NJOLLA QË NUK HIQET ( Juan Bosch / Republika Domenikane, 1909 – 2001) / Përktheu Bajram Karabolli

Juan_Bosch_(1963) 

 

Juan Bosch

 

 

Fatmirësisht, nuk kam qenë kurrë anëtarë i ndonjë partie. Nuk e di, por fjala PARTI, është fjala më e frikshme për mua. Sigurisht, është një sindromë që më ka ngelur nga koha e PARTISË SË PUNËS. Togfjalësh ky që kishte pushtuar gjithçka rreth nesh: malet, fushat, lumenjtë, pyjet, detet, ajrin, shtëpitë tona, familjet tona, sofrat tona, gjumin tonë…

Gjithsesi, tregimi i mëposhtëm do t’ju ndihmojë që të më kuptoni më mirë.

 

  Bajram Karabolli 

 

 

 

NJOLLA QË NUK HIQET

 

Juan Bosch

(Republika Domenikane, 1909 – 2001)

 

Të gjithë ata që e kishin kapërcyer pragun e asaj dere, para meje, i kishin dorëzuar kokat, të cilat, ja ku dukeshin të vendosura në një rresht të gjatë raftesh me xhama që qenë mbështetur te muri përballë. Sigurisht, brenda atyre rafteve nuk kishte ajër të ndotur, sepse kokat ruheshin në formën më të admirueshme, pothuaj, sikur të qenkëshin të gjalla, edhe pse u mungonte rrjedha e gjakut poshtë lëkurës. Ju betohem se nga gjithë ajo pamje më pushtoi një frikë e madhe, e atypëratyshme. Për një farë kohe u ndjeva i paralizuar nga tmerri. Por, puna ishte se, ende i paaftë për të menduar dhe për të vepruar, tashmë unë isha atje: e kisha kapërcyer pragun dhe duhej të dorëzoja kokën. Askush nuk mund të më shmangte dot nga ajo situatë makabre. Ishte vërtet një gjendje e tmerrshme.

Dukej se nuk kishte kushedi ç’largësi midis jetës që kisha lënë pas, matanë derës, dhe asaj që do të fillonte në atë çast. Fizikisht, largësia duhet të ishte nja tri metra, ndoshta katër. Gjithsesi, ajo çka shihja tregonte se ndarja midis asaj që isha dhe asaj që do të isha nuk mund të matej me kufij njerëzor.

– Dorëzojeni kokën, – tha një zë i butë.

– Kokën time?! – pyeta me aq frikë e me zemër të ngrirë, sa mezi e dëgjoja zërin tim.

– Sigurisht. Pse, të kujt tjetër?

Edhe pse nuk ishte autoritar, zëri mbushte gjithë sallën dhe jehonte midis mureve, të cilët qenë veshur me një tapiceri luksoze. Nuk munda ta përcaktoja dot se nga vinte ai zë. Pata përshtypjen se gjithçka shikoja përreth po fliste në të njëjtën kohë: sheshi shtruar me mermer të zi dhe të bardhë, qilimi i kuq i shkallëve te tryeza e madhe e paradhomës dhe qilimi i ngjashëm me të që shtrihej së gjati deri në qendër të sallonit; kolonat e mëdha majolike, kornizat me kube të praruara, dy llambat gjigante prej kristali Bohemie që vareshin në tavan. Një gjë e dija mirë nga shkenca: asnjë prej kokave të shumta, të vendosura në rafte, nuk mund të nxirrte asnjë lloj zëri.

Ndoshta me dëshirën e pavetëdijshme për të fituar kohë, pyeta:

– Po si ta heq?

– Kapeni fort me të dy duart, duke i ngulur gishtërinjtë e mëdhenj aty ku mbaron qafa dhe fillon nofulla; tërhiqeni me forcë lart, dhe do të shikoni se sa me lehtësi keni për ta shkulur. Pastaj vendoseni mbi tryezë.

Nëse do të ishte fjala për një ëndërr të keqe, do ta kisha shpjeguar llojin e saj, edhe gjendjen time. Por nuk ishte aspak një ëndërr e keqe. Ishte diçka që po më ndodhte në një gjendje plotësisht të kthjelltë, ndërkohë që rrija në këmbë, i vetmuar në mes të një salloni luksoz. Nuk shikoja asnjë karrige dhe, duke u dridhur nga koka te këmbët, nga një i ftohtë vdekjeprurës që po më futej brenda venave, ndjeva nevojën të ulesha apo të kapesha diku. Më në fund, u mbështeta me të dy duart te tryeza.

– Nuk dëgjuat apo nuk kuptuat se çfarë ju thashë?! – foli zëri.

Jua thashë që në fillim që zëri nuk ishte autoritar, por i butë. Ndoshta për këtë gjë më dukej edhe më i frikshëm. Është e tmerrshme të dëgjosh dikë të të urdhërojë të heqësh kokën. Dhe këtë urdhër të ta japë me një ton normal, ose më keq akoma me një qetësi vrasëse. Isha i sigurt se i zoti i këtij zëri e kishte përsëritur atë urdhër aq herë, sa nuk i jepte fare rëndësi asaj që thoshte.

Më në fund, munda të flas.

– Po, ju dëgjova dhe ju kuptova, – thashë. – Po, si mund ta heqkam kokën ashtu, aq kollaj. Më lini ta mendoj këtë punë. Duhet ta kuptoni se koka ime është plot me idetë e mia, me kujtimet e mia. Për ta thënë shkurt, është vetë jeta ime. Veç kësaj, si mund të bëj pa kokë? Me çfarë do të mendoj pastaj?

Nuk di si më dolën gjithë këto fjalë, ashtu menjëherë. Po më zihej fryma. Dy herë m’u desh të ndalem për të marrë frymë. Pastaj, heshta dhe m’u duk se zëri tjetër vinte si një hungërimë ose si një e qeshur tallëse.

– Këtu nuk është nevoja të mendoni më. Do të mendojmë ne për ju. Për sa u përket kujtimeve tuaja, nuk do t’ju duhen më: këtej e tutje do të filloni një jetë të re.

– Jetë që nuk ka të bëjë me mua, pa mendimet e mia, pa emocionet e mia?! – pyeta i shastisur.

Instinktivisht shikova nga dera, andej nga kisha hyrë. Ishte e mbyllur. I hodha sytë nga të gjitha anët e sallës së madhe. Kishte dyer edhe në dy ekstremet e saj, por edhe ato qenë të mbyllura.

Hapësira qe goxha e gjatë dhe tavani i lartë, gjë që më bëri të ndihem tejet i shkretuar, si të isha një fëmijë i humbur në një qytet të madh e të panjohur. Nuk po shikoja as shenjën më të vogël të jetës. Isha i vetëm në atë sallë të tmerrshme. Dhe më e keqja: ishim unë dhe zëri. Ama, një zë që nuk ishte aspak njerëzor, madje që nuk mund të kishte lidhje me asnjë qenie me mish dhe me kocka. Kisha përshtypjen se mijëra sy të këqij dhe pa jetë po më shikonin përmes mureve dhe se miliona qenie muskulore e të padukshme përgjonin mendimet e mia.

– Ju lutem, mos na humbisni kohë, se ka të tjerë që presin në radhë, – tha zëri.

Nuk e kam të lehtë të shpjegoj se çfarë donin të thoshin këto fjalë për mua. Ndjeva se dikush po hynte dhe se tashmë nuk do të kishte më kohë të isha vetëm. Ktheva fytyrën nga dera. Nuk isha gabuar. Një dorë, e kapur te ana e kanatës së madhe prej druri që shkëlqente, po e shtynte atë që të hapej nga brenda, pastaj një këmbë që po kapërcente pragun e derës. Që nga hapësira e derës dallohej se jashtë kishte pak dritë. Pa dyshim, ishte ajo ora e papërcaktuar midis ditës që po vdiste dhe natës që ende nuk po dukej mirë.

Në mes të atij terrori veprova si një automat. U lëshova me vërtik drejt derës, e hodha tutje atë që po hynte dhe dola në rrugë. Vura re se pati nga ata që u alarmuan, kur më panë të ikja si i çmendur; ndoshta menduan se kisha grabitur diçka apo isha zënë në befasi në çastin e vjedhjes. E merrja me mend se do të kisha fytyrën e verdhë të një meiti dhe sytë të zgurdulluar nga tmerri. Me siguri, po të kishte pasur aty rrotull ndonjë polic në atë çast, do të më ishte vënë pas. Por, as që më bëhej vonë për të gjitha këto. Halli im ishte t’i shpëtoja tmerrit të heqjes së kokës, prandaj po ikja si i marrë.

Për një javë të tërë nuk guxova të dal nga dera e shtëpisë. Natë e ditë dëgjoja atë zërin e tmerrshëm dhe nga të gjitha anët shikoja mijëra sy pa jetë e qindra koka pa trupat e tyre. Dhe natën e tetë, i lehtësuar disi nga tërë ajo frikë, mora guximin të dal deri te qoshja, te një kafene koti, që ruajna Zot, e cila përherë mbushej me ca njerëz të çuditshëm. Pranë tavolinës ku u ula ishte një tjetër tavolinë bosh. Pas pak, u ulën aty dy persona. Njëri prej tyre kishte ca sy të ngrysur; pasi më shikoi me vëmendje, i tha shokut:

– Ja ky ishte ai që ia mbathi, pas të cilit isha…

Unë në atë çast po gjerbja një filxhan kafe. M’u drodhën duart aq shumë, sa m’u derdh kafja e më bëri pis këmishën.

Tani jam në shtëpi duke u munduar të pastroj këmishën. Përdora sapun, furçë dhe një produkt kimik special që gjeta në banjë, por njolla nuk iku. Ja, është aty dhe nuk hiqet. Përkundrazi, më duket se çdo përpjekje për ta fshirë e bën të duket më shumë. E keqja ime është se nuk kam këmishë tjetër dhe as mundësi për të blerë një të re. Ndërsa mundohem të heq njollën, dëgjoj vazhdimisht fjalët e fundit të atij njeriut me sy të ngrysur:

– … pas të cilit isha regjistruar unë.

Nga frika, më mbulojnë djersë të ftohta. Dhe e di se kurrë nuk kam për t’u çliruar nga kjo frikë, se do ta ndiej përpara çdo të panjohuri. Sepse, ç’është e vërteta, nuk e di nëse ata të dy personat ishin anëtarë të Partisë, apo ishin armiq të saj.

 

Përktheu nga origjinali Bajram Karabolli

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s