“Porta nr. 124” / Tregim nga Alban Tufa

“Porta nr. 124”

Kopertina e librit ishte një ngjyre kafe e errët. Ai sapo e bleu librin te një bukinist që shiste mbi Lanë, me të nën sqetull u nis të merrte urbanin për në shtëpi. Libri iu duk i vjetër. Në kopertinë, titulli dhe emri autorit ishin fshirë, dhe kishin mbetur veç disa gjurmë të bardha të cilat ia nxisnin më tej kureshtjen për emrin autorit.
E bleu pa negociuar fare për çmimi, ngaqë, kur e kishte lexuar dy-tre faqe, aty në këmbë, sak e kishin marrë me vete. Çuditërisht, librit nuk i gjendej dot kurrëfarëë shenje as për përkthuesin, që diç të mund të kërkonte më tej në google. Veç një si vulë dukej në faqen e parë: Shtëpia Botuese “Naim Frashëri”, viti 1978. Më tej s’kishte kurrëfarë identiteti tjetër. Ai këqyri me nge mos ndoshta kishte ndonjë faqe të hequr, por jo. Letra ishte shumë cilësore, përkundër vitit të botuar. I vetmi dëm ishte fshirja e kopertinës.
Tek po i avitej stacioni, ia nisi një shi me rrebesh ku shumë shpejt u shndërrua në breshër, korrat e të cilit erdhën e u bënë si guralecë e zallesh dhe mend të bëhej sikur po binin gurë prej qielli. U ngut të hipte në urban pa iu bërë vonë për disa pleq, gjithë me mendjen për të lexuar librin e sapoblerë. Menjëherë zuri vend një nga ulëset. Shfryu. Urbani erdh’e u mbush dingaz me njerëz, e bashkë me to edhe me zhurma të çakërdisura si gumëzhima bletësh. Falenderoi veten për shkathtësinë dhe mprehtësinë e treguar. Mjeshtër në sajimin e vendit se ku mund t’i bie dera kur urbani të ndalej.
Sapo ishte gati të lexonte në librin që e sitemoi në prehër, ndjeu dridhjen dhe e celularit në xhep. Ishte e ëma që i lutej çdoherë të merrte bukë, nëse do t’i binte rrugës nga furra, dhe nëse kishte të holla, të mblinte edhe ca gjësende të tjera në marketin e lagjes. Pasi e mbylli celularin dhe tek jepte e merrte ta fuste në xhepin e përparmë të xhinseve, me kujdesin më të madh të mos bezdiste një vajzë që ishte në ulësen ngjitur, libri i rrëshqiti nga prehëri dhe i ra te këmbët. E kapi me mundim. Dhe kur po e hapte vuri re që faqja e parë ishte krejt e puthitur me kopertinën. E hapi me ngut dhe kujdes njëherësh duke përdorur majën e stilolapsit, a thua se po përdorte një biçak prej çeliku për të hapur një kuti alumini.
-Ah, tashi ta gjeta titullin! -tha me vete, dhe fill ndjeu që e gjitha kjo i doli me zë.
Pasi e hapi, para syve iu shfaq titulli me gjithë autorin shpinë më shpinë: Sergej Saviç, “Porta 124”. Më poshtë, fill pasi mbaronte titulli niste një mbishkrim:
“Gëzuar datëlindjen shpirt! Të dua fort! Për Natasha Tilën, sheshi 21 Dhjetori, Rruga Naim Frashëri, shtëpia 124. Me krej dashurinë Bimi”.
Gjithë ajo ndjesi e ëmbël për librin erdh e iu thartua. Në kokë menjëherë i erdhën tërë ato mendime. Përfytyroi një djalë të ri tek shkruante me atë bukurshkrim, gjithë i buzëqeshur. E lexoi sërish mbishkrimin, emrin kujt i dedikohej, urimin, adresën. E përfytyroi, tek e kishte blerë atë libër, krejt përndezjen që mund t’i kishte shkaktuar ndjejna e të dhuruarit. Dashuria, kjo gjë që shumicën e raste iu dretjohet njerëzve pa e merituar. Mandej fill përfytyroi vajzën që e kishte marrë këtë dhuratë. Atë e pati më të lehtë ta imagjinonte, sepse kishte identikitin e saj. Në imazhe vajza i erdh’ e hollë, e gjatë, me flokë të verdhë, si një Natashë. Natashë ruse. Ruset janë të bukura, elegante, dhe të gjitha kanë një si poezi që i ndjek nga pas. Në mendje i erdh’ edhe një perzonazh filmi me emri Natasha, po bjonde. Ndoshta në mendjen e tij ishin e njëjta. Porse të dyja tradhëtare. Natasha e filmit e tradhëtoi të shoqin me nje kopuk shkolle. Ndërsa Natasha e librit më keq, më poshtërueshëm, e tradhëtoi burrin duke shitur dhuratën që i kishte dhuruar ai për ditëlindje, ndoshta për 25-vjetorin, dhe përsa e shiti (?) për 500 lekë, ndoshta edhe më pak.
Ja pikërisht dashurinë, e kanë ata që nuk e meritojnë. Aq thellë u trondit sa në stacion e rradhës zbriti.
Zuri një qoshe dhe priti që shiu të mehej edhe pak.
-Me siguri kjo do jetë shtëpia 124, – tha me vete Azemi, edhe pse katra nuk dukej fare në targën e ngjitur në mur.
“A nuk ke turp?” Kjo është e para fjalia do t’i them kësaj plake trukokalle.
“Po si shitet një libër për 500 lek?”, mendoi t’i shtonte më tej. Jo, nuk bën kaq lehtshëm.
“Kurvë plakë!!” E meriton t’ia thuash. Dhe po kundërshtoi t’i shtosh, “kurvë e kaluar kurvës”, s’ka kurvëllëk me dashurinë, me respektin e burrit.
I ra ziles së portës dhe shtrëngoi libin nën sqetull. Derisa i ra për së dyti nervat i ikën, dhe ndjeu ta mbërthente një emocion i pashpjegueshëm.
Hapi edhe njëherë librin te faqja e parë dhe pasi pa sërish numrin e shtëpisë, e mbylli sërisht. Shtypi butonin e ziles, por jo. Priti edhe nja pesë minuat që iu dukën si pesëdhjetë. Sërish qetësi. Mbizotërini zhumat e qëmotshme që gjenden kudo nëpër Tiranë.
-Nuk paska njeri. -mendoi dhe fill me këtë mendim iu sos edhe durimi. Ndërkohë një ide i prrafëlleu në kokë.

* * *
– Ku i merr këta librat? – e pyeti bukinistin që shiste mbi Lanë. Një burrë thatim, me një hundë të madhe dhe kockore. Dukej që ishte mbi të gjashtëdhjetat.
– M’i sjellin njerëzit. – tregoi burri.
– Kush njerëz? I njeh? -pyeti Azemi.
-Disa. Pjesa më e madhe janë pleq. E shohin se po iu shkon jeta, dhe pas jetës as librat s’kanë ç’iu duhen. Vijnë e i shesin këtu. Shumica i shesin me kile. Prandaj kam plot, sepse e marr më shtrenjtë se të tjerët kilen.
Azemi ndjeu njëfar neverie t’ia përshkonte trupin dhe të turrej kundrejt bukinistit plak.
– E njef këtë librin? E mora sot këtu. – e pyeti Azemi plakun bukinist.
– Librin jo, por di që këta librat me këtë kopertinë i sjell veç Pirrua.
– Kush Pirro? Si e ka mbiemrin? – donte të dinte më tej ai.
– S’e di. Vetëm di që ka qenë hetues, a polic. Në atë kohë ta kam llafin. – tha plaku teksa stivonte ca libra të tjerë të cilët i nxirrte prej një kartoni bananesh.
– Kur vjen ky Pirro këtu? – vazhdoi më tej Azemi.
– A do ikësh or çun se kam shumë pun?! Do blesh gjë, a jo? Se Pirro mujin tjetër vjen. Sa t’i mbarojnë lekët.
Ah shkërdhatë burrë, mendoi me vete teksa kthehej me këmbë. Si ka guxim një burrë t’ia marrë të shoqes librat dhe t’ia shesë, me kile? Leku është njëfar kopuku, ta prish personalitetin. Më së shumti intelektin.
Filloi t’i urrente të dy. Gjithë duke u përsijatur, u kthye për në shtëpi.

* * *
Të nesërmen u nis për punë. Rutinën tashmë e kishte mekanike. Mekanike ngaqë mendja i rrinte te mbishkrimi në librin e blerë dje. Ndëkaq gjatë gjithë orarit të punës, e mendoi çdo një orë Natashën e librit. Në mendime shpesh i ndërhynte edhe burri, ai far’ Pirro hetuesi, ose më sakt, ish-hetuesi.
Disa herë të tjera mendoi që ata ishin burrë dhe grua, dhe Bimi nuk qe veçse një dashnor i çastit. Një prej atyre që harrohen krejt lehtë. Ose një prej atyre që e ke njohur pak para datëlindjes dhe fill pas një muaji ndahesh me të. A thua se ky dashnor ka ardhur vetëm e vetëm për me të sjellë një dhuratë. E çfarë bën ajo e përdalë, se nuk gje gjë tjetër veçse e tillë. Ja pra, e merr dhe e shet librin. Zaten nëse do ta kishte lexuar, në njëfarë mënyre dhurata do ta kishte përbushur funksionin e saj. Por jo plotësisht, sepse dhurata janë kujtim, ose nxisin kujtim. Janë njëfar amaneti që nuk e tret as toka, jo më ta shesë një palo ish-hetues, një gdhë plak. Nëse s’e kishte lexuar, ky ishte kulmi i pabesisë, i shpërfilljes, dhe i fyerjes së një dashurie. Një Zot e di.
Pasi sosi këto mendime Azem Shtiza iu zotua vetes, se gjithë këtë bëmë nuk do ta linte kështu, si i thonë pa e shkoqitur. S’do e linte pa ia çjerrë maskën asaj gërdalle grua. Asaj piliheçke plakë. Bishtpërdredhme.
Me të sosur orarin e punës u hodh nga Qendra, kapërceu nëpër Rrugën e Kavajës, arriti te “Njëzetenjishi”, ktheu te rruga “Naim Frashëri”, dhe u ndal para portës 124. Asaj i mungote katra, por që ishte i sigurt, pasi porta ndodhej mes dy portave të tjera, përkatësisht ajo e mëparmja 125, dhe ajo mëtutjeshmja 123. Përballë kishte portën 152. Kuptoi që kjo ishte një rrugë dhe lagje çuditërisht e sistemuar. E vetmja në zallamahinë e gjithë Tiranës. Trokiti në portë. Hiç. I ra ziles. Askush nuk reagoi.
Më kot priti mbi 25 minuta para portës. Nuk pati asnjë grua që të mund t’i përgjigjej.
E mori librin që kishte në dorë, dhe e rrasi në çantë. Çantën e hodhi sërish mbi shpinë. Krejt inat dhe zhgënjim njëherësh u kthye nga kishte ardhur.

* * *
Edhe të nesërmen mendoi të njëjtat gjëra. Veç mendimet ishin më intensive, më të hapërdara dhe më të thella. Plaka i bë shumë më e poshtër. Pirro ish-hetuesi shumë më shkërdhatë se ditën e djeshme. Befas tek merrej me shkrimin e një emaili për një sasi malli që do blihej nga Rusia për kompaninë që punonte, filloi të dyshonte për vendodhjen e saktë të Natasha Tilës. Kjo ngaqë emailin po ia dërgonte njëfar Natashe tjerët në Rusi. Një agjente shitjeje materialesh ndërtimi me emrin Natazh Zazhinska.
Me të dërguar emailin, Azemi u fut me anë të kompjuterit të punës në të dhënat e Instat dhe kërkoi për emrin Natasha, ku dolën plot 1567 të tilla në gjithë Shqiërinë. Shtoi mandej edhe mbiemrin, dhe pati vetëm një rezultat. Kjo është mendoi. Sigurisht që kjo është. Ky rezultat i dha shpresë.
Doli nga puna para orarit zyrtar, duke e parë veten për pak minuta para portës 124. Çdo zile ishte e kotë. Çdo trokitje e çuar dëm. Kjo ia fiku shpresat.

* * *
Gjithë dita e punës i shkoi duke dërguar disa emaile. Natashës ruse i ktheu përgjigje për përgjigjen e marrë prej saj.
Porta nuk kishte lëvizur. A thua se e priste me padurim Azemin. Butoni i ziles sikur u shtyp vetë. Nuk kishte më emocione si ditën e parë. Dielli i fortë e bëri t’i dalin në ballë ca bulëza djerse. Veç jo nga emicione, por nga vapa mendoi, deri kur nga rrugica e oborrit u shfaq një grua. Duke e pare se si ravijëzohej trupi i saj, nga një vrimë jo fort e vogël e portës, iu duk plakë. Pak a shumë siç e kishte imagjinuar. Ndërkaq, sa më shumë afrohej, aq më shumë rinohej.
-Urdhëroni! -tha ajo.
-Natasha Tila?
-Po, unë jam. Urdhëroni brenda!
-Faleminderit! – tha Azemi dhe kapërceu pragun e portës. Ndjeu se si emocionet zunë ta mbëthenin. Herë i ndjente si emocione, herë si një inat që donte t’ia plaste në të parën fjalë që do nxirrte prej goje. Në tru po i rrihte t’i dilte një ide e fortë: ta plaste atë libër përtokë. T’i thonte asaj Natashës trashaluqe që librat e dhuruar nuk shiten. Ato ruhen si të jenë florinjë. Madje kur t’i dhurojnë njerëzit që të duan, janë shkuar e shkuar floririt. Por jo. Ia doli ta mbante veten.
-Urdhëroni brenda! – tha Natasha.
-Jo zonjë. Faleminderit! Nuk kam kohë. Veç dy minuta.
Nuk e kuptoi pse tha që nuk kishte kohë. Por nuk u kap më tej pas këtij mendimi, dhe fill shtoi: -Ulemi këtu te kjo shkalla.
Teksa po uleshin i tha që quhej Azem Shtiza, që ishte agjent blerjesh dhe se kjo nuk kishte të bënte aspak me arsyen pse ai ishte këtu.
Natasha, ofroi t’i bënte një kafe, dhe pasi refuzoi, ajo i tha për një çaj apo lëng frutash, ose tek e fundit një gotë ujë. Por Azemi nuk deshti kurrgjë.
– Këtë librin e njihni? – e pyeti Azemi pasi e nxori nga çanta.
-Jo. – tha ajo.
“E poshtër”, tha vetmevete, “piliheçkë plakë, mendon se ma hedh mua”. Dhe e hapi në faqen e parë, duke ia përcjellë asaj në duar.
Ajo e lexoi ngadalë. Me ta mbaruar, shtangu. Ngriu e tëra. Teksa po çonte kokën ndoshta për ta pyetur për diçka, sytë iu mbushën me lotë. Menjëherë lotët i ranë faqe, dhe ia nisi të qante pa zë por me gulçe që veç po shtoheshin.
Edhe Azemi shtangu. Ngaqë nuk dinte ç’të bënte e përqafoi plakën. E shtrëgoi fort dhe kokën i mbështeti te krahërori vet. E paska dashur sinqerisht mendoi atë far Bimi. Kurioziteti iu rrit. Veç donte të dinte më tej.
Pasi plak u qetësua disi, i kërkoi të dinte si qëndronte puna me dashurinë e harruar.
– Jo. – tha ajo. Ishte im atë. E arrestuan ditën e datëlindjes time të 12. Kishte këtë libër të blerë si dhuratë për mua. Pasi e arrestuan ia morën librin. Nuk e di ku ia degdisën. Këto m’i tregoi ditën e gjashtë para se ta pushkatonin, atë ditë kur shkova ta takoja me mamanë në burgun e Spacit. Ishte një ditë e vranët, e zymtë. Si ato ditë që tregojnë se shumë shpejtë dikush do të vdesë.

 

Tregim nga Alban Tufa

Mars-prill 2020

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s