PSIKOANALITIKA E KOHËS / Tregim nga Edmond Shallvari

PSIKOANALITIKA E KOHËS
 
 
Tregim nga Edmond Shallvari
 
Një lajm befasues në fillim të vitit nga Komisioni i Konkursit Letrar Botëror.
Romani im i fundit kishte sfiduar penat më të shquara të planetit.
Në fund të vitit, në një ceremoni madhështore në ishullin e destinuar vetëm për poetët e shkrimtarët, do më dorëzohet Çmimi i Ishullit të Muzës, do skulpturohet pamja ime në shkëmbinjtë e malit, përkrah fituesve të mëparshëm dhe shpërblimi në para në shumën e 2 milion dollarëve.
Që në çastin e njoftimit befasues, u ndjeva i shkëputur nga forca gravitacionale e tokës, aq sa më dukej sikur në vend të duarve kisha krahë shpendi.
Ah, sikur ceremonia, në vend të kohës një vjeçare, të kishte vetëm distancën, qoftë kjo dhe më larg se Hëna, se me atë mungesë peshe që po ndjeja, kisha borxh ta përshkoja më shpejt se shpejtësia e dritës.
Dhe të arrija vetëm për pak minuta apo orë qofshin, mo po dhe për pak ditë, nga çasti i marrjes së lajmit.
Por jo.
Përpara kisha plot një vit, plot 12 muaj, plot 365 ditë, mos them pastaj për mijra orë apo miliona sekonda.
Ora në mur m’u duk se nuk punonte.
Akrepat e sekondës dhe të minutës ishin bashkuar në një, me akrepin e treguesit të orës, duke marrë funksionin e tij.
Lindja e Diellit më ngjante me fëmijën e posalindur, kurse perëndimi i tij me shuarjen e një ylli të moçëm.
Për herë të parë ndjeva zili dhe desha t’i ngjaja ariut në gjumin e tij letargjik dhe pas tij një tjetër kafshe letargjike për gjysmën tjetër të kohës, deri në çastin e mbritjes së fundvitit.Dita e parë mori përmasat e javës, kurse java e parë ia kaloi dhe muajit.
Endrrat e ditës po tejkalonin ato të natës, duke më bërë të humbja konceptin e gjumit.
Gjithçka përreth po merrte pamjen e Ishullit të Muzës, kurse vargu i pallateve formën e shkëmbinjve të malit, mes të cilit shquhej pamja ime.
E vetmja ëndërr që ndërpritej mes imazhit të ishullit, ishte ajo e valixhes me dy milion dollarët, çastit kur i afrohesha çdo mëngjes Bar-Kafesë, ku ble neskafenë e përditshme, për shëtitjen shëtitores së bregdetit me qenkën time.
Tek mblidhja xhepave centet e mjaftueshëm, shkëmbinjtë me pamjen time ktheheshin në çast në origjinën e tyre.
O Zot, shumëfishoje këtë vit rrotullimin e Tokës rreth vetes dhe rreth Diellit, qoftë dhe në idenë time, se po më duket sikur ke ngadalësuar gjithçka, si për të vënë në provë durimin tim!
E di ç’domethënë për një njeri si mua një vit pritje?
Po ata të komisionit, ç’patën që e shpallën fituesin kaq shpejt?
Kaq psikologji nuk dinë për efektet e këtij lajmi tek njeriu i ndjeshëm si puna ime?
Ku të vete, çfarë të bëj?
Asgjë nuk më hyn në sy, sepse dhe sytë kërkojnë të shohin tjetër gjë.
Ndërkohë ballorja e frigoriferit është mbushur me faturat e pagesave, kurse qiradhënësi pret qiranë e muajit.
Një absurditet çmendarak, mes afatit të pagesave dhe afatit të shpërblimit të madh.
Sa më shumë ato ma afrojnë kohën e shlyerjes, aq më tepër ma largojnë kohën e pasurimit tim.
Isha mes ekstremitetit ndjesor të gëzimit të ardhshëm dhe shqetësimit të çastit, por që kalonte në favor të gëzimit, fill pas blerjes së neskafesë dhe largimit të shikimit nga ballorja e frigoriferit.
“Sa budalla që je!” i thërrisja pas kësaj vetes, porsa pallatet merrnin përseri formën e shkëmbinjve të malit ku po gdhendej pamja ime, kurse çanta e varur në sup, formën e valixhes mbushur dëng me 2 milion dollarët.
Me kaq dollarë paguaj jo një e dy fatura, jo një e dy qira, por ble gjithë pallatin me gjithë detyrimet dhe kreditë e banorëve të tij.
 
*    *    *
 
Për të arritur kështu në mëngjesin e asaj dite, asaj dite, që s’ka muzë Perëndie ta përshkruajë dot, përveç meje.
-Nuk gjej dot fjalën e duhur të ta them, sado përvojë që kam në profesionin tim të doktorit. Kam kaluar aq njerëz punës sime, kam shpëtuar aq jetë sa s’ta merr mendja, sikurse po aq sa s’ta merr mendja nuk kam mundur t’i shpëtoj nga fati i keq, që s’ma nxe goja ta them.
-Shprehu më qartë, doktor, nuk kuptoj ku do dalësh me këtë hyrje të tillë, por ndjej që diçka jo të mirë do dëgjoj pas kësaj.
Fjalët e doktorit m’u dukën sa pa kuptim aq ndjellëzeza, atij çasti kur prisja përgjigjen për analizat.
Në raste të tilla, të quajtura rutinë për një doktor, kalohet direkt në këshillat për pacientin për ata tregues negativë që dalin nga analiza dhe fill pas kësaj përpilohet receta me ilaçet që duhet të marrësh në vazhdim.
E them këtë nga përvoja ime e mëparshme, por këtë rradhë kjo përvojë po devijonte nga e zakonshmja e saj.
-Ti je njeri ndryshe dhe kjo ndryshe më shkakton këtë gjendje dileme që s’do më ndahet jetës sime. Dëgjova për arritjen tënde, për Çmimin e Ishullit të Muzës që fitove dhe do të jepet në fund të këtij viti.
-Doktor, diçka po më fsheh.
Por doktori nuk më la për më tej.
-Dëgjo, një lajm i mirë, i rrallë, i llojit befasues, vetëm në çastin e thënies mund të shkaktojë çaste çmendurie gëzimi deri në alivanosje tek njerëzit më të ndjeshëm, kurse një lajm i keq, më i rëndë se çdo lajm tjetër jashtë vetes së tyre, përmbys në çast gjithçka trupit dhe shpirtit të njeriut.
Pas kësaj ligjërate, thënë me aq filozofi brenda, doktori mori frymë thellë, u ngrit nga karrikja dhe hodhi vështrimin përtej dritares.
Kurse unë, ah, kurse unë, ndjeva se u ula më poshtë karrikes, i shigjetuar nga katër këmbëzat e saj, në prag të asaj përmbysjeje të trupit dhe shpirtit që tha doktori dhe që më gozhdoi më keq se Krishti në kryq.
Lajmi i mirë jepet direkt, nuk ka nevojë për asnjë forcë fjale, as nga fusha e artit të fjalës, as nga fusha e psikologjisë, nga frika se mos shkaktojë ndonjë atak në zemër.
Kurse lajmi i keq, që fshihet pas frazave të mundimshme të dhënësit të tij, është prologu i një homazhi të pashmangshëm, që sado t’i anashkalojë viktimës së homazhit, i hyn si shigjetë helmuese gjithë qenies së tij.
-Dmth doktor, ndodhem para një lajmi të kobshëm, që më kot mundohesh ta sjellësh pa efektin e tij përmbysës.
Heshtja e doktorit m’u duk më e tmerrshme se çdo gjëmim i tmerrshëm shkatërrues.
Fjalët e doktorit pas kësaj heshtjeje gjëmuese, e kthyen prologun e mëparshëm të homazhit në epilogun e tij, pa asnjë lloj rrëfimi në mes, siç ndodh nëpër romane e tregime.
-Nga ana e fuqisë sonë, të shkencës dmth, ke të drejtë, por mbi këtë fuqi ekziston një e panjohur më e fuqishme, që ka dëshmuar se bën çudira, thagma, siç thuhet dhe jeta njerëzore ka jo pak shembuj të tillë.
-Edhe sa kohë jetë më jep kjo fuqi e shkencës, doktor?
-Nuk ndjehem mirë ta them, më fal, por këtë moment jam jashtë çdo aftësie si doktor e për më tepër si psikolog të gjej fjalët më pak të dhimbshme e lehtësuese për një mik si ty. Megjithatë duhet ta dish dhe nga kjo e ditur, ti, përveç shpirtit njerëzor, ke edhe një tjetër shpirt magjik brenda tij, për ta përballuar dhe sfiduar ashtu siç di vetëm ti me penën tënde magjike.
-Kur doktor, kur? Nesër, pasnesër, pas një jave, një muaji? Kur?
-E shumta deri në fund të vitit. Do bëj të pamundurën, por edhe ti duhet ta bësh vetë këtë përpjekje për ta shtyrë këtë fund, përtej ditës së veçantë të marrjes së Çmimit të Madh. Dhe mos harro, se bashkë me përpjekjen tonë, bashkë me efektin e atij çmimi, mund të ndodhë dhe ajo thagma që të thashë.
Tek ecja koridorit të spitalit, u ndodha para ndarjes së tij në dy drejtime që largoheshin nga njeri-tjetri.
I majti llamburiste verbueshëm, kurse i djathti nxinte më keq se nata pa Hënë dhe yje. Në të dy koridoret ishte e pamundur të vazhdoja ecjen.
Çudi!
Edhe drita, edhe errësira, m’u dukën sikur ishin bërë motra binjake dhe po talleshin me verbimin tim.
Nuk dija ku hidhja këmbët.
Pse, mos dija ku e kisha trurin?
Kokën e ndjeva të boshatisur si një kafkë të vdekuri. Si skelet të vdekuri po ndjeja dhe trupin. E vetmja ndjesi e mbetur nga shenja e jetës, ishte frymëmarrja. Por edhe ajo më dukej sikur hynte e dilte boshllëqeve të skeletit tim.
Makinave ju dëgjoja zhurmën e asgjësë. Diellin e shikoja si një gojë ferri që vjell lëngje zjarri.
Njerëzit përreth nuk kishin ndryshim nga forma ime skeletore.
Duar skeletore më përshëndetnin, kurse nga goja e disave nuk e pata të vështirë të kuptoja përmes lëvizjes së nofullave, urimet për Çmimin e Ishullit të Muzës.
Me sa duket edhe të vdekurit nuk rrojnë dot pa lajmet për të gjallët.
Sa budalla qenkam! Me mua e kishin, të njëllojtin e tyre. Nuk paskan të drejtë dhe ata të gëzohen dhe krenohen për suksesin e njeri-tjetrit, që në këtë rast isha unë?
Unë? Unë mes tyre? Po unë jam ende gjallë, e ndjej që jam gjallë, qoftë dhe i skeletosur.
I skeletosur? Çfarë them kështu?
“Jam gjallë akoma!”
Kisha thirrur dhe bashkë me thirrjen m’u rikthye vetja e gjallë.
Makinat zhurmonin si çdo ditë. Njerëzit si çdo ditë më përshëndetnin dhe uronin.
Dmth isha ende gjallë, qoftë dhe për një çast dhe çasti vazhdonte çastet e tij, duke më çuar në dhomën time, ku dhe aty po vazhdoja çastet e të qenit gjallë.
Edhe sa sekonda, minuta, orë, sa ditë, javë, sa muaj?
“E shumta deri në fund të vitit”, më tha zëri i doktorit.
O Zot, pse kaq shpejt?
Ja ku është fundviti, tek pragu i portës. Mjaftojnë pak hapa prej të gjalli për ta arritur këtë prag dhe pastaj…
Koha hyri në dhomë si një lavjerës ore me tik-takun goditës, duke filluar të më marrë pamëshirshëm sekondat e jetës.
Po akrepat e tjerë ç’u bënë?
Dita dhe nata e ngushtuan orën në minutë dhe minutën në sekondë.
Toka shtoi shpejtësinë e rrotullimit sipas ritmit të lavjerësit.
Sa pak kohë, oh sa pak kohë jete po më mbetej!
Fundviti po më ngjante me pragun e portës, ku për pak duhej të hidhja hapin e fundit të jetës sime.
Atë hap, që pak më parë mezi prisja ta hidhja për marrjen e Çmimit të Ishullit të Muzës.
I njëjti hap, por drejt një tjetër ishulli të përjetshëm, ku duhej të prehja trupin tim.
Ç’pret? Shko dhe zgjidh sa më parë ishullin tënd! Dhe jo vetëm ishullin, po dhe anijen që do shpjerë trupin tënd aty.
Po, po, sa më parë, koha nuk pret dhe nuk duhet ta humb rastin. Ajo duhet të jetë vetëm anija ime e ankoruar në limanin e ishullit tim, me Robinsonin tim.
Kisha arritur tek varret në kërkim të varrit tim.
Varr?! Jo, jo, nuk shkon kjo fjalë e vdekur për mua!
Kisha arritur ishujve të pafund, në kërkim të ishullit tim.
Ecja me tyre. Ishuj me emra e mbiemra, me dy kufijtë e viteve të ekzistencës, me banorët-udhëtarë brenda anijeve fantazma.
-Jo këtu! As aty! Atje jo! – ju përgjigjesha prerë pyetjeve të përfaqësuesit të ishujve.
E pamundur të zgjidhja. As vetë nuk dija se ku e desha atë.
Kërkoja ishullin e ngjashëm me të Robinsonit, ku do ngrija kasollen time dhe aty do vazhdoja shkrimet e pambaruara deri në fund të vitit dhe ato të pashkruara kurrë.
Mos po çmendesha vërtet?
Përfaqësuesi i Ishujve më shikonte i habitur.
Jo i habitur. I  trembur.
U largova pa mundur ta gjej ishullin e Robinsonit tim.
Në çast më erdhi një mendim i çuditshëm. Më shumë se mendim, m’u duk sikur më foli vetë Robinsoni.
“Unë s’e kërkova ishullin tim. Aty më solli fati i keq i anijes”.
-Eureka!-thirra i gëzuar, me tepër se gëzimi i Demokritit.
Dhe nxitova hapat për aty ku ndërtohen anijet për udhëtime të largëta.
Projektuesi i anijeve më priti si një babaxhan i vërtetë, deri para çastit se të merrte vesh që unë isha porositësi i anijes sime dhe jo i ndonjë tjetri.
Njëlloj si përfaqësuesi i Ishujve, në fillim u habit, pastaj i trembur bëri disa hapa prapa.
Por kur u bind që nuk isha një i çmendur i rrezikshëm dhe pas sqarimeve të mia u bind akoma më tepër se isha një i çmendur normal, filloi të më tregojë modelet më të mira të anijeve, lëndën e tyre speciale për t’iu rezistuar jo vetëm dallgëve, por edhe përplasjeve me shkëmbinjtë nënujorë.
E megjithatë, asnjë model nuk po ma mbushte mendjen për udhëtimin e fundit.
I zhgënyer për mosgjetjen e ishullit dhe të anijes sime, vazhdova ecjen kuturum, si një qenie e paaftë dhe e pashpresë për banesën time të fundit.
Isha përgjumësh, diku mes gjysmëreales e gjysmëëndrrës në shtrat, kur brofa përsëri i gëzuar, me të njëjtën thirrje të Demokritit, “Eureka!”
Hapa laptopin dhe fillova të shkruaja porosinë time të fundit.
 
                                   *    *    *
 
Një anije, tamam si ajo e Robinsonit, u nis pak ditë para fundvitit drejt Ishullit të Muzës.
Kur ai u shfaq në horizont, kapiteni doli në bord me një vazo porcelani në dorë, hapi kapakun e saj dhe filloi të hedhë në ujrat e detit  një masë grimcash të bardha. 
Udhëtarëve iu mbeti loti në sy, kur panë thagmën që po ndodhte mbi dallgët e detit.
Grimcat e bardha po i afroheshin njera-tjetrës si avuj resh, duke formësuar trupin e njeriut të tyre.
Trupi filloi të notonte mes dallgëve, drejt Ishullit të Muzës.
Thirrjet e gëzueshme të njerëzve u shndërruan në çast në thirrje për ndihmë, por njeriu i porsaformuar nga grimcat e bardha i largohej anijes me një shpejtësi të pakapshme.
Në bregun e Ishullit, qindra apo mijra njerëz prisnin me ankth e lot në sy fituesin e Çmimit të Ishullit të Muzës.
Thagma e thënë nga doktori kishte ndodhur.
 
Vazhdon përtej tregimit.
 
@Edmond Shallvari
 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s