Përralltari i fundit / Nga Lida Lazaj

 Përralltari i fundit

 

 

Lida Lazaj

Nga Lida Lazaj 

 

 

Njeri pas tjetrit, në udhëzën e ngushtë u ngjitëm në të përpjetën, që na nxirrte te çezma e mëhallës. Unë duke u ngjitur, përfytyroja ujin kallkan, me të cilin do lanim duar, gushë ë faqe. Babi atje lahej mëngjes për mëngjes, por sot duhet të laheshim edhe ne atje. ”Duhet të laheni me gurgullima sot”,tha babi . Mamaja, bëri fjalë, por nuk ia kthehu mendjen . ” Të vish dhe ti, bën mirë” i tha. Gjith natën kishte rënë dëborë, pastaj kishte pushuar dhe qielli ishte hapur si një sy i madh blu. Nuk kam qënënw asnjë vënd tjetër, nën qiell blu, si atje në vendlindjen time. Megjithëse pemët ishin kërrusur, dukej sikur i thonin dimrit.”Haj, po ta mbajmë dhe inatin e fundit”. Në ajër nuk kishtë acarr. “I kishin rërë dhëmbët babadimrit”, siç thoshte babi. Kjo dëborë , sikur,kishte mbetur diku në një cep të xhybes dhe e kishte shkundur, para se të largohej. Babi kishte parë nga dritarja, si oborri, që kish filluar të çlirohej nga masat e mëdha të dëborës, dhe në pjesën para derës, ku një ditë më parë kishin dalë plloçat gri, ishte zbardhur sikundër nuk pritej, dhe kishte dalë përjashta. Dëbora e larë me argjend hëne, ngjante si butafori e një skene ku do luhej ndarja e stinëve. Në ajër nuk ndiheshin dhëmbët kërcëllitës të babadimrit. Me lopatën e drunjtë kishte hapur udhëzën, nëpër të cilën mbërritëm deri te çezma. Por, nuk ndalëm atje. ” Do shkojmë të zëmë pranverën” tha babi dhe na hoqi udhën për më tutje. Deri te selishta ecëm në gjurmët e tij. Kur u afruam te molla e vogël, babi na tha “ prisni’’, dhe shkeli dëborën rreth e qark trungut e shkundi pak dëborë nga degët e holla. “Afrohuni tani dhe përshëndeteni dhe ju, hiqini dorashkat dhe prekeni mollën” na tha. Ne u afruam të heshtur dhe të mahnitur nga veprimet e babit, që e përkëdhelte mollën sikur të ish njeri dhe bëmë siç na tha. Babi këputi disa degëza të njoma dhe na ndau të treve. ”Ja shikoni, këta sythet e vegjël? Këta do ta mundin dimrin, pastaj do bëhen lule. Këto janë buzëqeshjet e pranverës” . Mua mu bë sikur sythet e vegjël dolën në atë çast nga lëkura e bisqeve të njomë , prej frymës dhe duarve tona të ngrohta. Mori dhe vetë një tufëz me bisqe të njomë prej mollës së vogël dhe tha: ”do rrimë dhe pak këtu, apo do shkojmë ta gëzojmë dhe çezmën”. Unë, që kukurisesha si kot e kot, sikundër edhe dënesja befas, diç thashë dhe të treve na kapi një hare e ngazëllim e nisëm të luanim me borë, ndërsa babi shkoi tek të gjitha pemët, mollë e kumbulla që kishim te selishta.

Kur vajtëm te çezma, babi vuri tek të dyja kamaret , në të dyja anët e kroit, disa degëza molle dhe pastaj na ndihmoi të laheshim shpejt e shpejt. “ Ja e dëgjoni si këndon sot uji? Sot është shumë i gëzuar se keni ardhur dhe ju të laheni me gurgullima. Dhe është i gëzuar se po vjen pranvera. Nga sot, ju nuk do laheni në shtëpi , por këtu. te çezma, që uji të mos mërzitet duke kënduar e gurgulluar për vete dhe pastaj të shkojë dhe të gjejë vende të tjera , ku njerzit ja pëlqejnë këngën e gurgullimave të gjalla”. ” Pse zogj janë gurgullimat”, pyeta unë. Kaq u desh dhe ne të tre sërish na kapi e qeshura. Qeshi dhe babi dhe pastaj tha. “Nuk janë zogj, por çdo gjë ,që ne e duam dhe na do, ka shpirt”.

Mamaja e shqetësuar për ne, na priti me peshqir te dera dhe na futi shpejt brënda e na afroi pranë sobës. Më vonë, babi dhe mamaja, po bënin fjalë për darkën e festës. U vendos si donte babi. Do piqej i gjithë qingji dhe do bëhej një byrek i madh, përveç të tjerave. Mamaja donte të gatuante më pak.Ta ndante qingjin në disa pjesë. ”Do bësh kështu, siç të them unë,se kemi miq ” e mbylli diskutimin babi.

Vëllai shkoi me djemtë e tjerë të mëhallës, te kashtarja. Kashtarja ishte bërë madhështore, me disa kate. Puna për të kishte filluar para disa ditësh. Djemtë e ruanin me radhë, se mos ata, të mëhallëve të tjera vinin e na i digjnin fshehtas. Vëllai thoshte, se kashtarja jonë ishte më e larta dhe më e bukura. Edhe vetë kishin ndërmarrë nja dy herë mision të fshehtë, për të ndezur kashtaren e mëhallës tjetër, por edhe andej kashtaret ruheshin me fanatizëm, ndaj kishin dështuar. Ishte një garë e shpallur kushedi që kur, mbase nga stërgjyshërit tanë, që e bënte festën më gazmore dhe interesante. Duhej ndezur në muzg dhe flakët duhej të arrinin sa më lart. Kur erdhi ora e gjith mëhalla, burra e gra, pleq e plaka e kalamaj u mbodh rreth saj. Flakët u ngjitën lart dhe entuziazmi arriti deri tek yjet. U kënduan këngë e u hodhën valle, pastaj kur flakët u platitën, djemtë më të fuqishëm u hodhën mbi prushin e flakët e fundit, nga njëra anë tek tjetra, për të dëbuar e djegur edhe grimcat e fundit të plogështisë së dimrit.

U nisëm për në shtëpi të lumtur e të gëzuar se dimrit i kishin rënë dhe dhëmbët e fundit, siç thoshte babi.

Në shtëpi, darka u shtrua, jo në tryezë si zakonisht, por tek sofra e madhe. Byreku u nda në disa pjesë, si dhe të gjitha gjërat e tjera që ishin në sofër. Nga dera e hapur, dëbora ngjante si kulloshter qumështi, ndërsa hëna si llampadar dhe yjet si llambushka të vogla, që i kishte varur një dorë e padukshme në degët e mollëve. Babi urdhëroi vëllain të shkonte e të hapte derën e ahurit të bagëtive. Tani do na vinë dhe miqtë tha babi. Ne prisnim të shihnim tezen a dajën a xhaxhai, me të cilët bënim shpesh dreka e darka festive. Babi mori faqoren e rakisë në dorë, u ngrit në këmbë dhe filloi një ritual, që nuk e kishte bërë asnjëherë. I vinte rrotull sofrës dhe ftonte me bujarinë e zemrës së vet, e të gjithë familjes, të gjitha kafshët e shtëpisë, shiun, diellin, erën. Unë vajisa kokën në prehrin e nënës dhe…. dëgjoja, se si babi bëhej mik me ariun duke i thënë ” o ari, o ari, hajde ta pimë një raki”, që ai të mos na prishte të mbjellat, që ujku të mos sulmonte delet e qingjat tanë, që shiu të binte ëmbël e shtruar, që të mos vriste lulet e mollëve, që dielli të na ngrohte e ndriste… nga pylli zbritën ujku, dhelpra , ariu, nga hauri dolën të gjitha kafshët dhe u ulën në sofrën e madhe bashkë me ne. Sofra u bë e madhe sa globi dhe të gjitha krijesat e gjalla jetonin në paqe e harmoni.

Në mëngjes, nga qielli blu, rrezet e diellit thyheshin mbi dëborën e bardhë në milarda rrëzëllime. Ishte Një mars….viti kushedi se sa. Di vetëm se atë ëndërr përrallë se pashë më asnjëherë.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s