si mistizëm fut një botë sugjestionuse, botë përafruese me imazhe ngelin gjatë kujtesë, duke kumbuar përherë e kuptimshëm.

O ti, Promethe,

ja drita!

Pishtari i shenjtë ndriçon dhe rrezaton.

Ne me Apollonin, me lirën

Këndojmë ardhjen e formës re.

Këto vargje janë sigmatizues, simbolizojnë me gjuhën e dritës Prometeu ua fali njerëzve, simbolizojnë me tingujt e hyut Apollon, lira e tij i këndon edhe sot, dhe ashtu të endur shekuj, njeriu arriti projektojë dhe ngrejë formën e re.

Kufijtë botërorë shuhen,

gjithë një njehësohen,

një festë ndërnjerëzore!

Referimi i vargjeve përmbyllëse është edhe domethënës dhe e bën idenë e autores sinjikative, për vetë mesazhin poetik sjellë, i cili nuk dallon ngjyra dhe kufij, por njehson diversitetet dhe kulturat. Koceptualitete tilla zotërohen vetëm nga mendësi progresive dhe tejet civilizuese, cilat sinkron plotë me vullnetin e zotërave i bëjnë thirrje njeriut kapet dhe rend pas përsosjes dhe harmonisë kaq munguar.

Ushtroj shpirtin tim

sportin e vjershërimit

duke u përpjekur ndriçoj

dhe lëkundem hapësirë.

Poezia, për autoren, është fryma, është pasioni i jetës dhe rrugëtimi rreth dritës pashtershme shpirtit, i cili ndriçon dhe i jep kuptim gjithë dimesionit qënies, i fal emocion dhe e bën ndjejë lëkundjet drithmuese hapësirës, prekë horizontet dhe shkrihet një me shiritat ndritshëm perëndimit plakur mbi Egje, përhumbur dallgëzimeve jetë dhe mundet lërë mbi yllin shndritshëm, shenjën e rrezatimit vet.

Rreth e qark gjëmojnë

copëza Diellit coptuar

Ulërima… Zëra…

Ndiqem e frikësuar nga Parajsa

Gjykohem

Nuk lejohet përgjigjem

Burgosem

Ekzekutohem …, por nuk vdes…

PoeziaDuhet jetoj, është një poezi me mesazh thellë filozofik, e cila perifrazon gjithë jetën njerëzore, ashtu sikurse vjen, plot zhurmë, klithma, endur përpara rregullash një modeli cunguar, ku gjykimi bëhet nga ata janë për t’u gjykuar dhe ekzekutimi (mohim kategorik i asaj ç’farë përfaqëson) bëhet nga vetë akuzuarit. Shoqëria është zhytur kaosin e lakmisë dhe veseve këqija, aq sa simbolika e jetës krahasohet me copëzimin e diellit dhe mënyrë ironike përndiqet e frikësuar simbolikisht nga Parajsa (pafajësi njerëzore nuk mund përndiqet nga ferri). planin metafizik, mendimi shkon deri apoliptikën e ndërgjegjies (Ekzekutohem…, por nuk vdes…), e cila si një përmbysje madhe gjendjesh dhe transformimesh, një ringritjeje mbi ekuilibrat e deformuar, parashtron paratezat e kundërtave, gati paradoksale, për sjellë tablonë e gjallë kohezionit krijuar dhe për profetizuar misionin drejt vlerës dhe qëllimin e lartë mendësisë dhe gjurmimeve mbetura si refleksion i nesërmes. Duhet theksuar se, fryma e thellë artistike përshkohet nga elementet figurative dhe ideimi universal, si paraprirje mesazhi dhe botëkuptimi, si nocion filozofik dhe fuqi shprehëse, si shtjellim poetik dhe ngjyrim dhe themel gjithë kësaj strukture është elokuenca e vargut dhe stilistika e veçon, por dhe indetifikon.

mes thelbit Globit,

përmbytem dhe flas…

Flas, flas,

Mundohem edhe prek.

Pastaj, hidhem…

dhe yll i ri bëhem…

Dhe vrapoj, vrapoj

vrapoj.

Lart mbi rrethet e mendimit,

mes ëngjëjve dhe Ideve.

Poezi me mesazh qartë filozofik vjen si prelud i procesit thellë meditues, si dimension dhe përmasë e koncepteve mëdha ideore, qendërson intuitën krijuese (përmbytet, flet, prek, hidhet, rend) dhe përjetësohet tek vizualiteti kozmik i rrathëve memories. Metafizika e këtyre vargjeve, referim rrethit si hapësirë dhe gamë universale (jo viciozitet), ngre poltronet larta vetëdijes (ndërgjegje dhe produktivitet idesh) dhe e imazhizuar me botën engjëllore, shpreh por dhe profetizon idilën e karakterizon ç’do poet.

Panajota Hristopulu Zalloni ka shkëlqimin e saj poezinë e sotme bashkëkohore greke, vjen natyrshëm dhe rishfaqet universin poetik, herë si deshifrim i dhimbjes njerëzore, herë si Safo, por ajo përbën bazën dhe gjithë substraktin e veprës saj, është mendimi si mesazh filozofik, ndjesia e thellë si përjetim, si dhe idetë për një botë sa ndritshme. Endur nëpër këto kufij dhe kulme estetike, ajo përvijon artin e saj, si art kontemporan dhe postmodern.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s