POSTA QË SJELL ERA / Tregim nga Ramiz Gjini

POSTA QË SJELL ERA

 

Tregim nga Ramiz Gjini

Më vjen shumë inatë që Laura e ka harruar sërish çelësin brenda; dhe mua, me të dëgjuar tringëllimën e ziles, më duhet të ngrihem mundimshëm për t’i hapur derën.
Nëntëdhjetë e katër vjet nuk janë pak për një njeri si unë, që kam shërbyer nën armë dyzetë vjetë rresht me një devotshmëri, që sa herë e kujtoj, më ngjall respekt e admirim për veten, edhe pse bota më ka harruar prej kohësh; madje shumica prej tyre më pandehin të vdekur.
Im bir, Antoni, ka dalë në pension qysh para pesë vjetësh dhe jeton në Florida. Sot mbush shtatëdhjetë vjeç. I shtyn ditët në një azil nën mbikqyrjen e vazhdueshme të një mjeku të shquar indjan pasi vuan nga një sëmundje e pashërueshme. Ai nuk pati fëmijë pasi nuk u martua asnjëherë. Sikur ta kisha lënë ketë botë në moshën që ka sot im bir, do të kish qenë mirë për të dy, pasi unë, s’do të kisha mbërritur ta shikoja të plakur, kurse ai, do të shpëtonte njëherë e mirë nga ato shqetësimet dhe përkujdesjet e mia prej babushi.
Kur Laura erdhi për herë të parë në shtëpinë time, ia shkrepi të bënte disa ndryshime në vendosjen e objekteve. Ngase ende nuk kishim vendosur për pagesën, ajo deshi të demonstronte para meje aftësitë e saj si kujdestare me përvojë, nga ato që i marrin frenat në dorë me një vetësiguri të admirueshme që ditën e parë të punës.
Divanin ku unë rri të shumtën e kohës, e shtyu dhe e vendosi pranë dritares. Si kreu këtë punë, zuri vend me shpinën e kthyer nga dritarja, bëri me gisht nga portreti i Tonit e tha:
– Unë mendoj, që fotografinë e babait tuaj ta varim në një nga muret e korridorit, kurse në vend të saj të vendosim atë lulen kacavjerrëse pasi do ta rrahë më shumë drita.
E rrasi mjekrën e saj të vogël mes gishtit të madh dhe atij tregues e si për t’i vënë kapak kësaj pune pyeti:
– Mirë Luis?
Kur unë i thashë, që portreti qe i tim biri dhe jo i babait, Laurën e zuri ngërçi; nuk deshte ta besonte. Bëri një gjest shtrembërimi në fytyrë për të më dhënë të kuptoja se gjithsesi, pavarësisht pse unë i jepja mundësinë të ushqehej me bukë, nuk qe mirë të prishej rregulli, që mëma natyrë ka vendosur mes brezave. Por unë, ndonëse nuk kam ndonjë motiv vërtet për të qenë, më duhet ta mbaj ndezur flakën e shpirtit për ta ndriçuar edhe këtë copë të mbetur rruge deri sa të gjej e të hap atë derën e fundit, pas së cilës, pret paqja e amëshuar.
Nuk do ta harroj kurrë eprorin tim, Sër Henry Livingston, i cili, vdiq qysh para tridhjetë vjetësh. Zëri i tij i rreptë e gjithë potencë prej ushtaraku të vërtetë, më kumbon ende në vesh si qëmoti: “Luis Medina, paraqitu! Luis Medina, marrsh përpara! Luis Medina, djathtas kthehu”!
Asnjëherë nuk e patia dëgjuar të jepte ato urdhëra, për të cilat, me të drejtë, ai mendonte se duheshin hequr nga rregullorja ushtarake. Kurrë nuk e pata dëgjuar të urdhëronte, ta zëmë, “Luis Medina, prapa-kthehu”; ose “Luis Medina, në vend numro”! Ndaj dhe më duhet të eci ende, të kapi shekullin, sepse unë mendoj, që Zoti i të gjithëve, s’ma ka falur jetën si dhuratë, por ma ka dhënë si detyrë, që s’duhet braktisur, por duhet përmbushur gjer në fund.
Nganjëherë, më ndodh t’i dorëzohem për pak kohë pafuqisë time. Shtrihem në kolltuk e zhytem në kujtimet e së shkuarës, derisa Laura të më ndërmendë me ato shqetësimet, që ia lagin faqet e bardha me lot. Edhe tani e shikoj se si nuk gjen qetësi. Përpiqet të maturojë shtëpinë, por punët i nis sëprapthi; dhe duket e përhumbur si në tym. I thashë të më sillte xhaketën sepse doja ta hidhja krahëve, kurse ajo vajti e më solli varësen e drunjtë, ma la në dorë e pyeti:
– Si e do çain Luis, me kamomil, apo me lule blini?
– Si të duash Laura, – i thash. – Veçse, të lutem, bëj kujdes kur kalon rrugën. Asnjëherë mos u fut me dritë të kuqe.
Ajo më vështroi gjithë habi, pastaj u kujtua e tha:
– Më fal, Luis. Unë jam një copë budallaçkë!
Po unë e di që Laura nuk është e tillë. Ndoshta gjatë jetës së saj, ajo duhet të ketë marrë shumë nga ato urdhërat “prapa kthehu”! dhe “në vend numëro”!
Pasi sjell xhaketën, ajo nis e pergatit çain. Para se të afrohet për ta vendosur mbi tryezë, Laura rrotullon paksa sytë nga e majta dhe fiksohet të kujtojë kohën e tashme! Mendja i ka fluturuar nuk dihet se ku, dhe në fytyrë i ka ngrirë një shprehje e çuditshme! Duket sikur thotë: a jam vërtet unë, bjondja Laura Makajevna nga Ukraina, apo jam Dolores Mersy nga Afrika e Jugut? Jam e bardhë ashtu si më parë, apo e zezë? Ku ndodhem në të vërtetë tani dhe me çfarë po merrem konkretisht?
Jo vetëm për ta përmendur, por edhe pse ajo ka futur në filxhan dy lugë sheqer, i them:
– Laura, çajin e doja vetëm me një lugë sheqer…!
– Mirë, – thotë qetësisht ajo. Dhe pasi ka harruar ç’ka bërë më parë, hedh aty edhe një lugë të tretë, vjen e ma vendos përpara gjithë delikatesë e si gjithmonë pyet:
– Në rregull Luis?
– Në rregull, – dorëzohem unë.
Kushedi për të satën herë, Laura shikon orën e saj të dorës me një padurim për t’i qarë hallin. Memzi pret të fluturojë nga shtëpia për të më lënë në vetminë time të plotë, që nganjëherë më duket sikur i ngjan harresës. Pastaj vagëllimthi e shikoj të përvidhet në dhomën tjetër, të flasë me dikë në telefon, në fillim ngadalë, pastaj në nota më të larta; të përsërisë e nervozuar kushedi për të satën herë të njëjtat fjalë; derisa tjetri,- që vetëm ajo mund ta dijë ku ndodhet, – ta lëndojë me kokëtrashësinë e tij gjer në atë shkallë sa të shkrehet në vaj.
– Kam investuar shumë, kupton? – i çirret Laura tjetrit në telefon, ndërsa tund gishtin qortues mu si ta kishte përballë. – Nuk e meritoj të trajtohem si një lypsare. Jam grua dhe dua të më japësh gjithshka më përket si e tillë!
Por tjetri atje larg, duket se nuk ha arsye.
– Kurrë më, nuk do të jemë ajo që dëshiron ti! – shkithet për të fundmen herë Laura. – Kurrë! Dëgjon?!
Përplas receptorin mbi tryezë dhe nis e dridhet si gjethja në thëllim. Maja e mjekrës i është zverdhur si t’ia ketë shtypur e t’i ketë lënë aty një dangë gishti i madh i një dore mashkulli avdall. Sillet gjithë makth nëpër dhomë duke bërë lëvizje të pamotivuara; pastaj shembet mbi të vetmin kolltuk, që gjendet në dhomën time të gjumit. Mbulon fytyrën me duar ngase i vjen turp nga vetja e vet dhe qëndron kështu e fshehur për disa minuta. Atëherë më duhet ta ngushëlloj me të vetmen mënyrë, që ajo dëshiron në raste të tilla: ta lejoj të shkojë më herët se zakonisht.
– Shko, Laura! – i them. – Shihemi nesër në mëngjes. Mund t’i bëj gati vetë ilaçet.
Laura kujtohet, heq duart nga fytyra, kafshon njëherë buzën e poshtme me dhëmbë dhe e ngul vështrimin në një pikë.
Duket sikur fjalët e mia si kanë bërë fare përshtypje. Athua se Laura, mund ta kurdiska vetë kohën e saj, madje ajo mund të vendoska edhe lidhje e ngjarje të ngjashme me rastësitë!
E vështroj i qetë teksa rregullon me të djathtën cullufen e flokëve të rrëzuar mbi syrin e përlotur. Ngre paksa njërën vetull dhe rri ashtu një cop herë të mirë duke sajuar, medemek, një qëndrim ëndërrimtareje të thellë!
Për fatin e saj të keq, gjithshka ajo bën për t’u dukur para meje një grua në gjendje normale, është një përpjekje e dështuar, një lojë e keqe.
Pas fjalëve të mija, ajo përpiqet të bëjë zap një dëshirë që e nguc për të brofur menjëherë në këmbë e për t’ia dhënë vrapthit rrëmbimthi nga kjo shtëpi, ku siç qe shprehur vetë para ca kohësh, “fantazmat e vërsnikëve të mij, që vdiqën këtu e tridhjetë vite të shkuara, brohorasin natë e ditë ngadhënjimin tim mbi vdekjen.”
Tashmë që gjallnimi më ka lënë dhe drita e jetës ka ngelur si ajo xixa që sapo ka filluar t’i dalë fjolla e hollë e tymit, kam nisur t’i mas gjërat me një logjikë universale. Ngase vdekja nuk më erdhi në kohën e duhur, ia kam kthyer shpinën me zemrim e shpërfillje të plotë. Me aq frymë sa më ka mbetur, kam nisur çapitjen rrugës nga kam ardhur duke shkelur nëpër kohë gjurmëve që kam lënë. Dëshiroj të mbërrij edhe njëherë, si i thonë, në lule të moshës; e ndoshta, do të qe mirë të vdisja aty. Sepse sa herë i kujtoj ato djelmosha që u vranë në zjarrin e luftës, më vjen turp nga vetja të vdes në këtë gjendje fizike ku jam katandisur. Ndaj dhe e kam kthyer kohën mbrapsht, natyrisht, pa i cënuar as një qime historisë time, dhe tani po kuptoj, që rrjedha e jetës, e paska destinin tatëpjetë.
E shikoj Laurën të ngrihet ngadalë e si me përtesë; i avitet raftit të ilaçeve, hap kutitë njërën pas tjetrës dhe i vendos kokrrat mbi një pecetë të bardhë, që sapo e ka shtrirë mbi tavolinë. Pastaj ndez kondicionerin, rrotullon sytë si të dojë të sigurohet që gjithshka është në rregull, dhe, si pastron njëherë fytin nga ndryshku i makthit të saj, thotë një ”thank you Luis” dhe krisën e ikën. Atëherë unë, që i kam ndjekur mirë të gjitha lëvizjet e saj, bindem që Laura i ka bërë gati ilaçet e mia duke demonstruar të njëjtën indiferencë përtace, me të cilën një lypës mund të ushqente një qen të huaj.
Me t’u zhdukur Laura, dhoma nis e ngushtohet. Sendet marrin ngjyrën e dheut të lagur. Duken sikur përgjojnë frymëmarrjen time.
Zhurma e lehtë e kondicionerit më kujton zhaurimën e lumejve që rrjedhin luginave të mbushura dys me mjegull, frushullimën e lehtë të erës së natës dhe përplasjen e pikëlave të imta e të ftohta të shiut në tumbat me fier të thatë kodrinave.
Luleshpatioret e vendosura në vazo te qoshja e djathtë pranë dritares, nuk janë tjetër, veçse një shkurrnajë, që luhatet për të mos ngrirë nga acari kallkan i një nate dimërore. Dhe ndjej ftohtësi në trup e shpirt. Një ligështim therës më vërshon në vena; dhe, tek e fundit, më bëhet sikur qeni Cerber po më lëpin kockat, të cilat, ka vite që më duket se cingërijnë mu si ato gurët e djegur gëlqerorë kur i zhysin në ujë. Atëherë vihem në kërkim të hapësirës, të asaj hapësire plot ajër e dritë, që Laura më bën ta harroj me rrekjet e saj prej kujdestarje të shpifur; sepse çdo ditë e më tepër, duket ashiqare, që i është mërzitur keq kjo punë; dhe ajo, kurrë nuk ka për ta kuptuar atë nevojën time për pak qiell të hapur, për pak zabullimë jete, për atë bulurimën e heshtur të gjallnimit rreth meje e brenda meje.
Afrohem me mundim gjer te dritarja, që shikon nga ana e kopështit. Hedh sytë në qoshën e djathtë dhe shikoj mes lëmizhdeve disa copëza të vogla gazetash, që lëvizin lehtë, duke përftuar kështu zhurmimin, që lënë në eter krahët e një fluture të lodhur nga vjeshta e vonë. Është posta që nganjëherë më sjell falas era. Një postë e vonuar, pasi rruga për të mbërritur gjer tek unë është e gjatë dhe me shumë peripeci. Dikurë janë shitur cepeve të rrugëve; të reja e të palosura, të mbushura dys me lajme të freskëta, histori të çuditshme, rreklama e foto bukuroshesh. Duar njerëzore i zhubravitën, i grisën për nevoja të ndryshme, i lanë bordureve, stolave në parqe; i flakën në rrugë… Pastaj ia behu era, shtjella e saj i ngriti në qiell, i përplasi mureve të lartë; dhe sëfundi, i rrasi qosheve, skutave të braktisura, i zbriti shkallëve, që të shpien bodrumeve, pranë dyerve të ngallmuara që nuk hapen kurë.
Shpesh, i kërkoj Laurës të më tregojë, pasi dua të di, çfarë ndodh në botën prej së cilës rrethohemi, për t’u ndjerë edhe unë pjestar i kësaj shoqërie, për të parë e kuptuar në ç’shkallë është rritur zhvillimi i vendit, ose deri ku ka arritur konflikti me disa nga vendjet e Lindjes së Mesme. Por Laura, që s’ha pykë fare nga këto punë, sido që ta nisë rrëfimin e saj, ngado që ta kapë fillin e mendimit, do të sillet nga do të sillet duke u përplasur me një barrë inkonsekuencash; dhe së fundi, do të dalë se s’bën atje ku ajo dëshiron të dalë: te pulat që ka pas rritur në fshatin e saj në Ukrainë, te i ftohti, që bën atje; si dhe te zdërhalljet e burrave të dehur nga votka lokaleve të natës. Pastaj, si të rehatohet mirë në limanin e kënaqësisë së saj, kushedi për të satën herë, ajo do të nisë të më rrëfejë për një far Dimitri, të birin e një vozaxhiu, një djalosh qimekuq ky, që na paska lënë mendjen pas bishtalecave të saj të gjatë, e që na i paska shkruar, madje, edhe një poezi me gjak në vend të bojës.
Dërdëllitjet e Laurës më bëjnë të kotem në kolltuk, pasi më duken përralla vajzurinash; dhe asnjëherë nuk kam mbërritur t’ua dëgjoj fundin, ngase më kapit gjumi.
Zgjas dorën dhe marr njërën prej letrave, që ka sjellë posta e erës. Nuk ka titull aty, dhe shkronjat pothuaj i ka fshirë koha. Ngre syzet me gishtin tregues dhe lexoj: ”Saladini occupyed Sen Zhan d’Akrit and Jeruzalem, after he wanted to….”
Një histori e vjetër kjo e Saladinit, them me veten time. Dhe më habit fakti se si nuk qenka harruar! Ndoshta gazetari e ka zgjedhur si referim. Thonë që historia përsëritet, por unë mendoj se kurrë nuk mund të përsëritet Saladini apo Luis Medina. Më poshtë rreshtat janë të palexueshëm, sepse i ka fshirë krejt koha. E kthej nga ana tjetër dhe sytë më shikojnë vagullt një krah të fuqishëm boksieri. Është shkëputur nga fotoja e gjymtuar e Muhamet Aliut; a ndoshta e ndonjë tjetri.
Në rininë time, e kam dashur vërtet boksin. Madje ca kohë fillova të stervitem derisa hyra në një klub si kandidat në provë. Por ndodhi që dy herë dola nga ringu si humbës. Herën e parë, kundërshtari im, një ish gomist nga New Yorku, më nxorri nufullën nga vendi; kurse herën e dytë, në një ndeshje të rangut të ulët, një djalosh nga Teksasi, më hapi një vragë të thellë në vetullën e syrit të djathtë.
Aso kohe, im atë ndodhej në Mongoli për një marrveshje në tregëtinë e djathit. Kur u kthye në shtëpi, më gjeti me fasho në fytyrë. Me të marrë vesh si qëndronte puna, ai tha:
– Dëgjo, biri im: boksi është një sport për kafshët e samarit. Kurrë mos i hyr nëse nuk ke ngrënë kokës ndonjë shkelm të fortë kali e të keshë mbijetuar.
Kështu, e lashë; dhe kurrë nuk u mora më me atë lloj sporti.
Pasi shpalos ngadalë një shuk të vogël gazete dhe hedh në tokë një buburrec të vogël, që ka hyrë aty në kërkim të ushqimit, lexoj: “ …kurrë më nuk do të kthehet roli udhëheqës i partisë në Çeki, Poloni Hungari…”
Pyes veten: të jetë kjo e vërtetë?! Ndoshta po, pasi buburrecët rendin fort në kërkim të së vërtetës.
Përpiqem të kruaj me thoin e gishtit të madh një bllanë balte, por nuk ia dal dot për të nxjerrë në dritë vijimsinë e saj. Më poshtë kanë shkruar: “katastrofa bërthamore e Çernobilit, e cila, mund të krahasohet me….Tashmë, që kemi një vaksinë kundër polieomolitit… Kompakt Disku Filips…”; Çifutët protestojnë ndaj shpikjes së pilulës kundër mbarsmërisë. Ata mendojnë që G. G. Pincus, nuk duhej të…”
Ndonëse është një mishmash, që s’merret vesh, një sekuencë e katrahurës së pakuptimtë, që bën vetvetiu shtjella e erës, ka aty një përshesh ç’njerëzor, ku copat e së shkuarës, ngjajnë me të vjellat e një gruaje, që ka mbetur me barrë, pasi forca demonjake e një dashurie përvëluese e ka plasur në shtratin e kënaqësisë seksuale. Dhe më bie ndërmend kujdestarja ime Laura, e cila, tani duhet të ketë marrë autobuzin për të shkuar drejt të dashurit të saj kokëtrashë me mendimin “kurrë më”. Por unë jam i bindur që ajo do të kthehet sërish tek unë të nesërmen, me kokën plot me urdhëra “në vend numëro” dhe “prapa kthehu”, e pasi të bëjë ç’ti thotë rradakja e saj, do më buzëqeshë e si gjithmonë do pyesë: “Okey, Luis”?
Ndërsa bëj të ngrihem duke u mbajtur me vështirësi anës murit, sytë më shohin një tjetër fletushkë të postës që sjell era.
Për të fundmen herë, ulem sërish ngadalë, sepse gjunjët më dridhen e memzi më mbajnë. E kap me dorë atë fletushkë të zverdhur, dhe, pasi rregulloj syzet që më kanë rrëshqitur mbi hundë, shikoj se na qenka një faturë, që unë e dija të paguar! Në krye lexoj: Luis Medina, 7314, Ap. 1F. Brooklyn, New York, 11204.
Në anën e djathtë, siper te cepi, gjendet shifra e 84 dollarëve! Dhe mban datën 6 Tetor, ditë kjo, kur Laura, pati qenë e gëzuar, pasi i dashuri i saj kokëtrashë, na i kishte blerë, medemek, një byzylik të bukur argjendi!

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s